faguugay

hasha magta u danbaysa ama labiyo toban laxaad oo intaan la kala aguugin la gawracdo oo labada dhinac ee magta kala qaadanaysaayi wada qashaan. Ruuga iyo aguuga waa la wadaagaa.

aguugan¹: f.mg1 (-gmay, -gantay; -gmi) Wax la aguugay noqosho.

aguugan²: f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax la aguugay ahaansho.

(tilmaame) dad ama duunyo socod habqan ah is daba socda, ahaan.

f.mg1 (-gmay, -gantay; -gmi) Wax la daguugay noqosho.

(tilmaame) wax aan muuqan oo aasan ahaan. Xidh daguugan kayn daahan iyo bananka diirdiiran. Dh: malaasan, aasnaan, qarsoonaan.

daguugan: (tilmaame) weel ama meel wixii ku hadhay laga xobkiyay oo laga engejiyay.

(tilmaame) la maguujiyey oo xoog loo soo tuuray ah. Ul maguugsan ayaa i dulmartay. Dh: maguugan, murgugaafan.

aguug¹: m.l la-mid: aguugid.

aguug²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Cid, ceel, god iyo wixi lamida duugid. 2. Isku a.: dad yoobsan ahaansho.

f.g1 (-gay, -gtay) 1. Cid, ceel, god iyo wixi lamida duugid. 2. Isku a.: dad yoobsan ahaansho. m.f.dh, aguugid.

v. move in a group ~ mass

-ga: (magac, lab, keli) socod habqan ah oo la is dhex socdo. Aguuggaad ka garataa, sidduu u harraaday geelu. Dh: aguuj.

de: move in a group ~ mass

lx: aguug

nt: aguug (ga) [vn-m], aguugid (da) [vn-f]

pd: (aguugay)

ps: v1=intr

key: aguug

(fal) agteeda gaadhsii. Haddaad dhammayn kari weydo, agagay. Dh: dhodhowey.

(fal) rigaax oo burburi, jejebi adiga oo xoog isticmaalaya. Boqollaal gu' oo tegey wixii idin baguugaayey.

f.g1 (-gay, -gtay) 1. Ceel, god iyo wixi lamida aasid. 2. Wax baabbi'in.

(fal) jilci ama liili sida saan iyo wixii la mid ah. Daguug saanta adigu. Dh: megdi.

daguug: (fal) wax muuqda aas oo god intaad ku riddo gari ku daguug godka bakhtiga yaan dib loo arkine. Dh: aas.

daguug: (fal) (ka ~) wax meel laga gororiyay ama ku daatay oo dareere ahaa, aad uga tirtirid.

daguug -a: (magac, lab, keli) bakaaro xaar lo'aad ka samaysan oo hadhuudhka lagu kaydiyo. Daguug ma daahiro. Dh: bukaar.

(Jaguug-ga)

Madax adayg; debec la'; qallafsan; macangag.

m.l Xoolo ama qof madax adag oo hoggaamintiisu ay dhib badan tahay.

m.l Xoolo ama qof madax adag oo hoggaamintiisu ay dhib badan tahay.

m. n. stubborn, obstinate ~ pig- headed person

-a: (magac, lab, keli) awr aad u hoggaanqaad xun oo hooggaaminta ku gaabiya; qof xag-u-tulli ah oo talodiid noqda. Jaguug awra lama dhaansadiyo jiica aan hoyan e. Dh: jiic, gaabshow, jacjuun, xagutulli, haad. Li: talo-raac.

jaguug -a: (magac, lab, keli) madax adayg oo qallafsan.

de: stubborn, obstinate ~ pig-headed person

lx: jaguug

pd: (-ga)

ps: n2a-m

syn: macangag, madax adag

key: jaguug

m.dh 1. Huummaag (qof meel fog jooga). 2. M. ah: xoolo xul ah.

m. n. image, shape; profile (seen in the distance)

-ga: (magac, lab, keli) tuurmo dheer oo gacanta wax laga tuuro. Gacanta ayaa i xanuuhaysa oo maguug ma karayo. Dh: murgugaaf.

maguug -ta: (magac, dhedig, keli) huummaagga qof meel fog jooga.

maguug-ta: (magac, dhedig, keli) qaalmo ishin ah oo xul ah oo midna mid ka laadlaadin quruxda iyo sharafta. Hibashada maguugtaa dalaaq looga hirayaaye, hamrashada ka daa yaradku waa gabadh hubkeedii e.

de: image, shape; profile (seen in the distance)

lx: maguug

pd: (-ga)

ps: n2a-m

key: maguug

(fal) suugo ku dar, sanuunaday.

-ga: (magac, lab, keli) weel laga sameeyo dambas iyo digo la isku daray oo dheriga dhoobada ah u eg oo hadhuudhka lagu shubto.

m.f.dh eeg aguug². la-mid: aguug¹.

-da: (magac, dhedig, keli) dad ama duunyo. socod habqan ah, is dhexsocod.

-ha: (magac, lab, keli) wax ama dhisme jiray baabi'intii; wax jiray digaandigta ka dhigis. Dh: burburin, jejebin. Dh: digaandig, baduugow, xasuuq.

(tilmaame) qof ama wax la rigaaxay oo xoog lagu jejebiyay. Dh: burbur, abshax, jajab.

baguuge -ha: (magac, lab, keli) rigaaxaha, burbur iyo jejebin xoog la isticmaalo.

(fal) meel dheer wax ku tuur. Usha ku maguugi. Dh: kaynaani, murgugaafi, tuur.

baduugan¹: f.mg1 (-gmay, -gantay; -gmi) Wax la baduuqay noqosho. la-mid: baduuqan¹.

baduugan²: f.mg4 (-gnaa, -gnayd) Wax ka baduuqay ahaansho. la-mid: baduuqan².

der. [adjective] broken, shattered; broken in small pieces, crushed

-baduugnaa/baduugnayd: (adj) smashed (is maa shidh); crashed (karaashidh)

(tilmaame) wax jajaban ahaan; wax baaba'san ahaan. Guri baduugan buu gabadha ku hooyey. Dh: burbursan, jajaban.

de: broken, shattered; broken in small pieces, crushed

lx: baduugan

nt: baduugan (baddugmay) [v1=inch]

pd: (baduugnaa)

ps: adj-der

key: baduugan

-da: (magac, dhedig, keli) jejebinta iyo burburinta xoog la adeegsanayo.

-ta: (magac, dhedig, keli) jejebis iyo burburin xoog ah. Dh: baguugid.

(fal) caano dhay ah iyo kuwo dhanaan isku darso oo buqbugo ka yeel.

(fal) socod dheer ka dib, meeshii ku dhawow oo agteeda sii soco. Dh: cagcagee.

m.f.dh eeg daguug.

(fal) lugaha kala saar oo si wanaagsan u joogso.

Inta kale laga dhexbixiyey; gooni loo saaray, loo eryey, loo gooyey.

f.mg4 (-qnaa, -qnayd) Nafley intii ay la nooleyd wax ka takooran ahaansho.

f.mg4 (-qnaa, -qnayd) Nafley intii ay la nooleyd wax ka takooran ahaansho. m.f.dh, faquuqnaan.

-aa / faquuqnayd: (aoj) isolated (aaysoleeytidh)-, secluded (sikuluudhidh) ~ takooran

(tilmaame) mid inta kale laga dhex bixiyey oo ka soocan; mid goonni loo saaray. Dh: takooran.

de: separate, separated

lx: faquuqan

pd: (faquuqnaa)

ps: adj-der

key: faquuqan

Qof bushimaha middood dillaacsan tahay.

faruuran¹: f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax meel weyn dillaacsaday noqosho (hoore).

faruuran²: f.mg4 (-rnaa, -rnayd) Wax faruur dillaacsan leh ahaansho.

f.mg1 (-rmay, -rantay; -rmi) Wax meel weyn dillaacsaday noqosho (hoore). m.f.dh, faruurmid.

der. [adjective] having a hare lip, with a gap in the lip

faruuran v. have a channel ~ gap (dike, river bank, etc.)

(fal) tog, maangad iyo wax la mid ah, dhinac u jeexan; dhinac u dillaac.

faruuran: (fal) faruur dillaacsan yeelo.

faruuran: (tilmaame) qof bushimaha middood dillaacsan tahay.

faruuran: (tilmaame) meel biyamareen ah iyo wax la mid ah.

(Fatuurad-da)

Baabuur yar oo gudaha ku leh kuraas iyo barkimooyin jilicsan oo lagu fariisto, dhinacyadana albaabbo muraayado leh.

m.dh (-do, m.l) Baabuur yar oo gudaha ku leh kuraas jilicsan oo lagu fariisto, dhinacyadana albaabo iyo muraayado. la-mid: fatuuro.

m.dh (-do, m.l) Baabuur yar oo gudaha ku leh kuraas jilicsan oo lagu fariisto, dhinacyadana albaabo iyo muraayado. la-mid: fatuuro.

f. n. automobile, small car, motor vehicle

-da: (n) car (kaar); seda ~ baabuur, gaari

-da: (magac, dhedig, keli) eeg fatoorad.

a: fatuuro (/da) [n6-f]

de: automobile, small car, motor vehicle

lx: fatuurad

pd: (-da)

ps: n1-f

syn: baabuur, gaari ~ gaadhi

key: fatuurad

m.dh (-do, m.l) Haweeney bakhaylad ah.

f. n. miser (female)

-ga: (magac, lab, keli) saluugid. Masuugadka daa oo bismillaah dheh.

de: miser (female)

lx: masuugad

pd: (-da)

ps: n1-f

key: masuugad

(fal) «u ~» u hanjab. Dh: baji, cabsii.

-ta: (magac, dhedig, keli) u hanjabid; cagajugleyn; cagajuglays.

-ta: (magac, dhedig, keli) rugrug iyo orod xoog badan samayn.

(fal) la dhac shaabuug. Dh: karbaash.

m.f.dh eeg aguugan². la-mid: aguugnaansho.

m.f.dh eeg bayuuree.

-ta: (magac, dhedig, keli) fadeexadayn oo ceeb weyn ku sheegid. Dh: ceebayn, fadeexadayn.

-da: (magac, dhedig, keli) shinbir xamaamka la bah ah, ka se yar oo luqunta ku leh qool madow. Dh: qoolley.

(fal) qof weyn, sida carruurta u la dhaqan.

carruuray: (fal) (is ~) sida ciyaalka u dhaqan; carruur iska dhig; waxa carruurtu fasho oo kale fal.

m.f.dh eeg daguugan.

-da: (magac, dhedig, keli) xobkismid oo wixii dul saarnaa ka hobobid.

m.dh (muus.) Naaro; daf.

-da: (magac, dhedig, keli) durbaan yar oo labada lugood dhexdooda lagu qabsado oo calaacalaha iyo faraha lagu tumo. Dh: durbaan.

(Daruurayn-ta)

(cir) daruur soo yeelasho, ku soo gurid.

m.f.dh eeg daruuree.

-ta: (magac, dhedig, keli) cirka oo daruuro yeesha.

-ka: (magac, lab, keli) daruuraynta cirku sameeyo.

-da: (magac, dhedig, keli) si aad ah u madax'adayg.

(fal) lugaha kala saar oo si wanaagsan u joogso.

(Faarumayn-ta)

(geel) (u faarumayn) hasha la lisa hayo, lugaha dib ugu bixin.

m.f.dh eeg faarumee.

-ta: (magac, dhedig, keli) 'geel' si fiican u joojin oo lugaha kala bixin. Dh: faadhumayn.

-a: (magac, lab, keli) dibadda u bixid.

(Fagaarayn-ta)

(u fagaarayn) legdan, feer, tartan, dabbaaldeg, kd.. meel fagaare ah oo la wada joogo u samayn, u golaadin.

m.f.dh eeg fagaaree.

-ta: (magac, dhedig, keli) tartan iyo wax la mid ah, fagaaro u samayn; ciyaar iyo wax la mid ah, meel fagaare ah oo la wada joogo u samayn.

(fal) fallaago noqo oo amardiiddo samee; budhcad noqo.

fallaagay: (fal) mucaarad inuu noqdo sababu ahaw.

v., [compound] grasp, control; practice

-ey / say: (n) do or perform something habitually or repeatedly

de: grasp, control; practice

lx: farakuhay

pd: (farakuhayey)

ps: v2a=cmp

key: farakuhay

(fal) gabadh kufso; gabadh xoog iyo khasab ugu galmoo; ceebaal gabadh u geyso oo qasab ugu galmoo. Dh: kufso.

m.f.dh eeg gamuunnee.

-ta: (magac, dhedig, keli) leeb gamuuman ka dhigid.

f.mg4 (-mnaa, -mnayd) Geed iyo wixi lamida wax jirridda laga jaray ahaansho.