fadhan — Macnaha & Turjumaada

(tilmaame) wax fagan ama la fadhay.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) meel la qoday.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax qasan ama isku laaqan.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-hmay, -hantay) Wax garasho.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-hmay, -hantay) Wax garasho. m.f.dh, fahmid.

waa la naqliyay ✓

v. understand

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) understanding (andharstaandhing); apprehension, comprehension, perception knowing ~ garasho, faham

2

fahan -fahmay I fahantay: (v) understand (andhar staandh); comprehend; apprehend; grasp ~ faham, garasho. Ex: i fahansii; make me understand, —is fahan: mutual understanding

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) kartida iyo awoodda maskaxdu wax ku garato. Dh: garasho, kas, kasmo.

2

fahan: (fal) garo oo maskaxda geli. Fahan oo ujeeddada, faraskaagii laga badi. Dh: kas, dhugo, garo.

waa la naqliyay ✓

1

de: understand

2

lx: fahan

3

pd: (fahmay)

4

ps: v1=tr

5

xe: Do you understand my Somali?

6

xv: Miyaad fahmaysaa af Soomaaligayga?

7

key: fahan

waa la naqliyay ✓

1

(Badhan-ka)

2

Geed, wax yar ah, oo xalleefsan oo wareegsan oo dhexda daloollo ku leh, oo dharka lagu kor tolo oo inta ilaha (daldaloollada) laysu suro, dacallada isku qabta oo isku xira; guluus.

waa la naqliyay ✓

m.l (-amo, m.dh) Shey yar oo caag, bir iyo wixi lamida ka samaysan, wareegsan xalleefsan daloollo leh oo dharka la gashado meelo gaar ah looga tolo si uu dacalladooda isugu qabto; galuus.

waa la naqliyay ✓

m.l (-amo, m.dh) Shey yar oo caag, bir iyo wixi lamida ka samaysan, wareegsan xalleefsan daloollo leh oo dharka la gashado meelo gaar ah looga tolo si uu dacalladooda isugu qabto; galuus.

waa la naqliyay ✓

m. n. button

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) button (batan) ~ guluus

2

badhan: -badhnaa / badhnayd: (adj) half (haaf); halved. ~ badhan. Ex: koob badhan; half cup

waa la naqliyay ✓

1

(fal) mid dhiman ama qaybsamay noqo.

2

badhan: (tilmaame) mid labo qaybood laga dhigay oo aan dhannayn; mid qayb ka maqantahay. Dh: baran, dhiman. Li: dhan.

3

badhan -ka: (magac, lab, keli) walax yar oo caag ka samaysan caag, loox iyo wixii la mid ah, dhexda na ku leh afar ama labo dalool oo lagu taxo shaadhadhka iyo wixii la mid ah. Dh: guluus, sureer.

waa la naqliyay ✓

1

de: button

2

lx: badhan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2c-m

5

syn: galuus ~ guluus {N < Eng}

6

key: badhan

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) dharka qaarkood, dunaha tidcan ee cidhfaha ka laadlaada sida daaha gundhataha, shalmadaha iyo wixii la mid ah. Dh: tarash.

2

fadhaq -a: (magac, lab, keli) wax kala daatay. Hadalku waa fadhaq iyo firi. Dh: qubane.

3

fadhaq -da: (magac, dhedig, keli) eeg faddanac.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) labo shey ama in ka badan isku dar isku qas; isku laaq. Isku fadhax kuusha cad iyo ta guduudan. Dh: laaq.

2

fadhax-a: (magac, lab, keli) isku walaaq ama isku darka labo shey ama in ka badan.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: fadhiyid.

waa la naqliyay ✓

(adv) please (pliis) ~ bilisxaanag. Ex: dhagayso, fadlan; pay attention, please

waa la naqliyay ✓

1

(fal) erey habaar ahaan loogu yiraahdo qof. Dh: dhimo, firan.

2

fidhan: (tilmaame) timo ama wax la mid ah oo shanlaysan ama feedhan. Wuxu lahaa timo si fiican u fidhan. Dh: feedhan, firan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax wax kale lagu dheereeyey ama lagu xoojiyay. Dh: laran.

waa la naqliyay ✓

m.dh (fiisikis) Dululaati uu ka jiro cadaadis hoose oo neef ah micnaheeduna tahay xaddiga atamyada ama molikiyuulada ayaa aad u hooseeya.

waa la naqliyay ✓

m.dh (fiisikis) Dululaati uu ka jiro cadaadis hoose oo neef ah micnaheeduna tahay xaddiga atamyada ama molikiyuulada ayaa aad u hooseeya.

waa la naqliyay ✓

Vacuum

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] empty, emptied

waa la naqliyay ✓

vide.

waa la naqliyay ✓

-madhnaa: (adj) empty (em-ti); vacant (veey-kant); blank (balaank)-, void (vooydh) ~ maran

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) aan waxba ku jirin oo eber ah. Ha is wareerine weelka madhan hoo. Dh: faaruq.

2

madhan: (tilmaame) kala soocan oo la kala nadiifiyay ah. Gorowgu wuu madhan yahaye dheriga ku rid.

3

madhan -ta: (magac, dhedig, keli) dululaati uu ka jiro cadaadis hoose oo neef ah micnaheeduna tahay xaddiga atamyada ama molikiyuulada ayaa aad u hooseeya.

waa la naqliyay ✓

1

de: empty, emptied

2

lx: madhan

3

pd: (madhnaa)

4

ps: adj-der

5

see: maran {N}

6

key: madhan

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) kala ballaadhsan ah oo dabool la'aan cadceedda u yaal. Dhar wadhan daynshaa qaadda.

waa la naqliyay ✓

1

(I) Eterocefalo;

2

(E) Naked mole-rat;

3

(S) FERENFER (S. c. m.: Ferenfer, Faranfer, Frenfer, Fadhan Fadh; Wajir: Faranfur)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) eeg fadh.

2

fadhaanfadh -ka: (magac, lab, keli) xayawaan yar oo caanaleyda ka mid oo aan dhogor lahayn, dhulka na godad ka qodqota si uu ugu noolaado. Waa bahal yar oo leh indho iyo dhego aad u yaryar oo aan ishu si sahlan ku qaban karin. Waxa kale oo uu leeyahay labo cagood oo hore oo seefo la moodo, gafuur yuuban oo ka jiirka u eg. Waxa uu cunaa cayayaanka ugu dhaca godadka uu qoto. Dh: fadhanfadh, fajanfaj.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax fadhan ama fagan ahaan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax fadhan ahaan; wax la fagay.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax fadhan ama la fadhay ahaan. Dh: fadhni.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax fadhan ama meel godan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) bahal yar oo caanaleyda ka mid ah oo godad uu qotay ku nool. Wuxuu leeyahay indho iyo dhego yaryar, fuq yuuban iyo maqaar ama dhogor jilicsan. Dh: fadhanfadh.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax fadhan ahaan.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) wax fadhan ahaansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax fagan ahaan.

waa la naqliyay ✓

(fal) xoolo, aroorta hore ama dareerka hore, lun. Rimaydii geelu saakay afadhacday.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax ama meel la baadhay oo gacanta la mariyey.

waa la naqliyay ✓

m. n., loc. middle, center

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) center (sen ter); the middle ~ bartan, bartame

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) wax cabbiran ama tirsan meesha xuddunta u ah ee kala rogta. Labada guri badhtankooga ayay gabadhu joogtay, kolkaan arkay. Dh: bartame, bartan.

2

badhtan -ka: (magac, lab, keli) goob xeeran ama shey xidhan gudihiisa. Xafiiska badhtankiisa ayaan fadhiyaa.

waa la naqliyay ✓

1

a: bartan

2

de: middle, center

3

lx: badhtan

4

pd: (-ka)

5

ps: n-m-loc

6

key: badhtan

waa la naqliyay ✓

1

(fal) mid lagu jiro oo aan saafi ahayn noqo.

2

badhxan: (tilmaame) hoore cufnaantiisii la dhimay sida caano biyo lagu daray. Dh: barxan.

3

badhxan: (tilmaame) wax ka samaysan labo midab iyo in ka badan. Cabbaadh badhxan bay walaashay jaraha ku samaysatay. Dh: fadhxan.

4

badhxan: (tilmaame) maqal argagaxsan oo bibbanaysa, ka dib kolkii ay intii kale hurdo kaga hadhay. Nayl badhxan baan soo qabannay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) sureerrada shamiisyada iyo wixii la mid ah lagu taxo mikood. Surwaalka baldhan ayaa ka go'ay.

waa la naqliyay ✓

1

(Cadhayn-ta)

2

Cadho ku ridid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg cadhee.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) cadho ku ridid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhadhan-ka)

2

Garasho la dareemo kolka carrabka meel kamid ah iyo ay istaabtaan wax kale oo calyadu dhaqaajin karto, oo macaan ama dhanaan ama xaraar, kd., midkood leh.

waa la naqliyay ✓

1

dhadhan¹: m.l 1. Dareenka carrabku gudbiyo marka uu cunto, cabbitaan iyo wixi lamida la kulmo. 2. Macaan. la-mid: dhadhen¹, dhandhan¹, dhandhen¹, dhedhen¹.

2

dhadhan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) 1. Wax dhadhankooda carrabka ku garasho. 2. Cunto, cabbid iyo wixi lamida macaankooda dareemid. la-mid: dhadhen², dhandhan², dhandhen², dhedhen².

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dareenka carrabku gudbiyo marka uu cunto, cabbitaan iyo wixi lamida la kulmo. 2. Macaan. la-mid: dhadhen, dhandhan, dhedhen.

waa la naqliyay ✓

m. n. taste, flavor

waa la naqliyay ✓

-ka:: (n) taste (teeysf); flavor (faleey-ver); aftertaste (after-teeyst) ~ dhadhamo

waa la naqliyay ✓

1

Gusto

2

Taste

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) sida uu sheygu yahay marka afka la geliyo ee dhanaan, macaan, qadhaadh iyo wixii la mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

bw: dhedhemi

2

de: taste, flavor

3

lx: dhadhan

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

syn: lasow

7

key: dhadhan

waa la naqliyay ✓

1

(Faddhac-a)

2

(qori, maro, oogada dadka) wax cad ka go'o ama ka dhaco; meel fad ka dhacay oo dalooshantay oo god yeelatay.

waa la naqliyay ✓

1

faddhac¹: m.l.kh F. ah: go'idda wax cadad ka go'aan ee uu yeesho meelo daloola.

2

faddhac²: f.mg1 (-cay, -cday; -dhici) Wax, cadad meelo daloola u yeela ka go'id.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [compound] something full of holes

2

faddhac v., [compound] be full of holes

waa la naqliyay ✓

-ay: (v) fall apart into pieces

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) qori, maro ama oogada jidhka oo qayb yari ka go'day oo ay meeshii daloosho. Dh: dalool, fur.

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) dad bililiqaysi iyo boob ku kaca. Dh: farato.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) booddo kedis ah; bootin orod weheliyo. Dh: fadhac, farmac, farma'.

waa la naqliyay ✓

1

(Fandhar-ka)

2

Nabar oogada nafleyda ku yaal, oo gudihiisa la farafaraynayo ama hawl dhib badan oo lagu raagoo aayar laga qabanayo; qodqod.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) Meel malax ama qodaxi ku jirto aayar furid. la-mid: findhir, findhiri.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-ray, -rtay) Meel malax ama qodaxi ku jirto aayar furid. m.f.dh, fandharid. la-mid: findhir, findhiri.

waa la naqliyay ✓

v. lance (a boil), remove (a thorn ~ sliver)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nabar oogada naflayda ku yaal oo wax laga qabanayo ama la faafaadhayo. Fandhar la'aan dhakhtarradu wax ma daaweeyaan. Dh: qodqod.

waa la naqliyay ✓

1

de: lance (a boil), remove (a thorn ~ sliver)

2

lx: fandhar

3

nt: fandhar (ka) [vn-m]

4

pd: (fandharay)

5

ps: v1=

6

key: fandhar

waa la naqliyay ✓

(Fardan) May Terminalia brownii Fresen. Combretaceae.

waa la naqliyay ✓

1

fatahan¹: f.mg1 (-hmay, -hantay; -hmi) Wax la fatahay noqosho.

2

fatahan²: f.mg4 (-hnaa, -hnayd) Wax la fatahay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-hmay, -hantay; -hmi) Wax la fatahay noqosho. m.f.dh, fatahmid.

waa la naqliyay ✓

v. overflow, come out, leak out, dissipate

waa la naqliyay ✓

-fatahmay: (v) flood (falaadh), deluge (dhelyuuj)

waa la naqliyay ✓

(fal) biyo webi iyo meel la mid ah ku jiray, buuxsan oo geerka dhaaf, dababdeed na daado.

waa la naqliyay ✓

1

de: overflow, come out, leak out, dissipate

2

lx: fatahan

3

pd: (fatahmay)

4

ps: v1=intr

5

key: fatahan

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) timo la feedhay; timo shanlaysan. Dh: feeran.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) baxsasho oo orod dartii siigo isku qarin. Dh: siigayn, cararid, firayn.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax wada jirey oo kala yaacay ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xaamxaamo oo cartan dagaal muuji.

2

gaydhan -ka: (magac, lab, keli) xaamxaamashada iyo cartanka uu werwerku weheliyo. Gidhligaanka iyo reyfalkaa gaydhan dirireed leh. Dh: geydhan.

3

gaydhan -ka: (magac, lab, keli) kulayl nafta gala marka wax lakala boobaayo. Dh: gadhasho, gasangas, xamaasad.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meel iftiin u soo tabayo, hagoogid oo hadh u yeelid. Dh: hadhays, harayn, dadid.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax baaqi ah.

waa la naqliyay ✓

m.l Badar buunshadii laga saaray.

waa la naqliyay ✓

m.l Badar buunshadii laga saaray.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) (tilmaame) badar buunshadii laga saaray.

waa la naqliyay ✓

1

(Jabdhan-ka)

2

(cunno engegan) kayd; dhigaal.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Hilib solay ah oo googo'an.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] dried fried meat, jerky; dried ~ preserved food; reserve

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) hilib afgelis laale'eg oo shiilan iyo subag isku fadhiya oo kayd noqda. Jabdhankii baruurtiyo ahaa badhida miidaysan... Dh: baruurafudle, sargaf, jaalleef.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhigaal, kayd, oodkac

2

de: dried fried meat, jerky; dried ~ preserved food; food reserve

3

lx: jabdhan

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m-cmp

6

key: jabdhan

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) wax nadiif ah oo la maydhay ah. Dh: dhaqan, qasaalan. Li: uskagaysan.

2

maydhan: ama Mayran magac loo bixiyo gabadh wax turxaan ah lagu arag ama la rajaynayo ianay noqoto gabadh dul iyo dabeecadba fiican oo nadaafad badan.

waa la naqliyay ✓

m.l Marka xooluhu biyo aysan ka dhergin cabbaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) marka xooluhu biyo aysan ka dhergin cabbaan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) xummad iyo xanuun yar qaba. Wilku saaka wuu gandhan yahay.

waa la naqliyay ✓

nickname; name-m noisemaker

waa la naqliyay ✓

magac loo bixiyo wiil markuu yaraa yoon iyo qalo badnaa.

waa la naqliyay ✓