faxaaxsi

-farabaxsaday / tay: (v) [with preposition u] go over to the attack; attack (ataak), menacing

-ga: (magac, lab, keli) eeg farabaxsad.

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: fitaaxi.

v. enlarge, expand, extend

-yey / say: (v) make larger; expand (ikispaandi) ~ fitaaxi, ballaari, waasici

a: fitaaxi

de: enlarge, expand, extend

lx: fataaxi

pd: (fataaxiyey)

ps: v2a=tr

key: fataaxi

m.l la-mid: lixaadsasho.

-ga: (magac, lab, keli) tamar iyo laxaad yeelasho; lixaadsasho; laxaadsad.

-ga: (magac, lab, keli) qof jecel inuu dadka dirdirsado oo hadba qof ku adeegta. Nin weyn oo maxaabsi ah lalama yaabo.

m.l la-mid: farabbaxsasho.

-ga: (magac, lab, keli) socod lugaha la kala fogeeyo oo ay isdhawridi ku jirto. Wiilasha baarada laga gooyaay waxa lagu gartaa waaxwaaxsiga. Dh: waadhwaadhsi, waarwaarsi.

f.lg2 (-iiyay, -iisay) Dabaaxid samayn.

(fal) gawrac oo qoorta ka goy.

m.l la-mid: daxalaysasho.

-ga: (magac, lab, keli) midhidh ku dhaca biraha marka dheelka loo dhigo.

(fa) «u ~» xaggiisa u carar oo dagaal ula tag.

(Faraqabsi-ga)

1. Waxa yar oo u horreeya oo ganacsiga lagu bilaabo.

2. Ul ama jeedal ama tusbax ama wax kaloo la mid ah oo la qaato, si aan faruhu u gororin; farallaab.

3. Lacag waxyaalaha yaryar lagu gato.

m.l 1. Ul yar, dhagax iyo wixi lamida oo la qaato si aan loo fara marraan. 2. Lacag yar oo cid safrayso la siiyo.

m.l 1. Ul yar, dhagax iyo wixi lamida oo la qaato si aan loo fara marraan. 2. Lacag yar oo cid safrayso la siiyo.

m. n., [collective] small amount of money

-ga: (n) pocket money for minor travel expenses ~ sahay, jiscin

-ga: (magac, lab, keli) hantida u horraysa ee ganacsiga lagu bilaabo. Nin faraqabsi haystaa hanti soo saara. Dh: gundhig, rasalmaal, faraqabsiin.

faraqabsi-ga: (magac, lab, keli) ul ama jeedal ama wax kale oo la mid ah oo faraha lagu mashquuliyo ama dano kale loo sito oo gacanta aan laga saarin. Dh: gacanqabsi, farallaab.

de: small amount of money (as initial capital or provisions for a journey, etc.)

lx: faraqabsi

pd: (-ga)

ps: n2a-m-col

key: faraqabsi

-ga: (magac, lab, keli) eeg fadhataysi.

f.mg4 (-naa, -nayd) la-mid: fitaaxsan.

der. [adjective] enlarged, expanded, extended

(adj) spacious (ispeeys-shes); roomy (ruumi) ~ fitaax, fataax

(tilmaame) kala baxsan; kala fidsan.

a: fitaaxsan

de: enlarged, expanded, extended

lx: fataaxsan

pd: (fataaxsanaa)

ps: adj-der

key: fataaxsan

-da: (magac, dhedig, keli) eeg farxaansanaan.

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Bur, badar iyo wixi lamida khamiirin. 2. la-mid: faafi.

f.g2 (-iyay, -isay) Nafley tabardaran daryeelid.

v. care for one's family; provide for someone (weak ~ dependent)

de: care for one's family; provide for s.o. (weak ~ dependent)

initial: x

lx: xaasi

pd: (xaasiyey)

ps: v2a=tr

key: xaasi

(Xaaxi-ga)

Xunbada cad oo mowjadaha baddu yeeshaan kolka ay jabaan, ama ay isku dhacaan.

m.l 1. Mawjadaha badda ka soo butaaca oo xeebta soo gaara halka ay ka noqdaan. 2. Biyo badeed oo ciidda xeebta galgalanaya iyagoo xumbaynaya.

m. n., (mass n.): surf, foam of the waves; waterline (on the shore)

-ga: (magac, lab, keli) halka ay badda iyo berrigu ku kulmaan ee dharbaaxada biyaha badduna ku dhacaan ama ay soo gaadhaan. Dh: xeeb.

xaaxi -ga: (magac, lab, keli) laydh ur gaar ah leh oo ka timaad badda gaar ahaan gellinka dambe. Xaaxi macaan ayaa na maraya. Dh: neecaw.

xaaxi -ga: (magac, lab, keli) xashiishka daad xoorta ah ee baddu iska soo tufto kolkay kacsan tahay. Dh: daadxoor.

de: surf, foam of the waves; waterline (on the shore)

initial: x

lx: xaaxi

pd: (-ga)

ps: n2a-m-mass

key: xaaxi

araasi¹: m.l Orod iyo ci' uu sameeyo sac dhalay marka uu u soo socdo dhashiisa. la-mid: insaarax¹.

araasi²: f.mg2 (-iyay, -isay) Sac markaa dhalay meeshi uu dhashiisa ku ogaa aadid isagoo orod iyo ci' sameynaya. la-mid: insaarax².

m.l.kh A. ah: wax cusub oo bilow ah; wax saldhig ah. la-mid: aasaasi.

m.l.kh A. ah: wax cusub oo bilow ah; wax saldhig ah. la-mid: aasaasi.

-ga: (magac, lab, keli) wax aan laga taggi karin oo lagamamaarmaan ah.

faarsi¹: m.l la-mid: faarsasho.

faarsi²: m.l Noocyada kallunka ka mid ah. la-mid: faardi.

-ga: (magac, lab, keli) jaad kalluunka ka mid ah.

(Fagaas-ka)

Xakame weyn.

m.l (-syo, m.dh) Bir ama qori la geliyo afka fardaha iyo baqlaha marka la xakamaynayo.

m. n. bridle

-ka: (n) bridle (baraaydhel) ~ xakame

(fal) faras xakame ku xidh. Faraska si fiican u fagaas. Dh: xakamee.

fagaas -ka: (magac, lab, keli) xakame weyn oo gammaanka lagu xidho. Fagaaska ku xidh faraska Dh: xakame.

de: bridle

lx: fagaas

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: fagaas

(Fajaas-ka)

Nabar laysku dhufto, qalab bir ah (seef, waran, masaar, kd.) inta, isagoo gacanqabsi ah, oo xoog u dhaca haya, kor lay saga keeno.

fajaas¹: m.l 1. F. ah: nabar weyn oo samaysma marka qof xoog loogu dhufto yaambo, faas iyo wixi lamida. 2. la-mid: fajaasid. la-mid: fujaas¹.

fajaas²: f.g1 (-say, -stay) Qalab bir ah oo af leh wax ku faasid. la-mid: fujaas².

m. n. laceration, severe wound

fajaas v. strike someone with a metal weapon; wound badly

(fal) cid kale, nabar ku dhufo; qalab bir ah sida seef oo kale, isaga oo gacanqabsi ah, cid kale, kor kaga keen oo ku dhufo.

fajaas: (fal) beer shiniyee oo iniinyaha dhulka ku daadi. Dh: shinniyay, shinniyee.

fajaas -ka: (magac, lab, keli) cid kale, nabar ku dhufo.

fajaas -ka: (magac, lab, keli) awrka qallaciisa uu madaxa awrka ay dagaalamayaan kaga saydho. Dh: qallac, saydhmo, qallacaad.

fajaas-ka: (magac, lab, keli) mici ku dhufashada maska. Dh: saydhmo.

m.l 1. Nooc ka mid ah cayaaraha turubka oo qof kasta oo cayaaraya saddex xabbo la siiyo. 2. Tarmuus.

m.l 1. Nooc ka mid ah cayaaraha turubka oo qof kasta oo cayaaraya saddex xabbo la siiyo. 2. Tarmuus.

-ka: (n) porker (poo-ker)

-ka: (magac, lab, keli) weel shaaha iyo biyaha lagu shubto, oo qabawga iyo kulaylka labadaba xajiya. Dh: darmuus.

falaas-ka: (magac, lab, keli) jaad cayaaraha turubka ka mid ah oo qof kasta oo cayaaraya saddex xabbo la siiyo.

name-m farmer

f.g2 (-iyay, -isay) (daawo) Dhaawac caallirin.

f.g2 (-iyay, -isay) (daaw.) Dhaawac caallirin. m.f.dh, fasasin.

v. infect, make something form ~ make pus

(fal) dhaawac, millili oo yacarun iyo dheecaan u yeel.

de: infect, make s.t. form ~ make pus

lx: fasasi

pd: (fasasiyey)

ps: v2a=tr

key: fasasi

v. permit, give permission; make someone leave

de: permit, give permission; make s.o. leave

lx: fasaxi

pd: (fasaxiyey)

ps: v2a=

key: fasaxi

fataax¹: m.l la-mid: fitaaxid.

fataax²: f.mg1 (-xay, -xday) la-mid: fitaax².

v. be enlarged, expanded ~ extended

-ah: (adj) spacious (ispeeysshes); roomy (ruumi) ~ fitaax, fataaxsan, waasac. — Syn: ample, capacious, commodious

-a: (magac, lab, keli) ballaadhashada iyo kala faaxidda, sida cinjir oo kale.

a: fitaax

bw: Arabic

de: be enlarged, expanded ~ extended

lx: fataax

pd: (fataaxay)

ps: v1=intr

key: fataax

-a: (magac, lab, keli) falfalka ama maraqa Dh: fuud, maraq, fafax.

m.l la-mid: gaaxsasho.

m.l (baayoloji) Xuub ku daboolan sooh ama xubin. Tusaale: kelyaha, qanjir kelyoodyada, indhaha birtooda waxa ku daboolan j. la-mid: yaxaas.

m.l (baay.) Xuub ku daboolan sooh ama xubin. Tusaale: kelyaha, qanjir kelyoodyada, indhaha birtooda waxa ku daboolan j. la-mid: yaxaas.

(fal) meel aan cidi arkayn ku qari oo fogee si aan loo arag. Dh: qari.

jaxaas-ka: (magac, lab, keli) alaab korka wax lagaga shaqlay oo lagu duubay.

jaxaas -ka: (magac, lab, keli) xayaaan biyaha ku nool oo halis ah. Waxa uu ugaadhsadaa wax walba oo biyaha ku soo dhaca, wuxuu na leeyahay ilko badan oo seefta la mid ah iyo dabo dheer oo wax jarta.

(Naxaas-ta)

Macdan guduudan oo jilicsan sida maarta oo alaabo badan iyo qalab kala jaad ah laga sameeyo.

m.dh (jooloji) Macdan adke ah, dhulka laga qodo, leh midab cagaar ah, dusha lagaga dahaadho xadiidka si uu mirirka uga ilaaliyo, lagana sameeyo qalab badan oo la adeegsado.

m.dh (jool.) Macdan adke ah, dhulka laga qodo, leh midab cagaar ah, dusha lagaga dahaadho xadiidka si uu mirirka uga ilaaliyo, lagana sameeyo qalab badan oo la adeegsado.

f. n., (mass n.): copper; brass; bronze

-ta: (n) bronze (baroonz); copper (kop 'er) ~ maar-ta

-ta: (magac, dhedig, keli) macdan jilicsan sida maarta oo waxyaabo kala duwan laga sameeyo loona arko inay gudbiye fiican tahay.

bw: Arabic

de: copper; brass; bronze

lx: naxaas

pd: (-ta)

ps: n0-f-mass

key: naxaas

(Saxaax-a)

Xubnaha laga dhalo iyo kobta ay ku yaalliin.

m.l (-xyo, m.dh) Xubnaha taranka iyo meesha ay ku yaallaan.

m. n. sexual organs, genitals

-ta: (n) sex organs; genitals (ja-ne-talis); genitalia (ja-ne-teel-iya); private parts

-a: (magac, lab, keli) xubnaha laga dhalo iyo kobta ay ku yaallaan.

de: sexual organs, genitals

initial: s

lx: saxaax

pd: (-a)

ps: n2a-m

key: saxaax

(Xaabsi-ga)

Xaabsasho.

m.l la-mid: xaabsasho.

-ga: (magac, lab, keli) wax dhulka ku filiqsan urursasho oo wada xaabid.

-ga: (magac, lab, keli) aayar dusha uga qaadasho. Wa: xaadxaadsi.

(Yaxaas-ka)

Bahal webiga ku jira oo abeeso-lugaley weynaatey u eg; haraggiisa waxaa kasoo taagtaagan filgimmo geeso u eg oo waa adayg toxob leh; wuxuu lee yahay dabo dheer iyo madax isaguna dheer oo saddexgees qaabki leh; daaman adag iyo af weyn oo ilko ku sarcan yihiin; dadka iyo duunyadaba waa uu cunaa; (ama jaxaas).

m.l (cilmiga naflayda) Bahal webiga ku jira oo abeeso-lugaley weynaatay u eg; haraggiisa waxaa kasoo taagtaagan filgimmo geeso u eg oo waa adayg toxob leh; wuxuu leeyahay dabo dheer iyo madax isaguna dheer oo saddexgees qaabki leh; daaman adag iyo af weyn oo ilko ku sarcanyihiin; dadka iyo duunyadaba waa uu cunaa.

m.l (cilmiga naflayda) Bahal webiga ku jira oo abeeso-lugaley weynaatay u eg; haraggiisa waxaa kasoo taagtaagan filgimmo geeso u eg oo waa adayg toxob leh; wuxuu leeyahay dabo dheer iyo madax isaguna dheer oo saddexgees qaabki leh; daaman adag iyo af weyn oo ilko ku sarcanyihiin; dadka iyo duunyadaba waa uu cunaa.

m. n. crocodile