Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(fal) hawlgal ama wax la falgal.

2

faltan -ka: (magac, lab, keli) la hawlgalka iyo la falgalka wax kale.

waa la naqliyay ✓

1

1. (qof, wax) la falay; sixran.

2

2. (-keed, kd.) falmid.

waa la naqliyay ✓

1

falan¹: m.l 1. F.kay, f.kaa iyo wixi lamida: dartay, dartaa iyo wixi lamida. 2. “F.kiisii gal!”: “Arrintiisii gal!”.

2

falan²: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) 1. Wax sixran noqosho. 2. Beer wax la falay noqosho. 3. Dhul wax la banneeyey noqosho.

3

falan³: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la falay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

falan¹: m.l 1. F.kay, f.kaa iyo wixi lamida: dartay, dartaa iyo wixi lamida. 2. F.kiisii gal! Arrintiisii gal!

2

falan²: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) 1. Wax sixran noqosho. 2. Beer wax la falay noqosho. 3. Dhul wax la banneeyey noqosho. m.f.dh, falmid.

3

falan³: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la falay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] plowed

2

falan [derived] [adjective] bewitched

waa la naqliyay ✓

1

-aa: (adj) ploughed (palaawidh) ~ carrorogan, liman

2

falan -aa: (adj) crazed (kareeyzidh), maniacal (manaayikal); having a screw loose; driven mad; unbalanced; bewitched- qaaddan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «ku ~» ku garran ama ku dacwi.

2

falan: (tilmaame) wax la falay ahaan oo baabnaan. Sheekhu wuxu dabiibay nin falan. Dh: sixran, baaban.

3

falan: (timaame) beer la qoday; beer la fajaasay oo biqishay. Dh: qodan, beeran. Li: qardaysan.

waa la naqliyay ✓

1

falkan¹: f.mg1 (-amay, -antay) Wax la falkay noqosho (harrar, derin iyo wixi lamida).

2

falkan²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la falkay ahaansho (harrar, derin iyo wixi lamida). la-mid: falagsan.

waa la naqliyay ✓

Si falsami ah u dhisan ama u samaysan; qaanuunka quruxda ku dhisan; quruxsan; farshaxan; maandeeq; dhaayatiix.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-amaa, -amayd) Wax si qurxoon oo la jeclaysto loo sameeyey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] well-designed; beautiful

waa la naqliyay ✓

-falka san: (n) good deed; act of goodwill; kindness

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid si falsami ah u dhisan ama u samaysan; wax qaynuunka quruxda ku dhisan oo ku salaysan. Dh: quruxsan, farshaxan, dhaayatiix.

waa la naqliyay ✓

1

de: well-designed; beautiful

2

lx: falsan

3

pd: (falsamaa)

4

ps: adj-der

5

key: falsan

waa la naqliyay ✓

(fal) hawl ama wax la bixinayo, dad badan u qaybi oo wadaaji.

waa la naqliyay ✓

1

(Kaltan-ka)

2

Moogtan; jilaysi; meertaysad.

waa la naqliyay ✓

1

kaltan¹: m.l (-nno, m.dh) Miileysiga hawl qabashadeed la miileysto; moogtan.

2

kaltan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) Hawl iyo wixi lamida qabashadeeda miilaysasho.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Miileysiga hawl qabashadeed la miileysto; moogtan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. shift, turn (for work)

2

kaltan v. take turns

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) tour, shift or period of duty or participation; tour (tuur); rotating shift (shift); schedule (iskajwel); timetable (taaym-teeybal) ~ moogaysi, miile

waa la naqliyay ✓

1

Turno

2

Shift

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax la isku kaayaysto hawl qabashadeedu meertaysi tahay.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) si miyir ah u faltan ama u dhaqan. Aayar socodkaaga kolka ad waalidkaa la socoto.

2

aayar: (tilmaame) si deggan oo miyirsan. Aayar gaadhiga kolkaad magaalo dhex socoto. Dh: miyir, tartiib, qunyar. Li: xoog, aad.

waa la naqliyay ✓

(falkaab) erey lagu garto faltanka socdaa in uu soo jiray weligiis. Abidkeed adduunyadu ma arag uunkan oo kale e. Dh: weligiis, waqiis, abiid, abiido.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax uu qof wax ku waayo ku hadlid ama faltankeeda qabasho; seejin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) muddo badan is qari oo faltanka iyo dhaqdhaqaaqaba jooji. Kaynta ku warraab kolkaad cadaw aragto.

2

warraab -ka: (magac, lab, keli) cida shimbiraha oo naxdin iyo sas ku dheehan yahay siiba markay arkaan mas iyo wixii la mid ah. Warraab badan ayay shimbiruu sameeyaan kolkay mas arkaan. Dh: warraaq, jaqaaq.

3

warraab -ka: (magac, lab, keli) raha kiisa muddada badan dhulka ku jira. Warraab ciidda isku qariyaa diraacduu soo baxaa.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) muddo dheer isqarin oo isnabid; faltan la'aan dhuumasho; dhaqdhaqaaqid la'aan ku jirid. Qof cabsoonayaa warraabid sameeya.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg falid.

waa la naqliyay ✓

1

(Afartan-ka)

2

Tiro ka kooban afar tobnaad, (40).

waa la naqliyay ✓

m.l.t Tiro ka kooban afar meelood oo min toban ah; “40”.

waa la naqliyay ✓

m.l.t Tiro ka kooban afar meelood oo min toban ah; 40.

waa la naqliyay ✓

num. forty

waa la naqliyay ✓

quarante.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) forty (foorti) ~ (40)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) tirade u dhaxaysa sagaal iyo soddon '39' iyo kow iyo afartan '41'; afar meelood oo min toban ah. Afrtan jir adduun aqli wax ugama hadhsana.

waa la naqliyay ✓

1

de: forty

2

lx: afartan

3

pd: (-ka)

4

ps: num-m

5

key: afartan

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) markab aan kolka uu imanayo iyo kolka uu furanayo midna la aqoon oo aan lagu talo gali karin; markab aan waqti u go'an ku socon.

2

faaltaw: (tilmaame) wax aan dhab ahayn ama aan rasmi ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Fallaan-ta)

2

Qof la falay oo kale ahaan; fallaansho; (ama falnaan).

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] state of being bewitched

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) the state of being ploughed (palaawidh) ~ carrorogan

2

fallaan -ta: (n) the state of being under a curse; bewitched (bewiijidh)

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qof la falay oo kale ahaan; qof la baabay ahaan. Dh: fallaansho, falnaan.

waa la naqliyay ✓

1

a: falnaan

2

de: state of being bewitched

3

lx: fallaan

4

pd: (-ta)

5

ps: n2-f-abs

6

key: fallaan

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg falan². la-mid: falnaansho.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) dhul qodan oo la beeray ahaan. Dh: qodnaan. Li: qardaysnaan.

2

falnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax baaban co la sixray ahaan. Dh: baabnaan, sixranaan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid caafimaad qaba; mid ladan oo wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

1

alan¹: m.l (almo/-nno, m.dh) Xubnaha geedka qasabka middood.

2

alan²: m.l (almo/-nno, m.dh) (naxwe) Erey waxaa loo qaybin karaa xubno tiradooda la mid ah inta shaqal uu leeyahay ereygaas (sida madax -> ma-dax); xubin waliba waxaa lagu magacaabaa alan; erey wuxuu noqon karaa hal alanle (cir), laba alanle (ma-dax), saddex alanle (dib-ka-be), iyo wixi lamida; xusuusnaada in shaqalka dheer lagu tiriyo hal shaqal ama hal cod (ii, aa iyo wixi lamida) sida shibanayaashan oo kale - dh, sh, kh, oo aan la kala qaybin karin.

waa la naqliyay ✓

1

alan¹: m.l (almo/-nno, m.dh) Xubnaha geedka qasabka middood.

2

alan²: m.l (almo/-nno, m.dh) (naxwe) Erey waxaa loo qaybin karaa xubno tiradooda la mid ah inta shaqal uu leeyahay ereygaas (sida madax = ma-dax); xubin waliba waxaa lagu magacaabaa alan; erey wuxuu noqon karaa hal alanle (cir), laba alanle (ma-dax), saddex alanle (dib-ka-be), iyo wixi lamida; xusuusnaada in shaqalka dheer lagu tiriyo hal shaqal ama hal cod (ii, aa iyo wixi lamida) sida shibanayaashan oo kale: dh, sh, kh, oo aan la kala qaybin karin.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) barmiilka oo qayb ah.

2

alan -ka: (magac, lab, keli) farta caaradeeda.

waa la naqliyay ✓

1

(Faan-ka)

2

Wax wanaagsan oo qof ama wax kale, lagu sheego; ammaan; dhood; tookh.

waa la naqliyay ✓

1

faan¹: m.l Hadal aan dhab ahayn oo cid lagu ammaano.

2

faan²: m.dh (-no, m.l) 1. Ilig dheer. 2. Foolasha maroodiga ee dhaadheer midkood.

3

faan³: f.mg1 (-nay, -ntay) Hadal aan dhab ahayn isku ammaanid.

waa la naqliyay ✓

1

faan¹: m.l Hadal aan dhab ahayn oo cid lagu ammaano; ammaan.

2

faan²: m.dh (-no, m.l) 1. Ilig dheer. 2. Foolasha maroodiga ee dhaadheer midkood.

3

faan³: f.mg1 (-nay, -ntay) Hadal aan dhab ahayn isku ammaanid. m.f.dh, faanid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. fang, tusk

2

faan m. n. bragging, boasting, praise

3

faan v. boast, brag

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) the act or an instance of bragging; boast (bowst) ~ faanfaan

2

faan: -ay / tay: (v) glorify oneself in speech; brag (braag); boasting (bowsting); crow, vaunt

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sheego in aad tahay ruuxa ugu sarreeya ama ugu fiican; wax wanaagsan sheego. Dh: tookh, dhood.

2

faan -ka: (magac, lab, keli) wax wanaagsan oo la haysto ama la sameeyo oo dadka hortooda lagu sheegsheegto iyada oo loola jeedo is tus iyo is muujin. Faan waa xoolo aan laguu sheegan karin. Nin is faanshay waa ri' is nuugtay.

waa la naqliyay ✓

تَفَاخُر

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) abtirsiga qof leeyahay iyo isirkii uu ka soo farcamay. Alcankaa lagama faanee, waa lagu faanaa. Dh: abnaq, isir, asuul.

waa la naqliyay ✓

n., masbax, -hi.

waa la naqliyay ✓

1

alxan¹: m.l 1. Macdan si sahlan dabku u dhalaaliyo oo wax lagu kabi karo. 2. la-mid: alxamid.

2

alxan²: f.g1 (-amay, -antay; -ami) Bir iyo wixi lamida alxan ku kabid.

waa la naqliyay ✓

1

alxan¹: m.l 1. Macdan si sahlan dabku u dhalaaliyo oo wax lagu kabi karo. 2. la-mid: alxamid.

2

alxan²: f.g1 (alxamay, alxantay; alxami) Bir iyo wixi lamida alxan ku kabid. m.f.dh, alxamid.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): welding, solder

waa la naqliyay ✓

-alxamay /alxantay: (v) weld (weeldh); solder (soodher); braze (bareyz) —alxan -ka: (n) welding (weelding)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) isku dhadhab; isku dhalaali; laxaamadee. Baabuurkan baa naga jabee, noo alxan.

2

alxan -ka: (magac, lab, keli) isku dhejinta labo birood, isku dhabdhabka biraha; isku qayacaynta iyo isku dhalaalinta biraha.

waa la naqliyay ✓

1

de: welding, solder

2

lx: alxan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-mass

5

syn: laxaamad

6

key: alxan

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax ballaadhan ah. Loox dhinacyada ka balan ayaa shareeradaha laga jeexaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Calan-ka)

2

Cad maro ah oo midabyo leh oo qori dheer laga babbiyo oo qaran ama maamul kale astaan u ah. ~ Bandiirad.

waa la naqliyay ✓

1

calan¹: m.l (-ammo/-nno, m.dh) 1. Cad maro ah oo dowlad, hay'ad, maamul iyo wixi lamida astaan u ah. 2. Midab madow oo ay iduhu qaarka hore ku yeeshaan.

2

calan²: m.dh Barwaaqo, caafimaad iyo wixi lamida oo ka muuqda xoolaha jirkooda.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ammo/-nno, m.dh) 1. Cad maro ah oo dowlad, hay'ad, maamul iyo wixi lamida astaan u ah. 2. Midab madow oo ay iduhu qaarka hore ku yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. flag, banner

2

calan dejin [feminine] n. lowering of the flag

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [ Pl. calamo-da] flag (flaag); banner (baan-er) Ex: maalinta calanka; Flag Day

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) maro midabyo iyo calaamado kale leh oo astaan u ah cid gaar ah; astaan gobanimo oo wadan xor ah ama urur gaar u leeyahay. Bir dheer baa la sudhaa oo uu ka babbada. Dh: baraq, bandiirad.

2

calan -ka: (magac, lab, keli) baraha midabyada ah ee idaha dushooda ku yaal sida barta madow oo idaha qaarkood ku yeeshaan badhida ilaa candhada.

waa la naqliyay ✓

1

de: flag, banner

2

lx: calan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

xe: the Somali National Anthem

6

xv: bandiirad

7

key: calan

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Wax asqo hayso noqosho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax asqo hayso ahaan.

waa la naqliyay ✓

Delta

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-gmay, -gantay; -gmi) 1. Wax qodmay noqosho. 2. Wax duugoobay noqosho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax fadhan ahaan; wax la fagay.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-hmay, -hantay) Wax garasho.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-hmay, -hantay) Wax garasho. m.f.dh, fahmid.

waa la naqliyay ✓

v. understand

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) understanding (andharstaandhing); apprehension, comprehension, perception knowing ~ garasho, faham

2

fahan -fahmay I fahantay: (v) understand (andhar staandh); comprehend; apprehend; grasp ~ faham, garasho. Ex: i fahansii; make me understand, —is fahan: mutual understanding

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) kartida iyo awoodda maskaxdu wax ku garato. Dh: garasho, kas, kasmo.

2

fahan: (fal) garo oo maskaxda geli. Fahan oo ujeeddada, faraskaagii laga badi. Dh: kas, dhugo, garo.

waa la naqliyay ✓

1

de: understand

2

lx: fahan

3

pd: (fahmay)

4

ps: v1=tr

5

xe: Do you understand my Somali?

6

xv: Miyaad fahmaysaa af Soomaaligayga?

7

key: fahan

waa la naqliyay ✓

1

falag¹: m.dh la-mid: falko.

2

falag²: f.g1 (-lgay, -lagtay) la-mid: falki.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: feleg.

waa la naqliyay ✓

f. n. large mat; process of interlacing palm fibers with which mats are made

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) [Astronomy] galaxy (gaalaksi) ~ ururka xiddigaha

2

falag -ta: (n) method of weaving mats

waa la naqliyay ✓

1

(fal) gogol caw ah ama laamaha timirta laga sameeyay, furfur.

2

falag-ga: (magac, lab, keli) cilimiga iyo aqoonta ku saabsan cirka, xiddigaha iyo gegeddoonka waayaha dayaxa iyo cadceedda. Falag ninkii doonayaa faalka sii roga e. Dh: falak, feleg.

waa la naqliyay ✓

1

de: large mat; process of interlacing palm fibers with which mats are made

2

lx: falag

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f

5

key: falag

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) sumad ka mid ah kuwa geela lagu dhigo.

waa la naqliyay ✓

1

(Falti-da)

2

Digada lo'da; faanto.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Digada lo'da. 2. Dhoobo adag oo dildillac leh.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] cattle dung

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) saalada lo'da ee qoyan. Faltida Lo'daa taguugyada laga sameeyaa. Dh: faanto, xaar.

2

falti -ga: (magac, lab, keli) wax la sameeyay mar hore.

waa la naqliyay ✓

1

de: cattle dung

2

lx: falti

3

pd: (-da)

4

ps: n2a-f-col

5

syn: faanto

6

key: falti

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax fadhan ama meel godan.

waa la naqliyay ✓

1

1. Meel oogada kamid ah, dalool ama nabar yar lagaga sameeyey; (nabar) af yar loo yeelay.

2

2. Farriin loo dhiibey; wax lagu qaybshey.

waa la naqliyay ✓

1

faran¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) la-mid: fartoon.

2

faran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Wax farriin la faray ahaansho. 2. Wax fandharan ahaansho (nabar).

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-rnaa, -rnayd) 1. Wax farriin la faray ahaansho. 2. Wax fandharan ahaansho (nabar). m.f.dh, farnaan.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] pricked; lanced (of a boil, etc.); assigned

2

faran: v. obey, take orders, act on a message received

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) qof wax lagu amray ama la faray; qof farriin loo dhiibey.

2

faran: (tilmaame) wax la fadhay.

3

faran-ka: (magac, lab, keli) lacagta ay isticmaalaan waddamada faransiiska ku hadla intooda badan.

4

faran -ta: (magac, dhedig, keli) eeg furin.

waa la naqliyay ✓