Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Faya-da)

2

Cudur la'aan; caafimaad; fayoobi; ladnaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Caafimad, jiro la'aan, bedqabid. la-mid: fayad.

waa la naqliyay ✓

m.dh Caafimad, jiro la'aan, bedqabid.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] good health

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) fayoobi badnaan; caafimaad qab; cudur la'aan; faylanaan.

2

fayo -da: (magac, dhedig, keli) nakhas marmar isku taaga feedhaha oo xanuun la dareemo leh. Fayoy feedhaha i sii daa. Dh: fajo.

waa la naqliyay ✓

1

de: good health

2

lx: fayo

3

pd: (/da)

4

ps: n0-f-abs

5

key: fayo

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) wejiga iyo jaaha hore ee qofka. Dh: fool.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) marada jidhka intiisa hoose qarisa, sare u qaad oo ilaa kubabka gaadhsii. Dh: xaydo, feydo.

2

faydo -da: (magac, dhedig, keli) faa'iido iyo macaash. Dh: ribix.

waa la naqliyay ✓

Caafimaad qaba; aan bukin; ladan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-oobaa, -oobayd) Wax caafimaad qaba ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-oobaa, -oobayd) Wax caafimaad qaba ahaansho. m.f.dh, fayoobaan.

waa la naqliyay ✓

[adjective] healthy

waa la naqliyay ✓

-fayoobaa: (adj) healthy (helthi) ~ roonaan, fiicnaan.—Syn: sound, wholesome, well

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) aan cudur qabine caafimaad ah; aan bukin.

waa la naqliyay ✓

1

de: healthy

2

lx: fayow

3

pd: (fayobaa)

4

ps: adj

5

key: fayow

waa la naqliyay ✓

1

(Bugta-da)

2

Fayoobi la'aan; cudur; jirro.

waa la naqliyay ✓

1

(Bukaan-ka)

2

Qof fayoobidiisu yar tahay; aan bugto deyn; jirroole.

waa la naqliyay ✓

1

(Bukid-da)

2

Bugto qabid; fayoobi la'aan; jirranaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Bushi-ga)

2

Fayoobi-darro; cudur; jirro; bugto; xanuun.

waa la naqliyay ✓

1

(Caafimaad-ka)

2

Cudur iyo jirro la'aan; fayoobi; ladnaan; fayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Caafimaadin-ta)

2

Fayoobi iyo caafimaad siin; bogsiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Caafiyad-da)

2

Fayoobi; (ama caafimaad).

waa la naqliyay ✓

1

(Cudur-ka)

2

1. Fayoobi la'aan; xanuun gaar ah oo oogada ama xubin kamid ah, ku dhaca: bugto; jirro.

3

2. (-) Cudaddaar; marmarsiinyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dawa-da)

2

1. Wixii cudurrada, nabarrada, kd., inta lagula tacaalo (ismarin; cabbid, isku mudid, dhaymo, ...) fayoobi keena.

3

2. Dawaco; dayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Doorsasha-da)

2

1. Wax wax kale dhaafsasho.

3

2. Bogsasho; caafimaadid; fayoobi helid; ladnaansho; raysasho.

4

3. (lacag) sarrifasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dubaax-da)

2

Neef fayow oo kolkaa la qalay hilibki; hilib cusub oo weli dubaaxina haya; aan tammooti ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Faayid-da)

2

Cudur iyo bugto qabid la'aan; caafimaad qabid; fayoobaan; ladnaan; roonaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Fayoobaan-ta)

2

Fayoobaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Fayoobaansha-ha)

2

Cudur qabid la'aansho: ladnaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Fayoobi-da)

2

Fayo; caafimaad; ladnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Jirra-da)

2

Fayoobi la'aan; cudur; bugto; xanuun.

waa la naqliyay ✓

Ladnaan qaba; aan bukin; fayow; fiican; roon.

waa la naqliyay ✓

1

(Ladnaansha-ha)

2

Wax ladan ahaansho; fayoobaansho; roonaansho; fiicnaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Qandha-da)

2

1. Fayoobi la'aan, xanuun ama cudurrada qaarkood lagu yaqaan, oo qofka kulayl iyo gariiriso qabtaan; xummad.

3

2. Bugto; jirro.

waa la naqliyay ✓

1

(Raysasha-da)

2

1. Sidii hore si ka roon oo dhaanta noqosho.

3

2. Fayoobi helid; bogsasho; doorsasho.

waa la naqliyay ✓

Kuma? Kee? Tuma? Tee?

waa la naqliyay ✓

e.we 1. Kuma?, kee?, tuma?, tee? 2. Waa a.?: waa kuma?, yaa waaye?

waa la naqliyay ✓

e.we 1. Kuma?, kee?, tuma?, tee? 2. Waa a.?: waa kuma?, yaa waaye?

waa la naqliyay ✓

question word: who?

waa la naqliyay ✓

1

who (huu) ~ kee; see [eeg] waayo?

2

ayo: (suffix)-. [ negative with ma or maan] used to form negative present continuous tense of some verbs with pronoun he or L. Ex: waxba maan arkayo; I am seeing nothing. Waxba maan sheegayo; I am saying nothing

waa la naqliyay ✓

erey weydiin ah oo lagu raadinayo cidda la sheegayo ama wax samaysay. Dh: waa kuma? waa kee? waa tuma? waa tee?

waa la naqliyay ✓

Laanta beeraha iyo cuntada

waa la naqliyay ✓

1

(Fay-ga)

2

(wax) Af; caarad; dacal.

waa la naqliyay ✓

1

fay¹: m.l (-yo, m.dh) 1. Kabihii waayadii hore haweenku qaadan jireen afkooda hore oo godan caaraddiisa. 2. Caarad; gees.

2

fay²: f.mg1 (-aaday, -ayday) Xaalad caafimaadqab ku sugnaansho; ladnaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-aaday, -ayday) Xaalad caafimaadqab ku sugnaansho; ladnaansho.

waa la naqliyay ✓

m. n., loc. edge, side; part

waa la naqliyay ✓

(v) cured (kiyuuridh)-, healed (hiilidh)-, recovered (ri-kaveridh). Ex: Cali fay buu noqday; Ali healed [recovered] successfully

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu tilmaansado orod fudud oo dheer ama halmar xoog u boodid. Dh: gay.

2

fay-ga: (magac, lab, keli) kabihii waayadii hore haweenku qaadan jireen afkooda hore oo godan caaraddiisa.

3

fay-ga: (magac, lab, keli) wax ama meel, afkeeda meel hareerteed oo dhinac ah. Dh: baal, cidhif. Li: badhtan.

waa la naqliyay ✓

1

de: edge, side; part

2

lx: fay

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m-loc

5

key: fay

waa la naqliyay ✓

1

1. (Aaya-da) (waa shedan tahay) Carruurta hooyadood maahee, oorida kale, oo aabbahood qabo.

2

2. (Aaya-ha) Waxtar waa danbe wax laga dheefo; ciribdanbeed; aayatiin; meecaad; liil danbe; (ama aaye).

waa la naqliyay ✓

1

aayo¹: m.l la-mid: aayatiin.

2

aayo²: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Afo waxa ay u tahay carruurta ninkeedu ka dhalay naag kale. 2. Haweeney qof abtigii ama adeerkii qabo. 3. Qof waxa ay u tahay hooyadiis walaasheed; habaryar. la-mid: aaye.

waa la naqliyay ✓

1

aayo¹: m.l aayatiin.

2

aayo²: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Afo waxa ay u tahay carruurta ninkeedu ka dhalay naag kale. 2. Haweeney qof abtigii ama adeerkii qabo. 3. Qof waxa ay u tahay hooyadiis walaasheed; habaryar. la-mid: aaye.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. aunt, uncle's wife; stepmother

2

aayo m. n. future, destiny

waa la naqliyay ✓

1

-aayaha: (n) fate (feyt); predetermined events ~ see also [eeg] aayatiin

2

aayo: aayada: (n) 1. stepmother (isteep maadar); the wife of one's father or uncle. 2. aunt (aanti); the sister of one's father ~ eeddo. 3. u aayo: benefit (bene fit) ~ see also [eeg] u aay

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) carruurta hooyada dhashay ma ahee, xaaska kale ee uu aabbahood, adeerkood ama abtigood qabo.

2

aayo-ha: (magac, lab, keli) mustaqbal wanaagsan oo dedaal hore midhihiisa la goosto. Dh: aayatiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Caya-da)

2

Canyo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: canyo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] vegetable species

waa la naqliyay ✓

1

(Aiyo) All.Som. Portulaca oleracea L. Portulacaceae.

2

S Portulaca quadrifida L. Portulacaceae.

3

C Portulaca sp. aff. P. wightiana Wight&Arn. Portulacaceae

4

N,S Chenopodium murale L. Chenopodiaceae.

5

N,C Gynandropsis gynandra (L) Bria. Capparidaceae.

6

S,C Zaleya pentandra (L) Jeffrey. Aizoaceae.

7

N Cleome kelleriana (Schinz) Gilg&Bened. Capparidaceae.

8

S,C,N Vahlia somalensis Chiov. Crassulaceae.

9

C,N Gisekia pharnaceoides L. Aizoaceae.

10

N Flaveria trinervia (Spreng) Mohr. Compositae.

11

S Boerhavia diffusa L. Nyctaginaceae.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) geed ka mid ah geedaha xawaashka dheriga lagu sameeyo oo aad u dheecaan badan. Dh: calyo.

2

cayo -da: magac, dhedig, keli) geed biyood ka baxa dhulka jabadada ah iyo digada xoolaha. Cayo guri xoolo ma daaqaan.

waa la naqliyay ✓

1

a: canyo

2

de: vegetable sp.

3

lx: cayo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-col

6

key: cayo

waa la naqliyay ✓

1

(Daya-da)

2

Dawaco; dawo (ama deyo).

waa la naqliyay ✓

1

dayo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Caleenta quraca, siiba intay weli qoyantahay. 2. la-mid: dawaco.

2

dayo²: f.g/mg3 (-yday, -yatay) 1. (f.g) Ka d.: wax meel ka raadsasho. 2. (f.g) Ka d.: wax, wax kale ka dhex xulasho. 3. (f.mg) Ku d.: qof, qof kale wax uu sameeyey ka daba samayn.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg3 (-yday, -yatay) 1. (f.g) Ka d.: wax meel ka raadsasho. 2. (f.g) Ka d.: wax, wax kale ka dhex xulasho. 3. (f.mg) Ku d.: qof, qof kale wax uu sameeyey ka daba samayn. m.f.dh, dayasho.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. jackal

2

dayo pron., det, pl. our [exclusive.]

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xayawaan duurjoog ah oo dhogor cawlan leh eydana u eg. Naa dayo, dayo caliyeey dabkaa ba'. Dh: dacawo, dawaco.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) Qof iskiis wax u qodasho.

waa la naqliyay ✓

v. dig, burrow

waa la naqliyay ✓

-fagtay / fagatay: (v) dig (dhig); unearth (an eerth); excavate (ekis ka veeyt) ~ qodo, faago

waa la naqliyay ✓

(fal) miiqmiiq u saaro oo rifo; ilkaha ama ciddiyaha ku googooso. Gorgorkaan ku soo fagan lahaa gawsdanbeedyada e.

waa la naqliyay ✓

1

a: faago

2

de: dig, burrow

3

lx: fago

4

pd: (fagtay)

5

ps: v3b=

6

key: fago

waa la naqliyay ✓

1

(Faja-da)

2

Oogada dadka oo faraha aad loogu mudmudo oo loogu garaaco, si jirku u baraarugo, dhiigguna qummaati ugu wareego; (ama fujo).

waa la naqliyay ✓

m.dh Oogada dadka oo faraha aad loogu mudmudo oo loogu garaaco, si jirku u baraarugo, dhiigguna qummaati ugu wareego. la-mid: fujo (2).

waa la naqliyay ✓

m.dh Oogada dadka oo faraha aad loogu mudmudo oo loogu garaaco, si jirku u baraarugo, dhiigguna qummaati ugu wareego. la-mid: fujo.

waa la naqliyay ✓

f. n. massage

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) oogada dadka oo faraha si xooggan loogu mudmudo oo lagu garaaco, si jirku u baraarugo, dhiigga guntamayna u socdo. Dh: duugid, duugmo.

waa la naqliyay ✓

1

de: massage

2

lx: fajo

3

pd: (/da)

4

ps: n-f

5

key: fajo

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-kaday, -katay) 1. Si xoog leh u ordid. 2. Wax gacmo ka farabaxsasho. 3. Meel ama wax ka baxsasho. 4. Halis ka badbaadid. la-mid: fiko.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-kaday, -katay) 1. Si xoog leh u ordid. 2. Wax gacmo ka farabaxsasho. 3. Meel ama wax ka baxsasho. 4. Halis ka badbaadid. m.f.dh, fakasho. la-mid: fiko.

waa la naqliyay ✓

v. slip out of one's hand; escape, flee; be saved

waa la naqliyay ✓

-fakaday / fakatay: (v) get free of; save oneself: escape (iskeeyp) fakasho -fakashada: (n) the act or an instance of escaping

waa la naqliyay ✓

(fal) cabsi darteed, meel lagugu hayay ka carar. Dh: firxo, baxso.

waa la naqliyay ✓

1

de: slip out of one's hand; escape, flee; be saved

2

lx: fako

3

pd: (fakaday)

4

ps: v3a=

5

key: fako

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ashay, -alatay) Cid beer qodasho, beer falasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ashay, -alatay) Cid beer qodasho, beer falasho. m.f.dh, falasho.

waa la naqliyay ✓

v. dig the earth, plow; work something (for oneself)

waa la naqliyay ✓

-fashay I falatay: (v) plow a farm (for yourself) in preparation for sowing

waa la naqliyay ✓

(fal) majarafad, yaanbo iyo qalab kale, beer ku qodo.

waa la naqliyay ✓

1

de: dig the earth, plow; work s.t. (for oneself)

2

lx: falo

3

nt: falasho (/da) [vn6-f] 'plowing'

4

pd: (fashay)

5

ps: v3b=

6

key: falo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ntay, -natay) Meel fuuliddeedu dhib tahay, xeelad ku korid.

waa la naqliyay ✓

(fal) meel iskaa u qodo. Dh:qodo. Li: aaso.

waa la naqliyay ✓

f.g/lg3 (-rtay, -ratay) 1. Wax fandharasho. 2. Cid farriin u dhiibasho.

waa la naqliyay ✓

f.g/lg3 (-rtay, -ratay) 1. Wax fandharasho. 2. Cid farriin u dhiibasho. m.f.dh, farasho.

waa la naqliyay ✓

m. n., pl. fingers; fingerprints

waa la naqliyay ✓

-faraha: (n) [Plural of far] fingers (fingeris)

waa la naqliyay ✓

s.m. munaarad.

waa la naqliyay ✓

1

de: fingers; [ext.] fingerprints

2

lx: faro

3

pd: (/ha)

4

ps: n1-m-pl

5

key: faro

waa la naqliyay ✓

s.m. - aayatiin, aayo.

waa la naqliyay ✓

s.m. kabar shinni, xabag barsho.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Dun midab leh oo dharka qurxiso. 2. la-mid: fuwo.

waa la naqliyay ✓