Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

(tilmaame) wax fadhan ama meel godan.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) inan bulshaawi ah oo cayaaraha iyo kulamada ku fiican laakiin hanti lumis ah.

2

aqan -ka: (magac, lab, keli) dibindaabyada noolaha lab uu ku geysto dhallinyaranimada. Markuu luqunmadoobow ratuhu laacdan baranaayo, isagaa u laandeyro badan laqanka xoolaade.

waa la naqliyay ✓

1

(Faan-ka)

2

Wax wanaagsan oo qof ama wax kale, lagu sheego; ammaan; dhood; tookh.

waa la naqliyay ✓

1

faan¹: m.l Hadal aan dhab ahayn oo cid lagu ammaano.

2

faan²: m.dh (-no, m.l) 1. Ilig dheer. 2. Foolasha maroodiga ee dhaadheer midkood.

3

faan³: f.mg1 (-nay, -ntay) Hadal aan dhab ahayn isku ammaanid.

waa la naqliyay ✓

1

faan¹: m.l Hadal aan dhab ahayn oo cid lagu ammaano; ammaan.

2

faan²: m.dh (-no, m.l) 1. Ilig dheer. 2. Foolasha maroodiga ee dhaadheer midkood.

3

faan³: f.mg1 (-nay, -ntay) Hadal aan dhab ahayn isku ammaanid. m.f.dh, faanid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. fang, tusk

2

faan m. n. bragging, boasting, praise

3

faan v. boast, brag

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) the act or an instance of bragging; boast (bowst) ~ faanfaan

2

faan: -ay / tay: (v) glorify oneself in speech; brag (braag); boasting (bowsting); crow, vaunt

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sheego in aad tahay ruuxa ugu sarreeya ama ugu fiican; wax wanaagsan sheego. Dh: tookh, dhood.

2

faan -ka: (magac, lab, keli) wax wanaagsan oo la haysto ama la sameeyo oo dadka hortooda lagu sheegsheegto iyada oo loola jeedo is tus iyo is muujin. Faan waa xoolo aan laguu sheegan karin. Nin is faanshay waa ri' is nuugtay.

waa la naqliyay ✓

تَفَاخُر

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-qnay/-qmay, -qantay; -qni/-qmi) la-mid: danaq.

waa la naqliyay ✓

v. aggravate a wound (as by touching); hurt ~ injure someone

waa la naqliyay ✓

1

a: damaq, damqi

2

de: aggravate a wound (as by touching); hurt ~ injure s.o.

3

lx: daqan

4

pd: (daqnay ~ daqmay)

5

ps: v1=tr

6

key: daqan

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-gmay, -gantay; -gmi) 1. Wax qodmay noqosho. 2. Wax duugoobay noqosho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax fadhan ahaan; wax la fagay.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-hmay, -hantay) Wax garasho.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-hmay, -hantay) Wax garasho. m.f.dh, fahmid.

waa la naqliyay ✓

v. understand

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) understanding (andharstaandhing); apprehension, comprehension, perception knowing ~ garasho, faham

2

fahan -fahmay I fahantay: (v) understand (andhar staandh); comprehend; apprehend; grasp ~ faham, garasho. Ex: i fahansii; make me understand, —is fahan: mutual understanding

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) kartida iyo awoodda maskaxdu wax ku garato. Dh: garasho, kas, kasmo.

2

fahan: (fal) garo oo maskaxda geli. Fahan oo ujeeddada, faraskaagii laga badi. Dh: kas, dhugo, garo.

waa la naqliyay ✓

1

de: understand

2

lx: fahan

3

pd: (fahmay)

4

ps: v1=tr

5

xe: Do you understand my Somali?

6

xv: Miyaad fahmaysaa af Soomaaligayga?

7

key: fahan

waa la naqliyay ✓

1

1. (qof, wax) la falay; sixran.

2

2. (-keed, kd.) falmid.

waa la naqliyay ✓

1

falan¹: m.l 1. F.kay, f.kaa iyo wixi lamida: dartay, dartaa iyo wixi lamida. 2. “F.kiisii gal!”: “Arrintiisii gal!”.

2

falan²: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) 1. Wax sixran noqosho. 2. Beer wax la falay noqosho. 3. Dhul wax la banneeyey noqosho.

3

falan³: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la falay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

falan¹: m.l 1. F.kay, f.kaa iyo wixi lamida: dartay, dartaa iyo wixi lamida. 2. F.kiisii gal! Arrintiisii gal!

2

falan²: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) 1. Wax sixran noqosho. 2. Beer wax la falay noqosho. 3. Dhul wax la banneeyey noqosho. m.f.dh, falmid.

3

falan³: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la falay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] plowed

2

falan [derived] [adjective] bewitched

waa la naqliyay ✓

1

-aa: (adj) ploughed (palaawidh) ~ carrorogan, liman

2

falan -aa: (adj) crazed (kareeyzidh), maniacal (manaayikal); having a screw loose; driven mad; unbalanced; bewitched- qaaddan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «ku ~» ku garran ama ku dacwi.

2

falan: (tilmaame) wax la falay ahaan oo baabnaan. Sheekhu wuxu dabiibay nin falan. Dh: sixran, baaban.

3

falan: (timaame) beer la qoday; beer la fajaasay oo biqishay. Dh: qodan, beeran. Li: qardaysan.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: fiqin.

waa la naqliyay ✓

1

1. Meel oogada kamid ah, dalool ama nabar yar lagaga sameeyey; (nabar) af yar loo yeelay.

2

2. Farriin loo dhiibey; wax lagu qaybshey.

waa la naqliyay ✓

1

faran¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) la-mid: fartoon.

2

faran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Wax farriin la faray ahaansho. 2. Wax fandharan ahaansho (nabar).

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Wax farriin la faray ahaansho. 2. Wax fandharan ahaansho (nabar). m.f.dh, farnaan.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] pricked; lanced (of a boil, etc.); assigned

2

faran: v. obey, take orders, act on a message received

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) qof wax lagu amray ama la faray; qof farriin loo dhiibey.

2

faran: (tilmaame) wax la fadhay.

3

faran-ka: (magac, lab, keli) lacagta ay isticmaalaan waddamada faransiiska ku hadla intooda badan.

4

faran -ta: (magac, dhedig, keli) eeg furin.

waa la naqliyay ✓

Wax bixin badan; deeqsi ah.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-xnaa, -xnayd) Wax deeq badan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] generous

waa la naqliyay ✓

-aa: (adj) liberal in giving, sharing. Ex: Ilaah baa faxan; God is generous

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof wax bixinta ku fiican; qof deeqsi ah. Dh: kariim, deeqsi. Li: bakhayl.

waa la naqliyay ✓

1

de: generous

2

lx: faxan

3

ps: adj-der

4

key: faxan

waa la naqliyay ✓

1

(Laqan-ka)

2

Qof yar oo laayaan ah.

waa la naqliyay ✓

1

laqan¹: m.l 1. Nin dhalinyaro ah oo qas badan. 2. Geerida ku timaad qof dhalinyaro ah. 3. Shaah ama kafee lagu daray cabbitaan kale oo adag.

2

laqan²: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) 1. Nin dhalinyaro ah oo qas badan noqosho. 2.Da' yaraan ku dhimasho.

waa la naqliyay ✓

1

laqan¹: m.l 1. Nin dhalinyaro ah oo qas badan. 2. Geerida ku timaad qof dhalinyaro ah. 3. Shaah ama kafee lagu daray cabbitaan kale oo adag.

2

laqan²: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) 1. Nin dhalinyaro ah oo qas badan noqosho. 2.Da' yaraan ku dhimasho. m.f.dh, laqmid.

waa la naqliyay ✓

1

v. die prematurely

2

laqan m. n. violent young person

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof yar oo laayaan ah.

2

laqan -ka: (magac, lab, keli) neef yar oo da'diisa ka waynaada. Dh: dhaylo.

waa la naqliyay ✓

Aan joogin; meel kale jira.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-qnaa, -qnayd) 1. Cid aan joogin ahaasnho. 2. Wax lumay shaanbo. 3. Qof maahsan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-qnaa, -qnayd) 1. Cid aan joogin ahaasnho. 2. Wax lumay shaanbo. 3. Qof maahsan ahaansho. m.f.dh, maqnaan.

waa la naqliyay ✓

[adjective] absent, not present; mentally distracted

waa la naqliyay ✓

1) absent, 2) au loin.

waa la naqliyay ✓

-maqnaa: (adj) missing (mixing); absent (aab 'sant); not present. Ex: Cali fasalka wuu ka maqan yahay; Ali is missingfrom the class

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) aan joogin oo meel kale jira. Li: jooga.

waa la naqliyay ✓

1

de: absent, not present; [ext.] mentally distracted

2

lx: maqan

3

pd: (maqnaa)

4

ps: adj

5

xe: When I came, you were absent.

6

xv: Markaan imid, adigu waad maqnayd.

7

key: maqan

waa la naqliyay ✓

غائب

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-qnaa, -qnayd) 1. Gar la xalliyay ahaansho. 2. Wax yar ahaansho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax aad u yar.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) ciqaab figo ah u xidhid. Dh: figayn.

2

miigayn-ta: (magac, dhedig, keli) miigo u beerid. Miigayntu way fiican tahay haddaan xayawaanku faqan. Dh: miigays.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) beeran oo la falay ah. Beer godan ayaan iibsaday: Dh: falan.

2

qodan: (tilmaame) mid hoos loo dalooshay oo ciddi laga faqay. Dh: faqan, qufan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel qodan ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

fasaqan¹: f.mg1 (-qnaa, -qnayd) la-mid: fasakhan¹.

2

fasaqan²: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) la-mid: fasakhan².

waa la naqliyay ✓

1

(Balqan-ka)

2

Xab jiidma oo laabta ka soo go'a oo afka ka yimaada.

waa la naqliyay ✓

m.l Xab jiidma oo laabta ka soo go'a oo afka ka yimaada marka la cadayo.

waa la naqliyay ✓

m.l Xab jiidma oo laabta ka soo go'a oo afka ka yimaada marka la cadayo.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): saliva, spit, phlegm

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) phlegm (faleem).

2

-is balqami -yey say: (v) cleanse the mouth in the morning; especially brushing the back of tongue (taang

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhareer is jiidjiita o dhuunta iyo qanjidhada afka noolaha ka yimaadda marka uu duraysan yahay.

waa la naqliyay ✓

1

de: saliva, spit, phlegm

2

lx: balqan

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m-mass

5

key: balqan

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid cabsi qaba. Nin baqsan col uma birdhigo. Dh: didsan.

2

baqsan: (tilmaame) caano xumaaday oo fud iyo faar u kala baxay. Caana baqsan buunshe ganaan baa dhaama.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) meel la daaqay oo aan cosob ahayn. Dhul daaqan baa reerkii la dejiyey.

waa la naqliyay ✓

1

(Dalqan-ka)

2

Hadal badan oo layska hadlo iyadoo aan loo fiirsan.

waa la naqliyay ✓

1

dalqan¹: m.l 1. Hadal badan oo iyadoo aan laga fiirsan lagu hadlo. 2. la-mid: dalqamid. la-mid: dulqan¹.

2

dalqan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Hadal badan oo aan laga fiirsan ku hadlid. la-mid: dulqan².

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Hadal badan oo aan laga fiirsan ku hadlid. m.f.dh, dalqamid. la-mid: dulqan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. flood of talk

2

dalqan v. be talkative

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) talkativeness (tookativ-nes); loquacity (low-kuweey siti); very talkative person

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xummad darteed iska hadal oo wax badan oo aad ogtahay sheeg. Dh: daldalan, qarow.

2

dalqan ka: (magac, lab, keli) hadal badan oo qarsoodi iyo sir midna lahayn ku habqamid. Dh: duryan, shuban, daldalan.

waa la naqliyay ✓

Madaxa dhaawac lafta waxyeela kaga dhacay; daqar ku dhacay.

waa la naqliyay ✓

1

daqran¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax madaxa dhaawac ka gaarey noqosho (qof).

2

daqran²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax madaxa daqar ka gaarey ahaansho (qof).

waa la naqliyay ✓

1

daqran¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Wax madaxa dhaawac ka gaarey noqosho (qof). m.f.dh, daqramid.

2

daqran²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax madaxa daqar ka gaarey ahaansho (qof). m.f.dh, daqranaan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] wounded on the head (with the bones of the cranium fractured ~ laid bare)

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof madaxiisa nabar soo gaadhay. Dh: dakhran.

waa la naqliyay ✓

1

de: wounded on the head (with the bones of the cranium fractured ~ laid bare)

2

lx: daqran

3

nt: daqran (daqramay) [v1=inch]; rw: daqar

4

pd: (daqranaa)

5

ps: adj-der

6

key: daqran

waa la naqliyay ✓

1

1. La dhaqaaleeyey; nolol fiican ku nool; ladan.

2

2. La mayray; mayran; xalan, qasaalan.

3

3. (Dhaqan-ka) Hab ama hidde lagu dhaqmo oo lagu nool yaahay oo facba faca ka horreeya ka dhaxlo; ilbax; galtibbax.

waa la naqliyay ✓

1

dhaqan¹: m.l 1. Isu geynta nolosha maaddiga, ruuxiga, iyo bulsho ee ummadi leedahay, soona maray isbeddello taariikheed. 2. Asluub.

2

dhaqan²: m.l (-nno, m.dh) (bul.) Mid ka kooban fikrado, caadooyin, fan, farshaxan ay sameeysteen ama ay wadaagaan mujtamaca gaar ah.

3

dhaqan³: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) 1. Nijaaso, wasakh iyo wixi lamida mayrmid. 2. Wax midab leh fasakhmid. 3. Haweeney gurigeeda si wanaagsan u maamulid. 4. Ku dh.: qalab, sharci iyo wixi lamida adeegsasho. 5. Ku dh.: guri iyo wixi lamida ku noolaan.

4

dhaqan⁴: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) 1. Dhar iyo wixi lamida wax la meyray ahaansho. 2. Nafley wax ladan ahaansho. 3. Ku dh.: wax meel ku nool ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

dhaqan¹: m.l 1. Isu geynta nolosha maaddiga, ruuxiga, iyo bulsho ee ummadi leedahay, soona maray isbeddello taariikheed. 2. Asluub.

2

dhaqan²: m.l (-nno, m.dh) (bul.) Mid ka kooban fikrado, caadooyin, fan, farshaxan ay sameeysteen ama ay wadaagaan mujtamaca gaar ah.

3

dhaqan³: f.mg1 (-qmay, -qantay; -qmi) 1. Nijaaso, wasakh iyo wixi lamida mayrmid. 2. Wax midab leh fasakhmid. 3. Haweeney gurigeeda si wanaagsan u maamulid. 4. Ku dh.: qalab, sharci iyo wixi lamida adeegsasho. 5. Ku dh.: guri iyo wixi lamida ku noolaan. m.f.dh, dhaqnaan.

4

dhaqan⁴: f.mg4 (-qnaa, -qnayd) 1. Dhar iyo wixi lamida wax la meyray ahaansho. 2. Nafley wax ladan ahaansho. 3. Ku dh.: wax meel ku nool ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

inch. v. be well cared for

2

dhaqan [derived] [adjective] cared for, tended; living, residing

3

dhaqan: v. act, behave; function

4

dhaqan m. n. conduct, behavior, culture, tradition, custom, way of life

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) culture (kal-jar); heritage (hera-teeyj); custom (kas-tem); tradition (tara-di-shiri); folklore (fok-loor); legacy (lagasi); anthropology (an-thara-poolaji) ~ hidde, caado

2

dhaqan -ka: (n) manners (maanaris); behavior (bi-heeyv-yer); character (kar-ak-ter) ~ dabeecad. Ex: dhaqankaaga uma bogin; I don 't like your behavior

3

dhaqan -dhaqnaa / dhaqnayd: (adj) washed (wooshidh)

waa la naqliyay ✓

1

Tradizione

2

Tradition

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) mid daryeel iyo xanaano hela; nool oo dhuuni iyo dheef hela.

2

dhaqan: (tilmaame) maydhan oo nadiif ah. Saxni dhaqan cuntada ku rido. Dh: qasaalan, maydhan.

3

dhaqan -ka: (magac, lab, keli) hab nololeed ay leedahay bulsho meel taalla oo ay ku salayso nolosheeda.

waa la naqliyay ✓

ثقافة

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) la-mid: falan².

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid la falay; qof falan oo la baabay. Dh: falan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) la-mid: faran².

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax la faadhay.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax fagan ama la fadhay.

waa la naqliyay ✓

(adv) please (pliis) ~ bilisxaanag. Ex: dhagayso, fadlan; pay attention, please

waa la naqliyay ✓

1

(Fajayn-ta)

2

Qof oogadi faraha aad ugu mudmudid oo ugu garaacid, si jirku u baraarugo, siiba muruqyada iyo seedaha, oo u debecdo dhiigguna qummaati ugu wareego.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fajee. la-mid: fajays.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qof oogadiis faraha aad ugu mudmudid oo ugu turturqid, si jidhku u baraarugo, siiba muruqyada iyo seedaha oo dhiigga guntamay uu u debco oo uu wareeg u bilaabo. Dh: fajays.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qofka la falay ama la baabay.

waa la naqliyay ✓

1

falkan¹: f.mg1 (-amay, -antay) Wax la falkay noqosho (harrar, derin iyo wixi lamida).

2

falkan²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la falkay ahaansho (harrar, derin iyo wixi lamida). la-mid: falagsan.

waa la naqliyay ✓

Si falsami ah u dhisan ama u samaysan; qaanuunka quruxda ku dhisan; quruxsan; farshaxan; maandeeq; dhaayatiix.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-amaa, -amayd) Wax si qurxoon oo la jeclaysto loo sameeyey ahaansho.

waa la naqliyay ✓