Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Fidid-da)

2

Meel ballaaran ama badan gaarid; kalabbixid; ballaarasho; faafid; fitaaxid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fid. la-mid: fiditaan.

waa la naqliyay ✓

Expansion

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) war, qoraal iyo wax la mid ah, meel kasta ku fidis, ku baahid ama gaadhid.

2

fidid-da: (magac, dhedig, keli) mugkorodhka dareerayaasha marka la kordhiyo heerkulkooda. Fididda biyaha waxa la gartaa kolka heerkulkooda la kordhiyo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) feedhidda timo la dhex marmariyo fidhin ama shanlo si loo qurxiyo Dh: firid, firis, shanlayn.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax baahin. 2. Wax kala bixin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax baahin. 2. Wax kala bixin. m.f.dh, fidin.

waa la naqliyay ✓

v. stretch, spread something out, expand

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) spread (ispareed); stretch (istareej) ~ balaari

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax duubnaa, kala bixi. Fidi gogosha ha lagugula fadhiistee. Dh: baahi, fitaaxi, ballaadhi, faafi. Li: laab, duub.

2

fidi: (fal) dhiib oo tebi. Qalinkaa ii soo fidi. Li: celi.

3

fidi: (fal) shaaci oo dad badan gaadhsii. Diinta fidi ajir baad heliye. Dh: tebi.

waa la naqliyay ✓

1

de: stretch, spread s.t. out, expand

2

lx: fidi

3

pd: (fidiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: fidi

waa la naqliyay ✓

1

(Fiid-da)

2

1. Ubax; xay.

3

2. (Fiid-ka) Habeenka bilawgiisa; caweysin.

waa la naqliyay ✓

1

fįid¹: m.l (-dad, m.l) Amminta u dhexeysa maqribka illaa cishaha.

2

fiid²: m.dh.u 1. Buur, laan iyo wixi lamida meesha ugu sarreysa. 2. Ubax.

waa la naqliyay ✓

1

m.dh.u 1. Buur, laan iyo wixi lamida meesha ugu sarreysa. 2. Ubax.

2

fįid: m.l (-dad, m.l) Amminta u dhexeysa maqribka illaa cishaha.į

waa la naqliyay ✓

1

m. n. twilight, early evening

2

fiid [feminine] n., loc. tip, top

3

fiid [feminine] n., [collective] flower; bud

waa la naqliyay ✓

(Fid) May Coffea rhamnifolia (Chiov) Bridson. Rubiaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) evening (iiv-ning), dusk (dhask) ~ wanaagsan

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) ubax; xay.

2

fiid-da: (magac, dheddig, keli) buur, laan iyo wixii la mid ah, meesha ugu sarreysa.

3

fiid -ka: (magac, lab, keli) habeenka billawgiisa, habeenka qaybtiisa hore. Maxaa farasmagaalaha ku dhigay fiidka laga hoyday. Dh: gallin, caways, waari, cawaysin.

waa la naqliyay ✓

1

de: early in the evening

2

lx: fiid

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m-time

5

key: fiid

waa la naqliyay ✓

مساء

waa la naqliyay ✓

1

(Bidid-da)

2

1. Dareensasho aan la hubin; u qaadasho; malayn; tuhmid.

3

2. Hawada marid; duulid; haadid; lalid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg bid. la-mid: badid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax baal leh hawada mariddiisa. Bidid markarto shinbir garab li'i. Dh: duulid, haadid, lalid, bidis.

2

bidid -da: (magac, dhedig, keli) iskood u gu'idda timaha. Bididda timaha bidaartaa ugu wacan. Dh: rifmid, bidis.

3

bidid -da: (magac, dhedig, keli) talo ama wax doorbidid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg cid².

waa la naqliyay ✓

1

(Didid-da)

2

Wadajir u yaacid, baqdin ama cabsi darteed.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg did. la-mid: dųdid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) cabsi darteed la ordid.

waa la naqliyay ✓

1

(Fidin-ta)

2

Meelo badan gaarsiin; kalabbixin; ballaarin; faafin; fitaaxin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fidi. la-mid: fidis.

waa la naqliyay ✓

Expansion

waa la naqliyay ✓

vl. n. stretching, enlarging

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) extension; expanding (ikispaandhing); enlarging (enlaarjing); development (di veloop ment) ~ balaarin. Ex: mashruuca fidinta beeraha; the agricultural extension project

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) wax gacanta lagu hayo cid kale u tebin oo u dhiibid. Wixii uu hayo wuu fidin og yahay. Dh: bixin, baahin, fitaaxin.

2

fidin -ta: (magac, dhedig, keli) kala jiidid, kala saarid oo ballaadhin. Gogol aan dadka wad deeqayn fidinteedu macna ma leh. Li: duubid.

3

fidin-ta: (magac, dhedig, keli) shaacin, dad badan gaadhsiin. Culimadu iyagaa isku xilsaaray fidinta diinta ee dadka kama xigaan. Dh: baahin, shaacin.

waa la naqliyay ✓

1

de: stretching, enlarging

2

lx: fidin

3

pd: (-ta)

4

ps: vn-f

5

key: fidin

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: fidin.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) eeg fidin.

2

fidis -ta: (magac, dhedig, keli) eeg fidid.

waa la naqliyay ✓

1

(Filid-da)

2

Malayn, moodid; u qaadsasho; ku wadid; qabid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fil². la-mid: filitaan (1).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax rajayn. Li: filanwaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Fiqid-da)

2

Hadal faq ah ku wada hadlid; (ama faqid).

waa la naqliyay ✓

m.f.dh la-mid: faqid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qodidda god ama wax la mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Firid-da)

2

Timaha saqaf ku kala bixbixin, ku nabid; shanlayn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fir².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) timo iyo wixii la mid ah, fidhid. Dh: feedhid, firis.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) caymadid.

waa la naqliyay ✓

1

(Iidid-da)

2

Maalmaha Iidda ah ka qaybgelid; (ama ciidid).

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: ciidid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) farxadda iidda ka qaybgelid oo muujin. Dh: dabbaaldegid, damaashaadid, ciidid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg mid³.

waa la naqliyay ✓

1

(Ridid-da)

2

1. Dhulka ku sii deyn.

3

2. Kufin.

4

3. Tuurid; ganid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg rid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) xabbad ganid oo tuurid. Rididda rasaasta ha ku degdegin.

2

ridid-da: (magac, dhedig, keli) dawlad ama masuul xilka ka qaadid oo xoog ku casilid. Dh: casilid.

3

ridid-da: (magac, dhedig, keli) dugaag ama tuug wax uu qaatay ka reebid

4

ridid-da: (magac, dhedig, keli) dad ama duunyo sharci la'aan lagu haysto badbaadin.

5

ridid-da: (magac, dhedig, keli) wax meel sare yaal shalwid oo meesha uu yaal hoos uga dhaadhicin.

6

ridid-da: (magac, dhedig, keli) raaricin oo wax laalaada ka dhigid.

7

ridid-da: (magac, dhedig, keli) shidid oo dab ka dhalin. Rididda madagtu waxay u baahan tahay xirfad.

8

ridid-da: (magac, dhedig, keli) wax gacanta lagu hayo dhulka ku si dayn.

9

ridid-da: (magac, dhedig, keli) wax meel taagan oo qotoma riixid oo dhulka ku tuurid.

10

ridid-da: (magac, dhedig, keli) ilig jebin oo meeshiisa ka faaruqin.

11

ridid -ka: (magac, lab, keli) dhawaaq si darandoorri ah iskaga dabadhaca.

waa la naqliyay ✓

1

(Sidid-da)

2

Wax kor loo hayo meel ku hayn ama meel u wadid, u qaadid; xanbaarid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg sid³.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax dushaada ku saaran ama aad gacanta ku hayso qaadiddiisa, sii wadid illaa aad halkii la dhigi lahaa geynayso. Dh: qaadid, xanbaarid, sidis.

waa la naqliyay ✓

1

(Xidid-ka)

2

1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah.

3

2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya.

4

3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

waa la naqliyay ✓

1

xidid¹: m.l (-do, m.l) 1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah. 2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya. 3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

2

xidid²: m.l (-do, m.l) (xisaab) 1. Xididka tiro maangal ama murakab ah: waa tiro marka la dul dhigo jibbaar ay la mid tahay tiradaasi. Tusaale ahaan, 2 waa xidid afraadka ee 16 (2=16). 2. Xididka isle'eg: tiro marka lagu beddelo doorsoomaha ku jira isle'egta raaligeliya isle'egta, kaas oo labada dhinac ee isle'egtu isle'ekeysiiya.

3

xidid³: f.mg1 (-day, -dday) Xidid noqosho (dad).

waa la naqliyay ✓

1

xidid¹: m.l (-do, m.l) 1. Geedka intiisa dhulka ku aasan, laamaha iyo faraqa ka baxa mid ka mid ah. 2. Dhuumaha oogada nafleyda ka buuxa oo dhiigga halbowleyaashu xubnaha ku faafiyeen, soo qaada oo wadnaha ku soo celiya. 3. Xiriir dadku yeesho oo xagga guurka ka yimaada.

2

xidid²: m.l (-do, m.l) (xisaab) 1. Xididka tiro maangal ama murakab ah: waa tiro marka la dul dhigo jibbaar ay la mid tahay tiradaasi. Tusaale ahaan, 2 waa xidid afraadka ee 16 (2 =16). 2. Xididka isle'eg: tiro marka lagu beddelo doorsoomaha ku jira isle'egta raaligeliya isle'egta, kaas oo labada dhinac ee isle'egtu isle'ekeysiiya.

waa la naqliyay ✓

Root

waa la naqliyay ✓

1

m. n. root; blood vessel (vein ~ artery); nerve; root {mathematics}; relatives by marriage, in-laws

2

xidid [inchoative] v. become related by marriage

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. root (ruut). Ex: xididka geedaha; the root of the plants. 2. artery (aar-tari). Ex: xididada dhiiga; the blood vessels

2

xidid -ka: (n) relative by marriage; in-law (in-loo)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) geedka intiisa dhulka ku aasan ee biyaha soo nuugta.

2

xidid -ka: (magac, lab, keli) dhuumo jidhka nafleyda ka buuxa oo dhiigu kor iyo hoos u maro. Ninka uu xidid go'aa dhiigbax ayuu halis u yahay.

3

xidid -ka: (magac, lab, keli) xidhiidh qaraabo oo gacalnimo salka ku haysa. Nin aan xidid nahay ayaan baabuur ka soo ergistay. Dh: gacal.

4

xidid -ka: (magac, lab, keli) xanuun kolkol dadka ku soo booda oo meel keliya qabsada oo ah murug ama xidid si noqda. Lugta xidid ayaa iga haya.

waa la naqliyay ✓

جِذْرٍ، وَرِيد، عِرْقٍ

waa la naqliyay ✓

1

(Shaacid-da)

2

(war) dhul badan wada gaarid; caan noqosho; baahid, faafid; fidid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno ..., m.dh) (fiisikis) Duufaan maayado hawo sare oo xooggan leh, oo sameeya daruuro kumuloonimbas ah oo aad u kobocsan, oo leh dhibco aad u waaweyn, oo yeelan kara baraf dhagax ah, kolkaa danab qulqulka sameysmaa bhaliyo hillaacyo, iyo onkod ka dhashay fididda hawada kulka badan e hilaaca darteed.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: fidid.

waa la naqliyay ✓

1

saaq¹: m.l 1. Dhir geedaha kale ku faalasha. 2. Lacag ka mid ah sarrifka rubbiyadaha oo u dhiganta laba caanadood oo waayadii hore la isticmaali jirey.

2

saaq²: f.g1 (-qay, -qday) 1. Dhir geedo kale ku faalalid. 2. Xanuun, sun iyo wixi lamida jirka ku fidid. 3. Ur dareemid.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno ..., m.dh) (fiisikis) Duufaan maayado hawo sare oo xooggan leh, oo sameeya daruuro kumuloonimbas ah oo aad u kobocsan, oo leh dhibco aad u waaweyn, oo yeelan kara baraf dhagax ah, kolkaa danab qulqulka sameysmaa bhaliyo hillaacyo, iyo onkod ka dhashay fididda hawada kulka badan e hilaaca darteed.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) Wax meel ku baahid. m.f.dh, fidid.

waa la naqliyay ✓

1

saaq¹: m.l 1. Dhir geedaha kale ku faalasha. 2. Lacag ka mid ah sarrifka rubbiyadaha oo u dhiganta laba caanadood oo waayadii hore la isticmaali jirey.

2

saaq²: f.g1 (-qay, -qday) 1. Dhir geedo kale ku faalalid. 2. Xanuun, sun iyo wixi lamida jirka ku fidid. 3. Ur dareemid. m.f.dh, saaqid.

waa la naqliyay ✓

Fidid sugan

waa la naqliyay ✓

Fidid muuqata

waa la naqliyay ✓

Weheliye fidid

waa la naqliyay ✓

Fidid

waa la naqliyay ✓

Fidid dherer

waa la naqliyay ✓

/abroodh/ (adv) 1. dibadda, dal shisheeye, dal qalaad. e.g. I was abroad on holiday. (adv) 2. ku baahid, fidid.

waa la naqliyay ✓

/ (v) 1. wareegid, fidid, sida cudur ama war oo kale (v) 2. la-wareegid, sida cid lala'saaxiibo oo lala war-wareego. e.g. Why does she go around with such bad people?

waa la naqliyay ✓

/permi eyt/ permeation; (v) ku fidid (wada saamayn).

waa la naqliyay ✓

/parveydh/ (v) fidid (faafid).

waa la naqliyay ✓

/spred/ (v) 1. fidid (ballaarasho, faafid); fidin (v) 2. kala-firdhin (kala-qaybin) 3. ku fidin (ku ballaarin).

waa la naqliyay ✓

/waaft/ (v) saaqid (si-tartiib ah ugu fidid). e.g. cooking smells wafted along the hall.

waa la naqliyay ✓

v.intr. - ku fidid, ku ballaarasho.

waa la naqliyay ✓

v.rifl. - fidid, degid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg afgoosi.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax fidi oo haddana fidi.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) hubka qarxa ama wax la mid ah, duulduulka uu sameeyo.

2

fidhidh -ka: (magac, lab, keli) duulduulka qaraxu sameeyo. Dh: firir, firidh.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg firir². la-mid: firir¹, firirid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kala yaacid; kala bixid.

waa la naqliyay ✓

1

(Xafidid-da)

2

Dhib iyo dhimaal ka ilaalin; dhawrid; bedbaadin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xafid.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) preservation (piri-zeer-veey-shin)- the act of securing

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhib iyo dhimaal ka ilaalin oo daranyo ka dhawrid. Dh: badbaadin. daryeelid. Li: dayacid, daranyayn, halladaadin. baylihin.

2

xafidid-da: (magac, dhedig, keli) wax la baranayso korka ka qabasho oo dusha ka akhriyid. Dh: xafidis. xifdiyid, qaybid.

waa la naqliyay ✓

1

(Akidid-da)

2

(talo, arrin, ...) cid ku raacid, adkayn, xoojin, tiirin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg akid. la-mid: akidis.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg akidaad.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ayid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) taageeris dhan waliba noqon karta. Dh: ayidaad.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) sare u qaadid oo si fudud sare ugu tuurid. Dh: biriyow, hillaacid, birin. bidhiidh -a: (magac, lab, keli) timaha madaxa oo noqda timo jilicsan, cawlan oo aan isku dhadhawayne banbannaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) lab aan dhikilo laallaada oo muuqda lahayn. Dh: bohon. ciddabax -a: (magac, lab, keli) dhammaadka saddexda bilood ee ciddada. Dh: cuddadbax.

waa la naqliyay ✓