fadh — Macnaha & Turjumaada

1

(fal) god yar qod. Halkan ii fadh aan haanta dabada u saaree. Dh: faq, fag. Li: aas.

2

fadh: (fal) wax firi leh sida hadhuudhka oo dhulka ku daatay ka gur; mudho ama firi daadatay mid mid u qaad. Misirka daatay dhulka ka fadh. Dh: gur.

3

fadh -ka: (magac, lab, keli) hadhaaga caws la daaqay. Dh: bur.

waa la naqliyay ✓

(fal) dhulka qod oo ciid ka soo gur, meel wax ka soo quf; ciid iyo wax la mid ah qori ama wax kale oo fiiqan ku qodqod oo baadhbaadh. Dh: faar, faag.

waa la naqliyay ✓

1

(Fadhi-ga)

2

1. (dad) salka oo dhulka lagu hayo iyadoo madaxa iyo dhabarku, toos xagga cirka ugu taagan yihiin, luguhuna ama laaban yihiin ama fidsan yihiin.

3

2. Dad koox ah oo arrin gaar ah inay ka taliyaan ama wax ka qabtaan loo magacaabay; meesha ay hawsha ku hayaan ama muddada ay hadba hawsha ku gudajiraan oo ka hadlayaan; shir; urur.

4

3. Dad badan ama xoolayow badan oo wada deggan.

5

4. (xoolo) boqol; tiro; wegen; kadin.

waa la naqliyay ✓

1

fadhi¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. Qaabka iyo xaalada qof salka dhulka ku haya. 2.(-iyo, m.dh) Rug la degganyahay. Tusaale: “Fadhigeygu waa Afgooye”. 3. Lo' tiradeedu boqol gaartay. 4. Shir muhim ah. Tusaale: “Fadhigii shalay la galay go'aan wax-ku-ool ah ayaa ka soo baxay”. 5. Caano f. ah: caano garoor ah; eedaq. 6. Qolka f.ga: qol loogu taloggalay in la fadhiisto. 7. la-mid: fadhiyid.

2

fadhi²: f.mg1/2 (-iyay, -iday/isay; -iyi) 1. Salka meel dhigid. 2. Rasmi ahaan meel u degid.

waa la naqliyay ✓

1

fadhi¹: m.l (-iyo, m.dh) 1. Qaabka iyo xaalada qof salka dhulka ku haya. 2.(-iyo, m.dh) Rug la degganyahay. Tusaale: Fadhigeygu waa Afgooye. 3. Lo' tiradeedu boqol gaartay. 4. shir muhim ah. Tusaale: Fadhigii shalay la galay go'aan wax-ku-ool ah ayaa ka soo baxay. 5. Caano f. ah: caano garoor ah; eedaq. 6. Qolka f.ga: qol loogu taloggalay in la fadhiisto.

2

fadhi²: f.mg1/2 (-iyay, -iday/isay; -iyi) 1. Salka meel dhigid. 2. Rasmi ahaan meel u degid. m.f.dh, fadhiyid.

waa la naqliyay ✓

1

v. sit, be seated; be settled; reside; solidify

2

fadhi vl. n. conference, meeting; sitting; settlement

waa la naqliyay ✓

1

fadhi: -ga: (n) the act of sitting

2

fadhi -yey / say: (v) to serve as the agent for; represent (rep re-sent).

3

kal fadhi -ga: (n) conference (koon far ensi); meeting; session

4

fadhi -ga: (n) sitting room; living room ~ saalooto. Ex: laba qol iyo fadhi; two rooms and a sitting room

5

fadhi -ga: (n) couch (kow.j); sofa (soo/a); love seat (laav sift)

waa la naqliyay ✓

1

Seduta; sessione

2

Meeting: session

waa la naqliyay ✓

1

(fal) salka dhulka ku hay; ha sarajoogsan: ha kicin.

2

fadhi: (fal) negaw oo ha socdaalin; jog oo ha safrin.

3

fadhi -ga: (magac, lab, keli) salka oo dhulka lagu hayo iyada oo madaxa iyo dhabarku dusha marsan yihiin ama toos xagga cirka ugu taagan yihiin luguhuna ama laaban yihiin ama fidsan yihiin. Fadhi iyo fuud yicibeed la isla waa. Li: sarajoog

4

fadhi -ga: (magac, lab, keli) agabka lagu fadhiisto ee qolka nasashada.

5

fadhi -ga: (magac, lab, keli) ciidan badan oo meel deggan. Halkaa waxa deggan fadhi, Dh: ciidan.

6

fadhi -ga: (magac, lab, keli) tiro xoolaad oo boqol neef oo lo' ah gaadhaysa. Xoolaha meesi kasta boqolkiisu waa: geel - kadin, adhi - tiro, lo' - fadhi ama madax, gammaan - wegen. Dh: boqol, faji.

7

fadhi -ga: (magac, lab, keli) meel dad iskugu yimaadeen oo xaajo lagu hayo. Fadhi danbe ayaa loo ballamay. Dh: kulan, shir, urur.

8

fadhi -ga: (magac, lab, keli) dad ama xoolo faro badan oo wada deggan.

waa la naqliyay ✓

Saldho geed adayg jirridiis ah ee cuddadda la dul saaro.

waa la naqliyay ✓

1

* (Ajenda-da, Ajenda-ha)

2

1. Xusuusqor.

3

2. Arrimaha fadhi lagaga hadlayo oo si taxan u qoran.

waa la naqliyay ✓

1

(Babbin-ta)

2

Dabayl fadhida dhaqdhaqaaq gelin; dhar iyo wax la mid ah, dabayl dhabanaysa dhexdeeda ku kala bixin; babbis, dab bixi waayey ku ololin, ama wax kulul ku qaboojin.

waa la naqliyay ✓

1

(Barraaqid-da)

2

Fadhi kala daadsan oo foolxun, fadhiyid.

waa la naqliyay ✓

1

(Bersed-da)

2

Guriga qolkiisa fadhiga; meesha lagu sheekaysto.

waa la naqliyay ✓

1

(Bilaash-ka)

2

1. Aan lacag iyo wax kale midna ku fadhiyin oo gadasho la'aan lagu hela hayo.

3

2. Wax xumaaday; aan qiime lahayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Birri-ga)

2

Dhulka intiisa engegan; inta aan baddu ku fadhiyin; dhul.

waa la naqliyay ✓

1

(Bocoo-sha)

2

Qolof bahal-galeen ah oo aalaa laga helo dhulka waayadii hore baddu fadhiyi jirtey; aleel weyn; caroog; dhulman; tammaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Curuq-a)

2

Daal laga garto muruqyada iyo seedaha kolka fadhi lagu raago.

waa la naqliyay ✓

1

(Curyaan-ka)

2

Qof lugaha wax ka gaareen oo aan fadhiga ka kici karin.

waa la naqliyay ✓

1

(Cuskug-ga)

2

Meel yuurur; fadhi; yoxoob.

waa la naqliyay ✓

1

(Cuskugid-da)

2

Meel yuururid; fadhiyid; yoxoobid.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Daruur-ka) Tolmo kabaha iyo lammooyinka, kd., serjiyada lagaga tolo, qurux iyo si ayan u furfuran darteed; rigrigo.

2

2. (Daruur-ta) Dhibco biyo ah oo yaryar oo ciiddaas ah oo inta isu yimid ishu qabato, oo cirka dhexdiisa hehaaba haya: kolkay dhulka fadhido waa ciiryaamo ama dhedo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhab-ta)

2

Aan cayaar iyo kaftan ahayn ee run ah; wax jira; wax sugan.

3

2. Oogada dadka inteeda u dhexaysa laabxuunshada iyo lowyaha oo kolka qofku fadhiyo lagu qaban karo ama lagu hayn karo wax kasta.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaqaajin-ta)

2

1. Socodsiin; nuuxin; riixid; durkin.

3

2. (subag fadhiya, kd.) wax shubma oo dareera ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaqdhaqaaqid-da)

2

1. Socsocosho; nuuxnuuxsasho.

3

2. Fadhi ka kicid; wax samayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhiidhiibsasha-da)

2

Labada lugood oo horay loo fidiyo, iyadoo la fadhiyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhul-ka)

2

1. Meeraha korkiisa dadku deggan yahay oo ku nool yahay: xagga weynaanta waa meeraha shanaad, xagga qorrax xigiddana waa kan saddexaad; wuxuu u dhexeeyaa Waxaraxirta (Sahra) iyo Farrarre (Mariikh).

3

2. Dhulka intiisa negi oo engegan oo aan baddu fadhiyin.

4

3. Dhul kooban oo seere la yaqaan leh.

5

4. Ciidda aynnu cagaha ku haynno; duni; adduun; arlo; carro; if.

waa la naqliyay ✓

1

(Fadhiid-ka)

2

Ilmaha cudur aawadi ama dheefxumo darteed asaaggi ka hara oo fadhiga ku raaga oo aan soconnin; curyaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Fadhiidnima-da)

2

Fadhiid ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Fad-ka)

2

1. (daruur) madax; dhool.

3

2. Cad; jab.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dad, m.l) 1. Daruur yar. 2. Wax yar oo meel ka soo go'ay. 3. la-mid: fas.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. large cloud

2

fad m. n. large piece (of something), section

waa la naqliyay ✓

/faadh/ (n) hawo-gaaban (damac ama xiiso in-yar socda). e.g. His interest in music is only a passing fad.

waa la naqliyay ✓

1

-ay: (v) accept (ak sapt). Ex: ama fad ama ha fadin, waa lagu fadsiin; whether you accept or not, someone will make you accept

2

fad -ka: (n) piece of a larger thing

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax oggolow. Dh: doon. Li: diid.

2

fad -ka: (magac, lab, keli) xay cad ee cirka ku laalan oo ka samaysma uumi baxa ay kaawiga cadceedu biyaha dhulka jiifa ku samayso. Fad ayuu maanta cirku leeyahay. Dh: daruur, madax, dhool.

3

fad-ka: (magac, lab, keli) cad ama qayb ka mid ha walax. Fad weyn oo xabxab ah ayuu qaatay. Dh: fud, cad, jab.

waa la naqliyay ✓

(v) gush (gaash) ~ fah ku yiri

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) lagu tilmaansado wax daboolnaa oo mar qudha afka kala qaaday oo uu naqas ama wax kale ka soo baxay.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: bar.

waa la naqliyay ✓

Half

waa la naqliyay ✓

num: half

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) half (haaf) ~ bar

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax qaybtami kara labo ka kala dhig; ha dhannaysiin. Labada beerood bannaankanaa kala badha.

2

badh -ka: (magac, lab, keli) walax labo laga dhigay meel ahaan; wax labo u qaybtami kara, qayb ahaan. Dh: bar, in, nus, qayb. Li: dhammaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: half

2

lx: badh

3

pd: (-ka)

4

ps: num-m, n4-m

5

xe: 5:30, half past five

6

xv: bar {N}

7

key: badh

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhibco-dhibcaha ka soo horreeya daruur markaas di'id bilaabaysa.

waa la naqliyay ✓

1

faah¹: m.l la-mid: faaf¹ (2), faafid.

2

faah²: f.mg1 la-mid: faaf².

waa la naqliyay ✓

/feydh/ (v) dhadid, sida ubax ama caleen iwm, oo dhada ama qalala. e.g. These clothes have faded from being in the bright sunlight.

waa la naqliyay ✓

fade, adj. - macno daran; ujeeda la'aan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg faddanac.

waa la naqliyay ✓

1

v. comb

2

fidh [feminine] n. dust (in wind)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) timo fidhin ku kaakici oo feedh; shanlay timaha. Dh: fir, feedh.

2

fidh -ka: (magac, lab, keli) cabsi iyo baqdin.

waa la naqliyay ✓

v. open

waa la naqliyay ✓

1

a: fur {N}

2

de: open

3

lx: fudh

4

pd: (fudhay / fudhdhay)

5

ps: v1=

6

key: fudh

waa la naqliyay ✓

m. n. beard; chin

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) beard on a man's chin; beard (biirdh) ~ gar

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) fuqa hoose intiisa hore u soo taagan. Dh: gar.

2

gadh -ka: (magac, lab, keli) timaha ka baxa fuqa hoose ee ragga iyo orgida ama riyaha qaarkood. Gadhba gadh baa la tusaa!

waa la naqliyay ✓

1

a: gar {N}

2

de: beard; chin

3

lx: gadh

4

pd: (-ka Pl: gadhadh (ka))

5

ps: n4-m

6

key: gadh

waa la naqliyay ✓

Shadow

waa la naqliyay ✓

1

v. stay (behind), remain

2

hadh m. n. shade, shadow

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) continuing to stay after others have gone or left; remain (rimeeyn); stay (isteey) ~ har, joog

2

hadh -ka: (n) shadow (shaadhow); shade (sheeydh) ~ har, hoos

waa la naqliyay ✓

1

(fal) socod loo baxayo adigu fadhi oo ha socon. Dh: joog, har. Li: raac.

2

hadh: (fal) baaqi ahaw; wax madhanaya, adigu ka hadh.

3

hadh -ka: (magac, lab, keli) fallaadhaha iftiinku marka ay la kulmaan walax aanay ka dhex bixi karayn, muuqaalka walaxdaa u eg ee dhinaca kale ku samaysma. Ninna hadhkiisa ka dheerayn waa. Hadh gebi kolkuu yimaad hadh geed wuu baaba'aa. Dh: hoos, har, hadhac.

4

hadh -ka: (magac, lab, keli) magac ka mid ah magacda maalinta. Askarigu hadh iyo habeen waa heegane. Dh: har.

waa la naqliyay ✓

v. chop, cut up

waa la naqliyay ✓

-ay / jartay: (v) cut (kat); hack (haak); chop (jaap) ~ jar, goo

waa la naqliyay ✓

1

a: jar {O}

2

de: chop, cut up

3

lx: jadh

4

pd: (jadhay / jadhdhay)

5

ps: v1=

6

key: jadh

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) the act of boiling ~ kar

waa la naqliyay ✓

1

(ereycodeed) lagu tusmeeyo jabaqda wax mar qudha la gooyay.

2

kadh -a: (magac, lab, keli) dilid ama wax ku dhufasho.

3

kadh -ka: (magac, lab, klei) dhedigood dhalay dheecaan ka yimaadda oo dhalmada ka danbeeya. Dh: damceer, nifaas.

waa la naqliyay ✓

Extention

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) wax kale ku xooji, wax kale ku adkee. Dh: lar, nud.

2

ladh -ka: (magac, lab, keli) wax gaabtay ama tabar yaraaday, gobol yar oo lagu lammaaneeyo si loo dheereeyo ama loo tayeeyo. Dh: lar, nud.

3

ladh -ka: (magac, lab, keli) wax soo labanoqda ama xusuus hibasho leh oo qof ku soo kacda. Dh: dacar, gunaad, doog, lar.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax isku jira kala sooc oo inba dhan u saar; wax isku jira inta fiican dhan u saar. Dh: sooc, xul.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) ku qabo oo ku xidh si uu u xajiyo.

2

nadh -ka: (magac, lab, keli) bir yar oo badana afargees ama goobo ah oo dhexda ka daloosha boolka lagu xejiyo si ay u celiso. Dh: waysar nar

waa la naqliyay ✓

(fal) wax qoyan cadceedda u dhig si uu u qallalo. Dharka xallee oo wadh.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) wax fagan ama la fadhay.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) dharka qaarkood, dunaha tidcan ee cidhfaha ka laadlaada sida daaha gundhataha, shalmadaha iyo wixii la mid ah. Dh: tarash.

2

fadhaq -a: (magac, lab, keli) wax kala daatay. Hadalku waa fadhaq iyo firi. Dh: qubane.

3

fadhaq -da: (magac, dhedig, keli) eeg faddanac.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) labo shey ama in ka badan isku dar isku qas; isku laaq. Isku fadhax kuusha cad iyo ta guduudan. Dh: laaq.

2

fadhax-a: (magac, lab, keli) isku walaaq ama isku darka labo shey ama in ka badan.

waa la naqliyay ✓

Excavation

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) fagidda ama ururinta wax firi leh oo daatay. Dh: fadhis, fagid.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: fadhiyid.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg fadhid.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qaab loo socdo oo uu nin boodboodayo oo aan tartiib loo socon. Dh: kadle.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax fadhan ama fagan ahaan.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof aad u fudud. Fagadh faan badan la lama fadhiisto. Dh: biricbiric.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dho, m.dh) (fiisikis) Summad F. Halbeegga Caalamiga (H.C.) ee madhxinta, waxana loo qeexaa madhxinta madhxiye kasbaday saldanab 1 kuulam, marka keyd taraqiisa la gaarsiiyey 1 foolt. F. waa halbeeg ka weyn istiicmaalka caadiga ah, waxana la qaataa jajabkiisa oo ay ka mid yihiin biiko-f. (PF) iyo maykaro f. (µF).

waa la naqliyay ✓

m.l (-dho, m.dh) (fiisikis) Summad F. Halbeegga Caalamiga (H.C.) ee madhxinta, waxana loo qeexaa madhxinta madhxiye kasbaday saldanab 1 kuulam, marka keyd taraqiisa la gaarsiiyey 1 foolt. F. waa halbeeg ka weyn istiicmaalka caadiga ah, waxana la qaataa jajabkiisa oo ay ka mid yihiin biiko-f. (PF) iyo maykaro f. (µF).

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) timo ama wax kale oo adag ama qallafsan.

2

gafadh: (ereycodeed) tusmeeya kolka wax laga soo gooyo meeshii uu ku nabnaa ama laga soo dhufto. Seed buu laftii gadhaf ka soo siistay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) shaaha la karshay caleenta ka hadha. Dh: kufay

waa la naqliyay ✓

1

axadh¹: m.l 1. Cuntada dhadhankeeda la jeclaysto. 2. Hadalka nuxurkiisa dib loo sii dhadhansado.

2

axadh²: f.mg1 (-xdhay, -xadhay) Arrin si aad ah u lafagurid.

waa la naqliyay ✓

1

axadh¹: m.l 1. Cuntada dhadhankeeda la jeclaysto. 2. Hadalka nuxurkiisa dib loo sii dhadhansado.

2

axadh²: f.mg1 (-xdhay, -xadhay) Arrin si aad ah u lafagurid. m.f.dh, axadhid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) arrin ama talo si aad ah u lafagur.

2

axadh: (fal) gawsaha ku qabo oo aad u calali. Axadh maydhaxda.

waa la naqliyay ✓

v. search

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) search (seerji); -ay/tay: seek (siik), investigate (in-vesti- geeyt); examine (ig-zaaman) ~ baar, raadi. -Syn: hunt, quest

waa la naqliyay ✓

1

(fal) raadi wax ka maqan ama ka dahsoon. Qaamuuska ka baadh macnaha ereyga. Dh: raadi, baar, ji.

2

baadh -ka: (magac, lab, keli) afarta haad ee turubku leeyahay mid ka mid ah. Dh: baar.

waa la naqliyay ✓

1

de: search

2

lx: baadh

3

pd: (baadhay / baadhdhay)

4

ps: v1=

5

see: baar {N}

6

key: baadh

waa la naqliyay ✓

m.l (-dhayaal, m.l/dh) (juqraafi) Goobo la mala-awaalay oo taalla bartamaha labada cirif dhexdooda, waxaana sameeyay goobahaas sallax la dhex mariyay bartamaha goobahaasi isla markaas waa bartamaha dhulka, waa goobo weyn, wareeggeeduna waa kan ugu dheer ee dhulka; dhulbar.

waa la naqliyay ✓

m.l (-dhayaal, m.l/dh) (juqraafi) Goobo la mala-awaalay oo taalla bartamaha labada cirif dhexdooda, waxaana sameeyay goobahaas sallax la dhex mariyay bartamaha goobahaasi isla markaas waa bartamaha dhulka, waa goobo weyn, wareeggeeduna waa kan ugu dheer ee dhulka; dhulbar.

waa la naqliyay ✓

Equator

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) xarriiq aan muuqan oo maangadeedka oo cilmi ahaan lagu tusmaysto dhexidhka dhulka.

2

badhe -ha: (magac, lab, keli) kala qaybiyaha walax, meel ama dhul.

waa la naqliyay ✓

1

badhi¹: m.l la-mid: bari¹.

2

badhi²: m.dh (-iyaal, m.l/dh) (botani) Xubin (dhir) qaybta dhulka ka hoosaysa ah, taas oo u suurta gelisa inuu noolaado xilli abuur ilaa xilliga ku xiga. Badhidu waa xiddo isbeddel ku dhacay oo jirrid gaaban oo ballaadhan leh. Tusaale: “Basal”.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyaal, m.l/dh) (botani) Xubin (dhir) qaybta dhulka ka hoosaysa ah, taas oo u suurta gelisa inuu noolaado xilli abuur ilaa xilliga ku xiga. Badhidu waa xiddo isbeddel ku dhacay oo jirrid gaaban oo ballaadhan leh. Tusaale: Basal. la-mid: bari²: (1).

waa la naqliyay ✓

f. n. buttocks; tail of sheep

waa la naqliyay ✓

1

(Badi) N, Og Chloris roxburghiana Schult. Gramineae.

2

N Enteropogon barbatus C.E. Hubb. Gramineae.

3

N Tetrapogon villosus Desf. Gramineae.

4

N Adenium obesum (Forsk) Roem. & Schult. Apocynaceae.

waa la naqliyay ✓

-da: (n) rump (ramp); buttocks (ba tek); posterior (paas tiiri yar)~ bari, dool

waa la naqliyay ✓