eye
Qaamuuska Ereybixinta: Bayoolaji (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Eye
Isha
Qaamuus-Yare Caafimaad: Ingiriis-Soomaali - Deeqa Cali [1999]
eye
(n) an organ that allows humans to see and sense light.
isha
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
eye
/aay/ (n) 1. il (dhaayaha araga middood) (n) 2. wax il-shabbaha, sida daloolka irbadda iwm (v) 2. eegid (indhaha saarid).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
eye
n., il, ishi; eyes, indho, -ihi; ball, the pupil, isha inankeda, or isha wiilkeda, indhaha wiilkoda (plur.); beam, glance, daymo, -adi, eegmo, adi; brow, kod, -ki; drop, ilmo, -adi.
black-eyed, a., nin indha madow; pink-eyed, nin indha yaryar; grey-eyed, nin indha cawlan; one-eyed, qof cawaran, il la’.
one-eyed person, n., cawar, -ki.
be one-eyed, v.i., cawarnaw, cawar ahaw, cawaran, cawar noqo.
eye-lash, n., isha baalkeedi, indhaha baalkooda (plural).
eye-lid, n., xirib, -ti; upper eyelid, xirib sare, -ti; lower eyelid, xirib hoose.
eye-sight, n., arag, -gi.
eye-sore, a., isha boog ku leh.
eye-tooth, n., mici, -di; eye-teeth, miciyo, miciyihi.
iris of the eye, n., bu', -di, isha bu'deeda, indhaha bu'dooda.
cornea of the eye, n., isha caloosheeda cad, indhaha calooshooda cad (plural).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
booree
f.g2 (-reeyay, -raysay) Wax boor u eyelid; la-mid: boodee.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
booree
f.g2 (-reeyay, -raysay) Wax boor u eyelid. m.f.dh, boorayn.
Qaamuuska Ereybixinta: Fisikis (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Gobol-Ileed
Eyepiece
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Il duufaan
Eye of the storm
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
afkulleeble
m. n. one who has an evil eye ~ brings bad luck
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
baar
v. examine, inspect, investigate, analyze; search
baar v. not sell out, be leftover
baar m. n. tip, peak, upper part of something
baar m. n., (mass n.): eyelashes; hair on the hump of a camel's back
baar m. n. bar, pub, night club
baar [feminine] n., [collective] palm tree species
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bakaal
m. n. cataract of the eye
bakaal m. n. (adj.): strong person; robust, muscular
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bakooro
f. n., [collective] conjunctivitis (eye disease)
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
balac
m. n. glance, look; opening the eyes to look at
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
baqbaq
m. n. discharge from the eyes, rheum; aged sap ~ resin
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
belel
v. burn [fig.] (of someone's hand, eyes)
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
biciriir
v. look from under one's eyelids, glance furtively
biciriir vl. n. furtive glance, quick look
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bikaacsasho
vl. n. act of opening wide (eyes, legs, etc.)
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bikaacsi
vl. n. act of opening wide (eyes, legs, etc.)
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bikaacso
v. open up ~ wide; opening one eye's or spreading one's legs while sitting
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bir
f. n. pupil of the eye
bir [feminine] n., [collective] iron; metal
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
bokooro
f. n., [collective] eye disease
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
buruq
f. n. tuber species, rootcrop; any round fleshy object; eyeball
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
cagaarshow
m. n., [collective] eye disease making them look green, jaundice; yellow fever
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
cawar
v. hurt, wound; cheat, dupe
cawar m. n. blind, cross-eyed ~ one-eyed person
cawar m. n. shark species
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
eeye
num.-suf: approximately, about, or so
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
eeye
de: approximately, about, [NUMBER] or so
lx: eeye
pd: (/ha)
ps: num-m-suf
xe: approximately 50
xv: -eeyo {N & C}
key: eeye
Magacyada Dhirta Ceel-Dheere iyo Buula-Burte (Soomaali-Laatiin) - D. Herloker, B. Kujar [1985]
YEYE
Commiphora erythraea 10
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ee
1. Tiraab xiriiriya ereyada iyo tixaha hawraarta: oo; -e. (Nin wanaagsan ee geesi ah).
2. Xarafka e oo dheer; (ē).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ee
ee¹: xi. 1. Eray lagu xiriiriyo laba weerood aan xor ahayn. Tusaale: “Nin wanaagsan ee geesi ah”, “Xarunta dhexe ee xisbiga”. 2. Eray lagu xiriiriyo laba weerood xor ah. Tusaale: “Ha kicin wuu bukaa ee ama wuu bukaa ee ha kicin”, “Meel kastaba aynu ka eegno ee heli mayno”, “Cali wuu shaqayay ee Maryam baa seexatay”. la-mid: e.
ee²: u.j Eray qof lala hadlayo dareenkiisa lagu soo jeediyo. Tusaale: “Ee aabbe!”. la-mid: eeyaa.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ee
xi. 1. Erey lagu xiriiriyo laba weerood aan xor ahayn. Tusaale: Nin wanaagsan ee geesi ah. Xarunta dhexe ee xisbiga. 2. Eray lagu xiriiriyo laba weerood xor ah. Tusaale: Ha kicin wuu bukaa ee ama wuu bukaa ee ha kicin. Meel kastaba aynu ka eegno ee heli mayno. Cali wuu shaqayay ee Maryam baa seexatay. la-mid: e.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ee
conj. and; that which ...; so ...
ee [conjunction] of, pertaining to
ee [feminine] n. EE, long E [digraph letter of the Somali alphabet.]
ee inter. hey!, oh!
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ee
long vowel of e. Ex: Eebbe; God; creator. eeddo; aunt
ee (preposition) belonging or connected to: of. Ex: baabuurta cusub ee dawladda; the new cars of the government
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ee
shaqalka 'e' oo dheer.
ee: eray qof lala hadlayo dareenkiisa lagu soo jeediyo. 'Ee aabbe!' Dh: eeyaa.
ee: (xidhiidhiye) tiraab xidhiidhisa tixaha hawraarta weedhaysan. Kani waa dersigii xisaabta ee uu shalay macallinku innoo dhiibay.
Qaamuus Soomaali-Carabi oo Kooban - Cabdirisaaq Maxamed Cilmi Ina-Warfaa [2007]
ee
و
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Ey
(Ey-ga)
Eey.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
ey
ey¹: m.l la-mid: eey¹.
ey²: m.dh la-mid: eey².
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
ey
ey¹: m.l la-mid: eey¹
ey²: m.dh la-mid: eey².
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
ey
vl. pron. she, it [fem.]; they
ey m. n. dog
ey [feminine] n., [collective] female dog, bitch
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
ey
-ga: (n) dog (dhoog) ~ eey
Magacyada Nafleyda Soomaaliyeed (Laatiin-Talyaani-Ingiriis-Soomaali) - Funayooli, Simoneeta [1985]
Ey
(I) Cane, generico;
(E) Dog, generic
(S) Ey (S. g. Ei)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
ey
-da: (magacwadareed) xayawaanka dabjoogta ah ee aadamaha la nool. Dh: ay.
ey-ga: (magac, lab, keli) labka ayda. Dh: ay.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
aye
/aay/ (adv) haah (haye) ; waa yahay (u woodid ama aqbalid). e.g. Aye aye captain.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Aye
magac loo baxsho wiil la filayo in uu yeesho mustaqbal fiican ama waxa uu samayn doono loo aayo.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
dye
/dhaay/ (n) 1. renji, asal (v) 2. rinjiyeyn, aslid.
Eraybixinta Af Soomaaliga ee Hawlaha Wasaaradaha (Soomaali-Ingiriis-Talyaani) - Guddiga Af Soomaaliga [1972]
Dye
Sibaaq: kudaal
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
dye
n., sibaq, -i; v.tr., sibaq.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
E,e
/ii/ xarafka shanaad ee alifbeetada ingiriisiga.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
ère
ère, n.f. - muddo taariikheed.
Qaamuus Faransiis-Soomaali - Maxamed Cabdi Maxamed [1985]
été
été, n.m. - xagaaga; xilliga u dhexeeya bilaha Juun ilaa Ogosto.
solstice d'été - bilawga kululaha (21 Juun)
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
eve
1. /iiv/ (n) Xaawo (xaaskii Nebi Aadan).
eve: /iiv/ (n) 1. habeynka ama maalinta faysto ka horaysa. e.g. New Year's Eve (n) 2. horaanta dhacdo ama arin muhiim ah.
Qaamuuska Aasaasi: Ingiriis-Soomaali - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1993]
ewe
/yuw/ (n) lax (dheddiga idaha).
Qaamuus Ingiriis-Soomaali - Baadari Larajaasi [1897]
ewe
n., lax, -di, sabeen, -ti.
Qaamuuska Ereybixinta: Juqraafi (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1987]
Rye
Shaylam
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Beyle
nickname; name-m grayer. Syn: Beydan
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
beyle
magac loo baxsho wiil dhashay isaga oo uu midabkiisu aad u madaw yahay.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
beyse
vl. pron., [conjunction] instead, she / they,
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
beyse
de: instead, she / they + [FOCUS] = baa + ay + -se
lx: beyse
pd: (bayse)
ps: focus + vpro + conj
key: beyse
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Geyre
(Geyra-ha)
Dabayl qabow oo xagga badda ka timaadda; cooli.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
geyre
m.l 1. Dabeyl qabow oo soo dhacda galabnimada xilliga xagaaga. 2. Neecaw udgoon, muddo yar socota, oo galabnimada wakhtiga kulaylaha ka timaadda xagga badda.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
geyre
m. n. cold wind coming from the sea
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Geyre
nickname; name-m cold wind coming from the sea. Lit: he who was born while such wind is blowing; nickname: anger, rage. Lit: temperamental man. Syn: Geyro
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
geyre
-geyraha: (n) cold breeze or wind that blows in the night
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
geyre
de: cold wind coming from the sea
lx: geyre
pd: (/ha)
ps: n7-m
key: geyre
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Jeyte
nickname-m stronger
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Jeyte
magac loo baxsho wiil ay ka muuqdaan astaan xoog iyo karti.
Qaamuuska Magacyada Soomaalida: Soomaali-Ingiriis - Anwar Maxamed Diiriye [2006]
Keyse
name-m prosperity
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Keyse
magac loo baxsho wiil xilli barwaaqo ah dhashay ama reerka badhaadhe u horseeday.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Meeye
Meeye?
Xaggee jiraan? Aawaye?
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
meeye
e.we eeg mee.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
meeye
loc. question word, pl. where are they?
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
meeye
(question word) where are they?
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
meeye
(magac'uyaal) ereysu'aaleed u dhigma aaway halkee ayuu jiraa.
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
meeye
de: where are they?
lx: meeye
ps: qw-loc-pl
syn: aawaye
key: meeye
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
reyte
m.l (-tayaal, m.l/dh) 1. Silig shaqab ah oo sariiraha lagu sameeyo. 2. Miro kuuskuusan oo miraha gobka ka yara weyn leh midab madow oo dharka lagu dhaqan jiray.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
reyte
-ha: (magac, lab, keli) silig shaqab ah oo sariiraha lagu sameeyo.
reyte -ha: (magac, lab, keli) midho kuuskuusan oo miraha gobka ka yara weyn leh midab madow co dharka lagu dhaqan jiray.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
seyle
m.l (-layaal, m.l/dh) Nooc ka mid ah halaqa ciidda u eg, booda oo halis ah; good; cawladile.
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
seyle
-ha: (magac, lab, keli) ciyaar aad u da' weyn oo laga ciyaaro Gobolka Shabeellada Hoose ee Soomaaliya. Xilliyada ay barwaaqadu aaranka tahay ee ay beeruhu baxaan ayay ragga iyo haweenku wada ciyaaraan iyaga oo adeegsanaya qalabka ay ka midka yihiin: durbaan weyn, teneg bilaabo gees dheer leh oo madaxiisu qalin yahay gardhaas iyo kabo maqaar ah.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
seyte
: so she said
Qaamuus Soomaali-Ingiriis - Madiina Cismaan, R Deefid Zork [1993]
seyte
de: so she said = saa + ay + tiri
initial: s
lx: seyte
ps: expr
key: seyte
Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]
TEYEG
(Teieg) N, C Terminalia brownii Fresen. Combretaceae.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Weeye
1. Erey dadka warramaya lagaga warguro; waa tahay; haye; kow.
2. Sidee la yahay? Maxaa la sheegay? iska warrama; ma nabad baa?.
3. Wuxuu la macne yahay waa (waxayse ku kala duwan yihiin, weeye ereyga ama hadalka ay weheliso waa ka dabadhacdaa, sida: Cali weeye - waa Cali; wiil wanaagsan weeye - waa wiil wanaagsan; ...).
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
weeye
qr.dd Qurub lagu muujiyo tiraab weereedka marka uusan fal ahayn. Tusaale: “Ninkanu macallinka cusub ee dugsiga weeye”. la-mid: waaye, weeyaan.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
weeye
qr.dd Qurub lagu muujiyo tiraab weereedka marka uusan fal ahayn. Tusaale: Ninkanu macallinka cusub ee dugsiga weeye. la-mid: waaye, weeyaan.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
weeye
class: he / she / it is ... [verbless declarative]
weeye inter. yes, o.k., right, it is so
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
weeye
(v) that is / it is... Ex: Arbaco weeye; it is Wednesday
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
weeye
(qurub) erey dadka waramaya lagaga warguro; waa tahay; haye; kow.
weeye: (qurub) erey la macne ah 'yahay' oo aan kelidii macno samayn oo erey kale ka dabadhaca.
weeye: (tilmaame) sugid tirooyinka la raacsho. Afar iyo saddex laysu geeyey waxa weeye toddoba. Dh: la mid.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]
Weyne
(Weyna-ha)
Ilaah; Eebbe; Rabbi.
Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]
weyne
m.l Ilaah; Rabbi.
Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]
weyne
m.l Ilaah; Rabbi.
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
Weyne
m. n. God
Qaamuuska Afmaal: Soomaali-Ingiriis - Saciid [2013]
weyne
m. n. big one
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
Weyne
-Weynaha: (n) Allah (allah); God (gaadh); deity (diyati) ~ Ilaah, Eebe, Waaq
Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]
weyne
-weynaha: (n) the big or huge one; great (gareeyt). Ex: ninka weyne; the big man (guy)
SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]
Weyne
-ha: (magac, lab, keli) mid ka mid ah magacyada Eebbe ce jaliilka ah. Weynaha Allaan wanaag badan baryaa.