eymaanyo

(Maanya-da)

1. Heesaha ugaarta.

2. Bad.

3. Geed xoolaha qaarkood daaqaan.

maanyo¹: m.l Nooc ka mid ah mariidka oo laga isticmaalo xeebta iyo Jubbada hoose, waxaa laga sameeyaa dhecaan geed; qubley, manyiikay, libin, waaray.

maanyo²: m.dh 1. Bad. 2. Hees ay dabatadu ugaarta ku sasabato. 3. Nooc dhirta ka mid ah oo ay xawayaanku nafaqo ka helaan marka ay cunaan.

m.dh 1. Bad. 2. Hees ay dabatadu ugaarta ku sasabato. 3. Nooc dhirta ka mid ah oo ay xawayaanku nafaqo ka helaan marka ay cunaan.

n. song relating to hunting ~ fishing

maanyo [feminine] n. sea

maanyo [feminine] n., [collective] plant species, used for grazing

-maanyada: (n) sea (sii); ocean (ow shan) ~ bad-da

-da: (magac, dhedig, keli) muuqaal guud oo cufan oo cabsi leh oo laga dareemo daruuraha iyo mawjadaha badda oo meel fog ka muuqda. Habeenka ay soo onkoddo maanyo madaw mayay baa laga baqaa. Dh: mawjad, rayo.

maanyo -da: (magac, dhedig, keli) magac ay Soomaalidu badda u taqaan. Biyo maanyo sixirka iyo ishaba waa u daawo. Dh: bad.

maanyo-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar carruurta lagu ciyaarsiiyo oo inta jirjirka loo jiifsado ilmaha la ciyaarsiinayo lagu fadhiisiyo faraha lugah dushooda oo kol kor loo qaado kolla hoos loo dhaadhiciyo isaga oo loo heesayo. Dh: bidhibidhi, bidhinbidhi.

maanyo-da: (magac, dhedig, keli) geed ay xooluhu daagaan. Maanyo ayuu xoolihiisii u soo guray.

maanyo -da: (magac, dhedig, keli) sakaarada dhedig. Maanyo orod laguma gaadho. Dh: yac. Li: atoor.

(Yaanya-da)

Miro guduudan ama cillaanxigeen ah oo la cuno iyagoo ceeriin ama bisil; Inta badan iidaankaa lagu daraa.

m.dh.u (botani) Miro guduudan ama cillaan xigeen ah oo la cuno iyagoo ceerin ama bisil; inta badan iidaankaa lagu daraa.

m.dh.u (botani) Miro guduudan ama cillaan xigeen ah oo la cuno iyagoo ceerin ama bisil; inta badan iidaankaa lagu daraa.

Tomato

f. n. tomato

(Yanyo) All Som. Lycopersicun esculentum Mill. Solanaceae.

-yaanyada: (n) tomato (ta-meey-tow)

-da: (magac dhedig, keli) tamaandhada gasaaca laga sameeyo. Kiloo yaanyo ah iga gad. Dh: tamaandhaxabuub

de: tomato {C & S}

initial: y

lx: yaanyo

pd: (/da)

ps: n6-f-enum

key: yaanyo

(Gamaanya-da)

Hurdo; lulmo.

m.dh Lulmo; hurdo.

m.dh Lulmo; hurdo.

f. n., [abstract] drowsiness

-da: (magac, dhedig, keli) ciyaar ay wada dheelaan ragga iyo haweenku oo caan ku ah gobolka Shabeellada hoose iyo meelo kale. Qalabka loo qaato ama lagu ciyaaro waxaa ka mid ah durbaan weyn oo la yiraahdo Yoome, durbaan yar oo la yiraahdo Jabuu iyo teneg.

gamaanyo -da: (magac, dhedig, keli) hurdada ka hor, caajiska iyo hamaansiga la yeesho; dareenka lagu garto in ay qof hurdo hayso. Gamaanyo ayaa haysa cunugee seexi. Dh: hurdo, lulmo, lulo.

cf: gama'

de: drowsiness

lx: gamaanyo

pd: (/da)

ps: n0-f-abs

key: gamaanyo

-da: (magac, dhedig, keli) baryo qabqabsi ah oo la moodo boob.

(Samaanya-ha)

(waayadii hore) xoolo wiilka dhasha laga bixiyo oo dad gaar ah (yibir, caadaqaate) la siiyo.

m.l/dh (Waayadii hore) xoolo wiilka dhasha laga bixiyo oo la siiyo dad gaar ah (yibir, caadaqaate).

m.l/dh (Waayadii hore) xoolo wiilka dhasha laga bixiyo oo la siiyo dad gaar ah (yibir, caadaqaate).

m. n. gift traditionally given to a member of the Yibir caste, in return for his blessing on a newborn child

-da: (magac, dhedig, keli) waagii hore, xoolo la siiyo caadaqaate oo laga bixiyo wiilka dhasha lana siin jiray Yibraha.

cf: xamfaley, Yibir

de: gift traditionally given to a member of the Yibir caste, in return for his blessing on a newborn child

initial: s

lx: samaanyo

pd: (/ha)

ps: n6-m

key: samaanyo

(Geelmaanya-da)

Nafley aad u weyn oo badda ku nool: waxay u eg tahay neberiga, sidiisoo kalena waxay leedahay caano; waxay cuntaa saaruqda; habarey-maanyo.

m.dh Naasley aad u weyn ee badda ku nool oo nibiriga u eg.

m.dh Naasley aad u weyn ee badda ku nool oo nibiriga u eg.

f. n. dugong, sea cow, manatee

-da: (magac, dhedig, keli) naflay aad u weyn oo badda ku nool oo caano leh una eg nibiriga. Hilib geelmaanyo ayaan cunay.

de: dugong, sea cow, manatee

lx: geelmaanyo

pd: (/da)

ps: n6-f

syn: habarey-maanyo

key: geelmaanyo

f.mg3 (-ooday, -ootay) Gamaanyo dareemid.

f.mg3 (-ooday, -ootay) Gamaanyo dareemid.

(fal) hurdoo; lulmoo.

(Ged-magna) S Sonneratia alba J.E.Smith Sonneraceae.

v-aux, sg., neg.-prp: I am not doing (X) / he is not going to do (X)

(pronoun plus negative) I ... not; he ... not. Ex: waxba arki maayo; I don't see anything

-da: (magac, dhedig, keli) sakaarada dhedig. Maayo orod laguma gaadho. Dh: maanyo, yac. Li: atoor.

maayo-da: (magac, dhedig, keli) suugaan gabraaratada (ugaarsatada) berriga u gaar ah waana sida geeraarka ama salsalka awrta kolka la rarayo jiibteeduna waa: ood roon ma gooyoow, ajaa rarayee hoo, yalax yalax u rooroow, ma yal roobaad baa ee hoo. Ninkaasi wuxu yaqaan sida maayo loogu luuqeeyo.

de: I am not doing (X) / he is not going to do (X) With infinitive verb form

lx: maayo

ps: v-aux-1sg/3m-neg-prpg

xe: I am not going to loan out any money.

xv: Anigu lacag amaahin maayo.

key: maayo

(Bagno) May, S Bleparispermum fruticosum Klatt. Compositae.

-da: (tilmaame) naag aan wanaagga iyo xumaanta kala aqoon oo doqon ah.

caanyo -da: (magac, dhedig, keli) farsamaxumi aan wax si fiica loo qaban.

caanyo -da: (magac, dhedig, keli) eeg caanyeys.

f. n. hug, embrace

-haanyada: (n) hug (haag); embrace (embareey) ~ habsiin

de: hug, embrace

lx: haanyo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: haanyo

da: (magac, dhedig, keli) midho macaan oo buruq jilicsan oo udgoon leh khudrada karin la'aanta lagu cunana ka mid ah oo qeedka cambaha la yidhaa uu bixiyo. Nin maango cabbaa mabsuud noqoy. Dh: cambo-laf, maangoo.

maango -da: (magac, dhedig, keli) geed weyn oo hadh macaan leh oo bixiya midhaha maangada. Dh: cambe-laf.

-ha: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah jaadadka taallooyinka xasuusta loo dhiso. Waxan arkay maanlo aad u dheer. Dh: taallo.

(Maansa-da)

Magac guud oo suugaaneed oo kooba waxyaalo badan oo la tirsho, sida gabayga iyo masafada.

m.dh (-ooyin, m.l) Suugaanta qayb ka mid ah oo ka kooban waxyaabo badan oo la tirsho sida, gabayga, masafada, heesta iyo wixi lamida.

m.dh (-ooyin, m.l) Suugaanta qayb ka mid ah oo ka kooban waxyaabo badan oo la tirsho sida, gabayga, masafada, heesta iyo wixi lamida.

f. n. poem, verses, poetry

-maansada: (n) poetry (po-watri); poem (powam); poetic work

-da: (magac, dhedig, keli) magac guud oo kooba jaadadka suugaanta ee tixaysan sida gabayga iyo masaffada; waa tixo xarafraac iyo qaafiyo leh oo la allifo laguna luuqayn karo. Caloow maanka kuma hayn inaan maanso tiri-yaaye. Dh: suugaan, tixo.

maanso -da: (magac, dhedig, keli) tix keli ah oo laga tiriyay fikrad ama arrin cayiman maansada sidaa loo tiriyaa waxay leedahay miisaan iyo xarafraac keli ah.

bw: Arabic

cf: giis

de: poem, verses, poetry

lx: maanso

pd: (/da)

ps: n6-f

key: maanso

f.g3 (-yaday, -yatay) Hanti saami ku qaybsasho. la-mid: saanyoo.

v. share, take a share of livestock ~ wealth

(fal) dooro oo saamigaaga sheego. Dh qaydo.

cf: saami

de: share, take a share of livestock ~ wealth

initial: s

lx: saanyo

pd: (saanyaday)

ps: v3a=tr

key: saanyo

(Yaanba-da)

Bir xalleefsan oo af ballaaran oo daab leh, oo beeraha lagu falo.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Bir xalleefsan oo af ballaaran iyo daab leh oo beeraha lagu falo. 2. Bir af ballaaran oo godan leh oo ay cagafcagaftu beeraha ku fasho.

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Bir xalleefsan oo af ballaaran iyo daab leh oo beeraha lagu falo. 2. Bir af ballaaran oo godan leh oo ay cagafcagaftu beeraha ku fasho.

f. n. hoe

-yaanbada: (n) adze (aadas) also adz; hoe (hoow) ~ yaambo

-da: (magac, dhedig, keli) eeg yaambo.

a: yaambo

de: hoe

initial: y

lx: yaanbo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: yaanbo

معرقة

(fall si calaacalah cid kale wax u weyduso oo u bari. Bal adeerkaa ku yaanya inuu wax ku siyo. Dh: tuug, calaacal

(Ammaana-da)

Xoolo, ama wax kale oo in laysu hayo laysugu dhiibto; ereg; ergiso.

m.dh 1. Wax cid loo dhiibto si ay u xafiddo. 2. Kalsooni cid lagu qabo; aamminaad.

m.dh 1. Wax cid loo dhiibto xafiddo. 2. Kalsooni cid lagu qabo; aamminaad.

f. n. pledge, credit; something given in trust ~ for safekeeping

(fal) qof aad jeceshahay ammaanta aad rabto u tiri. U tiri ereyada qurxoo, ammaano adaa dhalee.

ammaano -da: (magac, dhedig, keli) wax aanu qofku lahayne, cid kale u dhiibatay si uu uga faa'ideysto. Ammaanada u celi dadkii lahaa. Dh: ergise, caariyo.

ammaano-da: (magac, dhedig, keli) xoolo ama wax kale oo in la isu hayo la iskugu dhiibto. Ammaano badan baa la ii dhiibtay.

bw: Arabic

de: pledge, credit; s.t. given in trust ~ for safekeeping

lx: ammaano

pd: (/da)

ps: n6-f

key: ammaano

f.mg3 (-saday, -satay) Qof, ayaan yeelasho.

(fal) wax ku nasiibso.

-da: (magac, dhedig, keli) hab lagu sameeyo hasha rimi weyda oo ah fandhaal maydhax lagu duubo oo sibisha lagaga xoqo si loogu daweeyo oo ay u rinto.

(Qumanya-da)

(senen) Qof karti u leh inuu il cid wax ku yeelo ama dhabataysto.

m.dh (-ooyin, m.l) Q. ah: naag karti u leh in ay il cid wax ku yeelayso. la-mid: qumayo.

m.dh (-ooyin, m.l) Q. ah: naag karti u leh in ay il cid wax ku yeelayso. la-mid: qumayo.

f. n. person with the evil eye

-qumanyada: (n) 1. she-devil; bitch (biij). 2. witch (wij) ~ qumayo

-da: (magac, dhedig, keli) qof cawri iyo il leh; naag wax cawrida oo il xun. Qumanyola is kuma doondoonto. Dh: qumayo, bido.

de: person with the evil eye

lx: qumanyo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: qumanyo

-da: (magac, dhedig, keli) cunto kaydgal ah oo ka kooban gobka midhihiisa oo la engajiyey oo subag lagu daray.

(Ximaaya-da)

Xifaalo; xin.

m.dh Xifaalo; xin.

f. n. spite, hostility, sarcasm

-da: (magac, dhedig, keli) eeg ximaayad.

cf: xin; xifaalo

de: spite, hostility, sarcasm

initial: x

lx: ximaayo

pd: (/da)

ps: n6-f

key: ximaayo

f.mg3 (-saday, -satay) Ku a.: cid ammaano u dhiibasho.

f.mg3 (-saday, -satay) Ku a.: cid ammaano u dhiibasho. m.f.dh, ammaansasho.

(fal) ammaano ahaan u soo qaado.

m.dh la-mid: armaajo.

-da: (magac, dhedig, keli) sanduuqa weyn ee sarajooga oo dharka lagu gurto. Dh: armaajo.

m.dh la-mid: cadanyo.

f. n. itching; skin irritation