fiindhayn

-ta: (magac, dhedig, keli) baxsasho oo orod dartii siigo isku qarin. Dh: siigayn, cararid, firayn.

-ta: (magac, dheddig, keli) fardhexada iyo suulka oo la isku dhufto oo shanqadh laga sameeyo si loo tilmaamo wax beri hore dhacay ama loogu yeedho ruux, marka la joogo meel hadalku suurtagal ahayn. Dh: suuldhabaalayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) meyti ama cid geeriyootay, sadaqo u bixin oo ajarkeega u hibayn; qof dhintay fidde u samayn. Dh: fidays.

(fal) erey habaar ahaan loogu yiraahdo qof. Dh: dhimo, firan.

fidhan: (tilmaame) timo ama wax la mid ah oo shanlaysan ama feedhan. Wuxu lahaa timo si fiican u fidhan. Dh: feedhan, firan.

-ta: (magac, dhedig, keli) carro ku rogid ama ku daadin; ciid ku darid.

m.f.dh eeg fiddee.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof dhintay sadaqo u bixin. Dh: axmid,

m.dh la-mid: fidnayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale fidmo ku abuurid ama dhaqan xumo beerid. Dh: saraayayn, fidnayn.

(Fidnayn-ta)

Cid fidmo ku abuurid ama dhex dhigid ama ku ridid; qulquladayn.

m.f.dh eeg fidnee. la-mid: fidmayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) jidka toosan ka leexin. Dh: fidmayn.

(Fiindha-da)

1. Kala findhicil; kala sooc.

2. (dad) xin; guulguul; jirxumayn; filfilin; qalayn.

m.dh la-mid: fiindhayn.

f. n., [abstract] separateness; ostracism

-da: (magac, dhedig, keli) wajiga u xumayn, geeska gelin. Dh: xinnin.

fiindho-da: (magac, dhedig, keli) miidho iyo dirsooc ama takoor.

de: separateness; ostracism

lx: fiindho

pd: (/da)

ps: n6-f-abs

key: fiindho

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax wada jirey oo kala yaacay ahaansho.

(Irdhayn-ta)

Fiigtaal ka dhigid; cabsi lala fiigo gelin.

m.f.dh eeg irdhee.

-ta: (magac, dhedig, keli) maanso allifid heesta midheheeda tirin. Dh: mudhayn, curin.

midhayn-ta: (magac, dhedig, keli) midho bixin miro soo saarid. Arabikhidii way is xambaaratay oo midhaynti waxba ugama hadhin. Dh: dhalid, mudhayn, dhalid midhays.

(Miidayn-ta)

Miid ka dhigid.

m.f.dh eeg miidee.

[adverbial] [expression] just, solely, entirely

seulement.

(adv) only (oon 'li); exactly (ig saktili); alone (a loon) exclusively ~ soocan, miiran

(tilmaame) la soo xulay ah; sooc la xulay ah. Dh: soocan, xulan, naqaysan.

miidhan: (tilmaame) la dulmay oo si gardarro ah loogu xadgudbay ah. Nin meel ku miidhan ayaan u gurmaday. Dh: dulman.

de: just, solely, entirely

lx: miidhan

ps: adv-expr

see: miiran {N}

key: miidhan

* (Miinayn-ta)

Miino gelin, ku aasid.

m.f.dh eeg miinee.

-ta: (magac, dhedig, keli) miino dhigid: miino qaraxda xidhid. Dh: miinays.

-ta: (magac, dhedig, keli) fasaxid; oodda ka rogid. Siidaynta dad badan ayuu Madaxweynuhu amray. Dh: fasxid. Li: haysasho.

-ta: (magac, dhedig, keli) qurux u yeelid.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhabbo tusid: meel ku hoggaamin. Wiidaynta ciidanka nin dhulyaqaan ah ayaa loo dhiibaa.

der. [adjective] shaved

de: shaved

initial: x

lx: xiidhan

pd: (xiidhnaa)

ps: adj-der

see: xiir (and related forms)

key: xiidhan

m.f.dh eeg candhee.

-ta: (magac, dhedig, keli) cudurka candhada ku ridid. Dh: cadhayn.

candhayn-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo, candho weynaansho oo dhalmo isku diyaarin. Dh: dhaysin.

(Fiicnayn-ta)

Wax fiican ka dhigid.

m.f.dh eeg fiicnee.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax fiican ka dhigid. Dh: wanaajin.

f.g2 (-dheeyay, -dhaysay) 1. Sabuul qob ka qaadid. 2. Wax kala shaandhayn.

v. separate; ostracize

(fal) wax kala huf. Dh: shaandhee.

fiindhee: (fal) guulguul oo fiiro darteed, wejiga u xumee.

cf: filfili

de: separate; ostracize

lx: fiindhee

pd: (fiindheeyey)

ps: v2b=

key: fiindhee

(Baandhayn-ta)

(turub) shaandhayn.

m.f.dh eeg baandhee. la-mid: baandhays (2), baandho.

-ta: (n) shuffle (shafal); reshuffle (riishafal) ~ baandhada turubka

-ta: (magac, dhedig, keli) isku hagaajin iyo isku habaynta turubka.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, fidmo ku abuurid ama ku ridid. Dh: fidnadays.

-ta: (magac, dhedig, keli) xeraad cunis oo cashayn. Dh: fiidimays.

-ta: (magac, dhedig, keli) bilic u yeelid shay. Xafladdu siinaadayn bay u baahantahay Dh: qurxin; sharfid, hagaajin. Li: foolxumayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, dacwad ku soo oogid oo maxkamadda taagid.

m.dh Nooc liinta ka mid ah oo dhadhan dhanaan ah leh. la-mid: liimadhanaan.

m.dh Nooc liinta ka mid ah oo dhadhan dhanaan ah leh. la-mid: liimadhanaan.

-ta: (n) lime (laaym); lemon (lemen) ~ liimo

-ta: (magac, dhedig, keli) liin yaryar oo dhanaan badan leh oo samaynt waxyaalo badan loo adeegsado.

f.mg3 (-saday, -satay) Geed ubax daadin. m.f.dh, fiiddhacsasho.

(tilmaame) dibi sanka fiinyo kaga xidhan tahay. Dibi fiinyaysan ayaa beerta lagu qodayay.

f.mg3 (-btay, -batay) Sida jibinta u dhawaaqid.

(fal) sida jibinta u yeedh.

-ta: (magac, dhedig, keli) gubashada dhex marta walax iyo ogsijiin.

(Shaandhayn-ta)

1. (turub) waraaqaha isku qasid; baandhayn, bawisid.

2. Isku celcelin; isku bedbeddelid.

m.f.dh eeg shaandhee.

-ta: (magac, dhedig, keli) waraagaha turubka isku qasid. Dh: baandhayn, bawisid.

shaandhayn -ta: (magac, dhedig, keli) arrin inta dib loogu noqdo sii'hufid iyo isku celcelin lagu sameeyo; shaandhays.

shaandhayn -ta: (magac, dhedig, keli) isku bedbeddelka xubnaha dawladda; shaandhays.

shaandhayn -ta: (magac, dhedig, keli) waxyaabo isku dhexjira, isku celcelin, shaandho ku kala safayn.

shaandhayn -ta: (magac, dhedig, keli) wax isku jiray kala gurid oo inta wanaagsan kala bixid.

Archivio

Records office

(Dilindillayn-ta)

Wax duuban ama kankoonsan garangarin, (sida birmiil la riixa hayo).

m.f.dh eeg dilindillee. la-mid: dilindillo.

-ta: (magac, dhedig, keli) giraangirin wax wareegsan duurin oo dhulka sida shaagga u eryesho. Taayirka dilindillayn ayaan halkan ku keenay. Dh: wilaanwilin.

Garaangarin, Fuustada waa la dilindilleeyaa.

m.dh la-mid: farandulleyn.

(Lin-danan) All. Som. Citrus aurantium L. Rutaceae.

m.f.dh eeg miinshaaree. la-mid: miishaareyn.

m.f.dh eeg wiliqdhabee. la-mid: wiliqdhabays.

(Biinan-ka)

Cudur maskaxeed oo keena in qofku, wax aan waxba ahayn ka dido, ama ka naxo, ama la boodo, sida wax bayr qaba.

m.l 1. Jirro maskaxeed qofka ka dhigta mid fudud oo aan dagganayn. 2. (w) eeg biin.

m.l 1. Jirro maskaxeed qofka ka dhigta mid fudud oo aan dagganayn. 2. (w) eeg biin.

m. n., pl. paranoia (mental illness)

-ka: (n) (paara nooy); a psychotic disorder, paranoia ~ cuqdad nafsi

-ka: (magac, lab, keli) in qofku wax aan waxba ahayn ka dido ama ka naxo oo ka boodo, sidii wax bayr qaba. Nin biinaan qaba ayaa ii dirtay taliye. Dh: baydad, bayr.

de: paranoia (mental illness)

lx: biinan

pd: (-ka)

ps: n4-m-pl

key: biinan

-ta: (magac, dhedig, keli) guri iyo wax la mid ah, dhisid. Sida daarihii bari, ma bineeyey agalkii. Dh: dhisid, binays.

(Ciidan-ka)

1. Qofka ama dadka qabta waxyaalaha hawluhu u baahan yihiin; dadka adeega; xoogsato; shaqaale; midiidin.

2. Xoogga hubka sida; col: askar.

ciidan¹: m.l 1. Qof, cid hawl u qabto ijaarna ka qaata. 2. (-ammo, m.dh) Xoog abaabulan, hubeysan oo qoran u qaabbilsan difaaca dalka. 3. (e.d) C.amow!: hayaay!, waawareey!

ciidan²: f.mg1 (-dmay, -dantay; -dmi) U c.: qof, cid u gargaarid.

ciidan¹: m.l 1. Qof, cid hawl u qabto ijaarna ka qaata. 2. (-ammo, m.dh) Xoog abaabulan, hubeysan oo qoran u qaabbilsan difaaca dalka. 3. (e.d) C.amow!: hayaay!, waawareey!

ciidan²: f.mg1 (-dmay, -dantay; -dmi) U c.: qof, cid u gargaarid. m.f.dh, ciidmid.

v. be of service; send forces to fight; give support

ciidan m. n., [collective] servant, helper; workforce, workmen; army, force, troops

-ka: (n) force (/bors); army (aar-mi); military (mila-teri) ~ ciidammo

ciidan -ka: (n) helper (hel-per); assistant (a-sis-tant); servant (servant) ~ gacanyare, kaaliye

Esercito

Army

-ka: (magacwadareed) dad leh hab iyo nidaam gaar ah oo loo tababaray ilaalinta nabadgelyada iyo amniga qaran ama dal, sida: ~ka asluubta, ~ka badda, ~ka cirka.

ciidan -ka: (magac, lab, keli) qof ama dad, cid kale u adeega. Calaf yar iyo ciidan yarba marka la waayo ayaa la tebaa. Dh: adeege, midiidin.

عَسْكَرِ، جَيْش، جند

(fal) carro ku rog; ciid ku daadi. Dh: ciidee.