falki — Macnaha & Turjumaada

f.g2 (-iyay, -isay) Falko samayn. la-mid: falag².

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Falko samayn. m.f.dh, falkin. la-mid: falag.

waa la naqliyay ✓

v. plait ~ weave (a mat)

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) interlace into mat: weave (wiiv)

waa la naqliyay ✓

(fal) bal lagu seexdo iyo wixii la mid caw ka samee. Dh: samee.

waa la naqliyay ✓

1

de: plait ~ weave (a mat)

2

lx: falki

3

pd: (falkiyey)

4

ps: v2a=

5

key: falki

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) wax la xidhiidha cilmiga xiddigaha.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: falkin.

waa la naqliyay ✓

1

(Falkin-ta)

2

1. Caws ama mayrax ama dun ama wax la mid ah, gogol ka samayn.

3

2. Hawl isasuro badan qabasho, ka xoojin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg falki. la-mid: falkid, falkis.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) caw, maydho, iyo wixii la mid ah, gogol ka samayn. Dh: falkis.

waa la naqliyay ✓

1

(Falkis-ka)

2

Falkin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: falkin.

waa la naqliyay ✓

vl. n. mat-making, braiding ~ weaving

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg falkin.

waa la naqliyay ✓

1

de: mat-making, braiding ~ weaving

2

lx: falkis

3

pd: (-ka)

4

ps: vn2a-m

5

key: falkis

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid halis ka badbaadin. 2. Wax waasac ka dhigid. 3. Wax meel si xoog leh u qabsaday ka sii deyn. la-mid: fiki.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Cid halis ka badbaadin. 2. Wax waasac ka dhigid. 3. Wax meel si xoog leh u qabsaday ka sii deyn. m.f.dh, fakin.

waa la naqliyay ✓

v. let slip, let escape

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) free someone from captivity or danger; set free; rescue (reskiyuu); save (seeyv) ~ badbaadi. —Syn: reclaim, redeem, deliver

waa la naqliyay ✓

(fal) hallee oo sii daa; faraha ka qaad wax aad haysay. Dh: lumi. Li: daryeel, xafid, ilaali, eeg.

waa la naqliyay ✓

1

de: let slip, let escape

2

lx: faki

3

pd: (fakiyey)

4

ps: v2a=

5

key: faki

waa la naqliyay ✓

Halqabsi; misaal: tusaale.

waa la naqliyay ✓

fk. Halqabsi ahaan, tusaale ahaan, bilmesel.

waa la naqliyay ✓

m. n. example

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) si loo garto wax aad macnaynayso, tilmaan la baxsho oo la isku tuso. Balki u keen waxaad sheegayso. Dh: tusaale, belki, marag.

2

balki -ga: (magac, lab, keli) wax aanad hubin; wax aanad runtiisa iyo xaqiiqdiisa haynin. Dh: bidaal, shaki, tuhun.

waa la naqliyay ✓

1

de: example

2

lx: balki

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

syn: masal ~ misaal, tusaale

6

key: balki

waa la naqliyay ✓

1

(Falka-da)

2

Gogol yar oo cawska laga falkiyo; falag.

waa la naqliyay ✓

1

falko¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Daar, derin iyo wixi lamida oo caw ka samaysan oo aan midab lagu xardhin. 2. la-mid: falag¹.

2

falko²: f.g3 (-aday, -atay) Falag samaysasho. la-mid: falagso.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Daar, derin iyo wixi lamida oo caw ka samaysan oo aan midab lagu xardhin.

waa la naqliyay ✓

f. n. mat (of grass ~ palm-leaves)

waa la naqliyay ✓

-falkada: (n) floor mat

waa la naqliyay ✓

1

(fal) falag samaysasho. Dh: falagso.

2

falko -da: (magac, dhedig, keli) gogol yar oo cawska laga sameeyo. Dh: dermo, bal, salli.

waa la naqliyay ✓

1

de: mat (of grass ~ palm-leaves)

2

lx: falko

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: falko

waa la naqliyay ✓

1

(Falli-ga)

2

Ajar; (ama fadli).

waa la naqliyay ✓

m.l Nimco iyo khayr dheeraad ah o xag Ilaah laga bixiyo. la-mid: fadli¹.

waa la naqliyay ✓

m. n. blessing, divine favor

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) see [eeg] fadli, ajar

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) sixrani ama baabnaan. Dh: sixrani.

waa la naqliyay ✓

1

bw: fadli

2

de: blessing, divine favor

3

lx: falli

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

syn: ajar

7

key: falli

waa la naqliyay ✓

1

(Falti-da)

2

Digada lo'da; faanto.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Digada lo'da. 2. Dhoobo adag oo dildillac leh.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] cattle dung

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) saalada lo'da ee qoyan. Faltida Lo'daa taguugyada laga sameeyaa. Dh: faanto, xaar.

2

falti -ga: (magac, lab, keli) wax la sameeyay mar hore.

waa la naqliyay ✓

1

de: cattle dung

2

lx: falti

3

pd: (-da)

4

ps: n2a-f-col

5

syn: faanto

6

key: falti

waa la naqliyay ✓

(fal) walax furfur oo kala daadi. Dh: dunsaar.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax xajiya oo adkeeya labada dhinac ka geli. Udubka malki yuun dhicine. Dh: shil, kaal, bishil.

2

malki: (fal) xanuun tus; gacanta kaga rid. Ninka dalka ku soo xadgudba hoog iyo halaag malki. Dh: geyeysii, geyoodsii, bad.

waa la naqliyay ✓

1

(Caws-ka)

2

1. Nagaar jaadad badan ah oo dhulka badanki kashkaash u ah oo daboola: waa caleemo aan jirrid iyo laamo waaweyn midna lahayn; xoolahaa daaqa.

3

2. Gogol laga falkiyo; harrar; raar; falag.

waa la naqliyay ✓

1

(Danbii-sha)

2

Weel laga falkiyo caw, kd., oo qaabab badan iyo midabyo badan loo yeelo.

waa la naqliyay ✓

1

(Falid-da)

2

1. Afka ama addinka wax ka qabasho; wax aan hor u jirin, la imaansho; (wax) si ka dhigid; samayn; waxayn; falkin; yeelid; suubbin; qabasho.

3

2. Beer dhirta ka jarid, limid, kd.

4

3. Falfalid; sixrid.

waa la naqliyay ✓

1

(Falsami-da)

2

Wax qaab iyo qurux leh oo la curiyo; wax farsamo isha iyo uurku jeclaystaan iyo farshaxannimo leh; (suugaan) hadal, kd., maanku jeclaysto oo jeel iyo macaan iyo xudduud ka helo; Falsamidu waa jaadad badan: wax qoran ama xardhan ama aslan ama daabacan ama masawiran, ... wax la dhisay ama dhoobo ka samaysan, ama hub iyo alaabo iyo marashi ah; wax la falkiyey ama la tolay; sheeko ama maanso; maadeys ama cayaar; muusika: laga luuqiyo ama la tumo ama la yeersho...; farsamo; farshaxan; fan; (ama falsamo).

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gan-ka) a) Alaabada la falkiyo ama la tidco ama la sooho, docda sinsiman oo la qurxiyey oo gudaha xigta maahee, docda kale oo kore oo dufca leh, b) Xaadda ku taal oogada nafleyda.

2

(Gan-ta) Bir ama laf ama qori ama wax kale oo qaroofsan oo wax la suro ama wax lagu soo jiido; gar.

waa la naqliyay ✓

1

(Iskushub-ka)

2

1. Dermo si gaar ah loo falkiyo oo qurux badan.

3

2. Jaadad badan oo shubma oo isku darsan.

waa la naqliyay ✓

1

(Jawaan-ka)

2

Kiish ka samaysan liilammo ama xargo yaryar oo la isku falkiyey; joonyad.

waa la naqliyay ✓

1

(Kaddiifad-da)

2

Gogol laga falkiyo dun aad u adag oo dhogor ah ama cudbi ama mayrax oo marriin iyo xarad qurux badan loo yeelo; waxaa lagu goglaa guryaha gudohooda; (ama qaddiifad).

waa la naqliyay ✓

1

(Kebed-da)

2

Gogol badanaa mayrax laga falkiyo oo marriin ama dun midabyo leh, lagu qurxiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Kob-ta)

2

1. Meel kooban oo la tilmaami karo.

3

2. Daliigo caw laga falkiyey oo dheerdheer ballacooduse yaryar yahay oo kolkii laysku toltolo dermada noqda middood.

waa la naqliyay ✓

1

(Maleegid-da)

2

1. Soohid; samayn; falkin.

3

2. (arrin xun, dhagar) si qarsoon u dhisid, u sababayn, u falkin.

waa la naqliyay ✓

1

(Marriin-ka)

2

1. Hub; dhar.

3

2. Daliigo la midabeeyo oo gogosha la falkinayo lagu dhafo oo lagu qurxiyo.

4

2. Wax wax lagu duubo oo dhan, siiba waxyaalaha la qurxinayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Meeris-ka)

2

1. Waxbarashada ardada, in kol la qaato oo la barto; cashar; dersi.

3

2. Wax la falkinayo ama la tolayo, wareeggii kol la soo meeriyoba.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Raar-ka) a) Gogol caws laga falkiyo oo marriin lagu qurxiyo; harrar. b) Kaabad. c) Qalab kasta oo loogu talaggalo in alaabo kale korka laga saaro.

2

2. (Raar-ta) (aqal, kd.) gudaha shishe; gaso; sal.

waa la naqliyay ✓

1

(Samayn-ta)

2

1. Wax qabasho; wax yeelid; falid; waxayn; suubbin.

3

2. (xarig, kd.) soohid.

4

3. (dermo, kd.) falkin.

waa la naqliyay ✓

1

(Sooh-a)

2

1. Soohidda dharka, xargaha, ... iyo waxa laga sooho laftooda.

3

2. Wax la falkiyey ama la saabcaareeyey.

4

3. Dunta xubnaha iyo hilibka nafledu ka samaysan yihiin.

waa la naqliyay ✓

La soohay; la sameeyey; la falkiyey.

waa la naqliyay ✓

1

falkan¹: f.mg1 (-amay, -antay) Wax la falkay noqosho (harrar, derin iyo wixi lamida).

2

falkan²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la falkay ahaansho (harrar, derin iyo wixi lamida). la-mid: falagsan.

waa la naqliyay ✓

1

(Fallis-ka)

2

Fallisid; haweys.

waa la naqliyay ✓

1

fallis¹: m.l 1. Tartan lagu tartamo qiimakordhin, badeeco la naadinayo. 2. la-mid: fallisid.

2

fallis²: f.g1 (-say, -stay) Ku f.: badeeco la naadinayo qiime la gaarsiiyey wax ku kordhin.

waa la naqliyay ✓

1

fallis¹: m.l Tartan lagu tartamo qiimakordhin, badeeco la naadinayo.

2

fallis²: f.g1 (-say, -stay) Ku f.: badeeco la naadinayo qiime la gaarsiiyey wax ku kordhin. m.f.dh, fallisid.

waa la naqliyay ✓

v. outbid

waa la naqliyay ✓

name-f to outbid, outbidding; outscoring

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) bid higher than; outbid (awt-biidh)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) haawey oo inta uu sheegay qiimo ka sarreeya sheeg.

2

fallis-ka: (magac, lab, keli) shey la iibinayo oo qiimihiisa la naadinayo, inta uu la soo bandhigay in ka sarraysa sheegid. Fallisku waa ku xaaraan diinta islaamka. Dh: fallisid, haweys.

3

fallis-ka: (magac, lab, keli) caydhoobid, kicid. Xisaabxumadu fallis bay keentaa. Dh: faramadhni.

waa la naqliyay ✓

1

de: outbid

2

lx: fallis

3

nt: fallis (ka) [vn2a-m]

4

pd: (fallisay)

5

ps: v1=

6

key: fallis

waa la naqliyay ✓

1

(Falmid-da)

2

1. Wax la falay oo kale, iyadoo aan la taaban, iska noqosho; falan; falow.

3

2. Is dacar-faalka, aad caloosha uga bixid; dooxmid badan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg falan². la-mid: faalmid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) isdacarbixin ama isdacarfaalid. Falmidda iska jooji.

2

falmid-da: (magac, dhedig, keli) sixramid ama qof sixran noqosho. Dh: sixramid, falan, falow.

3

falmid -da: (magac, dhedig, keli) wax ku mormid; wax dood iyo muran ku salaysan garran.

waa la naqliyay ✓

1

(Halkid-da)

2

Kalluunka badda jaad kamid ah (ama halked).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kalluunka jaad ka mid ah. Dh: halked.

waa la naqliyay ✓

n. phr. each; each one; the one

waa la naqliyay ✓

(adv) the place; where (weer)

waa la naqliyay ✓

1

de: each; each one; the one

2

lx: halkii

3

pd: (halkiiba)

4

ps: np

5

xe: The cost of each house is $48,000.

6

xv: Halkii guri qiimihiisu waa 48 kun ee doollar.

7

key: halkii

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) nin wuxu sameeyo abaalkeed gaadhsiin oo badid. Dh: malkis, geyeysiin, badid, dhaxalsiin,

2

malkin -ta: (magac, dhedig, keli) hareeraha ka kiilid; labada hareerood kaga imad oo dhexda gelin. Neefka malkin uunbaa lagu qaban karaa. Dh: malkis, bishilid, malkis.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg malkin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg falkan¹.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax la falkiyey; caw iyo wax la mid ah laga sameeyay.

waa la naqliyay ✓

(fal) talo iyo arrin moolis, maaray.

waa la naqliyay ✓

1

(Fal-ka)

2

1. (naxwe) qayb weyn oo qaybaha ereyada kamid ah: waxay tilmaamaan wax la fala hayo ama wax jira ama wax dhacaya ama si la yahay ama lagu sugan yahay; waxaa u sal ah oo ay ka soo dillaacaan ama ay ku dhisan yihiin 'magacyada falka' sida cunid, gabyid, marin, xumayn, goyn, qabasho, siin, ahaansho, lahaansho, kd.

3

2. Waxqabad; samays; yeel.

4

3. (senen) farsamo ku dhisan aqoon qarsoon oo la moodo inay saamays weyn leedahay oo cid wax lagu yeeli karo ama lagu tari karo; jaadad badan buu u kala baxaa; falfal; sixir.

waa la naqliyay ✓

1

fal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wax qabad; samays. 2. Ficil. 3. Sixir. 4. la-mid: falid.

2

fal²: m.l (naxwe) Qayb ka mid ah koox naxweedda isbedbeddesha, waxayna tilmaantaa wax la sameeyo ama wax la ahaado. Tusaale: “Guuleed wuu yimid”, “Sucaad way kortay”. F. gudbe: waxaa lagu magacaabaa fal u baahan layeele toosan si uu u hawlgalo sida “arag”, “cun”, “taabo”. Tusaale: “Sabriye ayaa tufaaxa cunay”; f. magudbe: fal aan oggolaanayn in uu si toos ah u yeesho layeele sida “soco”, “buub”, “weynow”. Tusaale: “Ismahaan baa soo socota”, “Ismahaan baa u soo socota dugsiga”; f. sifo: waxaa jira falal aan muujinayn waxa uu qabto yeeluhu, balse muujiya xaaladda uu ku suganyahay iyo sifadiisa; falalkani waxay mar waliba ay ku tiirsanyihiin fal “ahaansho”. Tusaale: “Gabadhu way wanaagsantahay”.

3

fal³: f.g1 (-alay, -ashay) 1 . Wax samayn. Tusaale: “Arrintan anigaa falay”. 2. Wax sixrid. 3. Beer qodid. Tusaale: “Beertii baan soo falay”. 4. Dhul bannayn. Tusaale: “Ciisaa dhabbe falay”. 5. Harag jilcin.

waa la naqliyay ✓

1

fal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wax qabad; samays. 2. Ficil. 3. Sixir.

2

fal²: m.l (naxwe) Qayb ka mid ah koox naxweedda isbedbeddesha, waxayna tilmaantaa wax la sameeyo ama wax la ahaado. Tusaale: Guuleed wuu yimid

3

Sucaad way kortay. F. gudbe: waxaa lagu magacaabaa fal u baahan layeele toosan si uu u hawlgalo sida arag, cun, taabo. Tusaale: Sabriye ayaa tufaaxa cunay. f. magudbe: fal aan oggolaanayn in uu si toos ah u yeesho layeele sida soco, buub, weynow. Tusaale: Ismahaan baa soo socota, Ismahaan baa u soo socota dugsiga; f. sifo: waxaa jira falal aan muujinayn waxa uu qabto yeeluhu, balse muujiya xaaladda uu ku suganyahay iyo sifadiisa; falalkani waxay mar waliba ay ku tiirsanyihiin fal 'ahaansho'. Tusaale: Gabadhu way wanaagsantahay.

4

fal³: f.g1 (-alay, -ashay) 1. Wax samayn. Tusaale: Arrintan anigaa falay. 2. Wax sixrid. 3. Beer qodid. Tusaale: Beertii baan soo falay. 4. Dhul bannayn. Tusaale: Ciisaa dhabbe falay. 5. Harag jilcin. m.f.dh, falid.

waa la naqliyay ✓

Action

waa la naqliyay ✓

1

v. do, act

2

fal v. plow the earth

3

fal v. put a spell on, work magic

4

fal vl. n. deed, action; verb {grammar}; spell, magic; plowing

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. act (aakt); action (aak shin)', deed (dhiidh) ~ ficil. 2. [Grammar]: verb (yeerb). 3. magic (maaj ik); sorcery (soor sar i); witchcraft, charm, spell ~ sixir

2

fal -ay / fashay: (v) 1. carry out; commit; do (dhuu) ~ samee. 2. plow (palaaw), also plough and turn over earth with a plow. 3. bewitch (be-wiij); cast a spell over; ~ sixir

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax cayiman, yeel oo samee. Wixii lagu amray fal oo wax kale ha falin. Dh: qabo.

2

fal: (fal) beerta fajaas oo qod si ay u baxdo. Fal beerta waa xilligeediiye. Dh: qod, tacab.

3

fal: (fal) cid kale, sixir u dhig; baab u qabo. Dh: baab. Li: dabiib.

4

fal-ka: (magac, lab, keli) qayb ka mid ah qaybaha hadalku ka kooban yahay xagga naxwaha oo sheegta wixii ficil ah ee dhacay, dhacaya, dhaca, ama dhici doona. Tag, waa fal amar ah. Dh: ficil.

5

fal -ka: (magac, lab, keli) farsamo sixir ah oo la barto dadkana lagu wax yeelleeyo ama lagu dilo. Jaadad badan buu u kala baxaa, sharcigu na www reebay. Fal nin keenaa furdaamiya. Dh: sixir, falfal, raadqaad, qataar.

6

fal -ka: (magac, lab, keli) waxqabadka ama samaynta wax muuqda oo la dareemi karo. falaad -ka: (magac, lab, keli) habdhaqanka ama dabciga qofka iyo hadba sida uu ku sugan yahay. Dh: abuur, dhalan, dabeecad, sansaan, baxaalli.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (-iyo, m.dh) (baayoloji) Qayb badan oo ka duwan dhirta yar yar, hase yeeshee cagaariye leh (footoosintasis) cuntadiisa ku samaysan kara, kuna nool sabo biyood iyo dhulka saxansaxada leh. Geedkani waxa uu noqon karaa hal unugley ama unugyo badane. Isaga oo yeelan kara qaababkan: miiqaq, wareegsan ama saxan u eg. Aljiga hadda looma aqoonsana koox ablaablayneed, inkastaoo mararka qaarkood la raaciyo noolayaasha hoose ee boqortooyada borotista. Inta badan haddaba, kooxaha boqortooyadan waxa loo aqoonsanyahay qaybaha abla-ablayneed.

waa la naqliyay ✓

m.l.u (-iyo, m.dh) (baay.) Qayb badan oo ka duwan dhirta yar yar, hase yeeshee cagaariye leh (footoosintasis) cuntadiisa ku samaysan kara, kuna nool sabo biyood iyo dhulka saxansaxada leh. Geedkani waxa uu noqon karaa hal unugley ama unugyo badane. Isaga oo yeelan kara qaababkan: miiqaq, wareegsan ama saxan u eg. Aljiga hadda looma aqoonsana koox abla-ablayneed, inkastaoo mararka qaarkood la raaciyo noolayaasha hoose ee boqortooyada borotista. Inta badan haddaba, kooxaha boqortooyadan waxa loo aqoonsanyahay qaybaha abla-ablayneed.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Kuul, silis iyo wixi lamida qoor ku xirid (qof).

waa la naqliyay ✓

(fal) qardhaasaha iyo wixii la mid ah xidho ama baro sida loo dhigo.

waa la naqliyay ✓

/book/balks, balking, balked;(v) wax aadan rabin inaad samaysid ama aad is-hor taagtid inay dhacaan.

waa la naqliyay ✓

name: Ali

waa la naqliyay ✓

name-m exalted, high, lofty; the fourth Caliph of Islam (656-661) Cf: Caliyow

waa la naqliyay ✓