Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

-a: (magac, lab, keli) dharka qaarkood, dunaha tidcan ee cidhfaha ka laadlaada sida daaha gundhataha, shalmadaha iyo wixii la mid ah. Dh: tarash.

2

fadhaq -a: (magac, lab, keli) wax kala daatay. Hadalku waa fadhaq iyo firi. Dh: qubane.

3

fadhaq -da: (magac, dhedig, keli) eeg faddanac.

waa la naqliyay ✓

1

(Fadaq-a)

2

Qof badanaa da' yar oo fudfudayd iyo wax-jejebis badan; aad u xasil daran; qalqaalli; laayaan.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh F. ah: qof badnaa da' yar oo aan xasilloonayn.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh F. ah: qof badnaa da' yar oo aan xasilloonayn.

waa la naqliyay ✓

m. n. hyperactive ~ restless child

waa la naqliyay ✓

-a: (n) rascal (raaskal) rabshoole, faraq

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof badanaa da' yar oo fudfudayd iyo wax jejebis badan. Dh: qalqaalli.

waa la naqliyay ✓

1

cf: qalqaalli

2

de: hyperactive ~ restless child

3

lx: fadaq

4

pd: (-a)

5

ps: n2a-m

6

key: fadaq

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu tusmeeyo wax jilicsan oo meel cidhiidhi ah mar ka soo dhacay.

2

badhaq-a: (magac, lab, keli) karti iyo adkaysi; samir iyo sugasho. Adkayso oo badhaq yeelo. Dh: baraq.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax fagan ama la fadhay.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) labo shey ama in ka badan isku dar isku qas; isku laaq. Isku fadhax kuusha cad iyo ta guduudan. Dh: laaq.

2

fadhax-a: (magac, lab, keli) isku walaaq ama isku darka labo shey ama in ka badan.

waa la naqliyay ✓

1

(Fashaq-a)

2

Qoyaan badan leh.

waa la naqliyay ✓

1

fashaq¹: m.l.kh 1. Qoyaan. 2. F. ah: wax aad u qoyan.

2

fashaq²: f.mg1 (-qay, -qday) Wax aad u qoyid.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh 1. Qoyaan. 2. F. ah: wax aad u qoyan.

waa la naqliyay ✓

m. n., [abstract] wetness

waa la naqliyay ✓

-ah: (adj) covered or soaked with water; wet (wat) ~ dhoshoq

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu tilmaansado shanqadha wax qoyan oo wax kale la dhex gelinayo iyadoo lagu cadaadinayo.

2

fashaq -a: (magac, lab, keli) qoyaan badan iyo dhooqo. Fashaq badan ayey meeshu leedahay. Dh: dhoshoq, dhoqosh.

waa la naqliyay ✓

1

cf: qoyaan

2

de: wetness

3

lx: fashaq

4

pd: (-a)

5

ps: n0-m-abs

6

key: fashaq

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) gorof aan cullayn marka caanaha lagu maalo ee ay xoori waayaan. Dh: galax.

2

tadhaq -a: (magac, lab, keli) qofka maangaabka ah. Tadhaq ayaa arrinta haya. Dh: daldhac, nacas, doqon.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) karingaab u dhaxaysa laba buurood ama laba taag oo la mari karo. Wadhaqa buurta ayaan soo mariyey awr. Dh: waraq.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bbo, m.dh) (cilmiga naflayda) Barta ay ku kulmaan laba dareenwade oo deris ah,taas oo ah inta u dhaxaysa dhammaadka miiq dareenwade iyo fadhaq dareenwadaha kan ku xiga. Sinaabyada xuubabka labada unug aad ayey isugu dhawyihiin. Gujada dareenwaduhu waxay kaga gudubtaa sinaabka miiq dareenwadaha caaradiisa oo soo daaya walax dareen-mootiye; taas oo dhex gesha ugana gudubta dululaatiga sinaab fadhaq dareenka dareenwadaha ku xiga.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bbo, m.dh) (cilmiga naflayda) Barta ay ku kulmaan laba dareenwade oo deris ah,taas oo ah inta u dhaxaysa dhammaadka miiq dareenwade iyo fadhaq dareenwadaha kan ku xiga. Sinaabyada xuubabka labada unug aad ayey isugu dhawyihiin. Gujada dareenwaduhu waxay kaga gudubtaa sinaabka miiq dareenwadaha caaradiisa oo soo daaya walax dareen-mootiye; taas oo dhex gesha ugana gudubta dululaatiga sinaab fadhaq dareenka dareenwadaha ku xiga.

waa la naqliyay ✓

Fadhaq dareen

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) maro ama wax kale oo fadhaqsan.

2

faraqsan: (tilmaame) meel ku kala filgan; kala baahsan ama kala firidhsan. Dh: filqan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax jeexjeexan oo fadhaqyo leh ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) miro iniino yaryar oo madmadow leh oo inta la engejiyo; oo inta la tumo shaaha lagu darsado iyo cuntada kale; hayl.

2

heyl -sha: (magac, dhedig, keli) gobol yar oo ka jeexmay maro ama wax la mid ah. Qombori hayl ka roon. Dh: fadhaq.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) fiilid ay geeduhu fiilaan oo curub iyo fadhaq qurxoon ay bixiyaan kolka ay roob helaan ama cimiladu is beddesho. Dh: fiilid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) geedsaar yar oo dhirta isku marta oo laamo dhuudhuuban oon caleen lahayn leh oo fadhaq jilicsan oo dhanaan oo la cuno bixiya. Maroorada daayeerkaa jecel. Dh: xangay, xaangay.

2

marooro -da: (magac, dhedig, keli) qallooc aan toosnayn; xoodnaan leh. Baloon marooro ku jirto meel laguma xidhi karo. Dh: maroor, qallooc. Li: toosni.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) madax duuban oo barbaridu bixiso oo iniinyuhu ku jiraan inta uu akhtarka yahay ee aanu weli casaan. Qaji kulul ayay cuntada ku dartay walaashay maanta. Dh: barbari.

2

qaji-da: (magac, dhedig, keli) baarka hore ee curdiga ah ee laamuhu marka ay roob helaan ay bixiyaan. Inta qajida ah laanta iiga soo goo. Dh: curdin, fadhaq, yurub. Li: gaalaw.

3

qaji -da: (magac, dhedig, keli) dullaha ama wadhfaha inta laadlaadda ee dhuuban ee darifka lagaga sameeyo. Dullaha qaji dheer u yeel.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) barta ay ku kulmaan laba dareenwade oo deris ah, taas oo ah inta u dhaxaysa dhammaadka miiq dareenwade iyo fadhaq dareenwadaha kan ku xiga. Sinaabyada xuubabka labada unug aad ayey isugu dhawyihiin. Gujada dareenwaduhu waxay kaga gudubtaa sinaabka miiq dareenwadaha caaradiisa oo soo daaya walax dareenmootiye; taas oo dhex gesha ugana gudubta dululaatiga sinaab fadhaq dareenka dareenwadaha ku xiga.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) geed dagaaga oo buuraha iyo geedaha dhexdooda ka baxa oo barwaaqadana fadhaq curub ah bixiya oo curubkiisa iyo diirkiisaba la cuno daayeerkuna aad u jecel yahay. Dh: xangey.

waa la naqliyay ✓

1

faradhaq¹: m.l la-mid: faraxal¹.

2

faradhaq²: f.mg1 (-qay, -qday) la-mid: faraxal².

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): water for hand-washing

waa la naqliyay ✓

-a: (n) see [eeg] farxal

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «u ~» cid kale, faraha u maydh ama biyo ugu shushub.

2

faradhaq -a: (magac, lab, keli) maydhitaanka faraha. Dh: faraxal, gacmodhaq, faramaydhad.

waa la naqliyay ✓

1

de: water for hand-washing

2

lx: faradhaq

3

pd: (-a)

4

ps: n2a-m-mass

5

syn: faraxal {S & C}

6

key: faradhaq

waa la naqliyay ✓

(fal) xoolo, aroorta hore ama dareerka hore, lun. Rimaydii geelu saakay afadhacday.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) meel la qoday.

waa la naqliyay ✓

1

(Faddhac-a)

2

(qori, maro, oogada dadka) wax cad ka go'o ama ka dhaco; meel fad ka dhacay oo dalooshantay oo god yeelatay.

waa la naqliyay ✓

1

faddhac¹: m.l.kh F. ah: go'idda wax cadad ka go'aan ee uu yeesho meelo daloola.

2

faddhac²: f.mg1 (-cay, -cday; -dhici) Wax, cadad meelo daloola u yeela ka go'id.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [compound] something full of holes

2

faddhac v., [compound] be full of holes

waa la naqliyay ✓

-ay: (v) fall apart into pieces

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) qori, maro ama oogada jidhka oo qayb yari ka go'day oo ay meeshii daloosho. Dh: dalool, fur.

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) dad bililiqaysi iyo boob ku kaca. Dh: farato.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) booddo kedis ah; bootin orod weheliyo. Dh: fadhac, farmac, farma'.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax qasan ama isku laaqan.

waa la naqliyay ✓

1

(Fandhar-ka)

2

Nabar oogada nafleyda ku yaal, oo gudihiisa la farafaraynayo ama hawl dhib badan oo lagu raagoo aayar laga qabanayo; qodqod.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) Meel malax ama qodaxi ku jirto aayar furid. la-mid: findhir, findhiri.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) Meel malax ama qodaxi ku jirto aayar furid. m.f.dh, fandharid. la-mid: findhir, findhiri.

waa la naqliyay ✓

v. lance (a boil), remove (a thorn ~ sliver)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nabar oogada naflayda ku yaal oo wax laga qabanayo ama la faafaadhayo. Fandhar la'aan dhakhtarradu wax ma daaweeyaan. Dh: qodqod.

waa la naqliyay ✓

1

de: lance (a boil), remove (a thorn ~ sliver)

2

lx: fandhar

3

nt: fandhar (ka) [vn-m]

4

pd: (fandharay)

5

ps: v1=

6

key: fandhar

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Dhar iyo wixi lamida biyo ku dhex ridid.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) cad ku yaalla dheega geela oo feedhaha iyo kuriska dhexdooda laga jeexo. Maydhaquu ugu jecel yahay odeygu cadka. Dh: sarar, mayraq.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-qay, -qday) 1. Wax biyo ku nadiifin. 2. Si wanaagaan wax u maamulid. 3. Wax meel fog geyn.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-qay, -qday) 1. Wax biyo ku nadiifin. 2. Si wanaagaan wax u maamulid. 3. Wax meel fog geyn. m.f.dh, dhaqid.

waa la naqliyay ✓

1

v. wash, launder, clean

2

dhaq v. take care of, raise, breed; conserve, save (money)

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) wash (woosh) ~ mayr, maydh

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoolo, reer ama wax kale, dhaqaalee oo kobci.

2

dhaq: (fal) biyo iyo saabuun ama wax kale, ku nadiifi. Dhaq weelka marka lagu qadeeyo ka dib. Dh: xal, maydh, mayr.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) islaweynaw oo kibir kolka noloshaadu sare u kacdo. Dh: kibir.

2

faaq-a: (magac, lab, keli) kibir iyo islaweyni ka yimaad nimco Eebbe oo la mahadin waayo; ismahadin qofku yeesho kolka dhaqaalihiisu biiro. Dh: kibir, qabweyni.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) god yar qod. Halkan ii fadh aan haanta dabada u saaree. Dh: faq, fag. Li: aas.

2

fadh: (fal) wax firi leh sida hadhuudhka oo dhulka ku daatay ka gur; mudho ama firi daadatay mid mid u qaad. Misirka daatay dhulka ka fadh. Dh: gur.

3

fadh -ka: (magac, lab, keli) hadhaaga caws la daaqay. Dh: bur.

waa la naqliyay ✓

(falkaabe) erey tilmaama weerar degdeg ah oo an loo meel dayin. Mar qudha ayuun buu libaaxii dagaal adhas kula yidhi.

waa la naqliyay ✓

f. n. spine, backbone

waa la naqliyay ✓

-da:(n) lower part of the back ~ arax

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xubin lafdhabarta ka mid ah oo ka kooban riciro iyo hilib; sabraha dushooda ama halka kulmisa; inta u dhaxaysa feedha u hoosaysa iyo miskaha, badhyaha na ka sarraysa ama halka dhabarku ku dhamaado; ilmaha la xanbaarsanyahay halka uu ku fadhhiisto. Adhaxda ka jab baan, ku aarsadayoo, itaal ba ka quustay aabbaday. Dh: arax. Wa: adhxo.

waa la naqliyay ✓

1

a: arax {N}

2

de: spine, backbone

3

lx: adhax

4

pd: (-da Pl: adhxo (/ha))

5

ps: n3-f, n2-f

6

key: adhax

waa la naqliyay ✓

1

(Fadal-ka)

2

Raadka dhulka qoda oo cagtu dhulka ku reebto kolka aad loo ordo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Raad noole oo dhulka qoday ama diisay.

waa la naqliyay ✓

m. n. foot-print

waa la naqliyay ✓

1

name-m foot-print

2

Carabi: name-m favor; surplus

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) the footmark or footprint of a running mammal

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil la filayo inuu noqdo geesi taariikh muuqata reeba.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) raadka dhulka qoda iyo ciidda uu ka soo tuuro orodka xooggan ee qoobleyda ama qof cagtiisu samayso.

waa la naqliyay ✓

1

de: foot-print

2

lx: fadal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: fadal

waa la naqliyay ✓

1

(Fadhi-ga)

2

1. (dad) salka oo dhulka lagu hayo iyadoo madaxa iyo dhabarku, toos xagga cirka ugu taagan yihiin, luguhuna ama laaban yihiin ama fidsan yihiin.

3

2. Dad koox ah oo arrin gaar ah inay ka taliyaan ama wax ka qabtaan loo magacaabay; meesha ay hawsha ku hayaan ama muddada ay hadba hawsha ku gudajiraan oo ka hadlayaan; shir; urur.

4

3. Dad badan ama xoolayow badan oo wada deggan.

5

4. (xoolo) boqol; tiro; wegen; kadin.

waa la naqliyay ✓

1

fadhi¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. Qaabka iyo xaalada qof salka dhulka ku haya. 2.(-iyo, m.dh) Rug la degganyahay. Tusaale: “Fadhigeygu waa Afgooye”. 3. Lo' tiradeedu boqol gaartay. 4. Shir muhim ah. Tusaale: “Fadhigii shalay la galay go'aan wax-ku-ool ah ayaa ka soo baxay”. 5. Caano f. ah: caano garoor ah; eedaq. 6. Qolka f.ga: qol loogu taloggalay in la fadhiisto. 7. la-mid: fadhiyid.

2

fadhi²: f.mg1/2 (-iyay, -iday/isay; -iyi) 1. Salka meel dhigid. 2. Rasmi ahaan meel u degid.

waa la naqliyay ✓

1

fadhi¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. Qaabka iyo xaalada qof salka dhulka ku haya. 2.(-iyo, m.dh) Rug la degganyahay. Tusaale: Fadhigeygu waa Afgooye. 3. Lo' tiradeedu boqol gaartay. 4. shir muhim ah. Tusaale: Fadhigii shalay la galay go'aan wax-ku-ool ah ayaa ka soo baxay. 5. Caano f. ah: caano garoor ah; eedaq. 6. Qolka f.ga: qol loogu taloggalay in la fadhiisto.

2

fadhi²: f.mg1/2 (-iyay, -iday/isay; -iyi) 1. Salka meel dhigid. 2. Rasmi ahaan meel u degid. m.f.dh, fadhiyid.

waa la naqliyay ✓

1

v. sit, be seated; be settled; reside; solidify

2

fadhi vl. n. conference, meeting; sitting; settlement

waa la naqliyay ✓

1

fadhi: -ga: (n) the act of sitting

2

fadhi -yey / say: (v) to serve as the agent for; represent (rep re-sent).

3

kal fadhi -ga: (n) conference (koon far ensi); meeting; session

4

fadhi -ga: (n) sitting room; living room ~ saalooto. Ex: laba qol iyo fadhi; two rooms and a sitting room

5

fadhi -ga: (n) couch (kow.j); sofa (soo/a); love seat (laav sift)

waa la naqliyay ✓

1

Seduta; sessione

2

Meeting: session

waa la naqliyay ✓

1

(fal) salka dhulka ku hay; ha sarajoogsan: ha kicin.

2

fadhi: (fal) negaw oo ha socdaalin; jog oo ha safrin.

3

fadhi -ga: (magac, lab, keli) salka oo dhulka lagu hayo iyada oo madaxa iyo dhabarku dusha marsan yihiin ama toos xagga cirka ugu taagan yihiin luguhuna ama laaban yihiin ama fidsan yihiin. Fadhi iyo fuud yicibeed la isla waa. Li: sarajoog

4

fadhi -ga: (magac, lab, keli) agabka lagu fadhiisto ee qolka nasashada.

5

fadhi -ga: (magac, lab, keli) ciidan badan oo meel deggan. Halkaa waxa deggan fadhi, Dh: ciidan.

6

fadhi -ga: (magac, lab, keli) tiro xoolaad oo boqol neef oo lo' ah gaadhaysa. Xoolaha meesi kasta boqolkiisu waa: geel - kadin, adhi - tiro, lo' - fadhi ama madax, gammaan - wegen. Dh: boqol, faji.

7

fadhi -ga: (magac, lab, keli) meel dad iskugu yimaadeen oo xaajo lagu hayo. Fadhi danbe ayaa loo ballamay. Dh: kulan, shir, urur.

8

fadhi -ga: (magac, lab, keli) dad ama xoolo faro badan oo wada deggan.

waa la naqliyay ✓

Saldho geed adayg jirridiis ah ee cuddadda la dul saaro.

waa la naqliyay ✓

name-m panther, lynx; powerful

waa la naqliyay ✓

v. understand

waa la naqliyay ✓

-ay / fahantay: (n) understand (andharstaandh); comprehend; apprehend; grasp ~ fahan, garasho. Ex: ma fahamtay? did you understand? —is fahamsan: (expression) mutual understanding

waa la naqliyay ✓

1

de: understand

2

lx: faham

3

pd: (fahmay)

4

ps: v1=tr

5

xe: Arabic

6

xv: fahan

7

key: faham

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-hmay, -hantay) Wax garasho.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-hmay, -hantay) Wax garasho. m.f.dh, fahmid.

waa la naqliyay ✓

v. understand

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) understanding (andharstaandhing); apprehension, comprehension, perception knowing ~ garasho, faham

2

fahan -fahmay I fahantay: (v) understand (andhar staandh); comprehend; apprehend; grasp ~ faham, garasho. Ex: i fahansii; make me understand, —is fahan: mutual understanding

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) kartida iyo awoodda maskaxdu wax ku garato. Dh: garasho, kas, kasmo.

2

fahan: (fal) garo oo maskaxda geli. Fahan oo ujeeddada, faraskaagii laga badi. Dh: kas, dhugo, garo.

waa la naqliyay ✓

1

de: understand

2

lx: fahan

3

pd: (fahmay)

4

ps: v1=tr

5

xe: Do you understand my Somali?

6

xv: Miyaad fahmaysaa af Soomaaligayga?

7

key: fahan

waa la naqliyay ✓

1

(Faraq-a)

2

1. Daliigo yaryar oo badan oo laamaha geeduhu yeeshaan; raamo.

3

2. Dun soohan ama wax u eg oo maryaha dacalkooda iyo alaabadii kaloo la qurxina hayo loo yeelo oo laga lullulo; bul; taarash.

4

3. Farqi.

waa la naqliyay ✓

1

faraq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Daliigo yaryar oo badan oo laamaha geeduhu yeeshaan; raamo. 2. Dun soohan ama wax u eg oo maryaha dacalkooda iyo alaabadii kaloo la qurxina hayo loo yeelo oo laga lullulo; bul; taarash.

2

faraq²: m.l (xisaab) Inta ay laba xaddi is- dheeryihiin ama jawaabta la helo marka laba xaddi ama tibaax la kala gooyo. la-mid: farqi.

waa la naqliyay ✓

1

faraq¹: m.l (-qyo, m.dh) 1. Daliigo yaryar oo badan oo laamaha geeduhu yeeshaan; raamo. 2. Dun soohan ama wax u eg oo maryaha dacalkooda iyo alaabadii kaloo la qurxina hayo loo yeelo oo laga lullulo; bul; taarash.

2

faraq²: m.l (xisaab) Inta ay laba xaddi is-dheeryihiin ama jawaabta la helo marka laba xaddi ama tibaax la kala gooyo. la-mid: farqi.

waa la naqliyay ✓

Difference

waa la naqliyay ✓

1

m. n. difference

2

faraq m. n. end of a garment, fringe, band

3

faraq m. n., [collective] cracks in trees ~ bark

waa la naqliyay ✓

1

-a: (n) fringe (firiify, frill (firiil) ~ taf-ta

2

faraq -ah: (ah) rascal (raaskal) ~ fadaq

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) laamo dhuudhuuban oo qoyan oo dhirta fiilaysaa bixiso. Dh: magool, baar, raamo.

2

faraq-a: (magac, lab, keli) labo shey ama fikradood oo la is barbar dhigay waxa ay ku kala duwan yihiin. Dh: farqi.

3

faraq-a: (magac, lab, keli) marada cidhifyadeeda mid ka mid ah. Dh: cidhif, darif, fadhaq.

4

faraq-a: (magac, lab, keli) dun soohan ama wax u eg oo maryaha dacalkooda iyo la qurxinayo dhinacyadooda laga laadlaadsho. Dh: bul, taarash.

5

faraq -a: (magac, lab, keli) inta ay labo tiro kala badan yihiin. faraqa 8 iyo 3 waa 5.

waa la naqliyay ✓

1

fasaq¹: m.l la-mid: fasakhid.

2

fasaq²: f.g/mg1 (-qday, -qatay) la-mid: fasakh².

waa la naqliyay ✓