faylam — Macnaha & Turjumaada

m.l (-yo, m.dh) (baayoloji) Heer loo isticmaalo kala soocidda noolaha kaas oo ka kooban hal ama in ka badan oo isku dhow oo dir. Faylamka waxa ka mid ah borotosoowa, borifera, nimatoodha, artaroboodho, moolaska iyo koordhaata.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yo, m.dh) (baay.) Heer loo isticmaalo kala soocidda noolaha kaas oo ka kooban hal ama in ka badan oo isku dhow oo dir. Faylamka waxa ka mid ah borotosoowa, borifera, nimatoodha, artaroboodho, moolaska iyo koordhaata.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) caafimaad qaba oo wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-myo, m.dh) (botani) Nudo u qaada biyaha iyo macaadinta nafaqada leh ee ku milan dhirta kelli.

waa la naqliyay ✓

m.l (-myo, m.dh) (botani) Nudo u qaada biyaha iyo macaadinta nafaqada leh ee ku milan dhirta kelli.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (baayoloji) Faylam xayawaan oo leh adhax duleed oo ay dhexda ugu jirto xangulle dareen wade, heerarkooda kobcinta qaarkood waxay leeyihiin adhax dabacsan iyo dalool waafiyeed oo u furan dalqada. Waxa jira faylam hooseed, kuwaas oo kan ugu weyn loo yaqaan lafdhabarley. la-mid: araxle.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ooyin, m.l) (baayoloji) Faylam ka mid ah laf dhabarla'da oo ka kooban goryaanno maraaraysan, tusaale: dirxi dhuleed. Anniliiduhu wuxu leeyahay jidh jilicsan oo dhululubaysan kaas oo ay ka muuqdaan maraaro. Maraarahaasi waxay aad uga muuqdaan dhinaca dusha iyaga oo u taxan sida fargallada ama kaatun. Dhinaca gudaha maraar kasta waxa tan kale u dhexeeya xuub iyo xaad dag.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ooyin, m.l) (baayoloji) Faylam ka tirsan xayawaanka laf dhabarla'da oo ka kooban in ka badan hal milyan oo sinji. Waa faylamka ugu ballaadhan ee boqortooyada xayawaanka. Artaraboodhuhu waxay ku noolyihiin biyaha macaan, badaha iyo dhulalka kala duwan. Astaan ahaan artaraboodhuhu waxay leeyihiin dub sare oo loo yaqaanno toxob, kaas oo dabool adag u ah qalfoof duleedka. Koritaankooduna waxa uu suurtaggal yahay oo keliya xilliga xuub siibashada.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (baayoloji) Faylam ka tirsan lafdhabarla'da, oo ka kooban gooryaan suunka, astaamihiisana ay ka mid yihiin jidh ballaadhan oo aan maraaryo lahayn, habdhis dareen-wade oo sahlan, kaas oo unugyadiisu u badanyihiin dhinaca madaxa, dheefmareen sahlan oo af mooye aan futo lahayn. Gooryaan suunku waa labeeb, laakiin isbacrimintiisu waa naadir. Jinsiyo badanoo faylamkan ka tirsan ayaa dulin ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-layaal, m.l/dh) (c.nafl) Dir ka mid ah faylam hoosaadka siliyofaara; xubnaha dirkana noloshooda oo dhan waxay leeyihiin gan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (baayoloji) Faylam wanqaran gacaneed laf dhabarla' ah oo had iyo jeer leh shan fallaadhood oo unugyo badanley ah, kuna nolol degaan badeed. Tusaale ah: kalluun xiddigeed. Faylamkani ma laha madax iyo habdhis dareenwade.

waa la naqliyay ✓

m.dh (baayoloji) Dir ka tirsan faylamka borotosoowa, xubnahoodu waxay leeyihiin jeedal loo adeegsado socodka.

waa la naqliyay ✓

m.dh (cilmiga naflayda) Faylam hoosaad ka tirsan adhaxleyda oo xubnaha ka tirsan oo dhani ay yaryaryihiin, dirxiga ayey u egyihiin, waana xayawaan biyood ku nool ciidda. Astaamahooda waxa ka mid ah a) Maskax ma leh, b) qalfoof lafeed ma leh. Tusaale: amfiyooksas. la-mid: madax-araxley.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dayaal, m.l/dh) (baayoloji) Walax midab leh, sida: mayogolobiin oo ah nooc ka mid ah himogolobiin lagana helo unugyada muruqa, iyo kolorokurooriin oo ah midabside neefsasho oo ka kooban bir laga helo dhiigga qaar ka mid ah faylamka analiida.

waa la naqliyay ✓

m.l (cilmiga naflayda) Faylam jidh jilicsan leh oo ka tirsan lafdhabarla'da oo ay astaan tahay jidh aan maraaryo lahayn, oo u kala baxsan, madax, lug hoosaad muruqaysan oo loo isticmaalo socodka, iyo tuur sare oo harag laabani ku daboolanyahay iyo dubaalad taas oo sinjiyada badankooda dhiiqda qolof adag oo dabool ah.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (baay.) Faylam xayawaan oo leh adhax duleed oo ay dhexda ugu jirto xangulle dareen wade, heerarkooda kobcinta qaarkood waxay leeyihiin adhax dabacsan iyo dalool waafiyeed oo u furan dalqada. Waxa jira faylam hooseed, kuwaas oo kan ugu weyn loo yaqaan lafdhabarley. la-mid: araxle.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ooyin, m.l) (baay.) Faylam ka mid ah laf dhabarla'da oo ka kooban goryaanno maraaraysan, tusaale: dirxi dhuleed. Anniliiduhu wuxu leeyahay jidh jilicsan oo dhululubaysan kaas oo ay ka muuqdaan maraaro. Maraarahaasi waxay aad uga muuqdaan dhinaca dusha iyaga oo u taxan sida fargallada ama kaatun. Dhinaca gudaha maraar kasta waxa tan kale u dhexeeya xuub iyo xaad dag.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ooyin, m.l) (baay.) Faylam ka tirsan xayawaanka laf dhabarla'da oo ka kooban in ka badan hal milyan oo sinji. Waa faylamka ugu ballaadhan ee boqortooyada xayawaanka. Artaraboodhuhu waxay ku noolyihiin biyaha macaan, badaha iyo dhulalka kala duwan. Astaan ahaan artaraboodhuhu waxay leeyihiin dub sare oo loo yaqaanno toxob, kaas oo dabool adag u ah qalfoof duleedka. Koritaankooduna waxa uu suurtaggal yahay oo keliya xilliga xuub siibashada.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (baay.) Faylam ka tirsan lafdhabarla'da, oo ka kooban gooryaan suunka, astaamihiisana ay ka mid yihiin jidh ballaadhan oo aan maraaryo lahayn, habdhis dareen-wade oo sahlan, kaas oo unugyadiisu u badanyihiin dhinaca madaxa, dheefmareen sahlan oo af mooye aan futo lahayn. Gooryaan suunku waa labeeb, laakiin isbacrimintiisu waa naadir. Jinsiyo badanoo faylamkan ka tirsan ayaa dulin ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-layaal, m.l/dh) (c.nafl) Dir ka mid ah faylam hoosaadka siliyofaara; xubnaha dirkana noloshooda oo dhan waxay leeyihiin gan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (baay.) Faylam wanqaran gacaneed laf dhabarla' ah oo had iyo jeer leh shan fallaadhood oo unugyo badanley ah, kuna nolol degaan badeed. Tusaale ah: kalluun xiddigeed. Faylamkani ma laha madax iyo habdhis dareenwade.

waa la naqliyay ✓

m.dh (baay.) Dir ka tirsan faylamka borotosoowa, xubnahoodu waxay leeyihiin jeedal loo adeegsado socodka.

waa la naqliyay ✓

m.dh (cilmiga naflayda) Faylam hoosaad ka tirsan adhaxleyda oo xubnaha ka tirsan oo dhani ay yaryaryihiin, dirxiga ayey u egyihiin, waana xayawaan biyood ku nool ciidda. Astaamahooda waxa ka mid ah a) Maskax ma leh, b) qalfoof lafeed ma leh. Tusaale: amfiyooksas. la-mid: madax-araxley.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dayaal, m.l/dh) (baay.) Walax midab leh, sida: mayogolobiin oo ah nooc ka mid ah himogolobiin lagana helo unugyada muruqa, iyo kolorokurooriin oo ah midabside neefsasho oo ka kooban bir laga helo dhiigga qaar ka mid ah faylamka analiida.

waa la naqliyay ✓

m.l (cilmiga naflayda) Faylam jidh jilicsan leh oo ka tirsan lafdhabarla'da oo ay astaan tahay jidh aan maraaryo lahayn, oo u kala baxsan, madax, lug hoosaad muruqaysan oo loo isticmaalo socodka, iyo tuur sare oo harag laabani ku daboolanyahay iyo dubaalad taas oo sinjiyada badankooda dhiiqda qolof adag oo dabool ah.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid caafimaad qaba; mid ladan oo wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

Rye

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) tilmaamaya liqista wax weyn iyo hungurixumo. Oo sida ardaal wax u cunee, alam ka siinaynin.

waa la naqliyay ✓

1

(Fay-sha)

2

Boqonta lugta.

waa la naqliyay ✓

1

fayl¹: m.l (-lal, m.l) 1. Gal. 2. Kaabiga ugu sarreeya ceel afkiisa.

2

fayl²: m.dh (-lo, m.l) Boqonta lugta.

waa la naqliyay ✓

1

fayl¹: m.l (-lal, m.l) 1. Gal. 2. Kaabiga ugu sarreeya ceel afkiisa.

2

fayl²: m.dh (-lo, m.l) Boqonta lugta.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. file, record; line, queue

2

fayl [feminine] n. Achilles tendon (at ankle)

waa la naqliyay ✓

1

-faysha: (n) hamstring (haamistring)-, Achilles' tendon ~ boqon

2

fayl -ka: (n) 1. file (faayl) ~ gal. 2. queue (kiyuu)-, line (laayri) ~ layn

waa la naqliyay ✓

1

(fal) faylka joogso; rigood ama safo.

2

fayl -ka: (magac, lab, keli) saf la is daba joogsado. Dh: saf.

3

fayl -ka: (magac, lab, keli) warqad, caag iyo wax la mid ah oo isku laaban ama sida kolay ah oo wargadaha iyo qalabka shaqada xafiiska lagu guro ama lagu dhex rido.

4

fayl -sha: (magac, dhedig, keli) boqonta lugta.

5

fayl -ka: (magac, lab, keli) gal waraaqaha lagu rito. Hal sawir iyo fayl la kaalay Dh: malaf, doosee.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) caag sida kubadda ah oo lagu xidho shabaagta oo biyaha dul sabeeya.

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) la macno ah wax horay ugu dhacid. Ceelka dalam dheh. Dh: duluq.

2

dalam: (ereycodeed) la macno ah afka horay wax ugu rid. Cabadda kiniinka ah dalam sii.

3

dalam: (tilmaame) wax aad u dheer oo aan guntiisa la gaadhayn. Dh: uub.

waa la naqliyay ✓

v. understand

waa la naqliyay ✓

-ay / fahantay: (n) understand (andharstaandh); comprehend; apprehend; grasp ~ fahan, garasho. Ex: ma fahamtay? did you understand? —is fahamsan: (expression) mutual understanding

waa la naqliyay ✓

1

de: understand

2

lx: faham

3

pd: (fahmay)

4

ps: v1=tr

5

xe: Arabic

6

xv: fahan

7

key: faham

waa la naqliyay ✓

1

falag¹: m.dh la-mid: falko.

2

falag²: f.g1 (-lgay, -lagtay) la-mid: falki.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: feleg.

waa la naqliyay ✓

f. n. large mat; process of interlacing palm fibers with which mats are made

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) [Astronomy] galaxy (gaalaksi) ~ ururka xiddigaha

2

falag -ta: (n) method of weaving mats

waa la naqliyay ✓

1

(fal) gogol caw ah ama laamaha timirta laga sameeyay, furfur.

2

falag-ga: (magac, lab, keli) cilimiga iyo aqoonta ku saabsan cirka, xiddigaha iyo gegeddoonka waayaha dayaxa iyo cadceedda. Falag ninkii doonayaa faalka sii roga e. Dh: falak, feleg.

waa la naqliyay ✓

1

de: large mat; process of interlacing palm fibers with which mats are made

2

lx: falag

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f

5

key: falag

waa la naqliyay ✓

1

1. (qof, wax) la falay; sixran.

2

2. (-keed, kd.) falmid.

waa la naqliyay ✓

1

falan¹: m.l 1. F.kay, f.kaa iyo wixi lamida: dartay, dartaa iyo wixi lamida. 2. “F.kiisii gal!”: “Arrintiisii gal!”.

2

falan²: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) 1. Wax sixran noqosho. 2. Beer wax la falay noqosho. 3. Dhul wax la banneeyey noqosho.

3

falan³: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la falay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

falan¹: m.l 1. F.kay, f.kaa iyo wixi lamida: dartay, dartaa iyo wixi lamida. 2. F.kiisii gal! Arrintiisii gal!

2

falan²: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) 1. Wax sixran noqosho. 2. Beer wax la falay noqosho. 3. Dhul wax la banneeyey noqosho. m.f.dh, falmid.

3

falan³: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la falay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] plowed

2

falan [derived] [adjective] bewitched

waa la naqliyay ✓

1

-aa: (adj) ploughed (palaawidh) ~ carrorogan, liman

2

falan -aa: (adj) crazed (kareeyzidh), maniacal (manaayikal); having a screw loose; driven mad; unbalanced; bewitched- qaaddan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «ku ~» ku garran ama ku dacwi.

2

falan: (tilmaame) wax la falay ahaan oo baabnaan. Sheekhu wuxu dabiibay nin falan. Dh: sixran, baaban.

3

falan: (timaame) beer la qoday; beer la fajaasay oo biqishay. Dh: qodan, beeran. Li: qardaysan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) sumad ka mid ah kuwa geela lagu dhigo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: fayo.

waa la naqliyay ✓

(fal) si isku toosni ah, isku daba jooji.

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu tusmeeyo jabaqda bir yar oo meel ku dhacda.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid asalkiisii ah oo aan nabar gaadhin; mid aan ceeb lahayn, ceeb ka saliim ah.

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu asteeyo is rogid degdeg ah. Markii uu i arkay ayuu walam iska siiyay.

2

walam -ta: (magac, dhedig, keli) is melmelid degdeg ah. Qof jimicsi yaqaan walamtu ma dhibto.

waa la naqliyay ✓

1

(Baylah-da)

2

Wax cidla' jooga oo aan la ilaalina hayn; aan cidi la joogin; dayacan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Meel cidla ah oo cabsi leh. 2. B. ah: hanti aan cid ilaalisa la joogin.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Meel cidla ah oo cabsi leh. 2. B. ah: hanti aan cid ilaalisa la joogin.

waa la naqliyay ✓

f. n./m: something left unattended ~ unguarded

waa la naqliyay ✓

-da: (n) the state of being neglected or left unattended

waa la naqliyay ✓

1

Abbandono

2

Abandonment

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax aan baylahtirrayn oo dayacan. Baylah bahalkuba wuu cunaa. Dh: dayac.

2

baylah: (tilmaame) xoolo ciddii ilaaladeeda u xilsaarnayd ka baaqsatay oo dayacan.

waa la naqliyay ✓

1

de: s.t. left unattended ~ unguarded

2

lx: baylah

3

pd: (-da ~ -a)

4

ps: n0-f/m

5

key: baylah

waa la naqliyay ✓

1

(Caalam-ka)

2

1. Cirka iyo dhulka.

3

2. Uunka oo dhan.

4

3. Adduun; kawn; (ama caalan).

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: caalan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] world, universe

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) universe (yuu-na-veersi) cosmos (koz-mas), world (woorld)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, dhedig, keli) dunida iyo makhluuqaadka Ilaahay ku abuuray. Dh: adduun.

waa la naqliyay ✓

1

a: caalan

2

bw: Arabic

3

de: world, universe

4

lx: caalam

5

pd: (-ka)

6

ps: n0-m-col

7

key: caalam

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) lax sinta ama dhinac madow. Laxda iyo naysheeduba way daylan yihiin. Dh: galaalan.

waa la naqliyay ✓

1

(Faalal-ka)

2

1. (geedo, kd.) iyadoo aan kor loo dheeraan ee dhulka korkiisa ama wax kale korkood, lagu ballaarto sida qaraha.

3

2. Agagaar; arar.

4

3. Manjabbaxsi.

waa la naqliyay ✓

1

faalal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Agagaar, hareer. 2. Socod aan meel lagu tegin. 3. la-mid: faalalid.

2

faalal²: f.mg1 (-alay, -ashay) 1. Dhul ku kor faafid. 2. Lugabaxsi meel aan fogeyn ku tegid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-alay, -ashay) 1. Dhul ku kor faafid. 2. Lugabaxsi meel aan fogeyn ku tegid. m.f.dh, faalalid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. creeping plant, creeper, rambler; surrounding area; a stroll, ramble

2

faalal v. grow sideways, ramble (of a plant)

waa la naqliyay ✓

-ay / faalashay: (v) scatter (iskaater); drift apart; branch out

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhulka dushiisa ku baah oo ku ballaadho, dhulka ama meel ballaadhan ku fid.

2

faalal: (tilmaame) meel ballaadhan oo gudo weyn oo waxa kolkaa loo doonayo qaadi karta. Gurigu waa faalal. Dh: agagaar, arar.

3

faalal -ka: (magac, lab, keli) geedaha iyo wixii la mid ah, iyaga oo aan kor u dheeraane dhulka korkiisa ama wax kale korkood, ku ballaadha, sida qaraha iyo cinabka.

4

faalal -ka: (magac, lab, keli) manjabaxsiga iyo tamashlaynta meel aan reeraha ka fogayn. faalali: (fal) ballaadhi oo fidi. Innoo faalali fadhiga. Dh: ballaadhi, waasici. Li: cidhiidhi, kiil.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) la-mid: falan².

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid la falay; qof falan oo la baabay. Dh: falan.

waa la naqliyay ✓

(fal) orod facle ah orod. Dh: boodbood, orod, ciyaar, rabbaas.

waa la naqliyay ✓

(adv) please (pliis) ~ bilisxaanag. Ex: dhagayso, fadlan; pay attention, please

waa la naqliyay ✓

(fal) si xarrago leh u soco; foohaartan kolka aad socoto ama isqaadqaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Fallar-ka)

2

Siddeed meelood oo meel; tummun; 1/8.

waa la naqliyay ✓

m.l.t (-rro, m.dh) Wax siddeed meelood oo is le'eg loo qaybshey, meeshood; tumun. Tusaale: “Hasha la shireystay f. iga sii”.

waa la naqliyay ✓

m. n., num: one eighth (1/8)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1/8; one eighth

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) jeex babaayo ah.

2

fallar -ka: (magac, lab, keli) qaybta siddeedaad ee wax la jeexjeexay.

waa la naqliyay ✓

1

de: one eighth (1/8)

2

lx: fallar

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m, num-m

5

key: fallar

waa la naqliyay ✓

name-m joy. Syn: Farxiya

waa la naqliyay ✓

1

(fal) murqaan dareen; firfircooni saa'id ah yeelo.

2

fayaan -ka: (magac, lab, keli) mirqaanka la dareemo marka qaad iyo wax la mid ah la cuno. Dh: mirqaan. Li: caajis.

waa la naqliyay ✓

(fal) xaydan oo feydan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qoraal ku celceli si aad farta u barato; farqoridda baro. Dh: feegar, feegaar.

2

faygar -ka: (magac, lab, keli) qoraal ku celcelin; farqoridda barasho; waxqor ku celcelin. Dh: feegar, feegaar.

waa la naqliyay ✓

1

de: file, record; line, queue

2

hm: 1

3

lx: fayl

4

pd: (-ka Pl: faylal (ka))

5

ps: n4-m

6

syn: xirmo {Eng}

7

key: fayl_1

waa la naqliyay ✓

1

de: Achilles tendon (at ankle)

2

hm: 2

3

lx: fayl

4

pd: (/sha)

5

ps: n1-f

6

key: fayl_2

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) fayl istaagid; soo xaadirid. Dh: faylis, rigood, safasho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale fayl u joojin. Macallinka ayaa u xilsaaran faylinta ardayda fasalkiisa.

waa la naqliyay ✓

1

(Fayraq-a)

2

Maro ama wax la mid ah oo si dhuudhuuban u dildillaacay ama loo jeexjeexay, jeex kamid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-qyo m.dh) Maro si dhuudhuub ah loo jeexay jeex ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-qyo m.dh) Maro si dhuudhuub ah loo jeexay jeex ka mid ah.

waa la naqliyay ✓