fale — Macnaha & Turjumaada

1

fale¹: m.l (-layaal, m.l/dh) Walax kimikeed oo isbeddel keena.

2

fale²: m.l (-layaal, m.l/dh) (naxwe) Yeelaha weerta.

waa la naqliyay ✓

1

fale¹: m.l (-layaal, m.l/dh) (kiim.) Walax kimikeed oo isbeddel keena.

2

fale²: m.l (-layaal, m.l/dh) (naxwe) Yeelaha weerta. faleebbo m.dh (-ooyin, m.l) (daaw.) Hoore ka kooban, dawo, cusbo, fitimiinno, sonkor oo qof cunto qaadan waayey lagu mudo.

waa la naqliyay ✓

m. n. doer, one who acts; subject {grammar}

waa la naqliyay ✓

-falaha: (n) doer (duu-wer); man or woman of action ~ sameeye

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) qofka dadka fala ama sixra. Fale waa nin danbaabay. Dh: saaxir.

2

fale -ha: (magac, lab, keli) yeelaha falka. Falaha falku waa ninkan fadhiya meesha.

waa la naqliyay ✓

1

de: doer, one who acts; subject {grammar}

2

lx: fale

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

syn: yeele

6

key: fale

waa la naqliyay ✓

/feybal/ (n) 1. sheeko xayawaaneed (qiso ku-saabsan xayawaan) (n) 2. quraafaad, khuraafaad. e.g. I could not decide if it was fact or fable.

waa la naqliyay ✓

fable, n.f. - sheeko baraley; ku tidhi kuteen; sheeko khiyaal ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Facla-ha)

2

(dhasha yaryar oo nafleyda) orod leh boodbood afarta addinba kol la wada qaado; rabbaas; cayaar; durduro.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Orod afarqaadle ah oo aan xawli dheer lahayn oo ay ugaarta iyo xooluhu sameeyaan marka ay barwaaqaysanyihiin. 2. la-mid: faclayn.

waa la naqliyay ✓

m. n. gamboling (of young animals)

waa la naqliyay ✓

-faclaha: (n) the playful leaping or jumping of young animals

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) isku gado ah. Isku facle ayay ahaayeen labada wiil. Dh: gado.

2

facle -ha: (magac, lab, keli) orod leh boodbood oo afarta addinba kol la wada qaado oo ay dhasha yaryar ee nafleydu samayso. Dh: rabbaas, ciyaar, durduro.

waa la naqliyay ✓

1

de: gamboling (of young animals)

2

lx: facle

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

syn: durduro

6

key: facle

waa la naqliyay ✓

1

(Fahla-ha)

2

Socod xarrago ku jirto; is qaadqaad; foohaar.

waa la naqliyay ✓

m.l Socod xarrago ku jirto.

waa la naqliyay ✓

m. n. graceful walk

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof socodkiisa xarrago iyo isqaadqaad ku jiro. Dh: islaweyne, kibraani.

waa la naqliyay ✓

1

de: graceful walk

2

lx: fahle

3

pd: (/ha)

4

ps: n-m

5

key: fahle

waa la naqliyay ✓

s.f. - middi soo godan, minjal.

waa la naqliyay ✓

/fools/ (adj) 1. been; khalad (adj) 2. aan daacad ahayn. e.g. a false friend.

waa la naqliyay ✓

a., been ah; prove false, beeni.

waa la naqliyay ✓

1

(Faleen-ka)

2

1. Xabkaha xijiga ka baxa.

3

2. Dhirta xabagta.

waa la naqliyay ✓

1

ammin¹: m.l/dh Goor; waqti. la-mid: immin.

2

ammin²: m.l/dh (naxwe) Qaab faleedyo gaar ah oo waafaqsan amminka falka la sameeynayo sida “timaaddo”, “tagto” iyo “joogto” iyadoo laga ambaqaadayo waqtiga la soo saarayo hawraarta.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Geed quwaax faleenka ka mid ah oo leh beeyo marka la shido udgoon. 2. Beeyada laga guro geedka falaxfalaxa. 3. Qof firfircoon. 4. Qof bilicsan.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhirta faleenka, shalabowga, waabaayada leh dadka ka shaqaysta. la-mid: garabgoroyo.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dhirta faleenka, shalabowga, waabaayada leh dadka ka shaqaysta. la-mid: geedmaal.

waa la naqliyay ✓

1

joogto¹: m.dh.kh 1. J. ah: wax aan isbeddel lahayn ama aan kala go'ayn. 2. Shaqaale hay'adeed oo aan maalin goosato ahayn.

2

joogto²: m.dh (naxwe) Ammin faleed tilmaama fal dhacaya isla marka la joogo oo lagu dhawaaqayo warka.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro/-saadir, m.dh) (naxwe) Magac-faleedka falka, yacni waa qaab faleed aan ku dhicin isrogrog la xariira tirada, caynta iyo amminkaba; badanaa waxaa la raaciyaa fal ka kaaliya xagga nadooca. Tusaale: “Axmed wuu akhrin karaa”, “Wiilasha way akhrin karaan”. la-mid: mesder.

waa la naqliyay ✓

1

mayddi¹: m.l/dh (botani) Geed-quwaax dhererkiisu meel dhexaad yahay, qodax lahayn, caleen yaryar iyo laamo jilicsan leh,oo ka baxa buuraha dhaadheer iyo dhadhaabah korkooda, oo dhale xabag udgoon oo la shito.

2

mayddi²: m.dh Nooc ka mid ah faleenka oo ah geedka ugu heer sarreeya.

waa la naqliyay ✓

1

tagto¹: m.dh Waqti la soo dhaafay.

2

tagto²: m.dh (naxwe) Qaab faleed tilmaama ammin tagay.

waa la naqliyay ✓

1

timaaddo¹: m.dh Wax mustaqbalka dhici doona.

2

timaaddo²: m.dh (naxwe) Ammin faleed tilmaama fal aan weli dhicin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) (naxwe) Magaca waafaqsan qaab sarfeedka falka weerta; fale.

waa la naqliyay ✓

1

ammin¹: m.l/dh Goor; waqti.

2

ammin²: m.l/dh (naxwe) Qaab faleedyo gaar ah oo waafaqsan amminka falka la sameeynayo sida 'timaaddo', 'tagto' iyo 'joogto' iyadoo laga ambaqaadayo waqtiga la soo saarayo hawraarta.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dhirta faleenka, shalabowga, waabaayada leh dadka ka shaqaysta. la-mid: geedmaal.

waa la naqliyay ✓

1

joogto¹: m.dh.kh 1. J. ah: wax aan isbeddel lahayn ama aan kala go'ayn. 2. Shaqaale hay'adeed oo aan maalin goosato ahayn.

2

joogto²: m.dh (naxwe) Ammin faleed tilmaama fal dhacaya isla marka la joogo oo lagu dhawaaqayo warka.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro/-saadir, m.dh) (naxwe) Magac-faleedka falka, yacni waa qaab faleed aan ku dhicin isrogrog la xariira tirada, caynta iyo amminkaba; badanaa waxaa la raaciyaa fal ka kaaliya xagga nadooca. Tusaale: Axmed wuu akhrin karaa. Wiilasha way akhrin karaan. m.dh.w, masaadir. la-mid: mesder.

waa la naqliyay ✓

1

mayddi¹: m.l/dh (botani) Geed-quwaax dhererkiisu meel dhexaad yahay, qodax lahayn, caleen yaryar iyo laamo jilicsan leh,oo ka baxa buuraha dhaadheer iyo dhadhaabah korkooda, oo dhale xabag udgoon oo la shito.

2

mayddi²: m.dh Nooc ka mid ah faleenka oo ah geedka ugu heer sarreeya.

waa la naqliyay ✓

1

tagto¹: m.dh Waqti la soo dhaafay.

2

tagto²: m.dh (naxwe) Qaab faleed tilmaama ammin tagay.

waa la naqliyay ✓

timaaddo¹: m.dh Wax mustaqbalka dhici doona. timaaddo²: m.dh (naxwe) Ammin faleed tilmaama fal aan weli dhicin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-layaal, m.l/dh) (naxwe) Magaca waafaqsan qaab sarfeedka falka weerta; fale.

waa la naqliyay ✓

/her/ (pron) 1. waxeeda. e.g. She likes her cut. (pron) 2. iyada (she oo la-fale ah). e.g. Have you seen her this morning?

waa la naqliyay ✓

1

(Fal-ka)

2

1. (naxwe) qayb weyn oo qaybaha ereyada kamid ah: waxay tilmaamaan wax la fala hayo ama wax jira ama wax dhacaya ama si la yahay ama lagu sugan yahay; waxaa u sal ah oo ay ka soo dillaacaan ama ay ku dhisan yihiin 'magacyada falka' sida cunid, gabyid, marin, xumayn, goyn, qabasho, siin, ahaansho, lahaansho, kd.

3

2. Waxqabad; samays; yeel.

4

3. (senen) farsamo ku dhisan aqoon qarsoon oo la moodo inay saamays weyn leedahay oo cid wax lagu yeeli karo ama lagu tari karo; jaadad badan buu u kala baxaa; falfal; sixir.

waa la naqliyay ✓

1

fal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wax qabad; samays. 2. Ficil. 3. Sixir. 4. la-mid: falid.

2

fal²: m.l (naxwe) Qayb ka mid ah koox naxweedda isbedbeddesha, waxayna tilmaantaa wax la sameeyo ama wax la ahaado. Tusaale: “Guuleed wuu yimid”, “Sucaad way kortay”. F. gudbe: waxaa lagu magacaabaa fal u baahan layeele toosan si uu u hawlgalo sida “arag”, “cun”, “taabo”. Tusaale: “Sabriye ayaa tufaaxa cunay”; f. magudbe: fal aan oggolaanayn in uu si toos ah u yeesho layeele sida “soco”, “buub”, “weynow”. Tusaale: “Ismahaan baa soo socota”, “Ismahaan baa u soo socota dugsiga”; f. sifo: waxaa jira falal aan muujinayn waxa uu qabto yeeluhu, balse muujiya xaaladda uu ku suganyahay iyo sifadiisa; falalkani waxay mar waliba ay ku tiirsanyihiin fal “ahaansho”. Tusaale: “Gabadhu way wanaagsantahay”.

3

fal³: f.g1 (-alay, -ashay) 1 . Wax samayn. Tusaale: “Arrintan anigaa falay”. 2. Wax sixrid. 3. Beer qodid. Tusaale: “Beertii baan soo falay”. 4. Dhul bannayn. Tusaale: “Ciisaa dhabbe falay”. 5. Harag jilcin.

waa la naqliyay ✓

1

fal¹: m.l (-lal, m.l) 1. Wax qabad; samays. 2. Ficil. 3. Sixir.

2

fal²: m.l (naxwe) Qayb ka mid ah koox naxweedda isbedbeddesha, waxayna tilmaantaa wax la sameeyo ama wax la ahaado. Tusaale: Guuleed wuu yimid

3

Sucaad way kortay. F. gudbe: waxaa lagu magacaabaa fal u baahan layeele toosan si uu u hawlgalo sida arag, cun, taabo. Tusaale: Sabriye ayaa tufaaxa cunay. f. magudbe: fal aan oggolaanayn in uu si toos ah u yeesho layeele sida soco, buub, weynow. Tusaale: Ismahaan baa soo socota, Ismahaan baa u soo socota dugsiga; f. sifo: waxaa jira falal aan muujinayn waxa uu qabto yeeluhu, balse muujiya xaaladda uu ku suganyahay iyo sifadiisa; falalkani waxay mar waliba ay ku tiirsanyihiin fal 'ahaansho'. Tusaale: Gabadhu way wanaagsantahay.

4

fal³: f.g1 (-alay, -ashay) 1. Wax samayn. Tusaale: Arrintan anigaa falay. 2. Wax sixrid. 3. Beer qodid. Tusaale: Beertii baan soo falay. 4. Dhul bannayn. Tusaale: Ciisaa dhabbe falay. 5. Harag jilcin. m.f.dh, falid.

waa la naqliyay ✓

Action

waa la naqliyay ✓

1

v. do, act

2

fal v. plow the earth

3

fal v. put a spell on, work magic

4

fal vl. n. deed, action; verb {grammar}; spell, magic; plowing

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. act (aakt); action (aak shin)', deed (dhiidh) ~ ficil. 2. [Grammar]: verb (yeerb). 3. magic (maaj ik); sorcery (soor sar i); witchcraft, charm, spell ~ sixir

2

fal -ay / fashay: (v) 1. carry out; commit; do (dhuu) ~ samee. 2. plow (palaaw), also plough and turn over earth with a plow. 3. bewitch (be-wiij); cast a spell over; ~ sixir

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax cayiman, yeel oo samee. Wixii lagu amray fal oo wax kale ha falin. Dh: qabo.

2

fal: (fal) beerta fajaas oo qod si ay u baxdo. Fal beerta waa xilligeediiye. Dh: qod, tacab.

3

fal: (fal) cid kale, sixir u dhig; baab u qabo. Dh: baab. Li: dabiib.

4

fal-ka: (magac, lab, keli) qayb ka mid ah qaybaha hadalku ka kooban yahay xagga naxwaha oo sheegta wixii ficil ah ee dhacay, dhacaya, dhaca, ama dhici doona. Tag, waa fal amar ah. Dh: ficil.

5

fal -ka: (magac, lab, keli) farsamo sixir ah oo la barto dadkana lagu wax yeelleeyo ama lagu dilo. Jaadad badan buu u kala baxaa, sharcigu na www reebay. Fal nin keenaa furdaamiya. Dh: sixir, falfal, raadqaad, qataar.

6

fal -ka: (magac, lab, keli) waxqabadka ama samaynta wax muuqda oo la dareemi karo. falaad -ka: (magac, lab, keli) habdhaqanka ama dabciga qofka iyo hadba sida uu ku sugan yahay. Dh: abuur, dhalan, dabeecad, sansaan, baxaalli.

waa la naqliyay ✓

-aale: Erey ulajeeddadiisu u dhowdahay kasta, walba, alla (sida had iyo goor-aale, wax alla ama wax allaale).

waa la naqliyay ✓

m.l Geed lugtool ahaan u baxa, sida qasabka, galleyda, maseggada, qaysaraanta iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) geed meelaha biyo badan laga beerto oo jiriidisa laga tuujiyo sonkor, loona yaqaan aalesonkor.

2

aale -ha: (magac, lab, keli) qaranka hadhuudhka kiisa quwaaxa macaan ee la muudsado leh. Dh: kiinje.

waa la naqliyay ✓

/beyl/bales, baling, baled;(adj) 1. raso, wax is kor-kor saaran (taalo).

waa la naqliyay ✓

/beyl/ (n) wal lys sasaary amy ly kuusy. He stored the bales of clothes in the closet.

waa la naqliyay ✓

n., (of goods) xidhmo alaabo ah, xidhmadi.

waa la naqliyay ✓

/dheyl/ (n) waadi-yar.

waa la naqliyay ✓

n., (a valley) far, -ti.

waa la naqliyay ✓

Weji

waa la naqliyay ✓

1

(n) the surface of the front of the head from the top of the forehead to the base of the chin and from ear to ear.

2

weji

waa la naqliyay ✓

/feys/ (n) 1. waji (n) 2. sharaf, karaamo (v) 3. wajahid, la-kulmid (v) 4. kasoo hor-jeedin.

waa la naqliyay ✓

1

face, n.f. - jibbaar; waji; soo jeed

2

cubique face centrée - saddex jibbaarane bar xudunle.

3

en face, face à - horey ahaan.

waa la naqliyay ✓

n., weji, -gi, hagaag, -gi, jaah, -hi, fayo, -ihi.

waa la naqliyay ✓

/feydh/ (v) dhadid, sida ubax ama caleen iwm, oo dhada ama qalala. e.g. These clothes have faded from being in the bright sunlight.

waa la naqliyay ✓

fade, adj. - macno daran; ujeeda la'aan.

waa la naqliyay ✓

m.l (daawo) Cudur xariirta lafdhabarta ku dhaca oo keena gasarka ama tuurta. la-mid: fajo, fujo.

waa la naqliyay ✓

m.l (daaw.) Cudur xariirta lafdhabarta ku dhaca oo keena gasarka ama tuurta. la-mid: fajo, fujo.

waa la naqliyay ✓

m. n. condition that causes deformity of the spine (hump)

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) cudur ku dhaca lafaha dhabarka oo qofka soo qalloociya.

waa la naqliyay ✓

1

de: condition that causes deformity of the spine (hump)

2

lx: faje

3

pd: (/ha)

4

ps: n-m

5

key: faje

waa la naqliyay ✓

/feyk/ (v) 1. been-samayn, sida foor-jariga, been abuuridda iwm (n) 2. been, dhalanteed, wax aan run-ahayn, loosa-ekeysiiyey. e.g. fake money.

waa la naqliyay ✓

Dhac

waa la naqliyay ✓

Dayr

waa la naqliyay ✓

/fool/ fell,fallen; (v) 1. dhicid, soo-dhicid, dhac. e.g. She will fall if she is not careful. (v) 2. xaalad cusub u tallaabid, si cusub noqosho. e.g. She fell in love with him. (n) 3. dayr (xilliga dayrta).

waa la naqliyay ✓

Hoos udhac

waa la naqliyay ✓

n., kufniin, -ti; heavy fall, hambaro, -adi; he is dead of his fall, kufniintiisi buu u dhintay; v.int., dhac, kuf; fall on the ground, dhulka ku dhac; fall forward, hor u kuf; fall backward, dib u kuf; fall headlong, madax u or ku kuf; fall from, kusoo dhac; that fell into his mind, waxaasi u dhacday; fall in, on, ku dhac, ku dhufo; fall heavily, hambarow; v.c., kufi leged, ku rid, hambaray.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ashay, -alatay) Cid beer qodasho, beer falasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-ashay, -alatay) Cid beer qodasho, beer falasho. m.f.dh, falasho.

waa la naqliyay ✓

v. dig the earth, plow; work something (for oneself)

waa la naqliyay ✓

-fashay I falatay: (v) plow a farm (for yourself) in preparation for sowing

waa la naqliyay ✓

(fal) majarafad, yaanbo iyo qalab kale, beer ku qodo.

waa la naqliyay ✓

1

de: dig the earth, plow; work s.t. (for oneself)

2

lx: falo

3

nt: falasho (/da) [vn6-f] 'plowing'

4

pd: (fashay)

5

ps: v3b=

6

key: falo

waa la naqliyay ✓

/feym/ (n) caan, sumcad.

waa la naqliyay ✓

s.f. - gaajo, baahi.

waa la naqliyay ✓

famé, adj. - caan ah

waa la naqliyay ✓

/feer/ (n) 1. ujrada-safarka, kirada iwm oo la-siiyo gaadiidka la-raaco (n) 2. rakaab, siiba qofka tagsiga kiraysta (n) 3. cunto, cunno (v) 4. noqosho, sida qof wax u noqdaan, u-fiicnaansho ama ku xumaansho. e.g. How did you fare in the exam?

waa la naqliyay ✓

v.tr. - yeelid, samayn.

waa la naqliyay ✓

/feyt/ (n) 1. qaddar, nasiib (n) 2. ajal, ajasha ama waqtiga dhimashada.

waa la naqliyay ✓

n., (destiny) ayaan, -ki, wed, -ki.

waa la naqliyay ✓

fêlé, adj. - waali yar.

waa la naqliyay ✓

1

(n) a collection of information organized and easily retrievable, esp. a patient's history.

2

malaf ama fayl

waa la naqliyay ✓

/fayl/ (n) 1. soofe, bir ama shay wax lugu soofeeyo (n) 2. gal (faylka warqadaha lugu rito) (n) 3. saf (kiyuu) (v) 4. galayn (fayl-garayn).

waa la naqliyay ✓

Xaashi mushaar

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) hadhuudhka inta ugu fiican ee sida fiican u baxda ee saafiga ah.

waa la naqliyay ✓

file, n.f. - saf; tixid; taxan

waa la naqliyay ✓

filé, n.m. - dun; xadhig

waa la naqliyay ✓

n., (tool) soofe, -ihi; v.tr., soofee.

waa la naqliyay ✓

1

(Fula-ha)

2

Fuley.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: fuley.

waa la naqliyay ✓

m. n. coward

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) ninka cabsida badan leh. Fule hooyadii ma gablanto. Dh: fuley, fulay.

waa la naqliyay ✓