fahmid — Macnaha & Turjumaada

m.f.dh eeg fahan.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) the act or the fact of understanding or comprehending

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax aad u garasho. Dh: kassid, garad, weeleyn.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fagan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) mid la fagtay noqod; kolba miiq u saarmid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: fahmo.

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] intelligence

waa la naqliyay ✓

-da: (n) intellect (in tel lakt); mind (maayndh); mentality (mentaaliti); psyche

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) garaadka ama kasidda wax lagu garto. Dh: fahmo.

waa la naqliyay ✓

1

a: fahmo

2

bw: Arabic

3

de: intelligence

4

lx: fahmad

5

pd: (-da)

6

ps: n1-f-abs

7

key: fahmad

waa la naqliyay ✓

1

(Falmid-da)

2

1. Wax la falay oo kale, iyadoo aan la taaban, iska noqosho; falan; falow.

3

2. Is dacar-faalka, aad caloosha uga bixid; dooxmid badan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg falan². la-mid: faalmid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) isdacarbixin ama isdacarfaalid. Falmidda iska jooji.

2

falmid-da: (magac, dhedig, keli) sixramid ama qof sixran noqosho. Dh: sixramid, falan, falow.

3

falmid -da: (magac, dhedig, keli) wax ku mormid; wax dood iyo muran ku salaysan garran.

waa la naqliyay ✓

1

(Farmid-da)

2

Fartoomid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: fartoomid.

waa la naqliyay ✓

vl. n. sending ~ acting on a message

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) farriin iyo amar qaadasho; wax lagu faray fulin.

2

farmid-da: (magac, dhedig, keli) wax kale ka sii farcamid.

waa la naqliyay ✓

1

cf: faran

2

de: sending ~ acting on a message

3

lx: farmid

4

pd: (-da)

5

ps: vn-f

6

key: farmid

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg rahan³.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) rahmad u dhigid; rahaamid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel sahan u tegid, meel sahan u dirid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg wahan².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) welwel iyo cabsi aan xaqiiqo ahayn ku jirid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) Cid ujeeddadeeda fahmid.

waa la naqliyay ✓

1

dhaad¹: m.l (-dad, m.l) Meesha kubku u yaryahay ee canqawga ka sarraysa.

2

dhaad²: f.g1 (-day, -dday) 1. Neef qoob ka xirid si aanu u cararin. 2. Dheri, xeero, burjiko iyo wixi lamida tolid. 3. Wax fahmid ama garasho (cid). la-mid: dhaag.

waa la naqliyay ✓

1

dhuux¹: m.l 1. Sooh baruurta u eg oo xididdo yaryari ku safanyihiin oo lafaha dheerdheer ku dhex jira oogada nafley. 2. Lafta geedaha walax yar oo jilicsan oo ku dhex jira. 3. Togga calooshiisa biyuhu maraan.

2

dhuux²: m.l (cilmiga naflayda) Nudo jilicsan oo ku yaallo moqorka dhexe iyo meelaha bannaan ee gudaha lafta. Markay dhashaan iyo markay yaryihiin xayawaanku dhuuxa lafahooda oo dhami waxa uu sameeyaa unugyada dhiigga.

3

dhuux³: f.g1 (-xay, -xday) 1. Laf, dhuux kala bixid. 2. Hadal ama arrin aad u fahmid.

waa la naqliyay ✓

1

garo¹: m.dh.u Riyo.

2

garo²: f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax fahmid. 2. Wax aqoonsasho.

waa la naqliyay ✓

1

had¹: m.dh (-do, m.l) 1. Waqti la yaqaan oo bilaw iyo dhammaad leh; goor, kol, ammin. 2. H. iyo goor ama had iyo jeer: mar kastaba. 3. H.ahaa: goortan, waqti-gaan. 4. H.ba: kolkii in la joogaba; marmar. 5. H.da: goorta la joogo; amminka. 6. H.daa: waqtigaan, goortan. 7. H.daba: sidaas darteed. 8. H.dana: kol labaad, kol dambe; misana. 9. H.dee: sidaas darteed, haddaba. 10. H.deer: hadda, amminka.11. H.ma?: goorma? 12. H.diiba: waqtiga la joogo; amminka, hadda.

2

had²: xi. eeg haddii.

3

had³: f.mg1 (-day, -dday) 1. Wax fahmid ama garasho. 2. Wax xusuusid. 3. Qof dilid.

waa la naqliyay ✓

1

is-afgaranwaa¹: m.l Is fahmid la'aan.

2

is-afgaranwaa²: f.mg1 (-aayay, -aayday) Laba qof ama ka badan is famhi waayid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Qof wax uu rabo isaga oo aan sheegin fahmid. 2. Arrin laga hadlay dulucdeeda fahmid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) Qof ujeeddadiisa fahmid. la-mid: micnagaro.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-qday, -qatay) 1. Wax la arki karo noqosho. 2. U m.: wax dhab ahaantiisa mooyaane si kale u arkid ama u fahmid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) Cid ujeeddadeeda fahmid. Tusaale: Nimankii dagaalsanaa way is afgarteen. m.f.dh, afgarasho.

waa la naqliyay ✓

1

dhaad¹: m.l (-dad, m.l) Meesha kubku u yaryahay ee canqawga ka sarraysa.

2

dhaad²: f.g1 (-day, -dday) 1. Neef qoob ka xirid si aanu u cararin. 2. Dheri, xeero, burjiko iyo wixi lamida tolid. 3. Wax fahmid ama garasho (cid). m.f.dh, dhaadid. la-mid: dhaag.

waa la naqliyay ✓

1

dhuux¹: m.l 1. Sooh baruurta u eg oo xididdo yaryari ku safanyihiin oo lafaha dheerdheer ku dhex jira oogada nafley. 2. Lafta geedaha walax yar oo jilicsan oo ku dhex jira. 3. Togga calooshiisa biyuhu maraan.

2

dhuux²: m.l (cilmiga naflayda) Nudo jilicsan oo ku yaallo moqorka dhexe iyo meelaha bannaan ee gudaha lafta. Markay dhashaan iyo markay yaryihiin xayawaanku dhuuxa lafahooda oo dhami waxa uu sameeyaa unugyada dhiigga.

3

dhuux³: f.g1 (-xay, -xday) 1. Laf, dhuux kala bixid. 2. Hadal ama arrin aad u fahmid. m.f.dh, dhuuxid.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-hmay, -hantay) Wax garasho. m.f.dh, fahmid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Wax fahmid. 2. Wax aqoonsasho. m.f.dh, garasho.

waa la naqliyay ✓

m.l Is fahmid la'aan.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-rtay, -ratay) 1. Qof wax uu rabo isaga oo aan sheegin fahmid. 2. Arrin laga hadlay dulucdeeda fahmid. m.f.dh, maangarasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-qday, -qatay) 1. Wax la arki karo noqosho. 2. U m.: wax dhab ahaantiisa mooyaane si kale u arkid ama u fahmid. m.f.dh, muuqasho.

waa la naqliyay ✓

/aapprihenshan/apprehensions; 1. wax aad ka cabsi qabtid mustaqbalka. e.g. Her apprehension about her future was obvious. 2. fikrad ka qaadasho, fahmid. e.g. I have no clear apprehension of the situation.

waa la naqliyay ✓

/astiyuut/astutely; (v) qof maskax badan (qof ku wanaagsan ~ fahmidda dabeecadaha iyo xaaladaha adag, ama xariif ku ah). e.g. He is an astute politician.

waa la naqliyay ✓

/komprihendh/ (vy) 1. fahmid (v) 2. ka koobid (ku darid).

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fatahan¹.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) webi iyo wixii la mid ah, geerka sare dhaafid oo daadasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: falmid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) fal iyo sixir qabid. Dh: falmid.

waa la naqliyay ✓

1

(Fadhiid-ka)

2

Ilmaha cudur aawadi ama dheefxumo darteed asaaggi ka hara oo fadhiga ku raaga oo aan soconnin; curyaan.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh F. ah: ilmo cudur, nafaqaxumo awgeed waqtigii uu socon lahaa aan socon.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh F. ah: ilmo cudur, nafaqaxumo awgeed waqtigii uu socon lahaa aan socon.

waa la naqliyay ✓

m. n. underdeveloped child (due to disease ~ malnutrition); sedentary person

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) growth retardation

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ilmo nafaqodarro ama cudur awgeed u lafjabay oo aan socodka horey u baran; ilmo xilligii socodka ama gurguurdka ka gadaal maray ama da'diisii ka dib dhacay.

waa la naqliyay ✓

1

de: underdeveloped child (due to disease ~ malnutrition); sedentary person

2

lx: fadhiid

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: fadhiid

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) isku daridda labo shey iyo in ka badan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) (ku ~) ku garramid ama ku dacwiyid.

waa la naqliyay ✓

m.l eeg ahmin.

waa la naqliyay ✓

m. n. fat healthy animal; ready for slaughter

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) a livestock bred for commercial propose ~ jar

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) ishinka iyo adhiga shilis labkooda waaweyn. Dhawr neef oo ahmi ah baa la ii soo eryay. Ahminkaaga goortaad gaddaad imato daaskooda. Dh: jar, ahmin, ishkin. Li: hoome.

waa la naqliyay ✓

1

de: fat healthy animal; [ext.] ready for slaughter

2

lx: ahmi

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: ahmi

waa la naqliyay ✓

/eeymid/ (prep) dhaty, dhattis. The house stood amid the big trees.

waa la naqliyay ✓

amidst, among, amongst, ad., dhex, dhexda.

waa la naqliyay ✓

1

(Ahmin-ka)

2

Ishkinka iyo ariga shilis; jar; (ama ahmi).

waa la naqliyay ✓

m.l.u 1. Ariga intiisa shilis oo la suuq geyn karo. 2. Orgida iyo wananka dhufaanan ee beeca ama hilib loogu talagalay. la-mid: ahmi.

waa la naqliyay ✓

m. n. fat ~ well-fed animal

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg ahmi.

waa la naqliyay ✓

1

de: fat ~ well-fed animal

2

lx: ahmin

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: ahmin

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg axan².

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) qof geeriyooday, aaskiisa xoolo ku dulqalid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dah.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax meel banaan yaaley, halkii uu ku habboonaa dhigid. Xashiishka waa layska dahaa.

2

dahid-da: (magac, dhedig, keli) qarin oo wax dahsoon ka dhigid. Dh: qarin.

waa la naqliyay ✓

1

(Damid-da)

2

Dhammaansho; soo yaraansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dąn. la-mid: demid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ololkii joojin oo bakhtiyid. Dab dabayli shidayso damid ha ka sugin. Dh: damis, bakhtiyid.

waa la naqliyay ✓

1

(Fagid-da)

2

Wax xabaallaa, qufid, qodid, faagid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fag². la-mid: fagis.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) miiqmiiqidda iyo rifidda wax isku yaallay. Dh: fagis.

2

fagid-da: (magac, dhedig, keli) fadhista midho iyo wax la mid ah oo daatay. Dh: farid, fadhid, fagis.

waa la naqliyay ✓

name-m panther, lynx; powerful

waa la naqliyay ✓

name-f learned

waa la naqliyay ✓

1

(Fahma-da)

2

1. Kartida wax lagu barto oo lagu ogaado; degdeg wax u qabasho oo u barasho.

3

2. Weji furfurraan; firfircooni; farax; (ama fahmad).

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Garashada si sahlan wax loo garto. 2. Farxad iyo firfircooni. la-mid: fahmad.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Garashada si sahlan wax loo garto. 2. Farxad iyo firfircooni. la-mid: fahmad.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Fahmo

waa la naqliyay ✓

f. n. intelligence; well-being

waa la naqliyay ✓

-fahmada: (n) powers of thought; comprehension (kom-pre-hen shin); understanding; awareness

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) awoodda iyo kartida ay maskaxdu wax ku barato iyo degdegga ay wax u qabato oo uga jawaabto.

waa la naqliyay ✓

1

(Falid-da)

2

1. Afka ama addinka wax ka qabasho; wax aan hor u jirin, la imaansho; (wax) si ka dhigid; samayn; waxayn; falkin; yeelid; suubbin; qabasho.

3

2. Beer dhirta ka jarid, limid, kd.

4

3. Falfalid; sixrid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg fal². la-mid: fal¹ (4), falniin.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dhul beerid; beer ku tabcid.

2

falid-da: (magac, dhedig, keli) wax samayn; hawl qabasho.

3

falid-da: (magac, dhedig, keli) dad sixrid; qof wax u qabasho. Dh: raadqaadid, falis.

waa la naqliyay ✓

/feymidh/ (adj) sumcad leh, caan ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Faqid-da)

2

Fiqid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg faq². la-mid: fiqid.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) the act of speaking quietly and privately

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) (la ~) hoos wax isugu sheegid; gaar is ula bixid; la xanshaashiqid. Dh: fagid, qodid.

2

faqid-da: (magac, dhedig, keli) meel qodis. Godka faqiddiisa ha dheerayn. Li: aasid.

waa la naqliyay ✓

1

de: secret consultation

2

lx: faqid

3

pd: (-da)

4

ps: vn-f

5

key: faqid

waa la naqliyay ✓

1

(Farid-da)

2

1. Hadal ama farriin qof qof ugu dhiibid.

3

2. Qof ku adkayn inuu wax sameeyo ama fuliyo ama yeelo.

4

3. (oogada dadka, kd.) dalool ama nabar yar oo af leh, waxa ku jira ka soo bixin; meel wax ku jiraan af yar u yeelid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg far². la-mid: faarid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) qof kale ku adkayn in uu wax loo igmaday sameeyo ama fuliyo ama yeelo. Dh: amrid, faris.

2

farid-da: (magac, dhedig, keli) oogada dadka, iyo wixii la mid ah, dalool ama nabar yar oo af leh u samayn. Dh: fadhid, faris.

3

farid -da: (magac, dhedig, keli) farriin u dhiibid; hadal ama farriin qof ugu dhiibid; farriin u dirid. Waayeel wanaag farid baa lagu ogyahay. Dh: faris.

waa la naqliyay ✓

1

farmi¹: m.l Culaab la saaro maraakiibta markay faaruqa tahay si loo dheellitiro culayskooda.

2

farmi²: f.g1 (-iyay, -iday; -iyi) Markab faaruq ah si miisaankiisa la isugu dheellitiro culays saarid.

waa la naqliyay ✓