fiic — Macnaha & Turjumaada

1

(Fiic-a)

2

Qof wax gaar ah aqoon weyn u leh; qof wax ku fiican.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh F. ah: qof karti iyo hufnaan ku sifoobey.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh F. ah: qof karti iyo hufnaan ku sifoobey.

waa la naqliyay ✓

m. n. skilled person, expert

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) qof wax ku fiican oo aqoon gaar ah u leh; wax gaar ah aqoon weyn u leh. Fiic ayaad ku tahay suugaanta.

2

fiic -a: (magac, lab, keli) qof xumo ka dhawran; qof wanaagsan ama suubban.

waa la naqliyay ✓

1

de: skilled person, expert

2

lx: fiic

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

key: fiic

waa la naqliyay ✓

Wanaagsan; fiican; toolmoon.

waa la naqliyay ✓

1

(Buro-caanood-da)

2

Burada nafleyda jirkeeda ka soo baxda, jaadkeeda fiican.

waa la naqliyay ✓

1

(Buruud-ka)

2

Xiddig fiican ku dhalasho: ayaanwanaag; burji; bili; sanac.

waa la naqliyay ✓

1

(Calaanji-ga)

2

Farsamo ama wax kale oo aan si fiicin loo aqoon oo si foolxun loo sameeyo ama loo sheego; caanyeys.

waa la naqliyay ✓

1

(Cantar-ka)

2

(hadal) Aan ulajeeddo fiican lahayn; aan macne lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Caqlillaawa-ha)

2

Aan caqli fiican lahayn; garaadlaawe.

waa la naqliyay ✓

1

(Caqlilow-ga)

2

Caqli fiican leh; garaad badane.

waa la naqliyay ✓

1

(Caraatan-ka)

2

Cayaar sii baabba'aysa oo wiilal iyo gabdho laysu caayo, cay kaftan ah oo aan laga caroon: mirihiisu, suugaan ahaanta aad bay u fiican yihiin haseyeeshee cayda xun oo uu ku dhisan yahay baa dishey; yooyootan.

waa la naqliyay ✓

1

(Ciriiri-ga)

2

Meel (ama aqal ama wax kale) waxa ku gudajira aan si fiican u qaadin ee ka yar, kayaraanteeda; mugyari.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Cuqdad-da) (qof) wax waa hore gaarey ama ku dhacay oo xusuustii lahan, maskaxda ku reebtay, welina uusan arrintaas si fiican ugu soo jeensan oo u foodsaarin oo laabtiisa uga tirtirin; cudur (maan) oo qofku moodo inuu dadka ka liito, ama ku abuura qabweyni iyo inuu dadkoo dhan ka fiican yahay; iin (soo qaadiddeeda qofku neceb yahay, ama jecel yahay in had iyo goor, la hadal hayo).

2

2. (Cuqdad-ka) Ciriiri; qaad iyo mug yar.

waa la naqliyay ✓

1

(Daacaqurun-ka)

2

Ur aan fiicnayn oo daacadu yeelato kolkii baruur iyo cunno kaloo aan is lahayn caloosha laga buuxsho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaamid-da)

2

1. Wasakh ku dhoobid; uskag ka buuxin.

3

2. Ka wanaagsanaan, ka fiicnaan; ka door roonaan.

waa la naqliyay ✓

Aan dhegaha si fiican wax uga maqal; dhego culus.

waa la naqliyay ✓

1

1. La dhaqaaleeyey; nolol fiican ku nool; ladan.

2

2. La mayray; mayran; xalan, qasaalan.

3

3. (Dhaqan-ka) Hab ama hidde lagu dhaqmo oo lagu nool yaahay oo facba faca ka horreeya ka dhaxlo; ilbax; galtibbax.

waa la naqliyay ✓

1

1. (in door ah, kd.) weyn, fiican, badan, roon.

2

2. (Door-ka) Kan dad badan ama wax kale lagala baxo oo ugu wanaagsan; xulanti; baxsi.

3

3. (-) Kaalin.

waa la naqliyay ✓

1

(Doorasha-da)

2

Dad ama waxyaalo badan ama arrimo kale, kan ama kuwa ugu fiican oo u doorroon kala bixid; ka togasho; ka xulasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dufayn-ta)

2

1. Si hore oo fiicnayd si danbe oo xun ka dhigid; baabba' ka yeelid.

3

2. (qof) wax duf qaba ama dufoobey ka dhigid; dhogortiisa rogid; doorin.

waa la naqliyay ✓

1

(Duwana-ha)

2

Aan kuwa kale la mid ahayn ee ka duwan oo ka fiican; wanaagsane.

waa la naqliyay ✓

1

(Fiicnaan-ta)

2

Xumaan iyo iimo la'aan; fiic ahaan; wanaagsanaan; suubbanaan; qummanaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Fiicnaansha-ha)

2

Fiicnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Biic-a)

2

Wax kala gadad; ganacsi; wax gadasho; iib; geddis; rogrogasho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: beec. Qiimaha wax lagu iibinayo. 2. B. ah: wax iib u yaal.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. la-mid: beec. Qiimaha wax lagu iibinayo. 2. B. ah: wax iib u yaal.

waa la naqliyay ✓

m. n. sale, business, commerce

waa la naqliyay ✓

(fal) qof aan kuu jeedin daandaanso, ka gardarraw.

waa la naqliyay ✓

1

de: sale, business, commerce

2

lx: biic

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m

5

see: beec

6

key: biic

waa la naqliyay ✓

1

(Fiid-da)

2

1. Ubax; xay.

3

2. (Fiid-ka) Habeenka bilawgiisa; caweysin.

waa la naqliyay ✓

1

fįid¹: m.l (-dad, m.l) Amminta u dhexeysa maqribka illaa cishaha.

2

fiid²: m.dh.u 1. Buur, laan iyo wixi lamida meesha ugu sarreysa. 2. Ubax.

waa la naqliyay ✓

1

m.dh.u 1. Buur, laan iyo wixi lamida meesha ugu sarreysa. 2. Ubax.

2

fįid: m.l (-dad, m.l) Amminta u dhexeysa maqribka illaa cishaha.į

waa la naqliyay ✓

1

m. n. twilight, early evening

2

fiid [feminine] n., loc. tip, top

3

fiid [feminine] n., [collective] flower; bud

waa la naqliyay ✓

(Fid) May Coffea rhamnifolia (Chiov) Bridson. Rubiaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) evening (iiv-ning), dusk (dhask) ~ wanaagsan

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ubax; xay.

2

fiid-da: (magac, dheddig, keli) buur, laan iyo wixii la mid ah, meesha ugu sarreysa.

3

fiid -ka: (magac, lab, keli) habeenka billawgiisa, habeenka qaybtiisa hore. Maxaa farasmagaalaha ku dhigay fiidka laga hoyday. Dh: gallin, caways, waari, cawaysin.

waa la naqliyay ✓

1

de: early in the evening

2

lx: fiid

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m-time

5

key: fiid

waa la naqliyay ✓

مساء

waa la naqliyay ✓

fiif! (ereycodeed) tusa wixii sanka ku jira oo neef la isku curjinayo xoog lagaga soo saaro. Siinka fiif iska dheh.

waa la naqliyay ✓

1

fiig¹: m.l la-mid: fiigid.

2

fiig²: f.mg1 (-gay, gtay) 1. Neef qalo la cararid. 2. Irdhoobid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-gay, gtay) 1. Neef qalo la cararid. 2. Irdhoobid. m.f.dh, fiigid.

waa la naqliyay ✓

v. run in panic, stampede

waa la naqliyay ✓

-ay/tay: (v) fill with fear: frighten (faraayten); terrify (terafaay)

waa la naqliyay ✓

1

de: run in panic, stampede

2

lx: fiig

3

pd: (fiigay)

4

ps: v1=

5

key: fiig

waa la naqliyay ✓

m.l Midab cad oo geela iyo farduhu yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) geed, soo bax oo biqil.

2

fiil-ka: (magac, lab, keli) baarka yar ee aadka u qoyan ee geeduhu bixiyaan kolka roobku ku da'o. Dh: magool, fiile, filo.

3

fiil-ka: (magac, lab, keli) midab geel oo caddaan ah; waxa la yidhaahdaa geela fiilka ahi adkaysi ma laha.

waa la naqliyay ✓

1

(Fiin-ta)

2

1. Shinbir ci gaar ah oo la wada yaqaan leh: waxay ka cidaa baa la yiri, wax dhici doona (col, roob, ...); galow; dhebed.

3

2. (buuro; kuudad, kd.) meesha ugu dheer; baar; caarad.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Jaad ka mid ah shimbiraha oo leh qaylo dheer oo meel fog laga maqlo, dadkuna rumaysanyahay inay ka digto colaad ama roob badan; galaw, dhebed. 2. Geed, buur iyo wixi lamida meeshooda ugu sarreysa. 3. Kuul yaryar oo haweenku xirto.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Jaad ka mid ah shimbiraha oo leh qaylo dheer oo meel fog laga maqlo, dadkuna rumaysanyahay inay ka digto colaad ama roob badan; galaw, dhebed. 2. Geed, buur iyo wixi lamida, meeshooda ugu sarreysa. 3. Kuul yaryar oo haweenku xirto.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] bustard bird species, whose cry is held to predict events

waa la naqliyay ✓

name-m predicter; a buzzard bird sp., whose cry is believed to predict future events. Lit: he who was born while a buzzard bird was sitting ontop his family's hut

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) peak (piik); summit (samit) ridge (rij)~baar ama caarad

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil cod qurux badan laga arkay ama xilligii uu dhalanayay shinbirkaasi ag joogay guriga oo khayr laga bishaaraystay.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) afarta gees ee bubka, midkood.

2

fiin -ta: (magac, dhedig, keli) buuro iyo wixii la mid ah, meesha ugu dheer. Dh: baar, caarad, fig.

3

fiin-ta: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah shimbiraha oo cidiisu caan tahay. Waxa loo haystaa, in marka uu ciyo uu farrinayo roob soo da'aya ama colaado soo fool leh. Filan waaga igu dhacay, fiintu ba la oydee. Dh: galow, dhebed.

waa la naqliyay ✓

1

cf: galow; shimbir

2

de: bustard bird sp., whose cry is held to predict events

3

lx: fiin

4

pd: (-ta)

5

ps: n-f-col

6

key: fiin

waa la naqliyay ✓

1

1. (Fiiq-a) a) Af dhuuban oo wax muda; caarad. b) Qalista indhaha, c) Wasakhda dhulka laga xaaro; qashin.

2

2. (Fiiq-da) Caano ama biyo, kd., oo loo kabbado sida kolka wax kulul la fuuda hayo oo inta bushimaha loo dhoweeyo, xiisadda dabaysha lagu soo nuugo; fuuqsad.

waa la naqliyay ✓

1

fiiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Caarad, af. 2. Qalista indhaha. 3. Qashin. 4. Meesha u sarreysa wax dheer.

2

fiiq²: m.dh la-mid: fuuq².

3

fiiq³: f.g/mg1 (-qay, -qday) 1. (f.g) Wax diir ka qaadid. 2. (f.g) Wax caarad dhuuban u yeelid. 3. (f.g) Indho qalid. 4. (f.g) Meel xaaqid. 5. (f.mg) Far ku f., gacan ku f.: wax dhuuban wax ku tilmaamid.

waa la naqliyay ✓

1

fiiq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Caarad, af. 2. Qalista indhaha. 3. Qashin. 4. Meesha u sarreysa wax dheer.

2

fiiq²: f.g/mg1 (-qay, -qday) 1. (f.g) Wax diir ka qaadid. 2. (f.g) Wax caarad dhuuban u yeelid. 3. (f.g) Indho qalid. 4. (f.g) Meel xaaqid. 5. (f.mg) Far ku f., gacan ku f.: wax dhuuban wax ku tilmaamid. m.f.dh, fiiqid.

waa la naqliyay ✓

1

v. sharpen; sweep; peel; remove cataract from the eye

2

fiiq m. n. point, tip; operation on the eyes

3

fiiq v. suck up ~ in, drink (with a sucking motion)

4

fiiq m. n. litter (garbage strewn on the ground)

waa la naqliyay ✓

1

-ay/ day: (v) strip or cut away the skin: pare (peer); peel (piil); shell (sheel) diir, dhil, finjil, murxi

2

fiiq -ay/day: (v) clean with broom or brush; sweep (swiip)~ xaaq, xaar

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qori, bir iyo wixii la mid ah, afka hore u dhuub. Qalinka caaradiisa aad u fiiq. Dh: qor.

2

fiiq: (fal) meel, qashin iyo wixii la mid ah, ka xaadh. Dh: xaar, xaadh, duug, har.

3

fiiq: (fal) khudrad, qori, iyo wixii la mid ah, diirka ka mudhxi ama ka gur. Dh: diir.

4

fiiq: (fal) indho aan wax arkayn caadka saaran ka qaad oo qal. U fiiq odayga isha. Dh: bixi, qal.

5

fiiq: (fal) (ku ~) tilmaan oo farta ku taag. Meesha dawgu yahay farta ugu fiiq. Dh: tilmaan.

6

fiiq-a: (magac, lab, keli) buur iyo wax lamid ah, taagga ugu dheer. Dh: kug, taag. Li: gun.

7

fiiq -da: (magac, dhedig, keli) caano ama biyo ama shaah, inta dibnaha loo dhaweeyo awoodda hawada ku soo qaad. Dh: fiiqsi, fuuqsad.

8

fiiq -da: (magac, dhedig, keli) codka siidhiga ama walxaha la afuufaa bixiyaan ee foodhida u eg.

waa la naqliyay ✓

1

fiir¹: m.l Nacayb loo muujiyo nafley meel ku cusub.

2

fiir²: f.g1 (-ray, -rtay) Nafley meel ku cusub nacayb u muujin.

waa la naqliyay ✓

v. be averse to, be against; wish to send someone away; show dislike towards ~ antipathy for

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale fogayn oo colaadin.

2

fiir -ka: (magac, lab, keli) colaad iyo xumaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: be averse to, be against; wish to send s.o. away; show dislike towards ~ antipathy for

2

lx: fiir

3

pd: (fiiray)

4

ps: v1=tr

5

key: fiir

waa la naqliyay ✓

1

(Fiix-a)

2

1. Subag.

3

2. Iniino yaryar oo diifan ah oo caanaha la lula hayaa yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

1

fiix¹: m.l 1. Firfir subag ah oo marka caanaha la lulo dul sabbeeya. 2. Fuf. 3. Dufan yar oo ka dhashiima laf qorrax taal. 4. la-mid: fiixid.

2

fiix²: m.dh la-mid: feex.

3

fiix³: f.mg1 (-xay, -xday) 1. Caano firfir yeelasho. 2. Wax sida dhidid, biyo iyo wixi lamida meel ka soo kor bixid. 3. Geed fufid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): ghee; small lumps of butter that form in milk

2

fiix v. separate out (from milk, of butter)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) haan lulmaysa, cagaar yeelo.

2

fiix-a: (magac, lab, keli) subagga laga shiilo idaha meel aan badhida ahayn.

3

fiix-a: (magac, lab, keli) subagga cagaarka ah marka ciirta la lulayo.

4

fiix-da: (magac, dhedig, keli) buro carjaw ah oo oogada naflayda ka soo baxda oo cidday ku xumaato laga jeexo. Dh: feex.

5

fiix -da: (magac, dhedig, keli) iniino yaryar oo dufan ah oo caanaha la lulaa ay yeeshaan. Dh: fax.

6

fiix -da: (magac, dhedig, keli) subagga laga heensho lafaha geela.

waa la naqliyay ✓

fisc, n.m. - maamulka u xilsaaran canshuurta.

waa la naqliyay ✓

1

(Jiic-a)

2

Geed-abaareed aad u dheeraada oo aan qodax lahayn oo xooluhu daaqaan.

waa la naqliyay ✓

m.l (jiic, m.dh) (botani) Geed abaareed dhirta dhaadheer ka mid ah oo aan qodax lahayn qoryahiisana wax lagu shito.

waa la naqliyay ✓

m.l (jiic, m.dh) (botani) Geed abaareed dhirta dhaadheer ka mid ah oo aan qodax lahayn qoryahiisana wax lagu shito.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] tree species

waa la naqliyay ✓

[JE] Acacia seyal 01, Cadaba baccarinii 01, Maerua sessiliflora 01

waa la naqliyay ✓

1

(Chieh) All Som. Maerua sessiliflora Gilg. Capparidaceae.

2

NFD, N, S Boscia angustifolia A.Rich. Capparidaceae.

3

C Cadaba longifolia DC. Capparidaceae.

4

C,N Maerua crassifolia Forsk. Capparidaceae.

5

C Cadaba baccararinii Chiov. Capparidaceae.

6

NFD Cadaba farinosa Forsk. Capparidaceae.

7

May, C, S Maerua angolensis DC. Capparidaceae.

8

S Maerua triphylla A.Rich. Capparidaceae.

waa la naqliyay ✓

1

de: tree sp.

2

lx: jiic

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m-col

5

key: jiic

waa la naqliyay ✓

1

liic¹: m.l Foorar; janjeer.

2

liic²: f.mg1 (-cay, -cday) Wax dhinac u janjeerid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-cay, -cday) Wax dhinac u janjeerid. m.f.dh, liicid.

waa la naqliyay ✓

v. bend, be bent (over), lean, tilt

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) bend or slant away from the vertical; tilt (tilt); lean (liin) ~ janjeer

waa la naqliyay ✓

(fal) jilayc daraaddii qalloocsan; doc u dheelli. Dh: qalloocsan, janjeedhso.

waa la naqliyay ✓

1

de: bend, be bent (over), lean, tilt

2

lx: liic

3

pd: (liicay / liicday)

4

ps: v1=intr

5

key: liic

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax niyadda ka doon oo inaad hesho aad u jeclaw. Inaad xajka tegto aad u miic. Dh: jamo, mililic.

2

miic-a: (magac, lab, keli) qori cas aad u adag oo ay guduntu ku dhibaatooto goyntiisa. Loox mic ah oo musbaarku mari waayay ayaad ii keentay Dh: oog.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hadal jilicsan oo aan ujeedo laga garto lahayn. Arrin laga heshiiyay nic lagama dambaysiiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Qiic-a)

2

Qiiq; qaac.

waa la naqliyay ✓

1

qiic¹: m.l la-mid: qaac¹.

2

qiic²: f.mg1 (-cay, -cday) la-mid: qaac².

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): smoke

2

qiic v. smoke, give off smoke

waa la naqliyay ✓

-a: (n) smoke (ismook) ~ qiiq

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) uumi daruur u eg oo ishu qabato oo waxa qubanaya ka baxa. Dh: qiiq, qaac.

waa la naqliyay ✓

1

siic¹: m.l 1. Dhega-adeyg. 2. Dhib ku jirid; rafaadsanaan. 3. Yasid.

2

siic²: f.mg1 (-cay, -cday) 1. Dhega-adeyg muujin. 2. Dhibkujir. 3. Yas.

waa la naqliyay ✓

v. be difficult ~ stubborn

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) luudis tamardarro ah. Dh: tic. Li: firfircooni.

2

siic-a: (magac, lab, keli) dhega'adayg.

3

siic-a: (magac, lab, keli) dhib ku jirid; rafaadsanaan.

4

siic-a: (magac, lab, keli) yasid.

waa la naqliyay ✓

1

de: be difficult ~ stubborn (not saying no, but not doing s.t. either; generally associated with children's behavior)

2

initial: s

3

lx: siic

4

nt: siic (a) [n-m] 'stubbornness', siicid (da) [vn-f]

5

pd: (siicay)

6

ps: v1=

7

key: siic

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-cay, -cday) Nafley xarrago, xanuuun iyo wixi lamida la dheeldheeliyid.

waa la naqliyay ✓

v. walk ~ move slowly (as a sick person)

waa la naqliyay ✓

(fal) socod luudis ah u soco. Iska soo tiic waad iman doontaaye. Dh: luud.

waa la naqliyay ✓