Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Fadhi-ga)

2

1. (dad) salka oo dhulka lagu hayo iyadoo madaxa iyo dhabarku, toos xagga cirka ugu taagan yihiin, luguhuna ama laaban yihiin ama fidsan yihiin.

3

2. Dad koox ah oo arrin gaar ah inay ka taliyaan ama wax ka qabtaan loo magacaabay; meesha ay hawsha ku hayaan ama muddada ay hadba hawsha ku gudajiraan oo ka hadlayaan; shir; urur.

4

3. Dad badan ama xoolayow badan oo wada deggan.

5

4. (xoolo) boqol; tiro; wegen; kadin.

waa la naqliyay ✓

1

fadhi¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. Qaabka iyo xaalada qof salka dhulka ku haya. 2.(-iyo, m.dh) Rug la degganyahay. Tusaale: “Fadhigeygu waa Afgooye”. 3. Lo' tiradeedu boqol gaartay. 4. Shir muhim ah. Tusaale: “Fadhigii shalay la galay go'aan wax-ku-ool ah ayaa ka soo baxay”. 5. Caano f. ah: caano garoor ah; eedaq. 6. Qolka f.ga: qol loogu taloggalay in la fadhiisto. 7. la-mid: fadhiyid.

2

fadhi²: f.mg1/2 (-iyay, -iday/isay; -iyi) 1. Salka meel dhigid. 2. Rasmi ahaan meel u degid.

waa la naqliyay ✓

1

fadhi¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. Qaabka iyo xaalada qof salka dhulka ku haya. 2.(-iyo, m.dh) Rug la degganyahay. Tusaale: Fadhigeygu waa Afgooye. 3. Lo' tiradeedu boqol gaartay. 4. shir muhim ah. Tusaale: Fadhigii shalay la galay go'aan wax-ku-ool ah ayaa ka soo baxay. 5. Caano f. ah: caano garoor ah; eedaq. 6. Qolka f.ga: qol loogu taloggalay in la fadhiisto.

2

fadhi²: f.mg1/2 (-iyay, -iday/isay; -iyi) 1. Salka meel dhigid. 2. Rasmi ahaan meel u degid. m.f.dh, fadhiyid.

waa la naqliyay ✓

1

v. sit, be seated; be settled; reside; solidify

2

fadhi vl. n. conference, meeting; sitting; settlement

waa la naqliyay ✓

1

fadhi: -ga: (n) the act of sitting

2

fadhi -yey / say: (v) to serve as the agent for; represent (rep re-sent).

3

kal fadhi -ga: (n) conference (koon far ensi); meeting; session

4

fadhi -ga: (n) sitting room; living room ~ saalooto. Ex: laba qol iyo fadhi; two rooms and a sitting room

5

fadhi -ga: (n) couch (kow.j); sofa (soo/a); love seat (laav sift)

waa la naqliyay ✓

1

Seduta; sessione

2

Meeting: session

waa la naqliyay ✓

1

(fal) salka dhulka ku hay; ha sarajoogsan: ha kicin.

2

fadhi: (fal) negaw oo ha socdaalin; jog oo ha safrin.

3

fadhi -ga: (magac, lab, keli) salka oo dhulka lagu hayo iyada oo madaxa iyo dhabarku dusha marsan yihiin ama toos xagga cirka ugu taagan yihiin luguhuna ama laaban yihiin ama fidsan yihiin. Fadhi iyo fuud yicibeed la isla waa. Li: sarajoog

4

fadhi -ga: (magac, lab, keli) agabka lagu fadhiisto ee qolka nasashada.

5

fadhi -ga: (magac, lab, keli) ciidan badan oo meel deggan. Halkaa waxa deggan fadhi, Dh: ciidan.

6

fadhi -ga: (magac, lab, keli) tiro xoolaad oo boqol neef oo lo' ah gaadhaysa. Xoolaha meesi kasta boqolkiisu waa: geel - kadin, adhi - tiro, lo' - fadhi ama madax, gammaan - wegen. Dh: boqol, faji.

7

fadhi -ga: (magac, lab, keli) meel dad iskugu yimaadeen oo xaajo lagu hayo. Fadhi danbe ayaa loo ballamay. Dh: kulan, shir, urur.

8

fadhi -ga: (magac, lab, keli) dad ama xoolo faro badan oo wada deggan.

waa la naqliyay ✓

Saldho geed adayg jirridiis ah ee cuddadda la dul saaro.

waa la naqliyay ✓

Excavation

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) fagidda ama ururinta wax firi leh oo daatay. Dh: fadhis, fagid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: fadhiyid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg fadhid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax fadhan ama fagan ahaan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] sheep and goats; herd

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) [plural] goats and sheep ~ ari

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) beer ba'day wixii ka soo hadha oo ka baxa; beertu kolka ay ba'do inta yar ee ay soo saarto. Dh: ari.

2

adhi -da: (magac, dhedig, keli) jeegada inteeda madaxa ka tirsan oo dhakada sare iyo qadaadka ama mergaagga u dhaxaysa. Markii budka lagu dhuftay ayuu askarigu adhida u dhacay.

3

adhi -ga: (magacwadareed) erey kulmiya riyaha iyo idaha oo ka sooca ishinka 'geela iyo lo'da iwm'. Adhi maganti ma bariiyo. Dh: ari.

waa la naqliyay ✓

1

a: ari

2

cf: lax, orgi, ri', wan

3

de: sheep and goats; herd

4

lx: adhi

5

pd: (-ga)

6

ps: n2-m-col

7

key: adhi

waa la naqliyay ✓

1

(fal) god yar qod. Halkan ii fadh aan haanta dabada u saaree. Dh: faq, fag. Li: aas.

2

fadh: (fal) wax firi leh sida hadhuudhka oo dhulka ku daatay ka gur; mudho ama firi daadatay mid mid u qaad. Misirka daatay dhulka ka fadh. Dh: gur.

3

fadh -ka: (magac, lab, keli) hadhaaga caws la daaqay. Dh: bur.

waa la naqliyay ✓

1

badhi¹: m.l la-mid: bari¹.

2

badhi²: m.dh (-iyaal, m.l/dh) (botani) Xubin (dhir) qaybta dhulka ka hoosaysa ah, taas oo u suurta gelisa inuu noolaado xilli abuur ilaa xilliga ku xiga. Badhidu waa xiddo isbeddel ku dhacay oo jirrid gaaban oo ballaadhan leh. Tusaale: “Basal”.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyaal, m.l/dh) (botani) Xubin (dhir) qaybta dhulka ka hoosaysa ah, taas oo u suurta gelisa inuu noolaado xilli abuur ilaa xilliga ku xiga. Badhidu waa xiddo isbeddel ku dhacay oo jirrid gaaban oo ballaadhan leh. Tusaale: Basal. la-mid: bari²: (1).

waa la naqliyay ✓

f. n. buttocks; tail of sheep

waa la naqliyay ✓

1

(Badi) N, Og Chloris roxburghiana Schult. Gramineae.

2

N Enteropogon barbatus C.E. Hubb. Gramineae.

3

N Tetrapogon villosus Desf. Gramineae.

4

N Adenium obesum (Forsk) Roem. & Schult. Apocynaceae.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) rump (ramp); buttocks (ba tek); posterior (paas tiiri yar)~ bari, dool

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) baruurta subagga badan leh ee idaha dabada kaga taalla. Dh: bari.

2

badhi -da: (magac, dhedig, keli) cadka buuran ee noolaha badhkii kaga yaalla gadaal ee lagu fadhiisto. Badhida ayuu fin iga soo baxayoo, ma fadhiisan karo. Dh: bari, sal.

waa la naqliyay ✓

1

a: bari

2

de: buttocks; tail of sheep

3

lx: badhi

4

pd: (-da)

5

ps: n2-f

6

key: badhi

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Cid magaceed, war iyo wixi lamida baahin. la-mid: faafi.

waa la naqliyay ✓

1

(Fadli-ga)

2

Falli.

waa la naqliyay ✓

1

fadli¹: m.l la-mid: falli.

2

fadli²: f.mg2 (-iyay, -isay) la-mid: fadallee.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. blessing, divine favor; merit, sake

2

fadli v. bless, favor, reward {religion}

waa la naqliyay ✓

-ga: (v) a favor from God, in return of good deeds, God's blessing ~ ajar

waa la naqliyay ✓

1

(fal) aad u orod; si xooggan u orod adiga oo fadal iyo siigo kicinaya; fadal samay, fadal kici. Dh: orod, caymad. Li: kuurkuurso.

2

fadli-ga: (magac, lab, keli) wanaag iyo khayraad dheeraad ah. Dadku way kala fadli badan yihiin. Dh: dheeraad, ajar, falli.

waa la naqliyay ✓

(fal) meel hadhgal oo caddeedda ka gabbo. Dh: hadhgal, hari.

waa la naqliyay ✓

v. empty, finish off

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) make empty; finish the contents of ~ mari

waa la naqliyay ✓

(fal) waxba ha reebin; wada idlee. Xeedhada cuntada ka madhi. Dh: mari, dhammee, faaruqi. Li: reeb.

waa la naqliyay ✓

1

a: mari {N}

2

de: empty, finish off

3

lx: madhi

4

pd: (madhiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: madhi

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) khasaysiin iyo khajilaad lama filaan ah, hungow; wax la'aan. Wanaagaan dumar u gaystay miyey wadhidu iga raacday. Dh: khase.

waa la naqliyay ✓

1

* (Ajenda-da, Ajenda-ha)

2

1. Xusuusqor.

3

2. Arrimaha fadhi lagaga hadlayo oo si taxan u qoran.

waa la naqliyay ✓

1

(Babbin-ta)

2

Dabayl fadhida dhaqdhaqaaq gelin; dhar iyo wax la mid ah, dabayl dhabanaysa dhexdeeda ku kala bixin; babbis, dab bixi waayey ku ololin, ama wax kulul ku qaboojin.

waa la naqliyay ✓

1

(Barraaqid-da)

2

Fadhi kala daadsan oo foolxun, fadhiyid.

waa la naqliyay ✓

1

(Bersed-da)

2

Guriga qolkiisa fadhiga; meesha lagu sheekaysto.

waa la naqliyay ✓

1

(Bilaash-ka)

2

1. Aan lacag iyo wax kale midna ku fadhiyin oo gadasho la'aan lagu hela hayo.

3

2. Wax xumaaday; aan qiime lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Birri-ga)

2

Dhulka intiisa engegan; inta aan baddu ku fadhiyin; dhul.

waa la naqliyay ✓

1

(Bocoo-sha)

2

Qolof bahal-galeen ah oo aalaa laga helo dhulka waayadii hore baddu fadhiyi jirtey; aleel weyn; caroog; dhulman; tammaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Curuq-a)

2

Daal laga garto muruqyada iyo seedaha kolka fadhi lagu raago.

waa la naqliyay ✓

1

(Curyaan-ka)

2

Qof lugaha wax ka gaareen oo aan fadhiga ka kici karin.

waa la naqliyay ✓

1

(Cuskug-ga)

2

Meel yuurur; fadhi; yoxoob.

waa la naqliyay ✓

1

(Cuskugid-da)

2

Meel yuururid; fadhiyid; yoxoobid.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Daruur-ka) Tolmo kabaha iyo lammooyinka, kd., serjiyada lagaga tolo, qurux iyo si ayan u furfuran darteed; rigrigo.

2

2. (Daruur-ta) Dhibco biyo ah oo yaryar oo ciiddaas ah oo inta isu yimid ishu qabato, oo cirka dhexdiisa hehaaba haya: kolkay dhulka fadhido waa ciiryaamo ama dhedo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhab-ta)

2

Aan cayaar iyo kaftan ahayn ee run ah; wax jira; wax sugan.

3

2. Oogada dadka inteeda u dhexaysa laabxuunshada iyo lowyaha oo kolka qofku fadhiyo lagu qaban karo ama lagu hayn karo wax kasta.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaqaajin-ta)

2

1. Socodsiin; nuuxin; riixid; durkin.

3

2. (subag fadhiya, kd.) wax shubma oo dareera ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaqdhaqaaqid-da)

2

1. Socsocosho; nuuxnuuxsasho.

3

2. Fadhi ka kicid; wax samayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiidhiibsasha-da)

2

Labada lugood oo horay loo fidiyo, iyadoo la fadhiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhul-ka)

2

1. Meeraha korkiisa dadku deggan yahay oo ku nool yahay: xagga weynaanta waa meeraha shanaad, xagga qorrax xigiddana waa kan saddexaad; wuxuu u dhexeeyaa Waxaraxirta (Sahra) iyo Farrarre (Mariikh).

3

2. Dhulka intiisa negi oo engegan oo aan baddu fadhiyin.

4

3. Dhul kooban oo seere la yaqaan leh.

5

4. Ciidda aynnu cagaha ku haynno; duni; adduun; arlo; carro; if.

waa la naqliyay ✓

1

(Fadhiidnima-da)

2

Fadhiid ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Fadhiyid-da)

2

Qof fadhiya oo salka dhulka ama wax kale ku haya ahaansho; degganaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) ciid ama wax la mid ah qodid oo meel ka soo faqid. Dh: faarid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg faadhid.

waa la naqliyay ✓

v. continue to sit; stay put

waa la naqliyay ✓

1

a: fadhi {N}

2

de: continue to sit; stay put

3

lx: fadhdhi

4

pd: (fadhdhiyey / fadhdhidey)

5

ps: v1=

6

key: fadhdhi

waa la naqliyay ✓

1

de: sit, be seated; be settled; reside; solidify Alt sp: fadhdhi

2

hm: 1

3

lx: fadhi

4

pd: (fadhiyey / fadhidey)

5

ps: v1=intr

6

key: fadhi_1

waa la naqliyay ✓

1

de: conference, meeting; sitting; settlement Alt sp: fadhdhi

2

hm: 2

3

lx: fadhi

4

pd: (-ga)

5

ps: vn2a-m

6

key: fadhi_2

waa la naqliyay ✓

1

(Fadhiid-ka)

2

Ilmaha cudur aawadi ama dheefxumo darteed asaaggi ka hara oo fadhiga ku raaga oo aan soconnin; curyaan.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh F. ah: ilmo cudur, nafaqaxumo awgeed waqtigii uu socon lahaa aan socon.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh F. ah: ilmo cudur, nafaqaxumo awgeed waqtigii uu socon lahaa aan socon.

waa la naqliyay ✓

m. n. underdeveloped child (due to disease ~ malnutrition); sedentary person

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) growth retardation

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ilmo nafaqodarro ama cudur awgeed u lafjabay oo aan socodka horey u baran; ilmo xilligii socodka ama gurguurdka ka gadaal maray ama da'diisii ka dib dhacay.

waa la naqliyay ✓

1

de: underdeveloped child (due to disease ~ malnutrition); sedentary person

2

lx: fadhiid

3

pd: (-ka)

4

ps: n2a-m

5

key: fadhiid

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) isku daridda labo shey iyo in ka badan.

waa la naqliyay ✓

v. be stationed in / at

waa la naqliyay ✓

1

de: be stationed in / at

2

initial: u

3

lx: u fadhi

4

pd: (fadhiyey)

5

ps: v1=expr

6

xe: That Egyptian ambassador was stationed in America.

7

xv: Danjirahaas dalka Masar ayuu u fadhiyey Mareykan.

8

key: u_fadhi

waa la naqliyay ✓

f. n. party, affair; side, direction

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) party (paar ti); a social gathering for pleasure ~ xaflad

waa la naqliyay ✓

1

de: party, affair; side, direction Alt sp: baadhdhi

2

lx: baadhi

3

pd: (-ga)

4

ps: n2-f

5

syn: xaflad {N < Eng}

6

key: baadhi

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kala qaybin; labo isle'eg ka dhigid. Badhid mooyaane si kale cadka uguma heshiinaynno. Dh: barid, qaybin.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg badhid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) «kala ~» aan buuxin, nus ah. Dh: barni.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax meel aan la la rabin u socda, gees u du'.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eri oo fogee. Dh: eri, cayri.

2

caydhi: (fal) mid sabool ah oo aan wax haysan ka dhig.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh la-mid: faafid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) faafid iyo baahid.

waa la naqliyay ✓

1

(Faahim-ka)

2

Fahmo badan.

waa la naqliyay ✓

m. n. (adj.): intelligent person; quick to understand

waa la naqliyay ✓

name-m intelligent, learned

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof garasho badan; qof fahmo badan.

waa la naqliyay ✓

1

a: faahin

2

bw: Arabic

3

de: intelligent person; [atr.] quick to understand

4

lx: faahim

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

key: faahim

waa la naqliyay ✓

1

faahin¹: m.l (-miin m.dh) Qof fahmo badan.

2

faahin²: m.f.dh la-mid: faafin¹.

waa la naqliyay ✓

m.l (-miin m.dh) Qof fahmo badan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xoog faafin; war baahin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: faafin¹.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) faaliye oo la adeegsado si talo loo waydiiyo. Faashigu diinta islaamka ma bannaana. Dh: faalsi.

2

faashi -ga: (magac, lab, keli) hab siyaasadeed oo ku salysan afkaartii kelitaliskii Musoliini, kuwaas oo lagu nuruuraynayay waddaninimo xag jirta. Dh: hantiwadaag, shuuci. Li: libraali, hantigoosi.

waa la naqliyay ✓

v. favor, value

waa la naqliyay ✓

1

de: favor, value

2

lx: faddil

3

pd: (faddilay)

4

ps: v1=

5

key: faddil

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax fagan ama la fadhay.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) dharka qaarkood, dunaha tidcan ee cidhfaha ka laadlaada sida daaha gundhataha, shalmadaha iyo wixii la mid ah. Dh: tarash.

2

fadhaq -a: (magac, lab, keli) wax kala daatay. Hadalku waa fadhaq iyo firi. Dh: qubane.

3

fadhaq -da: (magac, dhedig, keli) eeg faddanac.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) labo shey ama in ka badan isku dar isku qas; isku laaq. Isku fadhax kuusha cad iyo ta guduudan. Dh: laaq.

2

fadhax-a: (magac, lab, keli) isku walaaq ama isku darka labo shey ama in ka badan.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qaab loo socdo oo uu nin boodboodayo oo aan tartiib loo socon. Dh: kadle.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-llo, m.dh) Liifad.

waa la naqliyay ✓

name-m virtuous, outstanding; abundance

waa la naqliyay ✓