falkan — Macnaha & Turjumaada

1

falkan¹: f.mg1 (-amay, -antay) Wax la falkay noqosho (harrar, derin iyo wixi lamida).

2

falkan²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la falkay ahaansho (harrar, derin iyo wixi lamida). la-mid: falagsan.

waa la naqliyay ✓

1

1. (qof, wax) la falay; sixran.

2

2. (-keed, kd.) falmid.

waa la naqliyay ✓

1

falan¹: m.l 1. F.kay, f.kaa iyo wixi lamida: dartay, dartaa iyo wixi lamida. 2. “F.kiisii gal!”: “Arrintiisii gal!”.

2

falan²: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) 1. Wax sixran noqosho. 2. Beer wax la falay noqosho. 3. Dhul wax la banneeyey noqosho.

3

falan³: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la falay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

falan¹: m.l 1. F.kay, f.kaa iyo wixi lamida: dartay, dartaa iyo wixi lamida. 2. F.kiisii gal! Arrintiisii gal!

2

falan²: f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) 1. Wax sixran noqosho. 2. Beer wax la falay noqosho. 3. Dhul wax la banneeyey noqosho. m.f.dh, falmid.

3

falan³: f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Wax la falay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

der. [adjective] plowed

2

falan [derived] [adjective] bewitched

waa la naqliyay ✓

1

-aa: (adj) ploughed (palaawidh) ~ carrorogan, liman

2

falan -aa: (adj) crazed (kareeyzidh), maniacal (manaayikal); having a screw loose; driven mad; unbalanced; bewitched- qaaddan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «ku ~» ku garran ama ku dacwi.

2

falan: (tilmaame) wax la falay ahaan oo baabnaan. Sheekhu wuxu dabiibay nin falan. Dh: sixran, baaban.

3

falan: (timaame) beer la qoday; beer la fajaasay oo biqishay. Dh: qodan, beeran. Li: qardaysan.

waa la naqliyay ✓

1

(Falkin-ta)

2

1. Caws ama mayrax ama dun ama wax la mid ah, gogol ka samayn.

3

2. Hawl isasuro badan qabasho, ka xoojin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg falki. la-mid: falkid, falkis.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) caw, maydho, iyo wixii la mid ah, gogol ka samayn. Dh: falkis.

waa la naqliyay ✓

Si falsami ah u dhisan ama u samaysan; qaanuunka quruxda ku dhisan; quruxsan; farshaxan; maandeeq; dhaayatiix.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-amaa, -amayd) Wax si qurxoon oo la jeclaysto loo sameeyey ahaansho.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] well-designed; beautiful

waa la naqliyay ✓

-falka san: (n) good deed; act of goodwill; kindness

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid si falsami ah u dhisan ama u samaysan; wax qaynuunka quruxda ku dhisan oo ku salaysan. Dh: quruxsan, farshaxan, dhaayatiix.

waa la naqliyay ✓

1

de: well-designed; beautiful

2

lx: falsan

3

pd: (falsamaa)

4

ps: adj-der

5

key: falsan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hawlgal ama wax la falgal.

2

faltan -ka: (magac, lab, keli) la hawlgalka iyo la falgalka wax kale.

waa la naqliyay ✓

n. phr., loc. here, at this place

waa la naqliyay ✓

ici.

waa la naqliyay ✓

(adv) at or in this place: here (hiyer); hither (hith er) ~ meeshaan. Ex: halkan waan nimcahay inaan joogo; I hate staying here

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) lagu tilmaamo meel hadlaha u dhow. Dh: kobtan, meeshan.

waa la naqliyay ✓

1

de: here, at this place

2

lx: halkan

3

pd: (halkani)

4

ps: np-loc

5

xe: Give me two kilos of this [lit: from here].

6

xv: halkaan

7

key: halkan

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) la-mid: falkan².

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: falkanaan.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: falkanaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg falkan¹.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg falkan². la-mid: falagsanaan, falagsanaansho, falkanaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh la-mid: falkanaan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) gaadiid iyo wixii la mid ah, ku rar, dul dhig. Ratiga heeryada saar.

2

saar: (fal) (ka ~) il iyo wax la mid ah, ka dhex bixi. Isha saxarka iga saar.

3

saar: (fal) 'warshad', alaab samee. Warshaddii furunka soo saari jirtey baa joogsatay.

4

saar: (fal) bixi; debedda u bixi.

5

saar: (fal) cillaan, iyo wixii la mid ah, gacmaha ama cagaha ku samee. Cillaan bay ii saartay gacmaha.

6

saar: (fal) wax meel hoose ka qaad oo meel sare dhig. Dawooyinka meele sare ka saar carruurta.

7

saar: (fal) denbi cid aan gelin ku rog, ku masabid ku hafar. Eedda aniguu i saaray ninkii falkan geystay.

8

saar: (fal) 'hees', shid; idaacad ka sii daa. Heestii Saxarla' noo saara saaka.

9

saar: (fal) 'xanuun ama dhib' haya ruux ka dawee, ka dul qaad. Jiman buu sheekhu Shamis ka saaray.

10

saar (fal) dhagax iyo wixii la mid ah, ruux ku dhufo. Dhagax baa madaxa la iga saaray.

11

saar: (fal) (soo ~) soo bixi. Soo saar saafkii aan hilibka ku jarjarnee.

12

saar -ka: (magac, lab, keli) ciyaar magaceeda ku fadhida oo dadka ay qabato tumis lagaga saaro, dadka ay qabatana marka loo tumo ama loo ciyaaro way suuxaan, ka dib markay ciyaaraanna way ka bogsadaan. Durbaanka, jiibta, jaanta iyo. sacabka, waxaa hadba loo xoojiyaa sida qofka laga tumayaa uu yahay isaga oo dadka tumaya dhexda loo geliyay. Dh: mingis.

13

saar -ka: (magac, lab, keli) geedo aan jirrid ay isku taagaan lahayn, dhulka ballaadh ugu faafa, geedaha kalena guudkooda isku waaba oo isku mara. Carmadu waa saar. Dh: geedsaar.

14

saar-ka: (magac, lab, keli) ninka la deggan reerka uu ka qabo. Dh: inanlayaal.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) duco gaar ah oo Muslinku Nebi Maxamed ugu duceeyaan. Salliga Nebiga, naxariis iyo nabadgelyo korkiisa ha ahaadeene, badiya.

2

salli-ga: (magac, lab, keli) gogol yar oo falkan oo lagu tukado. U dhig salli imaamka. Dh: sijaayad.

3

salli -ga: (magac, lab, keli) gogol yar oo lagu fadhiisto. Salli martida u soo dhiga. Dh: dermo, bal, qaddifad, bal.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) figaynta iyo fuudhafuudhaynta qof la kadeedayo. Dh: falakays.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax la falkiyey; caw iyo wax la mid ah laga sameeyay.

waa la naqliyay ✓

(fal) figay ama fuudhafuudhay; cid kale, u xidh si adag oo ciqaab ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (naxwe) Erey ku kordhiya faahfaahin micnaha falka, sida: “soo”, “sii”, “wada”, iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.l (naxwe) Erey ku kordhiya faahfaahin micnaha falka, sida: 'soo', 'sii', 'wada', iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] adverb {grammar}

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Grammer] adverb (adhveerb) ~ falgargare

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) naxwe ahaan, qayb ka mid ah qaybaha hadalka oo falka weedha wax ka sii sheegta.

waa la naqliyay ✓

1

de: adverb {grammar}

2

lx: falkaab

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m-cmp

5

key: falkaab

waa la naqliyay ✓

1

(Fallaan-ta)

2

Qof la falay oo kale ahaan; fallaansho; (ama falnaan).

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] state of being bewitched

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) the state of being ploughed (palaawidh) ~ carrorogan

2

fallaan -ta: (n) the state of being under a curse; bewitched (bewiijidh)

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) qof la falay oo kale ahaan; qof la baabay ahaan. Dh: fallaansho, falnaan.

waa la naqliyay ✓

1

a: falnaan

2

de: state of being bewitched

3

lx: fallaan

4

pd: (-ta)

5

ps: n2-f-abs

6

key: fallaan

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg falan². la-mid: falnaansho.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) dhul qodan oo la beeray ahaan. Dh: qodnaan. Li: qardaysnaan.

2

falnaan -ta: (magac, dhedig, keli) wax baaban co la sixray ahaan. Dh: baabnaan, sixranaan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid caafimaad qaba; mid ladan oo wanaagsan.

waa la naqliyay ✓

Volcano

waa la naqliyay ✓

Halka kan; kobtaan; meeshaan.

waa la naqliyay ✓

adv-loc: here, in this place

waa la naqliyay ✓

1

a: halkan

2

de: here, in this place

3

lx: halakan

4

ps: adv-loc

5

key: halakan

waa la naqliyay ✓

Halkakan; meeshatan; meeshaan.

waa la naqliyay ✓

n. phr., loc. here, at this place

waa la naqliyay ✓

(adv) at or in this place; here (hiyer); hither (hith er) ~ meeshaan. Ex: halkaan kaalay; come hither. 2. hereby (hiyer-baay)

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) lagu tilmaamo meesha dhow. Dh: halkan, meeshan.

waa la naqliyay ✓

1

de: here, at this place

2

lx: halkaan

3

ps: np-loc

4

xe: Stay here and wait for me!

5

xv: halkan

6

key: halkaan

waa la naqliyay ✓

1

alan¹: m.l (almo/-nno, m.dh) Xubnaha geedka qasabka middood.

2

alan²: m.l (almo/-nno, m.dh) (naxwe) Erey waxaa loo qaybin karaa xubno tiradooda la mid ah inta shaqal uu leeyahay ereygaas (sida madax -> ma-dax); xubin waliba waxaa lagu magacaabaa alan; erey wuxuu noqon karaa hal alanle (cir), laba alanle (ma-dax), saddex alanle (dib-ka-be), iyo wixi lamida; xusuusnaada in shaqalka dheer lagu tiriyo hal shaqal ama hal cod (ii, aa iyo wixi lamida) sida shibanayaashan oo kale - dh, sh, kh, oo aan la kala qaybin karin.

waa la naqliyay ✓

1

alan¹: m.l (almo/-nno, m.dh) Xubnaha geedka qasabka middood.

2

alan²: m.l (almo/-nno, m.dh) (naxwe) Erey waxaa loo qaybin karaa xubno tiradooda la mid ah inta shaqal uu leeyahay ereygaas (sida madax = ma-dax); xubin waliba waxaa lagu magacaabaa alan; erey wuxuu noqon karaa hal alanle (cir), laba alanle (ma-dax), saddex alanle (dib-ka-be), iyo wixi lamida; xusuusnaada in shaqalka dheer lagu tiriyo hal shaqal ama hal cod (ii, aa iyo wixi lamida) sida shibanayaashan oo kale: dh, sh, kh, oo aan la kala qaybin karin.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) barmiilka oo qayb ah.

2

alan -ka: (magac, lab, keli) farta caaradeeda.

waa la naqliyay ✓

1

(Faan-ka)

2

Wax wanaagsan oo qof ama wax kale, lagu sheego; ammaan; dhood; tookh.

waa la naqliyay ✓

1

faan¹: m.l Hadal aan dhab ahayn oo cid lagu ammaano.

2

faan²: m.dh (-no, m.l) 1. Ilig dheer. 2. Foolasha maroodiga ee dhaadheer midkood.

3

faan³: f.mg1 (-nay, -ntay) Hadal aan dhab ahayn isku ammaanid.

waa la naqliyay ✓

1

faan¹: m.l Hadal aan dhab ahayn oo cid lagu ammaano; ammaan.

2

faan²: m.dh (-no, m.l) 1. Ilig dheer. 2. Foolasha maroodiga ee dhaadheer midkood.

3

faan³: f.mg1 (-nay, -ntay) Hadal aan dhab ahayn isku ammaanid. m.f.dh, faanid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. fang, tusk

2

faan m. n. bragging, boasting, praise

3

faan v. boast, brag

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) the act or an instance of bragging; boast (bowst) ~ faanfaan

2

faan: -ay / tay: (v) glorify oneself in speech; brag (braag); boasting (bowsting); crow, vaunt

waa la naqliyay ✓

1

(fal) sheego in aad tahay ruuxa ugu sarreeya ama ugu fiican; wax wanaagsan sheego. Dh: tookh, dhood.

2

faan -ka: (magac, lab, keli) wax wanaagsan oo la haysto ama la sameeyo oo dadka hortooda lagu sheegsheegto iyada oo loola jeedo is tus iyo is muujin. Faan waa xoolo aan laguu sheegan karin. Nin is faanshay waa ri' is nuugtay.

waa la naqliyay ✓

تَفَاخُر

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) abtirsiga qof leeyahay iyo isirkii uu ka soo farcamay. Alcankaa lagama faanee, waa lagu faanaa. Dh: abnaq, isir, asuul.

waa la naqliyay ✓

1

(Alkun-ka)

2

1. Wax aan hor u jirin oo la abuuro; abuur; uun.

3

2. (Alkun-ka, Alkun-ta) Labada inay is guursadaan isu doonay, waxay isu yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

alkun¹: m.l (-nno, m.dh) Nin ay gabadh u doonantahay.

2

alkun²: m.dh (-mo, m.l) Gabadh nin u doonan.

3

alkun³: f.g1 (-umay, -untay; -umi) 1. Wax aan horee u jirin abuurid. 2. Ka a.: wax kale ka soo saarid.

waa la naqliyay ✓

1

alkun¹: m.l (-nno, m.dh) Nin ay gabadh u doonantahay.

2

alkun²: m.dh (alkumo, m.l) Gabadh nin u doonan.

3

alkun³: f.g1 (alkumay, alkuntay; alkumi) 1. Wax aan horee u jirin abuurid. 2. Ka a.: wax kale ka soo saarid. m.f.dh, alkumid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. fiance, boy friend

2

alkun [feminine] n. fianc�, girl friend

3

alkun v. invent, create, initiate, found

4

alkun vl. n. invention, creation

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) fiance (fiyaansee); a man engaged to be married

2

alkun-ta: (n) fiancee (fiyaan see); a woman engaged to be married

waa la naqliyay ✓

1

(fal) 'awood Rabbi' abuur; uun.

2

alkun: (fal) waxaan hore u jirin billaw.

3

alkun -ka: (magac, lab, keli) eeg alkumid.

4

alkun -ka: (magac, lab, keli) heshiis iyo ballan.

5

alkun -ka: (magac, lab, keli) aasaaska iyo wax cusub joojin. Waxaan dira galay, een darra alkumay, miyuu dibi dhalay, uu durbaba gudhay.

waa la naqliyay ✓

1

alxan¹: m.l 1. Macdan si sahlan dabku u dhalaaliyo oo wax lagu kabi karo. 2. la-mid: alxamid.

2

alxan²: f.g1 (-amay, -antay; -ami) Bir iyo wixi lamida alxan ku kabid.

waa la naqliyay ✓

1

alxan¹: m.l 1. Macdan si sahlan dabku u dhalaaliyo oo wax lagu kabi karo. 2. la-mid: alxamid.

2

alxan²: f.g1 (alxamay, alxantay; alxami) Bir iyo wixi lamida alxan ku kabid. m.f.dh, alxamid.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): welding, solder

waa la naqliyay ✓

-alxamay /alxantay: (v) weld (weeldh); solder (soodher); braze (bareyz) —alxan -ka: (n) welding (weelding)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) isku dhadhab; isku dhalaali; laxaamadee. Baabuurkan baa naga jabee, noo alxan.

2

alxan -ka: (magac, lab, keli) isku dhejinta labo birood, isku dhabdhabka biraha; isku qayacaynta iyo isku dhalaalinta biraha.

waa la naqliyay ✓

1

de: welding, solder

2

lx: alxan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-mass

5

syn: laxaamad

6

key: alxan

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax ballaadhan ah. Loox dhinacyada ka balan ayaa shareeradaha laga jeexaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Calan-ka)

2

Cad maro ah oo midabyo leh oo qori dheer laga babbiyo oo qaran ama maamul kale astaan u ah. ~ Bandiirad.

waa la naqliyay ✓

1

calan¹: m.l (-ammo/-nno, m.dh) 1. Cad maro ah oo dowlad, hay'ad, maamul iyo wixi lamida astaan u ah. 2. Midab madow oo ay iduhu qaarka hore ku yeeshaan.

2

calan²: m.dh Barwaaqo, caafimaad iyo wixi lamida oo ka muuqda xoolaha jirkooda.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ammo/-nno, m.dh) 1. Cad maro ah oo dowlad, hay'ad, maamul iyo wixi lamida astaan u ah. 2. Midab madow oo ay iduhu qaarka hore ku yeeshaan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. flag, banner

2

calan dejin [feminine] n. lowering of the flag

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [ Pl. calamo-da] flag (flaag); banner (baan-er) Ex: maalinta calanka; Flag Day

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) maro midabyo iyo calaamado kale leh oo astaan u ah cid gaar ah; astaan gobanimo oo wadan xor ah ama urur gaar u leeyahay. Bir dheer baa la sudhaa oo uu ka babbada. Dh: baraq, bandiirad.

2

calan -ka: (magac, lab, keli) baraha midabyada ah ee idaha dushooda ku yaal sida barta madow oo idaha qaarkood ku yeeshaan badhida ilaa candhada.

waa la naqliyay ✓

1

de: flag, banner

2

lx: calan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

xe: the Somali National Anthem

6

xv: bandiirad

7

key: calan

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-lmay, -lantay; -lmi) Wax asqo hayso noqosho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax asqo hayso ahaan.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-gmay, -gantay; -gmi) 1. Wax qodmay noqosho. 2. Wax duugoobay noqosho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax fadhan ahaan; wax la fagay.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-hmay, -hantay) Wax garasho.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-hmay, -hantay) Wax garasho. m.f.dh, fahmid.

waa la naqliyay ✓

v. understand

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) understanding (andharstaandhing); apprehension, comprehension, perception knowing ~ garasho, faham

2

fahan -fahmay I fahantay: (v) understand (andhar staandh); comprehend; apprehend; grasp ~ faham, garasho. Ex: i fahansii; make me understand, —is fahan: mutual understanding

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) kartida iyo awoodda maskaxdu wax ku garato. Dh: garasho, kas, kasmo.

2

fahan: (fal) garo oo maskaxda geli. Fahan oo ujeeddada, faraskaagii laga badi. Dh: kas, dhugo, garo.

waa la naqliyay ✓

1

de: understand

2

lx: fahan

3

pd: (fahmay)

4

ps: v1=tr

5

xe: Do you understand my Somali?

6

xv: Miyaad fahmaysaa af Soomaaligayga?

7

key: fahan

waa la naqliyay ✓

1

(Fakad-ka)

2

Fakasho; carar.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. F. ah: qof meel uu joogey fasax la'aan ka tegey; baxsad. 2. la-mid: fakasho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. F. ah: qof meel uu joogey fasax la'aan ka tegey; baxsad. 2. la-mid: fakasho.

waa la naqliyay ✓