fidhikhin

m.f.dh eeg firikhi. la-mid: fidhikhin.

m.l la-mid: isfidhikhin.

f.mg2 (-iyay, -isay) Kibir iyo islaweyni muujin.

-ta: (magac, dhedig, keli) ka war hayn oo hoo iyo hiilba la garab joogid. Dh: xiriirin, xidhiidhis.

xidhiidhin -ta: (magac, dhodig, keli) wax si taxane ah isku dabajoogin oo midba midka ka dambeeya ku aaddin. Dh: xiriirin.

xidhiidhin -ta: (magac, dhedig, keli) cilaaqo wanaagsan la samayn. Dh: xiriiris.

magac loo baxsho wiil dhuuban ama sida fidhinka u qurux badan.

-ka: (magac, lab, keli) qori yar oo labo saddex, ama afar farraaq leh iyo dabo la qabto oo badanaa xardhan oo raggu timaha ku fidho. Dh: firin.

m.l Buur bacaad ah.

-ka: (magac, lab, keli) hubka qarxa ama wax la mid ah, duulduulka uu sameeyo.

fidhidh -ka: (magac, lab, keli) duulduulka qaraxu sameeyo. Dh: firir, firidh.

-ka: (magac, lab, keli) fiditaanka iyo baahista war iyo wax la mid ah.

f.g2 (-iyay, -isay) Is f.: Qof dadka iskalaweyn noqosho. la-mid: fidhikhi.

-ka: (magac, lab, keli) eeg fidhni.

m.f.dh eeg tadhihi. la-mid: tadhihis.

Tab, hannaan, qaab.

fadhiisin¹: m.dh la-mid: fariisin¹.

fadhiisin²: m.l la-mid: fariisin².

-ka: (magac, lab, keli) lacagta ugu horraysa ee ilmaha dugsi ama malcaamad galaya laga bixiyo. Aabbahay 1000 faran oo fadhiisin ah buu iga bixiyay. Dh: diimaasi, diimaaji.

fadhiisin -ka: (magac, lab, keli) ood buuxsin ah oo irridda reerka miyiga lagu oodo. Laan fadhiisin ah soo goo. Dh: jiitin, buuxsin.

fadhiisin-ta: (magac, dhediq, keli) qof taagan salka dhulka u dhigid; qof sara jooga oo la fadhiisiyo.

(fal) caanaha lul oo subag kaga keen. Dh: cagaari.

-ka: (magac, lab, keli) eeg fidhid.

m.dh la-mid: fandharid.

-da: (magac, dhedig, keli) wax la qaadi karo, kolba kor u tuuris.

bidhbidhid-da: (magac, dhedig, keli) si dhakhsa badan u iftiimid oo haddana markiiba u demid. Bidhbidhid tiriiggu waa marka uu gubanayo. Dh: dhaldhalaalid, birbirid.

-ka: (magac, lab, keli) kala yaacitaan; kala bixitaan.

-da: (magac, dhedig, keli) naxdin ama farxad darteed jidhka huruurac ka soo daadasho.

-da: (magac, dhedig, keli) xidhiidh isku xiga noqosho.

xidhiidhid-da: (magac, dhedig, keli) cid xidhiidh la yeelasho. Dh: xidhiidhis, xiriirid.

m.l Biyo si kedis ah oo dar-dar ah u shubma ee uu gaar ahaan keeno roobka weyn ee ka da'a waadiyada meelaha lamadegaan-u-ekeyaasha ah.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xidhiidhin.

(tilmaame) la xidhxidhay ah. Intii aad il dirtay oo dhani way wada xidhxidhan yihiin. Dh: xirxiran.

-da: (magac, dhedig, keli) in mar ka badan xidhid. Xidhxidhidda jiho qudha u daa. Dh: xirxirid, xirxiris.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xidhxidhid.

m.f.dh eeg ismaldhikhi. la-mid: ismaldhikhis.

-ta: (magac, dhedig, keli) xarrago iyo jiljileec aan la lahayn iska raadin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dab yar shidid. Dh: daarid, birid.

(Dhicin-ta)

1. Xoolo col qaaday ka dabo duulid oo kasoo celin.

2. Ilmo dhicis ah, dhalid.

3. (ka dhicin) Wax ka celin ama ka qabasho; daaficid.

dhicin¹: m.f.dh eeg dhici. la-mid: dhicis¹ (2).

dhicin²: m.dh (daawo) Ka soo dhicid ama ka soo saariid minka ilmo aan sadkooda dhammeysan, (dadka) muddada u dhexeysa bacriminta iyo 24ka asbuuc ee hore.

m.dh (daaw.) Ka soo dhicid ama ka soo saariid minka ilmo aan sadkooda dhammeysan, (dadka) muddada u dhexeysa bacriminta iyo 24ka asbuuc ee hore.

vl. n. miscarriage, act of losing a baby

-ta: (n) miscarriage (misikaa-reeyj); unintentional abortion (a-boor-shin) ~ dillan

-ta: (magac, dhedig, keli) ilmo aan shinkiisu gaadhin, isaga oo meyd ah soo dhicitaan.

de: miscarriage, act of losing a baby

lx: dhicin

pd: (-ta)

ps: vn-f

syn: dhicis

key: dhicin

(Dhiddin) N Commiphora africana (A.Rich.) Engl. Burseraceae.

NFD,S? Commiphora myrraha (Nees) Engl. Burseraceae.

N Commiphora habessinica (0.Berg.) Engl. Burseraceae.

S,N Commiphora tubuk Sprague. Burseraceae.

N Commiphora samharensis Schweinf. Burseraceae.

NFD Commiphora ellenbeckii Engl. Burseraceae.

(Dhihid-da)

Afka hadal ka soo saarid; iraahid; tiraabid; hadlid.

m.f.dh eeg dheh. la-mid: dhihitaan.

-da: (magac, dhedig, keli) odhaah afka ka soo saarid oo ku hadlid. Dh: odhasho.

dhikil¹: m.l 1. (-lo, m.l) Haruub yar oo caanaha lagu maalo. 2. Nooc cawska ka mid ah.

dhikil²: m.dh (-llo, m.dh) Dhiil yar oo carruurta caanaha loogu shubo.

name-m small, short and weak

-ka: (magac, lab, keli) nooc tigaadda ka mid ah oo meelaha biyafadhiisinnada ah ka baxa. Dikhil iyo goonbaa is qabsaday beertii.

dhikil-sha: (magac, dhedig, keli) labada xiniinyood ee labka middood. Dh: xiniin.

m.dh la-mid: damqid.

m.dh la-mid: dhutin.

-ta: (magac, dhedig, keli) laangadhayn oo lug ka heetin. Dh: dhutin, hitiqlayn, heetin.

m.dh la-mid: fadhiyid.

(fal) erey habaar ahaan loogu yiraahdo qof. Dh: dhimo, firan.

fidhan: (tilmaame) timo ama wax la mid ah oo shanlaysan ama feedhan. Wuxu lahaa timo si fiican u fidhan. Dh: feedhan, firan.

-da: (magac, dhedig, keli) feedhidda timo la dhex marmariyo fidhin ama shanlo si loo qurxiyo Dh: firid, firis, shanlayn.

f. n. mark, stroke of a pen; comma; accent mark {grammar}

(tilmaame) qof dhuuban oo orod badan ahaan.

de: mark, stroke of a pen; [ext.] comma; accent mark {grammar}

lx: fidhig

pd: (-ta)

ps: n2a-f

key: fidhig

-da: (magac, dhedig, keli) cadhada dhow degdeg u cadhoodka.

-ta: (magac, dhedig, keli) feedhidda timo la dhex marmariyo fidhin ama shanlo si loo quriye. Dh: fidhid.

-da: (magac, dhedig, keli) timo ama wax la mid ah oo la fidhay ahaan.

m.f.dh eeg fiidi.

(Fiijin-ta)

1. Fiigtaal ka dhigid; baydadin.

2. Fooryid.

fiijin: m.f.dh eeg fiiji. la-mid: fiijis.

fįijin: m.f.dh eeg fįiji. la-mid: fįijis.

-ta: (magac, dhedig, keli) foodhyid; fooryid; fiijis.

fiijin-ta: (magac, dhedig, keli) neefka oo la fiijiyo, fiigtaal ka dhigid. Dh: baydadin, fiijis.

-ka: (magac, lab, keli) aalad waraaqaha la isugu diro. Dh: faakis, fakis.

fiikis -ka: (magac, lab, keli) caano ama biyo si tartiib ah oo kakabbasho nuugidi ku jirto loo cabbo. Hadalkaan fiiro loo odhan iyo caanahaan fiikis loo dhamin feedhahay wax yeelaan. Dh: fiitis.

(Fiirin-ta)

1. Indhaha ku dhugasho; jeedaalin; eegid; arkid.

2. Fiiro u yeelasho; fekerid; baarid.

m.f.dh eeg fiiri.

-ta: (magac, dhedig, keli) fiiro iyo feker u yeelad. Dh: fiiris, fekerid, baadhid.

fiirin -ta: (magac, dhedig, keli) indhaha ku dhugasho; fiiris.

(Fiixin-ta)

Fiix ka dhigid.

m.f.dh eeg fiixi.

-ta: (magac, dhedig, keli) eryid oo caymadin.

(Finiin-ka)

1. Wax meeshuu ku dhegsanaa ama joogey xoog iyo dhaqso uga dhacay ama uga ganmay.

2. Tuuryo, dhicid.

3. Wax kastoo finiina ama la finiiniyo.

4. Wax finiin u eg ama sida finiin la ganay, aad u dheereeya.

finiin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Cadad yaryar oo meeshi ay ku dhegganaayeen xoog iyo dhaqso uga soo fuqay, ama uga soo ganmay. 2. Ciyaar carruureed ah dhaqxaan yaryar oo faraha lagu gamayo. la-mid: faniin¹.

finiin²: f.mg1 (-nay, -ntay) 1. Wax ordaya xoog uga dhicid. Tusaale: “Baabuurkii ayuu xoog uga finiinay”. 2. Wax meeshii ay joogeen ama ku dhegganaayeen xoog uga soo go'id ama uga soo ganmid. Tusaale: “Dhagax baa soo finiinay”. 3. Xoolo gaar u cararid. Tusaale: “Faras baa naga finiinay”. la-mid: faniin².

finiin¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Cadad yaryar oo meeshi ay ku dhegganaayeen xoog iyo dhaqso uga soo fuqay, ama uga soo ganmay. 2. Ciyaar carruureed ah dhaqxaan yaryar oo faraha lagu gamayo. la-mid: faniin.

finiin²: f.mg1 (-nay, -ntay) 1. Wax ordaya xoog uga dhicid. Tusaale: Baabuurkii ayuu xoog uga finiinay. 2. Wax meeshii ay joogeen ama ku dhegganaayeen xoog uga soo go'id ama uga soo ganmid. Tusaale: Dhagax baa soo finiinay. 3. Xoolo gaar u cararid. Tusaale: Faras baa naga finiinay. m.f.dh, finiinid. la-mid: faniin.

m. n. fragment, splinter

finiin v. splinter; fall all of a sudden, be dropped with speed

-ka: (n) flying piece or chip; splinter (ispilin-ter) ~ faniin

(fal) xoog isu gan, u dhac.

finiin-ka: (magac, lab, keli) dhagax yar oo labada murdiso ee labada gacmood lagu tuuro iyadoo suulkana lagu badhitaaro. Finiin ilig wuu ridaa, cadawna kaama celiyo. Dh: quruurax.

finiin -ka: (magac, lab, keli) wax la garaacay ama meesha uu ku dhegsanaa ama joogey xoog iyo dhakhso uga duula ama uga ganma.

finiin -ka: (magac, lab, keli) bir dab la saaray oo kulayl dartii dhimbiilo ka duulaan. Xaydh mari daawaha finiinka ha daayee.

finiin -ka: (magac, lab, keli) tuuryo wax ka soo dhanbalantay; dhanbalan yar oo wax dildillaacay ka yimi.

finiin -ka: (magac, lab, keli) wax finiin u eg ama sida finiinka u gaman oo aad u dheereeya.

-ta: (magac, dhedig, keli) durkin ama kordhin xero, beer iyo wixii la mid ah. Xerada adhigu firkin bay doonaysaa. Dh: durkin, weyneyn, firkis, biirin.

v., pl., neg., present tense: you all are not

de: you all are not

lx: ihidin

ps: v5a-2pl-neg-pres

xe: You are not students.

xv: Ardey ma ihidin.

key: ihidin

(Ishkin-ka)

Xoolaha waaweyn: geela iyo lo'da (ama ishin).

m.l (-nno, m.dh) Geela iyo lo'da (xoolo). la-mid: ishin (1), isjin.

m.l (-nno, m.dh) Geela iyo lo'da (xoolo). la-mid: ishin, isjin.

m. n., [collective] adult livestock ~ domestic animals, cattle; main herd

-ka: (n) sellable livestock

-ka: (magac, lab, keli) xoolaha iyo ugaadha intooda waaweyn, sida lo'da, geela iyo biciidka. Dh: ishin, isjin, gaanni.

de: adult livestock ~ domestic animals, cattle; main herd

lx: ishkin

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

key: ishkin

(Jidiin-ka)

1. Hunguriga madow oo cunnadu marto oo isu haya afka iyo caloosha.

2. Cunnada lafteeda.

m.l (-iimo, m.dh) 1. Hunguriga cunnadu marto oo isu haya afka iyo caloosha. 2. Dhuuniga la cuno; gasiin.

m.l (-iimo, m.dh) 1. Hunguriga cunnadu marto oo isu haya afka iyo caloosha. 2. Dhuuniga la cuno; gasiin.

m. n. gullet, throat; food

-ka: (n) throat (throwt); gullet (galet); esophagus, also oesophagus ~ hunguri, dhuun, buuc, cune

-ka: (magac, lab, keli) cuntada la cuno. Jidiin jaar lagama hagrado.

jidiin -ka: (magac, lab, keli) hunguriga madow ee cuntadu marto oo xidhiidhiya afka iyo caloosha. Dh: hungri.

de: gullet, throat; [ext.] food

lx: jidiin

pd: (-ka)

ps: n2c-m

key: jidiin

(Lihiin-ta)

1. Adkaysan, karti.

2. Waxtar danbe; meecaad; liil.

m.l 1. Adkaysi, karti. 2. Wax, waxtarkiisu raago.

f. n. capability, internal strength; forbearance

-ka: (magac, lab, keli) karti wax lagu qabto. Dh: taag, awood, karti.

lihiin -ta: (magac, dhedig, keli) waxtar danbe; meecaad; liil.

cf: karti

de: capability, internal strength; forbearance

lx: lihiin

pd: (-ta)

ps: n-f

key: lihiin