faxal — Macnaha & Turjumaada

1

faxal¹: m.l (botani) Rimaygacmeed lagu sameeyo geedaha aan labaabshaha ahayn sida timirta iyadoo la goynaayo khaylka lab oo marka la qallajiyo lala dhaco khaylka dheddig oo geedkiisii ku yaal.

2

faxal²: m.l (-llo, m.dh) (baayoloji) 1. Xubuub cufan oo ka kooban gaamaytyada lab ee iniinta geedka, kuwaas oo ka baxa iyaga oo farabadan kiishfaxalka. 2. Labada laab ee sare ee faxal-sidaha geedka kuwaas oo had iyo jeer midabkoodu yahay hurdi, laab waliba waxa uu ka koobanyahay laba kiishfaxal oo ay ku dhex jiraan boodh faxal badani, kuwaas oo soo baxa marka faxalku qarxo.

3

faxal³: f.g1 (-xlay, -xashay; -xli) (botani)Faxal sameyn.

waa la naqliyay ✓

1

faxal¹: m.l (botani) Rimaygacmeed lagu sameeyo geedaha aan labaabshaha ahayn sida timirta iyadoo la goynaayo khaylka lab oo marka la qallajiyo lala dhaco khaylka dheddig oo geedkiisii ku yaal.

2

faxal²: m.l (-llo, m.dh) (baay.) 1. Xubuub cufan oo ka kooban gaamaytyada lab ee iniinta geedka, kuwaas oo ka baxa iyaga oo farabadan kiishfaxalka. 2. Labada laab ee sare ee faxal-sidaha geedka kuwaas oo had iyo jeer midabkoodu yahay hurdi, laab waliba waxa uu ka koobanyahay laba kiishfaxal oo ay ku dhex jiraan boodh faxal badani, kuwaas oo soo baxa marka faxalku qarxo.

3

faxal³: f.g1 (-xlay, -xashay; -xli) (botani)Faxal sameyn. m.f.dh, faxlid.

waa la naqliyay ✓

v. plant

waa la naqliyay ✓

1

(fal) geed dhedig iyo mid lab isku tallaal. Dh: awrdhaw.

2

faxal-ka: (magac, lab, keli) huubo ah iniino yaryar oo ay soo saaraan geedaha ubaxleydu. Faxalku wuxu ka qaybqaataa bacriminta dhirta.

3

faxal: (tilmaame) qof gacan furan oo wax bixiya, wixiisa wax ka bixiya. Dh: deeqsi. Li: bakhayl.

waa la naqliyay ✓

1

de: plant

2

lx: faxal

3

pd: (faxlay)

4

ps: v1=

5

key: faxal

waa la naqliyay ✓

1

1. (Axal-ka) Xilli u dhexeeya ximirka iyo xayska.

2

2. (Axa-sha) Xab is-haysta oo adag.

waa la naqliyay ✓

1

axal¹: m.l Xilliyada dayrta mid ka ah oo u dhexeysa ximirka iyo xayska.

2

axal²: m.dh (-llo, m.l) Hoore adag oo is-haysta oo sida badan ka yimaadda mindhicirrada marka ay jirradaan ama xubnaha taranka waqtiga dhalmada.

waa la naqliyay ✓

1

axal¹: m.l Xilliyada dayrta mid ka ah oo u dhexeysa ximirka iyo xayska.

2

axal²: m.dh (-llo, m.l) Hoore adag oo is-haysta oo sida badan ka yimaadda mindhicirrada marka ay jirradaan ama xubnaha taranka waqtiga dhalmada.

waa la naqliyay ✓

m. n. second part of the Dayr season (around October)

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): mucus, catarrh; vaginal ~ body secretion

waa la naqliyay ✓

- ka / axasha: (n) dirt (dherti); a filthy water ~ wasakh, calas

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) xilli u dhexeeya ximirka iyo xayska.

2

axal-sha: (magac, dhedig, keli) biyaha cad ee ukunta ku jira. Ukunta axalka ha ka daadin.

3

axal-sha: (magac, dhedig, keli) xabsallow adag oo ishaysta; mandhareer isjiidjiida sida koolka. Geel axashii ka gaada leh.

waa la naqliyay ✓

1

cf: xilli

2

de: second part of the Dayr season (around October) Determined by the appearance of certain stars in the sky

3

hm: 2

4

lx: Axal

5

pd: (-ka)

6

ps: n-m-time

7

key: Axal_2

waa la naqliyay ✓

1

(Faal-ka)

2

Farsamo la yiri waxaa lagu ogaadaa waxa soo socda oo dhici doona ama ahaan doona: waa dhibco 16 beyd u qaybsama; iyagoo aan loo fiirsan baa dhulka lagu dhigaa oo beydadka soo baxa la sii ilmeeyaa oo laysku sii jarjaraa; wuxuu ku dhisan yahay male.

waa la naqliyay ✓

m.l Farsamo loo adeegsado kuul, aleel, turub, dhulxarriiqid iyo wixi lamida oo lagu mala'awaalo wax dhacay ama dhici doona.

waa la naqliyay ✓

m.l Farsamo loo adeegsado kuul, aleel, turub, dhulxarriiqid iyo wixi lamida oo lagu mala'awaalo wax dhacay ama dhici doona.

waa la naqliyay ✓

m. n. omen; fortune telling

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) fortunetelling (foorjun-teelinng); foretelling or predicting the future; prophecy (profasi) ~ wax sheeg, ama saadaal

2

faal: -ka: (n) name of shotgun

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «ka ~» sac, hal ama ri' naasaha ka mari dhiriq ama dhoobo si ayna maqashu u nuugin.

2

faal -ka: (magac, lab, keli) farsamo dadka qaar isticmaalo iyada oo la moodayo in lagu ogaan karo wax jooga oo aan muuqan ama wax soo socda oo la filanayo. Iyada oo aan loo kasayn ayaa tirooyin la isku min guuriyaa, kolkaas oo la isku jarjaro dabadeed na lagu dhiso natiijada male'awaal. Waxa uu leeyahay 36 lix iyo soddon god oo ku kala aroora afarta qaybood oo kala ah maa'i, naari, hawaa'i iyo arliya. Faalku waa labo qaybood oo kala ah. Magiigane iyo Sagaal'aakhiro. Faal ma aha Ilaahay, doqonse wuu ka malaroon yahay. Dh: maryano.

3

faal-ka: (magac, lab, keli) eray ka soo jeeda Af Carbeed (Al fa'lu) oo ka dhigan, wanaag la saadinaayo, wanaag la filaayo. Dh: khayr. Li: shar.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: omen; fortune telling (a particular system done by throwing a set of pebbles)

3

lx: faal

4

pd: (-ka Pl: faalal (ka))

5

ps: n4-m

6

key: faal

waa la naqliyay ✓

m.l Dheeh cillaan guduud ah oo birta iyo xadiid-sulubka ku dul samaysma marka ay biyuhu la falgalaan maaddadooda; mirir.

waa la naqliyay ✓

m.l Dheeh cillaan guduud ah oo birta iyo xadiid-sulubka ku dul samaysma marka ay biyuhu la falgalaan maaddadooda; mirir.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): rust

waa la naqliyay ✓

1

-daxasha: (n) corrosion (ko-row-shin); rust (rasf) ~ maar, mirir

2

daxal -daxalaystay / daxalaysatay: (v) become corroded; corrode (korowdh); rust (raast)~ mirir, Ex: bir daxalaysatay; a rusted iron

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) furuuruc yaryar iyo dhibco cascas oo birtu yeelato marka roob ama biyo ku daatay ku dul raagaan ama dheel ku dhaco iyadoo in badan meel iska taallay.

waa la naqliyay ✓

1

de: rust

2

lx: daxal

3

pd: (/sha)

4

ps: n1-f-mass

5

key: daxal

waa la naqliyay ✓

1

(Fadal-ka)

2

Raadka dhulka qoda oo cagtu dhulka ku reebto kolka aad loo ordo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Raad noole oo dhulka qoday ama diisay.

waa la naqliyay ✓

m. n. foot-print

waa la naqliyay ✓

1

name-m foot-print

2

Carabi: name-m favor; surplus

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) the footmark or footprint of a running mammal

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil la filayo inuu noqdo geesi taariikh muuqata reeba.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) raadka dhulka qoda iyo ciidda uu ka soo tuuro orodka xooggan ee qoobleyda ama qof cagtiisu samayso.

waa la naqliyay ✓

1

de: foot-print

2

lx: fadal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: fadal

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: fadal.

waa la naqliyay ✓

fanal, n.m. - tiriigga

waa la naqliyay ✓

1

(Faral-ka)

2

Wax in la falo laysku adkeeyey; wax laysku waajibiyey; waajib.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh f. ah: wax qasab ay qofka ku tahay in uu sameeyo (diinta).

waa la naqliyay ✓

m.l.kh f. ah: wax qasab ay qofka ku tahay in uu sameeyo (diinta).

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] obligatory religious duties

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) obligation (oob ligeeyshin), duty (dhuuti) ~ waajib, farad

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) waajib diiniya oo in la falo la isku amray; wax Eebbe Weyne waajibiyey Dh: farad, waajib.

waa la naqliyay ✓

1

de: obligatory religious duties

2

lx: faral

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-col

5

key: faral

waa la naqliyay ✓

1

(Fasal-ka)

2

1. (kitaab) qayb isku arrin ka hadlaysa.

3

2. (dugsi) heerarka waxbarashada dugsiga midkood.

4

3. Xilliyada sannaddu u qaybsanto midkood; nur.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Qaybaha buug leeyahay midkood. 2. Heerarka waxbarashada dugsiga midkood. 3. Xilli wax la beeri karo. 4. Dalagga hal xilli beer ka soo go'a.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Qaybaha buug leeyahay midkood. 2. Heerarka waxbarashada dugsiga midkood. 3. Xilli wax la beeri karo. 4. Dalagga hal xilli beer ka soo go'a.

waa la naqliyay ✓

m. n. section, division, subdivision, class; classroom

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) class (kalaas); classroom (kalaas ruum)

2

fasal -ka: (n) seasons of the year ~ xilli. Ex: gu', xaggaa, dayr.jiilaal; spring, summer, fall and winter

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) heerarka waxbarshada midkood. Wiilkaygu fasalka saddexaad buu dhigtaa.

2

fasal-ka: (magac, lab, keli) kitaab la dejiyay, qayb isku arrin ka hadlaysa.

3

fasal-ka: (magac, lab, keli) qol dugsiga ka mid ah oo arday isku heer ahi wax ku wada barato.

4

fasal-ka: (magac, lab, keli) xillliyada uu sannadku u qaybsamo, midkood. Dh: nur, xilli.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: section, division, subdivision, class; classroom

3

lx: fasal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: fasal

waa la naqliyay ✓

1

(adj) causing death, deadly; mortal; lethal.

2

waxa sababa geeri ama halis ah

waa la naqliyay ✓

/feytal/ (adj) 1. dilaa-ah, dhimasho-keenaya. e.g. a fatal accident (adj) 2. halis-ah, aad u-daran.

waa la naqliyay ✓

fatal, adj. - khasaaro.

waa la naqliyay ✓

Wax bixin badan; deeqsi ah.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-xnaa, -xnayd) Wax deeq badan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] generous

waa la naqliyay ✓

-aa: (adj) liberal in giving, sharing. Ex: Ilaah baa faxan; God is generous

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof wax bixinta ku fiican; qof deeqsi ah. Dh: kariim, deeqsi. Li: bakhayl.

waa la naqliyay ✓

1

de: generous

2

lx: faxan

3

ps: adj-der

4

key: faxan

waa la naqliyay ✓

1

(Maxal-ka)

2

Ilmasideen; ilmaggaleen; rimmay; min.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Ilmogaleenka dhaddigoodka; makaan; ilmoside; min.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Ilmogaleenka dhaddigoodka; makaan; ilmoside; min.

waa la naqliyay ✓

m. n. womb, uterus

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) ilmagaleen. Naag maxalka laga saaraa ma dhasho.

2

maxal -ka: (magac, lab, keli) dadka aad xaga riximka had qaraabo ka tihiin. Maxalkaaga lama gooyo. Dh: rixin.

waa la naqliyay ✓

1

de: womb, uterus

2

lx: maxal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: maxal

waa la naqliyay ✓

1

° (Saxal-ka)

2

(meereyaal) Raage.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Meeraha u dhexeeya dhulka iyo Mariiqa; raage.2. Waqti dhibaato badan oo qof mushkilaysanyahay. Tusaale: “Cali saxal baa haya”. 3. S. ah: qof nasiib daran oo la karahsado.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Meeraha u dhexeeya dhulka iyo Mariiqa; raage.2. Waqti dhibaato badan oo qof mushkilaysanyahay. Tusaale: Cali saxal baa haya. 3. S. ah: qof nasiib daran oo la karahsado.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Saturn (the sixth planet)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) mid ka mid ah meerayaasha; raage.

2

saxal-ka: (magac, lab, keli) xumaan cudur noqota. Saxal buu u yeedhaa qabiil loo sed buriyaaye.

3

saxal -ka: (magac, lab, keli) xanuun ama caabuq.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: Saturn (the sixth planet)

3

initial: s

4

lx: Saxal

5

pd: (-ka)

6

ps: n0-loc-m

7

syn: Raage

8

key: Saxal

waa la naqliyay ✓

1

(Tallaal-ka)

2

1. Sac furuq qaba malax laga soo qaado oo dabadeed qof jirki la geliyo, si qofkaasi cudurka furuqa uga nabadgalo oo guri ama kabbax uga noqdo; tariib.

3

2. Wixii sida malaxdaas ka samaysan bahallada cudurrada keena oo dhintay, oo oogada la geliyo ama lagu mudo, si cudur looga hortago oo guri looga noqdo.

4

3. Hawsha ama farsamada tallaalka lafteeda.

5

4. Geed yar oo meel laga rujiyo oo meel kale lagu beero.

6

5. Labo geed oo kala jaad ah oo inta mid laan ama cad laga gooyo midka kale dhexdiisa la geliyo oo lagu xiro, si labada geed u midoobaan oo miro hor leh oo kuwi hore ka wanaagsan u dhalaan.

7

6. Labo geed oo isku jaad ah (mid lab iyo mid dheddig) oo sidoo kale laysugu dhufto; faxal; awrdhaw.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ooyin ..., m.l) (baayoloji) Gaamayt dheddig oo bacrinsan: waa maxsuulka is kudarsanka bu'da ugxanta iyo xawada ama boodh faxalka.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dayaal, m.l/dh) (baayoloji) Mid ka mid ah qaybaha taranka ee lab ee ubaxa. Waxay ka koobantahay qayb sare oo bacrinsami karta (faxal) oo ku dul taalla liif dheer oo ma dhaleys ah.

waa la naqliyay ✓

1

faxlid¹: m.f.dh eeg faxal³.

2

faxlid²: m.dh (botani) Dariiqadda uu faxalku ku tago sibiisha fur ubo-ubax.

waa la naqliyay ✓

m.l (-wyo, m.dh) Gudbinta faxalka ee laga soo qaado faxalsidaha geed loona gudbiyo fur ubo-ubaxda geed kale.

waa la naqliyay ✓

m.dh Gudbinta faxalka ee laga soo qaado faxal sidaha geed loona gudbiyo fur ubo-ubaxda isla geedkaas.

waa la naqliyay ✓

1

kahsi¹: m.l la-mid: kahasho.

2

kahsi²: m.l (daawo) Xaalad uu jidhku ku soo saaro jawaab ah kabbax an caadi ahayn qaar ka mid ah lid jidh dhaliyayaasha oo la yidhaahdo allarjiino, kaas waxa ka mid ah boodhka, faxalka, cuntooyinka qaarkood iyo dawooyinka ama dhogorta.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lo, m.dh) (botani) Laacayaasha ubaxa. Wuxuu ku wareegsan yahay faxal sidaha iyo aarballada.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ooyin ..., m.l) (baay.) Gaamayt dheddig oo bacrinsan: waa maxsuulka is kudarsanka bu'da ugxanta iyo xawada ama boodh faxalka.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dayaal, m.l/dh) (baay.) Mid ka mid ah qaybaha taranka ee lab ee ubaxa. Waxay ka koobantahay qayb sare oo bacrinsami karta (faxal) oo ku dul taalla liif dheer oo ma dhaleys ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (botani) Dariiqadda uu faxalku ku tago sibiisha fur ubo-ubax.

waa la naqliyay ✓

m.l (-wyo, m.dh) Gudbinta faxalka ee laga soo qaado faxalsidaha geed loona gudbiyo fur ubo-ubaxda geed kale.

waa la naqliyay ✓

m.dh Gudbinta faxalka ee laga soo qaado faxal sidaha geed loona gudbiyo fur ubo-ubaxda isla geedkaas.

waa la naqliyay ✓

m.l (daaw.) Xaalad uu jidhku ku soo saaro jawaab ah kabbax an caadi ahayn qaar ka mid ah lid jidh dhaliyayaasha oo la yidhaahdo allarjiino, kaas waxa ka mid ah boodhka, faxalka, cuntooyinka qaarkood iyo dawooyinka ama dhogorta.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lo, m.dh) (botani) Laacayaasha ubaxa. Wuxuu ku wareegsanyahay faxal sidaha iyo aarballada.

waa la naqliyay ✓

Faxal

waa la naqliyay ✓

Cayayaan faxal

waa la naqliyay ✓

Boodh faxal

waa la naqliyay ✓

Kiish faxal

waa la naqliyay ✓

Faxal side

waa la naqliyay ✓

1

(Faraxal-ka)

2

Biyo faraha lagu mayro; farammayr; faradhaq.

waa la naqliyay ✓

1

faraxal¹: m.l Biyo yar oo faraha lagu dhaqo. la-mid: faradhaq¹, farammayr.

2

faraxal²: f.mg1 (-alay, -ashay) Cid gacmo u dhaqid. la-mid: faradhaq².

waa la naqliyay ✓

1

faraxal¹: m.l Biyo yar oo faraha lagu dhaqo. la-mid: faradhaq, farammayr.

2

faraxal²: f.mg1 (-alay, -ashay) Cid gacmo u dhaqid. m.f.dh, faraxalid. la-mid: faradhaq.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] water for hand-washing

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) water for cleansing or washing hands ~ farxal

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) biyo gacmanadiifinta loo isticmaalin cuntada horteed ama dabadeed. Dh: faradhaq, faramayr.

waa la naqliyay ✓

1

de: water for hand-washing

2

lx: faraxal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-cmp

5

key: faraxal

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaxal-ka)

2

Xoolaha dadka dhintaa ka tagaan oo carruurtooda, waalidkooda ama xigto kale si sharci ah loogu qaybsho.

waa la naqliyay ✓

1

dhaxal¹: m.l 1. Hantida qof dhintay looga haro. 2. Raad ay ilmuhu ka raacaan waalidintooda.

2

dhaxal²: m.l 1. (qaanuun) Hanti ama lacag aad ka heshay qof dhintay, sababta waad lahaatay. 2. (taar.) Dhacdo taariikheed reebtana taariikh.

3

dhaxal³: f.g/mg1 (-xlay, -xashay; -xli) 1. (f.g) Hanti qof dhintay uga harid. 2. (f.g) Hanti qof dhintay looga haray qaybin. 3. (f.mg) Ka dh.: ilmuhu ka raacaan waalidintooda raadid.

waa la naqliyay ✓