Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

m.dh (-dho, m.l) (daawo) Mid ka mid ah lafaha dhuudhuuban oo xoodan, kuwaas oo sameeya qafis daboola ilaaliyana wadnaha iyo sambabada. Feedhuhu waxay u samaysanyihiin lammaane ku xidhan taxanaha lafdhabarta xammaaratada, shimbiraha iyo naasleyda) ilaa iyo kalxanta oo xagga hore ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-dho, m.l) (daaw.) Mid ka mid ah lafaha dhuudhuuban oo xoodan, kuwaas oo sameeya qafis daboola ilaaliyana wadnaha iyo sambabada. Feedhuhu waxay u samaysanyihiin lammaane ku xidhan taxanaha lafdhabarta xammaaratada, shimbiraha iyo naasleyda) ilaa iyo kalxanta oo xagga hore ah.

waa la naqliyay ✓

f. n. rib

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) hit with the fist; punch (panjiy, box (bookis) ~ feer

2

feedh -ka: (n) box (bokis)

3

feedh -ta: (n) rib (riib) ~ feer

waa la naqliyay ✓

1

(fal) gacanta oo faraheedu duuban yihiin, cid kale xoog ugu dhufo. Dh: feer.

2

feedh: (fal) timaha shanlay ama fidhin dhex marmari si ay u kala baxaan oo u qurxoonaadaan. Dh: feer, fidh, shanlee.

3

feedh-a: (magac, lab, keli) lafaha sida qaansada ah ee dhinacyada noole badan ku yaal middood. Cishaduu Ilaahay, carradeenna joojee, Aadan ciidda ka alkumay, xaawana cadkiisiyo, feedh calaanta laga dhigay. Wa: feedho.

4

feedh -ka: (magac, lab, keli) ciyaar caan ah oo ku dhisan labo qof oo feedh isla dhaca, oo lagu dagaallamo gacmaha intooda hore oo faruhu laaban yihiin. Maxamed Cali Kalay wuxuu ku caan aha feedhka. Dh: feedhfeedh, feedhtan.

5

feedh -ka: (magac, lab, keli) faraha gacanta oo la duubo oo gacanta xaggeeda hore bud loo ekeysiyo.

waa la naqliyay ✓

1

a: feer {N}

2

de: rib

3

lx: feedh

4

pd: (-dha)

5

ps: n1-f

6

key: feedh

waa la naqliyay ✓

1

(fal) shanlayso oo timaha fidho.

2

feedho-ha: (magac, lab, keli) cudur daran oo la is qabadsiiyo oo badanaa sanbabbada ku dhaca: 'TB'. Dh: sanbab, qaaxo, dhaxan, feero.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhul sare oo fidsan.

waa la naqliyay ✓

/fiidh/ (v) 1. quudin, raashin-siin (v) 2. siin, gaarsiin (n) 3. quud, cunto.

waa la naqliyay ✓

n., (food) soor, -ti, sabbar, -ki, sooryo, -adi, masruuf or musruuf, -ki; v.tr., soor, sabbar, sabbaro; feed the cattle, daaqgee, daji; feed your family, masruuf; v.i., he lives on fruits, midho buu ku noolyahay; he lives like a Somali, sida dadka Soomaaliyeed buu u cunaa.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, dhedig, keli) beel bulsheed ab wadaag ah; tol isir dhalasho midayso. Jeedh bay wadaagaan labada oday.

waa la naqliyay ✓

Sentence

waa la naqliyay ✓

-a: (n) sentence (sen-tanis); word (woordh); opinion ~ weer, kalmad

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, dhedig, keli) ereyo taxan oo macne buuxa oo la garan karo leh. Weedh gaaban ayuu macallinku tusaale ka dhigay Dh: hawraar, hadal, weer.

2

weedh-ka: (magac, lab, keli) dun ama haylaaq yar oo lagu xidho wajiga ilaa laga gaadho gadaadka xarrago ama calaamad dagaal ahaan. Dh: weer.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): suet, kidney-fat

waa la naqliyay ✓

1

de: suet, kidney-fat

2

initial: x

3

lx: xeedh

4

pd: (-dha)

5

ps: n1-f-mass

6

see: xayr {N}

7

key: xeedh

waa la naqliyay ✓

v. call

waa la naqliyay ✓

(v) see [eeg] u yeedh

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (u ~) dhawaaq u samee; kaalay ku dheh. Caasha u yeedh.

2

yeedh: -a: (magac, dhedig, keli) hirar hawada iyo wixii la mid ah, ku dhexjira oo abuura dareen dhegtu maqasho. Yeedhii xalay dhanka dooxada ka baxaysay tolow maxay ahayd?. Dh: cod, jabaq.

3

yeedh: -ka: (magac, lab, keli) dhawaaq cid ku wajahan oo kaalay ah. Dhagoole yeedh ma maglo. Dh: yeer.

waa la naqliyay ✓

1

a: yeer {N}

2

de: call With preposition u

3

initial: y

4

lx: yeedh

5

pd: (yeedhay)

6

ps: v1=

7

key: yeedh

waa la naqliyay ✓

1

sambab¹: m.l (-bbo, m.dh) 1. (-bbo, m.dh) Xubinta jirka ka mid ah oo neefta gesho kana soo baxdo. 2. Cudur xun oo sambabada ku dhaca (xoolaha). la-mid: sanbab.

2

sambab²: m.l (-bbo, m.dh) (cilmiga naflayda) Xubimta neefsashada ee lafdhabarleyda hawada ku neefsata. Lammaane sambab ah ayey ku leeyihiin saabka qafiska feedhaha dhexdooda. Mid kasta waxa uu ka koobanyahay xuub yar oo qoyan kaas oo u laa-laaban si uu u kordhiyo bedka dusha.

waa la naqliyay ✓

1

sambab¹: m.l (-bbo, m.dh) 1. (-bbo, m.dh) Xubinta jirka ka mid ah oo neefta gesho kana soo baxdo. 2. Cudur xun oo sambabada ku dhaca (xoolaha). la-mid: sanbab.

2

sambab²: m.l (-bbo, m.dh) (cilmiga naflayda) Xubimta neefsashada ee lafdhabarleyda hawada ku neefsata. Lammaane sambab ah ayey ku leeyihiin saabka qafiska feedhaha dhexdooda. Mid kasta waxa uu ka koobanyahay xuub yar oo qoyan kaas oo u laalaaban si uu u kordhiyo bedka dusha.

waa la naqliyay ✓

Feedh calaan

waa la naqliyay ✓

Dhinaceed, feedheed

waa la naqliyay ✓

Feedh

waa la naqliyay ✓

1

(n) one of a series of long, curved bones, occurring in 12 pairs in human beings and extending from the spin to or toward the sternum or breast plate.

2

feedho

waa la naqliyay ✓

1

(n) the chest and the organs and tissue within it including the heart, lungs, esophagus, and ribs.

2

laabta iyo xubnaha jidhka, sida wadna, sambabada, hunguriga iyo feedhaha

waa la naqliyay ✓

/andhar-feedh/ (adj) aan cunto ku filan la siin.

waa la naqliyay ✓

1

-feertamay / feertantay: (v) take part in a boxing match ~ feedhtan

2

feertan -ka: (n) the act of boxing

waa la naqliyay ✓

magac ama naanays loo baxsho wiil timo dheere oo guudka sare loo feedho.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xubin lafdhabarta ka mid ah oo ka kooban riciro iyo hilib; sabraha dushooda ama halka kulmisa; inta u dhaxaysa feedha u hoosaysa iyo miskaha, badhyaha na ka sarraysa ama halka dhabarku ku dhamaado; ilmaha la xanbaarsanyahay halka uu ku fadhhiisto. Adhaxda ka jab baan, ku aarsadayoo, itaal ba ka quustay aabbaday. Dh: arax. Wa: adhxo.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) legga iyo feedhaha hilibkooda. Iblayskii Xakiim duufsadaa awlalka u lulaye. Dh: dhinac, sarar.

2

awlal -ka: (magac, lab, keli) xabagbarshada is haysata ee ay shinnudu ku shubto malabka.

3

awlal -ka: (magac, lab, keli) malabka kiisa raagey oo madow.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) maro daaqad ah oo Soomaalidii hore shamiisyada iyo go'yaasha la huwado ka goosan jirtey. Bista baasha ka feedhoo, shaadh baabliinana qaado. Dh: baabulliin.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) neef gooni xoolaha kale uga daaga. Neefka baaldaaga ahi waraabuu u halis yahay. Dh: goonidaaq, goonijoog, feedhjoog, adoole, manoy, sagandaaq, muudaa, keliginoole, xaalwaa.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) bul ka dhigid maydha, xaskul iyo waxii la mid ah, feedhfeedhid ama tumid. Dh: bulis.

2

bulid-da: (magac, dhedig, keli) cunid wax laguu yareeyey. Bulid horey ku joogtaye, baahi may qabine.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) si farxad leh u hadal. La bulamay bishaaradaan maqliyo faraxa baaqaaqa.

2

bulxan-ka: (magac, lab, keli) buuq iyo hadal aan la kala soocayn oo badan. Bulxankayga feedhaha la mood bahalkii waynaaye. Dh: gurxan.

3

bulxan -ka: (magac, lab, keli) hadal iyo qosol faraxad leh israacin. Bulxanka qosolka la wada toos markuu boqorku noo yeedhay.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) burush mari oo nadiifi. Buraash kabaha saygaaga. Dh: nadiifi, masax, balaashee, tirtir.

2

buraash -ka: (magac, lab, keli) agab wax lagu nadiifiyo, lagu rinjiyeeyo, lagu feedho oo samaysan timo, sayn, gucummo iyo qori xambaarsan. Buraash kabaha waaga berigiisa. Dh: bul, burush.

waa la naqliyay ✓

(fal) timo weyn intaad bixiso si cufan u feedh, buuko ka dhig. timahaaga buukay. Dh: cuf, buukee.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) shanlaysadka iyo fidhashada timaha la hagaajiyo.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) timo la feedhay; timo shanlaysan. Dh: feeran.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) caw iyo wixii la mid ah jeexeexid. Dh: feerfeerid, feedhis.

2

feedhid-da: (magac, dhedig, keli) timaha fidhid ama shanlayn. Dh: feerid, feedhis.

3

feedhid -da: (magac, dhedig, keli) faraha oo duuban cid ku dhufasho, feedh la dhicid. Dh: feerid, feedhis. Wa: feedhfeedhid.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) caw iyo wixii la mid ah jeexeexid. Dh: feerfeerid, feedhid.

2

feedhis-ta: (magac, dhedig, keli) timaha shanlayn ama fidhid. Dh: feerid, feedhid.

3

feedhis-ta: (magac, dhedig, keli) faraha oo duuban cid ku dhufasho, feedh la dhicid. Dh: feedhid, feerid. Wa: feedhfeedhid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Qof in uu cabsi awgeed wax uga cararo gayeysiin.

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, sas iyo argagax lala cararo ku rid; ka nixi.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hadhuudh iyo wax la mid ah, mooye iyo tib ku tun oo buushibixi.

2

feedag -ga: (magac, lab, keli) hadhuudh ishii ka saarid oo mar labaad mooye intii lagu shubay, biyo yarna lagu daro dabadeed la buushibbixiyey.

waa la naqliyay ✓

Dheefiye

waa la naqliyay ✓

1

fetesh¹: m.l la-mid: fatash¹.

2

fetesh²: f.g1 (-shay, -shtay) la-mid: fatash².

waa la naqliyay ✓

v. search, make an inspection

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) search (seerj); ransack (raansaak); frisk (firisk) ~ baar, fatish, fatash

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg fatash.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: search, make an inspection

3

lx: fetesh

4

pd: (feteshay)

5

ps: v1=tr

6

see: fatash

7

key: fetesh

waa la naqliyay ✓

Erey qofka lala hadla hayo lagu yiraahdo oo ulajeeddadiisu tahay hee dheh; iga wargur, i maqal).

waa la naqliyay ✓

fk. la-mid: hee.

waa la naqliyay ✓

inter. say yes!; right?

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) qof lala hadlayo lagu yidhaahdo oo ulajeeddadiisu na tahay, 'hee i dheh', 'warka iga gur' 'i dhegeyso'.

waa la naqliyay ✓

1

de: say yes!; right? Word used to encourage a person to pay attention to one's speech

2

lx: heedhe

3

ps: intj

4

key: heedhe

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) harrar gaaban oo lagu dhiso aqalka halka u hoosaysa. Dh: dadab.

waa la naqliyay ✓

f. n. wooden dish

waa la naqliyay ✓

-xeedhada: (n) bowl (bowl) or large dish used for serving for food up to four people ~ xeero

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) cunto hilib murmura ah iyo subag la isku shubay timir ama sabiibna lagu xardhay ah oo laba weel oo qurux iyo sharraxaad loo dhammeeyey oo la isku daboolay lagu rido oo caruuska iyo aroosadda cusub loo diiqo. Dh: diiqo Wa: xeedhooyin.

2

xeedho -da: (magac, dhedig, keli) weel wax lagu cuno oo qori laga qoray oo sida saxniyada ah. Dh: xeero.

waa la naqliyay ✓

1

de: wooden dish

2

initial: x

3

lx: xeedho

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

see: xeero {N}

7

key: xeedho

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) qof waxyeellada dadka ka damqada oo had iyo jeer gurmadkooda isku mashquuliya. Yeedhe hadduu yeedho dhibbaa jirtee eega. Dh: yeere, yeedheyeedhe.

2

yeedhe -ha: (magac, lab, keli) qof waxyeellada dadka ka damqada oo had iyo jeer gurmadkooda isku mashquuliya.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kolba erey ama weedh u sheeg cid kaa daba qoraysa. Ardayda cashirka u yeedhi. Dh: yeeri.

2

yeedhi: (fal) buun, hoon siidhi iyo wixii la mid ah ka dhawaaji. Gobayska qaado oo kaga yeedhi. Dh: yeeri

waa la naqliyay ✓

(fal) (u ~) cid iskaa u waco; u qaysho; u dhawaaqo, ii imaadda ku dheh. Nin kula shaqeeya u yeedho. Dh: waco, yeero.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) sumad xoolaad oo dhegta la kala jeexo gaar ahaan geela. Dh: hayl.

waa la naqliyay ✓

v. box

waa la naqliyay ✓

-feedhtamay / feertantay: (v) boxing (bok-sing) ~ feertan

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) feedh lagu tartamo ama lagu dagaallamo. Feedhtankii baa saaxiibkay laga badiyey. Dh: feedhfeedh, feertan.

2

feedhtan: (fal) ciyaarta feedhka ciyaar; feedh la dhac.

waa la naqliyay ✓

1

a: feertan {N}

2

de: box

3

lx: feedhtan

4

pd: (feedhtamay)

5

ps: v1=recip

6

key: feedhtan

waa la naqliyay ✓

f. n. comb

waa la naqliyay ✓

-a: (n) comb (boom) ~ shanlo, garfeer

waa la naqliyay ✓

1

a: garfeer {N}

2

de: comb

3

lx: garfeedh

4

pd: (-dha)

5

ps: n1-f

6

key: garfeedh

waa la naqliyay ✓

1

Eed — (Eed-da)

2

1. Xaal; arrin; xaajo; gar.

3

2. Gaboodfal; gef; denbi.

4

-eed

5

Waxay ka dabadhacdaa magaacyada qaarkood, ulajeeddo lahaaneedna u yeeshaa; (alaabo carruur-eed; askar Soomaaliy-eed).

waa la naqliyay ✓

1

eed¹: m.dh (-do, m.l) 1. Denbi cid uusan ku caddayn lagu soo oogey. 2. Gef; denbi.

2

eed²: f.g1 (-day, -dday) Fal, arrin iyo wixi lamida samayntooda natiijo xun kala kulmid.

waa la naqliyay ✓

1

eed¹: m.dh (-do, m.l) 1. Denbi cid uusan ku caddayn lagu soo oogey. 2. Gef; denbi.

2

eed²: f.g1 (-day, -dday) Fal, arrin iyo wixi lamida samayntooda natiijo xun kala kulmid. m.f.dh, eedid.

waa la naqliyay ✓

1

v. blame, accuse; repent, regret, lament

2

eed [feminine] n. accusation, blame; reason, cause; fault, guilt

waa la naqliyay ✓

-da: (n) allegation (ala-geey-shin); blame (baleeym); fault, guilt

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qalad ad horay u gashay cidhibtiisa xambaaro oo ka qoomammee ama ku guuldarrayso. Dh: aalo.

2

eed: dabakar magacyada xagga danbe kaga darsama kolka cid loo aanaynayo ama loo tiirinayo Arrin dawladeed iyo indho qudhaanjeed, midna lama arko.

3

eed -da: (magac, dhedig, keli) cambaarayn gef iyo denbi xanbaarsan. Gaboobe Senge wuxu yidhi 'Eed geel laga wadaan waayay!' Dh: gaboodfal, denbi, canbaarayn, gef. Wa: eedo.

4

eed -da: (magac, dhedig, keli) xaal iyo arrin loo fadhiyo; xaajo iyo gar la naqayo.

waa la naqliyay ✓

/fedh/ (v) quudiyey (feed oo fal tagay ah).

waa la naqliyay ✓

/fii/ (n) ujro (lacagta laga bixiyo adeeg, iskuul iwm) e.g. The admission fee was quite high.

waa la naqliyay ✓

fée, n.f. - naag aad u caqli badan.

waa la naqliyay ✓

(suffix) [-al] of, relating to, or characterized by: Ex: goboleed; regional

waa la naqliyay ✓

m.l.u Ukun.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Ukun.

waa la naqliyay ✓

m. n. egg (of chicken)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) walax dusha qolof kaga dahaadhantahay hoostana nololi kaga jirto, ugxanta aan dillaacin digaagadda iyo waxii la mid ah. Dh: ukun, unfax, naalo.

2

beed-da: (magac, dhedig, keli) eeg bayd.

waa la naqliyay ✓

1

bw: ukun, unfax

2

de: egg (of chicken)

3

lx: beed

4

pd: (-ka Pl: beedad (ka))

5

ps: n4-m-enum, n2-m

6

syn: ugax;

7

key: beed

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: cayd.

waa la naqliyay ✓

/dhiidh/ (n) 1. fal (camal) e.g. a good deed (n) 2. warqada lahaanshaha dhul ama dhismo (subbar-loogo).

waa la naqliyay ✓

n., (action) falniin, -ki, or -ti.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) gaadiid dadku raaco oo biro iyo qalab kale ka samaysan oo afar shaag leh. Wallee meel caddaan lagu jaraan eydh ka ciyi waayin. Dh: gaadhi, gaari, tamaamuul, baabuur.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) god yar qod. Halkan ii fadh aan haanta dabada u saaree. Dh: faq, fag. Li: aas.

2

fadh: (fal) wax firi leh sida hadhuudhka oo dhulka ku daatay ka gur; mudho ama firi daadatay mid mid u qaad. Misirka daatay dhulka ka fadh. Dh: gur.

3

fadh -ka: (magac, lab, keli) hadhaaga caws la daaqay. Dh: bur.

waa la naqliyay ✓

s.f. - iimaan, caqiido.

waa la naqliyay ✓

/fiil/ (v) 1. dareemid (v) 2. malayn, citiqaadid. e.g. I feel that she has not been completely honest with me.

waa la naqliyay ✓

v.i., taabo; v.c., taabsii; v.tr., I feel a great pain, xanuun xun baa i haya, or aad baan u xanuunsanayaa; how do you feel yourself or how do you do? sideed tahay? maxaad joogtaa? maxaad falaysaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Feen-ka)

2

Hilibka yar oo lafaha ku dhegsan oo raaca.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Cadad yaryar oo ku hara laf hilib laga cunay.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] scraps of meat adhering to bones

2

feen v. gnaw meat off the bone

waa la naqliyay ✓

-ka / ta: (n) the act or an instance of nibbling, especially nibbling the meat off the bone; nibble (nib-bal)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hilib yar oo lafaha ku dhegsan ama inta lafta u xigta. Daliigahana kurisbaa ku yiil duudka feensamaye.

waa la naqliyay ✓