farabbax — Macnaha & Turjumaada

1

(Farabbax-a)

2

Aan maaro loo hayn; aan loo talin karin; xeerka iyo qaanuunka ka baxsan; faraha laga qaaday oo laga quustay.

waa la naqliyay ✓

1

farabbax¹: m.l.kh F. ah: qof asluub xun, madax adag oo laga quustay. la-mid: farakabbax, farakalabbax (1).

2

farabbax²: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) Qof wax laga quustay oo aan la saxi karin noqosho.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh F. ah: qof asluub xun, madax adag oo laga quustay. la-mid: farakabbax, farakalabbax.

waa la naqliyay ✓

v. get out of control; be undisciplined, disobedient ~ incorrigible

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) out of hand out of control. Ex: carruutii farahay ka baxeen; the children an out of hand

waa la naqliyay ✓

1

de: get out of control; be undisciplined, disobedient ~ incorrigible

2

lx: farabbax

3

nt: farabbax (a) [vn2a-m]

4

pd: (farabbaxay)

5

ps: v1=idiom

6

key: farabbax

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) cid aan maaro loo hayn oo xeerka iyo sharciga ka baxsan.

2

farabax-a: (magac, lab, keli) xoolabeelid. Farabax baa ku dhacay dadkii lo'da lahaa. Dh: caydhaw kacid. Li: cayniqabad.

waa la naqliyay ✓

1

(Barabbax-a)

2

1. Barada lagu koray oo laga tago; barakac.

3

2. Aqalkabbax.

waa la naqliyay ✓

1

barabbax¹: m.l la-mid: barabbixid.

2

barabbax²: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) Barada lagu koray ka bixid; barakac.

waa la naqliyay ✓

1

barabbax¹: m.l (fiisikis) 1. Xaddiga dareeraha ah ee barabaxay marka walax idilikeed ama qaarkeed la dhexgaliyo dareere. 2. Isbedelka meeleed. Fogaanta walaxi ka dhaqaaqday meeshii ay taagnayd. Marka xoog dhaqaajinaya uu falayo.

2

barabbax²: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) Barada lagu koray ka bixid; barakac. m.f.dh, barabbixid.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] leaving one's home (associated with coming of age)

waa la naqliyay ✓

1

de: leaving one's home (associated with coming of age)

2

lx: barabbax

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m-cmp

5

key: barabbax

waa la naqliyay ✓

1

farabbar¹: m.l 1. Carbin, agabar. 2. la-mid: farabbarid.

2

farabbar²: f.g1 (-ray, -rtay) Neef ugub oo curtay maalis oggolaysiin.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Carbin, agabar.

waa la naqliyay ✓

m.dh Barashada la sii barto cashar qur'aan oo aan weli la gaarin.

waa la naqliyay ✓

m.dh Barashada la sii barto cashar qur'aan oo aan weli la gaarin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: farabbaxsasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) 1. Cararid. 2. Ka f.: wax la hayey gacan ka fakasho. 3. U f.: qof inuu la dagaallamo qof kale u fakasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) 1. Cararid. 2. Ka f.: wax la hayey gacan ka fakasho. 3. U f.: qof inuu la dagaallamo qof kale u fakasho. m.f.dh, farabbaxsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh la-mid: farabbax¹.

waa la naqliyay ✓

1

(Carcar-ta)

2

1. (qof) nasniintiisii iyo xooggiisii hore weli qaba, waxqabashada uu u farabbaxsanayo inuu waxqabto; xiiso; firfircooni, jeel.

3

2. Wax afaysan oo aan weli wax lagu qabsan, xanafta ku taal.

4

3. Geed aan weli la taaban, xajiinta ku taal; dardar; xajiin; xanaf.

waa la naqliyay ✓

1

(Duuf-ka)

2

1. (-°) a) Biyaha iyo qoyaanka kale oo sanka ka yimaada, durey ama hargab darti; siin. b) Quus. c) (dagaal) soo farabbaxsasho; weyrax.

3

2. Xaaraan; baqti; wax xun.

waa la naqliyay ✓

1

(Fakasha-da)

2

1. Wax la hayey oo faraha ka baxsada; farabbaxsasho.

3

2. Cararid; baxsasho; roorid.

waa la naqliyay ✓

1

(Fargasha-da)

2

1. Wax xoog lagu hayo oo doonaya inay farabbaxsadaan.

3

2. Wax la gowracay ama xanuun darani hayo oo rafanaya; rafasho; haarid; (ama fergasho).

waa la naqliyay ✓

1

duuf¹: m.l 1. Hilib la nacay. 2. la-mid: duufid.

2

dųuf¹: m.l 1. Xaaraan; baqti; wax xun. 2. la-mid: dįif. 3. la-mid: dųufid.

3

duuf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Ku d.: cid si loola dagaallamo ku boodid.

4

dųuf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Ka soo d.: soo farabbaxsasho (dagaal); weyrax.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg farabbaxso. la-mid: farabbaxsad, farabbaxsi.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: 1. ld. farabbax¹.². ld. farakalabbixid.

waa la naqliyay ✓

1

duuf: f.mg1 (-fay, -ftay) Ku d.: cid si loola dagaallamo ku boodid. m.f.dh, duufid.

2

dųuf: f.mg1 (-fay, -ftay) Ka soo d.: soo farabbaxsasho (dagaal); weyrax. m.f.dh, dųufid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) is taag; sare u joogso. Dh: istaag. Li: fadhiiso.

2

kac: (fal) hurdo ka toos. Hurdada ka kac oo danahaaga qabso.

3

kac: (fal) xoolihii aad haysatay ka farabbax; lacagtu ha kaa dhammaato. Dh: caydhow.

4

kac: (fal) «dhul iyo wixii la mid ah», sare u soo food oo soo buuro.

5

kac: (fal) «meel ama dhinac» aad. Dhankaa iyo Beledweyn ayuu ciidankii u kacay.

6

kac: (fal) «roob iyo wixii la mid ah», joogso oo qaad. Waa goor aan dhardannay, kolkuu roobku naga kacay.

7

kac: (fal) «da' ama fac isku waqti ah», kor oo weynaw. Dhallinyar fiican baa dalkeenna u kacday.

8

kac: (fal) «matoor iyo wax la mid ah», istaadhan oo wareego. In badan buu yaalloo, way adag tahay sidii gaadhigu u kaco.

9

kac: (fal) «bad, dabayli ha ku gasho oo lulan. Xilliga xagaaga baddu way kacdaa.

10

kac: (fal) «siigo iyo boodh», samada isku shareer. Gaadhigii inna dhaafay baa siigada innagu kiciyay.

11

kac: (fal) fardo iyo wixii la mid ah», aad u orod. Faras kacsan baad na jidhsiisay.

12

kac: (fal) xanuunka sonkorta iyo wixii la mid ah, intii xadkaagu ahaa, ka sarray oo ka biir. Sonkortaa igu kacsan maanta.

13

kac: (fal) qiimaha badeecad lagu gado», qaali nogo oo sicirkaagu hakordho. Shidaalku ayaamahan wuu kacay.

14

kac: (fal) haad iyo wax la mid ah», duul oo hawada jibaax. Shinbiro badan baa guriga dushiisa ka kacay

15

kac: (fal) qof ama dad, (ka ~), cadhoo oo dhirif Waxaan ka kacay: sida xun oo uu iila hadlay.

16

kac: (fal) «muran, dagaal iyo wax la mid ah, (ka ~), bilaaban. Wuxuu khilaafku ka kacay weyl yar oo waraabe cunay.

17

kac: (fal) «shir, heshiis iyo wixii la mid ah, ka ka teg oo ka bax. Ergadii, shirka way ka baxday.

18

kac: (fal) ula, wax ula kas iyo ula jeeddo u samee. Aqallada gutaankoogu ula kac buu ahaa.

19

kac: (fal) la col dagaal ku jiray, ka adka. Ciidankii cadawga waa lala kacay.

20

kac: (fal) duco ama habaar», ha lagu arko oo aqbal noqo. Awoowo, ducadiisu way kacdaa.

21

kac: (fal) dab iyo wax la mid ah», meel qabsooo huri. Dabka xaafadda gubay, wuxuu ka kacay kibriid.

22

kac (fal) «miino iyo wax aasnaa», cid ku qarax. Gaadhigii naga horreeyay ayay miino la qaraxday.

23

kac-da: (magac, dhedig, keli) subaxa hore. Kacda hore anoo kood u baxay ma i katiineeyey. Dh: subax, muuni, hiir, salaad.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) neef aan seetadu hayn karin ee iska jara ama goosta, qofka farabbax ah ee had iyo jeer baxsada ee an loo taag helin.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: farabbadnaan.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) Neef curtay agabarasho.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid laga quustay oo faraha laga qaaday.

2

farakabax-a: (magac, lab, keli) xeerka iyo dhaqanka wanaagsan, ku fallaagoobid.

waa la naqliyay ✓

Displacement

waa la naqliyay ✓

-ay -tay: (v) displace / (dis plays); move or shift from the usual place or position

waa la naqliyay ✓

1

(fal) baradaadii, ka farabax.

2

barabax-a: (magac, lab, keli) ka tegista baradii aad degganayd oo dhibaato kaa soo saartay. Dh: qax, barakac. Li: degganaan.

waa la naqliyay ✓

(fal) neef ugub ah oo hadda curatay bar lis. Dh: layli, jarabar, agabar, tababar.

waa la naqliyay ✓

1

(Dababbax-a)

2

Caloolxanuun, gadaal saxaro badan oo jilicsan, laga dhigo; shuban

waa la naqliyay ✓

1

dababbax¹: m.l Shuban badan, jilicsan, oo caloosha dadka iyo xoolaha ka yimaada.

2

dababbax²: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) Caloosha dadka iyo xoolaha hayn (shuban).

waa la naqliyay ✓

1

dababbax¹: m.l Shuban badan, jilicsan, oo caloosha dadka iyo xoolaha ka yimaada.

2

dababbax²: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) Caloosha dadka iyo xoolaha hayn (shuban). m.f.dh, dababbixid.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] diarrhea

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) qofka oo calooshu jilicdo ama socoto sida marka uu is dacarbixiyo oo kale ama caloolxanuun dartii. Dh: shuban.

waa la naqliyay ✓

1

bw: ban, caloolbax, shuban; rw: dabo + bax

2

de: diarrhea

3

lx: dababbax

4

nt: dababbax [v1=]

5

pd: (-a)

6

ps: n2a-m-col

7

key: dababbax

waa la naqliyay ✓

1

jarabbar¹: m.l Qaabka loo leyliyo fardo iyo wixi lamida.

2

jarabbar²: f.g1 (-ray, -rtay) Fardo iyo wixi lamida laylin.

waa la naqliyay ✓

v. tame, domesticate, make something docile

waa la naqliyay ✓

1

(fal) faras tababbar. Dh: layli.

2

jarabbar -ka: (magac, lab, keli) laylyid, hoggaan-barid.

waa la naqliyay ✓

1

de: tame, domesticate, make s.t. docile (e.g., a stud animal)

2

lx: jarabbar

3

pd: (jarabbaray)

4

ps: v1=tr

5

key: jarabbar

waa la naqliyay ✓

1

kalabbax¹: m.l Kala miirmidda laba waxood oo isku jiray ay kalamiirmaan.

2

kalabbax²: m.l (kiimika) Falgalka kiimikaad ee iskudhis u kala jabiya iskudhisyo ka kooban molikuyuullo fudud.

3

kalabbax³: f.g1 (-xay, -xday) 1 . Laba shay oo isku jiray kala miirmid. 2. Laba shey ama ka badan oo isku jiray kala furmid. 3. Derin, maro iyo wixi lamida kala siibmid. 4. Kala tegid.

waa la naqliyay ✓

1

kalabbax¹: m.l Kala miirmidda laba waxood oo isku jiray ay kalamiirmaan.

2

kalabbax²: m.l (kiim.) Falgalka kiimikaad ee iskudhis u kala jabiya iskudhisyo ka kooban molikuyuullo fudud. m.f.dh, kalabbixid.

3

kalabbax³: f.g1 (-xay, -xday) 1. Laba shay oo isku jiray kala miirmid. 2. Laba shey ama ka badan oo isku jiray kala furmid. 3. Derin, maro iyo wixi lamida kala siibmid. 4. Kala tegid. m.f.dh, kalabbixid.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: farabbaxsasho.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) wax diinta la xiriira oo ganaax ahaan loo waajibiyey. Dh: kafaaragud.

waa la naqliyay ✓

1

afartambax¹: m.l la-mid: afartanbixid.

2

afartambax²: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) la-mid: afartanbax².

waa la naqliyay ✓

v., [compound] reach the end of confinement after childbirth

waa la naqliyay ✓

1

de: reach the end of confinement after childbirth (i.e., the 40th day following the delivery of the baby)

2

lx: afartambax

3

pd: (afartambaxay)

4

ps: v1=cmp

5

key: afartambax

waa la naqliyay ✓

1

afartanbax¹: m.l la-mid: afartanbixid.

2

afartanbax²: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) Naag dhashay oo 40 maalmood u dhammaasho. la-mid: afartambax².

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) Naag dhashay oo 40 maalmood u dhammaasho. m.f.dh, afartanbixid. la-mid: afartambax.

waa la naqliyay ✓

-a: (n) the recovery period of the new mother about 40 days — ummulbax

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) xaflad dhaqameed ay haweenayda umushaa ka dahirsato dhalmada oo ilmaha u dabbaaldegto afartan cisho ka dib. Umushu way afartanbaxday.

waa la naqliyay ✓

1

(Farabbadan-ta)

2

Dheertaxaniinyo.

waa la naqliyay ✓

1

farabbadan¹: m.dh la-mid: farammaggooggo.

2

farabbadan²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax badan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax badan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f. n., [compound] centipede, millipede

waa la naqliyay ✓

1

de: centipede, millipede

2

lx: farabbadan

3

pd: (-ta)

4

ps: n2-f-cmp

5

syn: dheertaxaniinyo ~ dhuurtaxaniinyo, geelcaacis

6

key: farabbadan

waa la naqliyay ✓

m.dh Badnaanta wax tiradoodu badantahay. la-mid: farabbadnaan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Badnaanta wax tiradoodu badantahay. la-mid: farabbadnaan.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Qof wax dhigasho bilaabay. 2. Qof farshaxannimo bilaabay.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Qof wax dhigasho bilaabay. 2. Qof farshaxannimo bilaabay.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax la farabaray ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg farabbar². la-mid: farabbar¹ (2).

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg farabbax².

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: qarabbaxsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Cashar qur'aan oo aan weli la gaarin sii barasho.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] (adj.): spotted color pattern; speckled

waa la naqliyay ✓

-barabbaraha: (n) [Pl. barabbarayaal] speckles (ispekalis); a speck or small spots or marks ~ gaashiyo

waa la naqliyay ✓

1

cf: bar 'spot'; tiniinix

2

de: spotted color pattern; [atr.] speckled

3

lx: barabbaro

4

pd: (/ha ~ /da)

5

ps: n-m/f-col

6

key: barabbaro

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cadho meel kale loo qabay oo meel kale lagula dhaco.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) dibadda u bixid.

waa la naqliyay ✓

-aa: (adj) too much, very much, many ~ tirabadan

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) aad u badan, u tirabadan.

2

farabadan -ta: (magac, dhedig, keli) dheertaxaniinyo.

waa la naqliyay ✓

-farabaxsaday / tay: (v) [with preposition u] go over to the attack; attack (ataak), menacing

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg farabaxsad.

waa la naqliyay ✓

(fa) «u ~» xaggiisa u carar oo dagaal ula tag.

waa la naqliyay ✓

1

fargannax¹: m.l la-mid: farkannax.

2

fargannax²: f.mg1 (-xay, -xday) la-mid: farkannax².

waa la naqliyay ✓

1

farkannax¹: m.l Dareen cabsi leh oo qofka ku dhaliya in uu wax gacmahiisa ku jira xukumi kari waayo. la-mid: farakannax¹, fargannax¹.

2

farkannax²: f.mg1 (-xay, -xday) Dareen cabsi leh oo qofka ku dhaliya in uu wax gacmahiisa ku jira xukumi kari waayid. la-mid: farakannax², fargannax².

waa la naqliyay ✓

1

farkannax¹: m.l Dareen cabsi leh oo qofka ku dhaliya in uu wax gacmahiisa ku jira xukumi kari waayo. la-mid: farakannax, fargannax.

2

farkannax²: f.mg1 (-xay, -xday) Dareen cabsi leh oo qofka ku dhaliya in uu wax gacmahiisa ku jira xukumi kari waayid. m.f.dh, farkannixid. la-mid: farakannax, fargannax.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaafabbax-a)

2

Kolka curadka cidda ugu weyni cid u gaar ah yeesho, isagoo loona guurshey xoolo ku filanna la siiyey.

waa la naqliyay ✓

1

gaafabbax¹: m.l la-mid: gaafabbixid.

2

gaafabbax²: f.mg1 (-xay, -xday; -bixi) Reer u gaar ah yeelasho (wiil).

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [compound] livestock given to the eldest son at the time of marriage

2

gaafabbax v. move out of the family and set up on one's own, at marriage

waa la naqliyay ✓

1

de: livestock given to the eldest son at the time of marriage

2

lx: gaafabbax

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m-cmp

5

key: gaafabbax

waa la naqliyay ✓

1

(Gaasabbax-a)

2

Si gaar ah oo wax loo koriyo ama loo dhaqaaleeyo ama loo baxnaansho; kaadsiinyo; degdeg la'aan; baxnaanis.

waa la naqliyay ✓

1

gaasabbax¹: m.l 1. Kabbixidda nafley ka samatabbaxdo dhibaato jiilaal. 2. la-mid: gaasabbixid.

2

gaasabbax²: f.g/mg1 (-xay, -xday, -bixi) Dhibaato iyo rafaad jiilaal keenay cid ka samatabixin.

waa la naqliyay ✓

vl. n. leisurely pace

waa la naqliyay ✓

1

de: leisurely pace

2

lx: gaasabbax

3

pd: (-a)

4

ps: vn2a-m

5

key: gaasabbax

waa la naqliyay ✓

1

galaabbax¹: m.l Socod badan oo meel horay iyo gadaal loogu socdo. la-mid: galoobbax¹.

2

galaabbax²: f.mg1 (-xay, -xday) Meel horey iyo gadaal ugu noqnoqosho. la-mid: galoobbax².

waa la naqliyay ✓

1

haftabbax¹: m.l.kh la-mid: haftibbax¹.

2

haftabbax²: f.mg1 (-xay, -xday) la-mid: haftibbax².

waa la naqliyay ✓

v. catch one's breath, get one's breath back

waa la naqliyay ✓

1

a: haftibbax

2

de: catch one's breath, get one's breath back

3

lx: haftabbax

4

pd: (haftabbaxay)

5

ps: v1=intr

6

key: haftabbax

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) U q.: cashar qur'aan aan weli la gaarin cid u sii akhrin.

waa la naqliyay ✓

1

(Qeyrabbax-a)

2

1. Kalagguurka shinnida.

3

2. Dad dagaal u soo wada baxa.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dad dagaal in ay u baxaan diyaar u ah. 2. Shinnida marka ay guureyso.

waa la naqliyay ✓