fidhfidh

-da: (magac, dhedig, keli) feedhidda timo la dhex marmariyo fidhin ama shanlo si loo qurxiyo Dh: firid, firis, shanlayn.

(fal) wax fidi oo haddana fidi.

-da: (magac, dhedig, keli) dhagax ama rasaas dhan walba u aan'id.

widhfid-da: (magac, dhedig, keli) wax xoog u lulmaha ahaansho. Ubadku widhfidda way ku beerfadhaqoobaa. Dh: lulmid, wadhfid

-ta: (magac, dhedig, keli) iftiin yar oo si dhakhso badan marna daarmaya marna demaya. Garabildhaanka bidhbidha hayaa ilaa waaga berigiisa. Dh: biligbilig, birbir, bigbig.

-ka: (magac, lab, keli) qof timo bidhiidh ah leh. Cali waa bidhiidh.

bidhiidh -ka: (magac, lab, keli) salaanta wejiga: wejiga badhtankiisa. Ninka tukada bidhiidhka ayaa madoobaada. Dh: biriir.

(fal) meel dhulka ah, qod oo haddana qod.

fadhfadh: fadhfadh! (ereycodeed) lagu tusmeeyo shangadha uu bixiyo dherigu kolka wax lagu karinayo gaar ahaan shuurada iyo wixii la mid ah. Dh: kadhkadh.

-a: (magac, lab, keli) badarka intiisa la yaryareeyo.

-ka: (magac, lab, keli) marka la sheegayo wax u eg dub qof.

jidhjidh -ka: (magac, lab, keli) muruqyada tunka ninka doobka ama awrka turuqyadiisa xooggan. Dh: margaag.

-a: (magac, dhedig, keli) gabaabsi aan ku fillayn baahida. Carrafada xooluhu waa widhiid. widhiidhi -da: (magac, dhedig, keli) cabsi kala garasho la'aan ah.

(ereycodeed) tusmeeya iftiin yar oo aad u fog oo meel ka bildhaamay oo indhaha kaaga dhacaya sida muraayada cawirkeeda. Waxbaa buurta agteeda ka widhwidh leh. Dh: biligbilig.

m. n. relationship, connection; relations

-ka: (n) relation (ri-leey-shin); relationship (ri-leey-shin-shiip); communication (kom-yuni-keey-shin); connection (kon-nek-shin), contact (kon-takt); association (a-soo-siyeey-shin); rapport (ra-poor) -xiriir

(fal) ka war qab oo ku xidhnow. Dh: xiriir.

xidhiidh -ka: (magac, lab, keli) wax si taxane ah isku dabajooga oo midba uu mid ka dambeeyo ama ku xiriirsan yahay. Dh: xiriir.

xidhiidh -ka: (magac, lab, keli) lafdhabar, anaan xiriir.

xidhiidh -ka: (magac, lab, keli) cilaaqo qarabe saaxiibtinimo, hawl ama wax kale ah ah oo laba qof ama in ka badan ka dhaxaysa oo isku xid Dh: xiriir.

de: relationship, connection; relations

initial: x

lx: xidhiidh

pd: (-ka)

ps: n2a-m

see: xiriir {N}

key: xidhiidh

(fal) dad ama noolayaal badan oo meelo kala joogjooga xabsiga mid mid ugu taxaab. Tuugta magaalada wada xidhxidh. Dh: xirxir.

xidhxidh: (fal) wax keliya oo meel yaalla xadhko badan ku adadkee ama meelo badan kolba meel ka xidh. Alaabta dusha taalla aad u xidhxidh. Dh: xirxir.

xidhxidh: (fal) albaabyo badan oo wad furfuran kolba mid awd. Maqsinnada soo xidhxidh. Dh: xirxir.

xidhxidh-ka: (magacwadareed) guntimo yaryar oo badan oo inba gooni loo xidhay. Dh: guntimo, xirxir.

(fal) wax qarsoonaa bildhaantiisa soo saar oo soo muuji. Borkii na abuurayoow baadidii noo bidhbidhi.

m. n. narrow area, crowded place; tight; bustling

-ah: (adj) narrow (naarow) ~ cariiri. Ex-, jid cidhiidhi ah; a narrow street

(fal) qof kale, meel uu fadhiyo ama aqal uu ku jiro oo aan ku fillayn, la fadhiiso ama la gal; cidhiidhi geli.

cidhiidhi: (fal) weel iyo wax la mid ah, muggiisa in ka badan ku rid.

cidhiidhi -ga: (magac, lab, keli) meel, aqal iyo wax la mid ah oo muggiisu ka yar yahay waxa ku jira; meel aan faalal ahayn. Dh: ciriiri.

cidhiidhi: (tilmaame) mid mug yar; mid aan faalal ahayn.

de: narrow area, crowded place; tight; bustling

lx: cidhiidhi

pd: (-ga)

ps: n2-m

see: ciriiri {N}

key: cidhiidhi

-ga: (magac, lab, keli) dad, xoolo ama wax kale oo si aan habaysnayn u fadhiya meelo isku dhowdhow.

-a: (magac, dhedig, keli) ur qudhmuun. Dh: siniin. Li: udgoon.

(fal) cid ka war hay oo hoo iyo hiil la garab joog. Qaraabada xidhiidhi. Dh: xiriiri. Li: goo.

xidhiidhi: (fal) wax xidhiidh ah oo is daba teedsan ka dhig: awr mid walba hoggaankiisa midka kale dabadiisa ugu xidh oo haysku xigxigaan. Xidhiidhi awrta. Dh: xiriiri.

(Fidid-da)

Meel ballaaran ama badan gaarid; kalabbixid; ballaarasho; faafid; fitaaxid.

m.f.dh eeg fid. la-mid: fiditaan.

Expansion

-da: (magac, dhedig, keli) war, qoraal iyo wax la mid ah, meel kasta ku fidis, ku baahid ama gaadhid.

fidid-da: (magac, dhedig, keli) mugkorodhka dareerayaasha marka la kordhiyo heerkulkooda. Fididda biyaha waxa la gartaa kolka heerkulkooda la kordhiyo.

-da: (magac, dhedig, keli) sare u qaadid oo si fudud sare ugu tuurid. Dh: biriyow, hillaacid, birin. bidhiidh -a: (magac, lab, keli) timaha madaxa oo noqda timo jilicsan, cawlan oo aan isku dhadhawayne banbannaan.

Excavation

-da: (magac, dhedig, keli) fagidda ama ururinta wax firi leh oo daatay. Dh: fadhis, fagid.

-ka: (magac, lab, keli) timo feedhashada ama shanlaysiga.

f. n. mark, stroke of a pen; comma; accent mark {grammar}

(tilmaame) qof dhuuban oo orod badan ahaan.

de: mark, stroke of a pen; [ext.] comma; accent mark {grammar}

lx: fidhig

pd: (-ta)

ps: n2a-f

key: fidhig

magac loo baxsho wiil dhuuban ama sida fidhinka u qurux badan.

-ka: (magac, lab, keli) qori yar oo labo saddex, ama afar farraaq leh iyo dabo la qabto oo badanaa xardhan oo raggu timaha ku fidho. Dh: firin.

-da: (magac, dhedig, keli) cadhada dhow degdeg u cadhoodka.

-ta: (magac, dhedig, keli) feedhidda timo la dhex marmariyo fidhin ama shanlo si loo quriye. Dh: fidhid.

-da: (magac, dhedig, keli) timo ama wax la mid ah oo la fidhay ahaan.

(fal) kala yaac; kala bax.

(Kidfid-da)

Wax is-haysta, jarjar yaryar oo badan ka dhigid; qurbid.

m.f.dh eeg kidif.

(fal) dhagax ama rasaas jiho kasta u tuur. Shiid oo cadawga waxaad haysaba ku widhfi.

-da: (magac, dhedig, keli) xadhig ku guntid. Dh: xirid, guntid. Li: furid.

xidhid -da: (magac, dhedig, keli) jeel ku ridid: xabsi geyn. Dh: xirid, xabbisid, xirid. Li: furid. xidhid -da: (magac, dhedig, keli) masalo ama su'aal u jeedin. Dh: xirid, su'aalid.

xidhid -da: (magac, dhedig, keli) baanbad naqas iyo wixii la mid ah joojin. Dh: joojis, xirid. xidhid -da: (magac, dhedig, keli) cibaado galid. Dh: xirid, xiris. Li: furid.

xidhid-da: (magac, dhedig, keli) albaab qufulid. Xidhidda albaabka ha illoobin. Dh: xiris, qufulis.

xidhid -da: (magac, dhedig, keli) cid dhar u lebbisid. Dh: lebbisid.

(Fadhiid-ka)

Ilmaha cudur aawadi ama dheefxumo darteed asaaggi ka hara oo fadhiga ku raaga oo aan soconnin; curyaan.

m.l.kh F. ah: ilmo cudur, nafaqaxumo awgeed waqtigii uu socon lahaa aan socon.

m.l.kh F. ah: ilmo cudur, nafaqaxumo awgeed waqtigii uu socon lahaa aan socon.

m. n. underdeveloped child (due to disease ~ malnutrition); sedentary person

-ka: (n) growth retardation

-ka: (magac, lab, keli) ilmo nafaqodarro ama cudur awgeed u lafjabay oo aan socodka horey u baran; ilmo xilligii socodka ama gurguurdka ka gadaal maray ama da'diisii ka dib dhacay.

de: underdeveloped child (due to disease ~ malnutrition); sedentary person

lx: fadhiid

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: fadhiid

-da: (magac, dhedig, keli) isku daridda labo shey iyo in ka badan.

-da: (magac, dhedig, keli) gabadh yar oo fudfudud. Dh: walasaqo.

fidhiqo -da: (magac, dhedig, keli) daasad yar sida tan tamaandhadu ay ka dhammaato oo wax lagu miisto.

m.f.dh eeg firir². la-mid: firir¹, firirid.

-da: (magac, dhedig, keli) kala yaacid; kala bixid.

-ka: (magac, lab, keli) tiro ka badan hal tobanna ka yar. Midhadh kabriid ah isii. Dh: halal, dhawr, xabbado, mirar.

-da: (magac, dhedig, keli) wax xidhmay noqosho. Dh: xirmid, xirmis.

magac loo baxsho wiilka dhashay isaga oo ay timihiisa ama yixdiisu yartahay. Dh: bidhiidh.

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: firikhi.

(fal) «is ~» si islaweyni ku jirto u dhaqan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg fidhni.

(ereydhawaaq) tusmeeya hadal aan macne ku fadhiyin.

-a: (magac, dhedig, keli) hadhuudhka marka midxinka aan loogu ridqin oo yara buurbuur leeyahay. Dh: jimidh. Li: budo.

(fal) sonkor iyo wax la mid ah, in yar oo far iyo suul ah cid kale sii. li qadhiidh sonkorta.

qadhiidh -ka: (magac, lab, keli) sonkor aan badnayn oo kolka jaadka la cunayo lagu qayilo. Rubuc qadhiidh ah soo iibso. Dh: qariir.

-da: (magac, dhedig, keli) wax la qaadi karo, kolba kor u tuuris.

bidhbidhid-da: (magac, dhedig, keli) si dhakhsa badan u iftiimid oo haddana markiiba u demid. Bidhbidhid tiriiggu waa marka uu gubanayo. Dh: dhaldhalaalid, birbirid.

(fal) baadhbaadh is daba joog ah; dhulka god gaaban ka qodqodid. Aad u faadhfaadh meesha intaanad ka tagin. Dh: faarfaar.

-ka: (magac, lab, keli) eeg fadhaanfadh.

-ka: (magac, lab, keli) qodqodista meelo godad yaryar laga fadho oo lagu celceliyo. Dh: faqfaqid, qodqodid.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg fadhfadhad.

-ka: (magac, lab, keli) timo iyo wax la mid ah, kala taagtaagnidooda.

-ka: (magac, lab, keli) kibir ka badbadin ah.

-da: (magac, dhedig, keli) xidhiidh isku xiga noqosho.

xidhiidhid-da: (magac, dhedig, keli) cid xidhiidh la yeelasho. Dh: xidhiidhis, xiriirid.

-ta: (magac, dhedig, keli) ka war hayn oo hoo iyo hiilba la garab joogid. Dh: xiriirin, xidhiidhis.

xidhiidhin -ta: (magac, dhodig, keli) wax si taxane ah isku dabajoogin oo midba midka ka dambeeya ku aaddin. Dh: xiriirin.

xidhiidhin -ta: (magac, dhedig, keli) cilaaqo wanaagsan la samayn. Dh: xiriiris.

m.l Biyo si kedis ah oo dar-dar ah u shubma ee uu gaar ahaan keeno roobka weyn ee ka da'a waadiyada meelaha lamadegaan-u-ekeyaasha ah.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xidhiidhin.

(tilmaame) la xidhxidhay ah. Intii aad il dirtay oo dhani way wada xidhxidhan yihiin. Dh: xirxiran.

-da: (magac, dhedig, keli) in mar ka badan xidhid. Xidhxidhidda jiho qudha u daa. Dh: xirxirid, xirxiris.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg xidhxidhid.

(tilmaame) deegaan barwaaqo ah. Buurta Dhay waa baldhiidh. Dh: cosob. Li: abaar.

baldhiidh: (tilmaame) wax aad u badan oo si fudud lagu heli karo. Caanihii way jabeen oo waa baldhiidh. Dh: ceeryoon, ceegaag. Li: naadir.

m.dh la-mid: firikhin.

-ta: (magac, dhedig, keli) (is ~) si ay ku jirto islaweyni, u dhaqmid.

m.dh la-mid: fandharid.

-ka: (magac, lab, keli) jajab ama duul duul. Dh: fidhfidhidh.

-ka: (magac, lab, keli) qof aan shaqaysan oo waxba haysan. Dh: bayhoof, firinbidh, firimbir.

-a: (magac, dhedig, keli) walax yar oo caag ama wax kale ka samaysan oo loo adeegsado feedhista timaha; aalad timaha lagu feedho. Dh: saqaf, shanlo, garfeer.

-ga: (magac, lab, keli) aad u dhooqoobid.

-ka: (magac, lab, keli) wax ku dul foorarsasho. Dh: gawriir.

-da: (magac, dhedig, keli) wax tilmaan ama calaamad u noqda wax kaa lumay oo aad raadinayso. Dh: birbiriso.

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar inta dhabarka loo jiifsado oo cunug labada lugood la dul saaro, hoos iyo sare loogu qaado iyadoo lagu heesayo 'tukoow futada ka dhuuqeey' ama 'bidhibidhi bankii ololay, faayoy fundhaallo cadcad'. Dh: goroyoquuqo.

-da: (magac, dhedig, keli) weel iyo wax la mid ah, muggiisa in ka badan ku ridid. Dh: ciriiryid.

(fal) eeg fadh.

fadhaanfadh -ka: (magac, lab, keli) xayawaan yar oo caanaleyda ka mid oo aan dhogor lahayn, dhulka na godad ka qodqota si uu ugu noolaado. Waa bahal yar oo leh indho iyo dhego aad u yaryar oo aan ishu si sahlan ku qaban karin. Waxa kale oo uu leeyahay labo cagood oo hore oo seefo la moodo, gafuur yuuban oo ka jiirka u eg. Waxa uu cunaa cayayaanka ugu dhaca godadka uu qoto. Dh: fadhanfadh, fajanfaj.

(Fidefide) S Vernonia hildebrandtii Vatke. Compositae.

Earth crust

-da: (magac, dhedig, keli) kolka wax naxdi leh la arko furuuruc yar oo jidhka korkiisa kasoo yaaca oo markiiba baaba'a.

-ka: (magac, lab, keli) u kala saaridda iftiinka kaahyo leh hirbaacyo kala duduwan.