fededis

-ta: (magac, dhedig, keli) cabsi iyo naxdin kugu dhacda.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax meel yaalla hagoogis ama daboolis.

(fal) doondoonkiisa ha ka daaline dhiraandhirri. Dh: eegeeg, raadraadi, dhiraandhirri, dhirindhiri.

m.dh la-mid: eedid.

-ta: (magac, dhedig, keli) fal qaldan oo la sameeyay wixii dhib ah ee ka dhashay dusha ku qaadasho oo ka qoomamayn. Dh: eedid.

(Feded-ka)

Carar argaggax iyo sas leh.

m.l (-ddo, m.dh) Wax cabsi awgeed uga cararid.

v. run away, flee in terror

-ka: (magac, lab, keli) carar argagax iyo sas leh.

de: run away, flee in terror

lx: feded

nt: feded (ka) [vn2a-m]

pd: (fededay)

ps: v1=

key: feded

-ta: (magac, dhedig, keli) eegeegidda iyo raadraadinta wax aad loo rabo. Dh: ededis.

ededin -ta: (magac, dhedig, keli) dhiraandhirrinta iyo ka daalis la'aanta. Dh: ededis.

(fal) sas iyo argagax lala cararo ku rid. Fedadi tuugta oo eryo. Dh: argagixi.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg feenin.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg feydid.

(Geddis-ka)

Rogrogad; ganacsi; geddisasho; doorsad.

m.l 1. Rogrogis; ganacsi. 2. la-mid: geddiyid. la-mid: gaddis.

m.l 1. Rogrogis; ganacsi. 2. la-mid: gaddis.

vl. n. change, exchange

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg geddin

de: change, exchange

lx: geddis

pd: (-ka)

ps: vn2a-m

key: geddis

-ka: (magac, lab, keli) eeg teedin.

teedis-ta: (magac, dhedig, keli) eeg teedid.

-ta: (magac, dhedig, keli) caw iyo wixii la mid ah jeexeexid. Dh: feerfeerid, feedhid.

feedhis-ta: (magac, dhedig, keli) timaha shanlayn ama fidhid. Dh: feerid, feedhid.

feedhis-ta: (magac, dhedig, keli) faraha oo duuban cid ku dhufasho, feedh la dhicid. Dh: feedhid, feerid. Wa: feedhfeedhid.

m.l la-mid: gedgeddiyid.

-ka: (magac, lab, keli) wax qaab ku sugnaa, kolba si u rogis.

-ka: (magac, lab, keli) kolba weji cusub u samee. Dumarku bedbedilka dharka way ka helaan. Dh: doordoorin.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel xidhan, ama fafaaf bannaan oodiddiisa. Dh: awdis, jufis, bannadis, bennidis, qufulis, xidhis. Li: bannaanis, ballaqis,furis.

m.dh la-mid: bardadid.

-da: (magac, dhedig, keli) argaggax iyo naxdin la ingegid. Berdedidda waxa noogu wacan, waa buunka la afuufay

m.l la-mid: dabdamis.

m.l la-mid: degdejin.

-ka: (magac, lab, keli) deddejin ku samayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg degdegid.

m.l la-mid: degdejin.

-ka: (magac, lab, keli) cirka oo mar kale dib u daruuraystay. Fadcelis buu cirku maanta leeyahay Dh: naqkicis, daruurayn.

f. n. surprise, something shocking

a: fajiciso

de: surprise, s.t. shocking

lx: fejeciso

pd: (/da)

ps: n6-f

key: fejeciso

-da: (magac, dhedig, keli) wax baadhid oo ka afwareegid.

/fiverish/ (adj) qandhaysan, xummadaysan.

-ka: (magac, lab, keli) eeg fudaydin.

(Ledledid-da)

Leelleel mudasho; rafaadid.

/fedaralism/ (n) rumaysnaanta isu-tagga dowliga ah.

s.f. - iimaan, caqiido.

m.dh Dhul sare oo fidsan.

/fiidh/ (v) 1. quudin, raashin-siin (v) 2. siin, gaarsiin (n) 3. quud, cunto.

n., (food) soor, -ti, sabbar, -ki, sooryo, -adi, masruuf or musruuf, -ki; v.tr., soor, sabbar, sabbaro; feed the cattle, daaqgee, daji; feed your family, masruuf; v.i., he lives on fruits, midho buu ku noolyahay; he lives like a Somali, sida dadka Soomaaliyeed buu u cunaa.

(fal) wanaaji oo hagaaji. Hal ma bededo waataan lahaa beeyo gurihiiye.

-ta: (magac, dhedig, keli) bedidda wax magtiisa lagugu lahaa. Gaadhigii aad jiidhay bedistiisa ayaa lagaa sugayaa. Dh: magis.

bedis-ta: (magac, dhedig, keli) ciyaar intii jeer ee lagaa dhaliyey dib u dhalinteed.

m.l Nooc libaax badeedka ka mid ah.

(Dedid-da)

Ded u yeelid, korka ka saarid.

m.f.dh eeg ded². la-mid: dądid, ded¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) dhusha wax kaga tuulid. Ninka xummadu hayso dedidda ka daaya.

m.dh la-mid: degid.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel aan degaan hore kuu ahayn hoy ka dhigasho oo habeen iyo dharaarba u soo hoyasho. Dh: galid.

degis-ta: (magac, dhedig, keli) kacdoon, colaad iyo qalalaaso ka qaboobid. Dh: defid.

degis-ta: (magac, dhedig, keli) doon ama markab cillad darteed badda ku degid oo quusid. Degista doonta duufaanka a u sabab ahaa.

m.l la-mid: dejin.

-ta: (magac, dhedig, keli) doon ama markab badda dhex quusin oo qarqin.

dejis-ta: (magac, dhedig, keli) meel qalalaase iyo fadqalallo ka taagan tahay qaboojin oo colaadda demin.

dejis -ta: (magac, dhedig, keli) reer meel cusub furid oo hoy ay galaan uga diyaarin. Saddex cisho ayaan ku maqnaa dejista reerka.

m.l la-mid: demin.

-ka: (magac, lab, keli) dab ama laydh dhidan bakhtiin.

demis-ka: (magac, lab, keli) qalab yar oo ilaaliya ama joojiya qulquldanabka maraya mareegta.

(Deris-ka)

Dadka degmada isxiga oo isu dhow.

deris¹: m.l (-syo/-rsaan, m.dh) Dad degsiimada is xiga oo isu dhaw.

deris²: m.l (-syo, m.dh) 1. (xisaab) Mid ka mid ah dhinacyada saddexagal ee sammeeya xagal la isa siiyey. Marka laga hadlayo saddexagal qumman deris waa dhinaca u dhexeeya xagasha la isa siiyey iyo midda qumman. Marka laga hadlayo tirigonoometeri saamiga dhinaca deriska ah uu sammeeyo dhererrada dhinacyada kale waxa loo adeegsadaa in lagu qeexo fansaarada xaglaha kosayn iyo tanjanka. Waxa uu sheegaa laba dhinac ee geesole oo wadaaga gees. 2. (xisaab) Waxa uu sheegaa laba xaglood oo wadaaga gees iyo dhinac. 3. (xisaab) Laba weji oo ka mid ah wejiyada salxaale oo uu ka dhexeeyo geftin wadaag ah.

deris³: f.g/mg1 (-rsay, -ristay; -rsi) 1. (f.g) Wax barashadooda ka baaraan degid. 2. (f.mg) Cid jaar la noqosho.

deris¹: m.l (-syo/-rsaan, m.dh) Dad degsiimada is xiga oo isu dhaw.

deris²: m.l (derisyo, m.dh) 1. (xisaab) Mid ka mid ah dhinacyada saddexagal ee sammeeya xagal la isa siiyey. Marka laga hadlayo saddexagal qumman deris waa dhinaca u dhexeeya xagasha la isa siiyey iyo midda qumman. Marka laga hadlayo tirigonoometeri saamiga dhinaca deriska ah uu sammeeyo dhererrada dhinacyada kale waxa loo adeegsadaa in lagu qeexo fansaarada xaglaha kosayn iyo tanjanka. Waxa uu sheegaa laba dhinac ee geesole oo wadaaga gees. 2. (xisaab) Waxa uu sheegaa laba xaglood oo wadaaga gees iyo dhinac. 3. (xisaab) Laba weji oo ka mid ah wejiyada salxaale oo uu ka dhexeeyo geftin wadaag ah. m.f.dh, dersid.

deris³: f.g/mg1 (-rsay, -ristay; -rsi) 1. (f.g) Wax barashadooda ka baaraan degid. 2. (f.mg) Cid jaar la noqosho.

m. n. neighbor

deris v. be neighbors, be adjacent

deris v. learn; study

-dersay / deristay: (v) study (stadhi); examine (igzaamin); investigate (in-vesti-geeyt). Ex: deris sababta ay ku dhacday! Investigate to find out the reason why it happened!

deris -ka: (n) neighbor (neey-bor); neighborhood (neey-bor-huudh) ~ daris, jaar, jiiraan

Vicini

Neighbours

-ka: (magac, lab, keli) dadka aad is ag deggan tihiin. Haddaad janno dooni deriskaaga ilaali. Dh: jaar.

deris-ka: (magac, lab, keli) mid ka mid ah dhinacyada saddexagal ee sammeeya xagal la isa siiyey. Marka laga hadlayo saddexagal qumman deris waa dhinaca u dhexeeya xagasha la isa siiyey iyo midda qumman. Marka laga hadlayo tirigonoometeri saamiga dhinaca deriska ah uu sammeeyo dhererrada dhinacyada kale waxa loo adeegsadaa in lagu qeexo fansaarada xaglaha kosayn iyo tanjanka. Waxa uu sheegaa laba dhinac ee geesole oo wadaaga gees.

deris-ka: (magac, lab, keli) waxa uu sheegaa laba xaglood oo wadaaga gees iyo dhinac.

deris-ka: (magac, lab, keli) laba weji oo ka mid ah wejiyada salxaale oo uu ka dhexeeyo geftin wadaag ah.

-ka: (magac, lab, keli) eeg didin.

didis -ka: (magac, lab, keli) kala boodidda labo walxood oo leh danab kala duwan, ku togan iyo ku taban.

dudis¹: m.l Neef irmaan caalsaar samayn.

dudis²: m.dh Neef xoolaad oo ay adagtahay in caanaha laga dhammeeyo.

(Eedid-da)

Wax la falay ku bi'id; ku hoogid.

m.f.dh eeg eed². la-mid: eedis.

vl. n. hardship, oppression

-da: (magac, dhedig, keli) fal qaldan oo la sameeyay wixii dhib ka dhashay dusha ku qaadasho oo ka qoomamayn; qalad aad geysatay daraaddii, guuldarraysad ama jabitaan. Eedidda looxtuuridda yaraanta waa la hubaa.

de: hardship, oppression

lx: eedid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: eedid

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg eefid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg eegid.

m.l la-mid: eexin.

vl. n. benevolence, favor, inclination

-ka: (magac, lab, keli) eeg eexin.

de: benevolence, favor, inclination

lx: eexis

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: eexis

Xaar, saxaro

(n) the substance discharged from the intestines, consisting of bacteria, cells, secretions, chiefly of the liver, and a small amount of undigested food.

saxaro

/fiisiis/feeces; (n) xaar, saxaro.

-da: (magac, dhedig, keli) sas, argaggax iyo carar leh. Dh: sas.

m.dh (-ooyin, m.l) Dhul sare oo siman.

-da: (magac, dhedig, keli) buuraha oogada sare ee loo baxo. Fedda daan wareegaa sidii faraw ugaadheede.

m.dh (-dho, m.l) (daawo) Mid ka mid ah lafaha dhuudhuuban oo xoodan, kuwaas oo sameeya qafis daboola ilaaliyana wadnaha iyo sambabada. Feedhuhu waxay u samaysanyihiin lammaane ku xidhan taxanaha lafdhabarta xammaaratada, shimbiraha iyo naasleyda) ilaa iyo kalxanta oo xagga hore ah.

m.dh (-dho, m.l) (daaw.) Mid ka mid ah lafaha dhuudhuuban oo xoodan, kuwaas oo sameeya qafis daboola ilaaliyana wadnaha iyo sambabada. Feedhuhu waxay u samaysanyihiin lammaane ku xidhan taxanaha lafdhabarta xammaaratada, shimbiraha iyo naasleyda) ilaa iyo kalxanta oo xagga hore ah.

f. n. rib

-ay / tay: (v) hit with the fist; punch (panjiy, box (bookis) ~ feer

feedh -ka: (n) box (bokis)

feedh -ta: (n) rib (riib) ~ feer

(fal) gacanta oo faraheedu duuban yihiin, cid kale xoog ugu dhufo. Dh: feer.

feedh: (fal) timaha shanlay ama fidhin dhex marmari si ay u kala baxaan oo u qurxoonaadaan. Dh: feer, fidh, shanlee.

feedh-a: (magac, lab, keli) lafaha sida qaansada ah ee dhinacyada noole badan ku yaal middood. Cishaduu Ilaahay, carradeenna joojee, Aadan ciidda ka alkumay, xaawana cadkiisiyo, feedh calaanta laga dhigay. Wa: feedho.

feedh -ka: (magac, lab, keli) ciyaar caan ah oo ku dhisan labo qof oo feedh isla dhaca, oo lagu dagaallamo gacmaha intooda hore oo faruhu laaban yihiin. Maxamed Cali Kalay wuxuu ku caan aha feedhka. Dh: feedhfeedh, feedhtan.

feedh -ka: (magac, lab, keli) faraha gacanta oo la duubo oo gacanta xaggeeda hore bud loo ekeysiyo.

a: feer {N}

de: rib

lx: feedh

pd: (-dha)

ps: n1-f

key: feedh

f.g2 (-iyay, -isay) Laf feen ka dhammayn.

(fal) hilib yar oo lafaha ku dhegsan, ka reeb.

feeni: (fal) arrin u gondadeg oo salgaadh, gar ama xaajo falanqay oo si buuxda u gorfay oo ceedhiinka ka idlee.

m.l (-syo, m.dh) Maro calal ama cutub mayrax ah oo lagu tirtiro weelasha la culo; catir, cidaad.