etre

ère, n.f. - muddo taariikheed.

été, n.m. - xagaaga; xilliga u dhexeeya bilaha Juun ilaa Ogosto.

solstice d'été - bilawga kululaha (21 Juun)

agg. - saddex.

Xuddun

bartamaha, dhexda

/senta/ (bre) center (ame); (n) 1. bartanka; dhexda (n) 2. xarun; saldhig (v) 3. bartamaha geeyn.

centre, n.m, - Dhexda; Xarun; Badhtan.

n., dhex, -di.

élytre, n.m. - baalasha adag ee xasharaadka (cayayaanka)

/intayar/ (adj) dhammaan, gebi ahaan. e.g. entire world.

a., dhamaan, dhan, dhami, idil, leel.

entrée, n.f. - soo galid; gelin

entrée interdite - lama geli karo (marin ma leh).

entrée interdite sauf personnel - qof aan ka shaqayn ma geli karo (looma oggola).

entrée d'argent - dakhli

entrer, v. - gelid; la galo; soo gala.

entrer en collision - isku dhicid; is duqayn.

enture, n.f. - madax isugalin; isku dhajin.

étirer, s'.,v. - jimicsi.

étrave, n.f. - madaxa markabka

étrier, n.m. - qanjada faraska dhiniciisa ka laalaada oo lugta la gashado; rakaab

lettre, n.f. - Xaraf; Warqadda laysu diro

lettre par avion - Hawo ku dirid (warqad).

lettre de crédit - Warqadda amaahda

lettré, adj. et n. - Qofka dugsiga dhigta; Ciyaal iskuul; Qofka aqoonta badan leh

cong. - markii, intii (waqti).

mettre, v. - dhigista; dhigid; dhigo.

mettre sens dessus-dessous - qalibid.

mettre en pièces - googo'in

mettre la table - miis diyaarin (wax lagu cuno).

mettre en soute - meesha tareenka ama markabka shidaalka loogu kaydiyo.

mettre en échec - fashilin; jabin.

mettre en vigueur - xoog u marin; ku khasbid.

mettre pied à terre - ka degid (waxaad fuushanayd).

mettre à l'épreuve - imtixaanid; tijaabin.

mettre fin à - dhammayn (qaandaraaskii urur ka dhammaaday).

mettre au supplice - Haweysi; wuxuu qof haweysanayo ama ku hawiyo.

mettre à part, à l'écart - laga sooco inta kale; gooni ka geysid kuwa kale.

mettre de côté - la badbaadiyey; la beydsho; keydinta lacagta iwm; mustaqbalka loo dhigo.

mettre à mort - gawracis; qalis; dilid (nafta ka qabasho).

mettre nu - ka bixin; qaawin (diir ama qolof); ka xuubin ama la xayuubin.

mettre debout - sare u qaadid

mettre en danger - khatar gelin; la khatar gesho.

mettre en désordre - kala daadin; kala lumin.

se mettre - fadhiisad

se mettre en colère - cadhooda

neutre, adj. - Dhanna raacsanayn; dhexdhexaad ah.

piètre, adj. - aan qiimo lahayn.

prêtre, n.m. - wadaadka

/ritayar/ (v) 1. hawl-gabid (shaqo ka fariisi, da' darteed) 2. ka tegid (meel kale u bixid) 3. dib-u gurasho 4. sariir aadid (seexasho).

retiré, v. - keli-nool; aan la wehelin; kelinimo;

retiré du monde - cidla ku noolaasho; qofka aan jeclayn in dad kale la noolaado

v.i., dib u joogso, ka tag, caari; retire from business, dantaa ka tag; v.tr., (take from) ka qaad.

tertre, n.m. - meel yare taag ah

s.m. - ubuc, uur kujir.

ventre, n.m. - calool.

astre, n.m. - Xiddig.

autre, adj. - wax kale

l'un l'autre - midba midka kale.

degré, n.m. (mesure d'angle) - Qiyaas lagu giyaaso xaglaha; digrii.

marche - Jaranjaro

niveau - Heer.

degré d'instruction - Wax la qori karo lana akhriyi karo.

dette, n.f. - Qaan; deyn

s.m. - Yuhuud.

/iiri/ (adj) baqdin leh.

égaré, adj. - habow; marin habow; ambasho; gooni u bax

élire, v. - la doorto; doorid; la doortay.

encre, n.f. - khad.

prep. - dhexe, gude.

/entari/ (n) 1. gelid, gelitaan (n) 2. irrid, illin (n) 3. qoraal-gelin, sida qoraalka liis la geliyo iwm (n) 4. gelitaan-tartan iwm.

errer, v. - warwareegis (socod) aan ujeeddo lahayn; warwareegga aan u jeeddo lahayn

errer à l'aventure - is biimayn.

étage, n.m. - dabaq ka mid ah guriga ama dhismaha fooqa ah

étale, n.m. - marka baddu dagan tahay.

étape, n.f. - marxalad; heer; meesha markaas la marayo

pref. - horkaba tilmaama kala duwanaansho.

Etar

/iithar/ (n) kiimiko dadka lugu suuxiyo.

étude, n.f. - waxbarasho.

salle d'études - qolka waxbarashada; qolka wax lagu akhristo.

étude du soir - waxbarashada habeenki

cycle d'études - aqoon isweydaarsi; siminaar; waxbarasho gaaban.

directeur d'études - maamule waxbarasho

bourse d'études - deeq waxbarasho

étuve, n.f. - qol aad u kulul.

/ekistra/ (adj) dheeraad, saa'id, buro.

- pref. - horkabe tilmaama ka baxsan, dheeraad.

extra agg. e s.m. ugu wanaagsan, caadi ahayn, loogu tala gelin.

extra, préf. et adj. - wanaagsan.

genre, n.m. - nooc; qayb; laan.

(Geyra-ha)

Dabayl qabow oo xagga badda ka timaadda; cooli.

m.l 1. Dabeyl qabow oo soo dhacda galabnimada xilliga xagaaga. 2. Neecaw udgoon, muddo yar socota, oo galabnimada wakhtiga kulaylaha ka timaadda xagga badda.

m. n. cold wind coming from the sea

nickname; name-m cold wind coming from the sea. Lit: he who was born while such wind is blowing; nickname: anger, rage. Lit: temperamental man. Syn: Geyro

-geyraha: (n) cold breeze or wind that blows in the night

de: cold wind coming from the sea

lx: geyre

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: geyre

-ha: (magac, lab, keli) magac guud oo lagu yidhaa wax kasta oo halis geysan kara. Dh: dhible, waxyeelleeye.

heure, n.f. - saacad; waqti; saacad sheegista baa lagu isticmaala.

il est cinq heures - waa 5 (shan) saac.

d'heure en heure - saacad walba; saacad kasta; saacadiiba mar.

heures supplémentaires - shaqayn waqti dheeraad ah.

laisser passer l'heure - iska indhatirid.

heure de travail - waqti shaqo.

quelle heure est-il? - meeqa saac?

3 heures et quart - waa saddexdii iyo rubuc.

4 heures et demi - waa afartii iyo badh.

8 heures moins le quart - waa siddeedii oo rubuc dhimman.

à l'heure - markeed (goorteed; jeerkeeda).

heure du repas - saacadda qadada.

s.f. e m. - bakayle.

lèpre, n.f. - Juudaan.

lèvre, n.f. - Debin; bushin.

Litir

Litir

/litar/ (n) litir (hal-beegga mugga).

litre, n.m. - Litir (Qiyaas): Halbeegga mugga.

(Meera-ha)

(meereyaal) Xiddigo qaboobey oo dhulal noqday oo qorraxda la socda oo ku wareega oo iftiinka ka qaata midkood; meereyaashu (sayaariin) waa sagaal: Dusaa (Cuddaar), Waxaraxir ama Xiddigta Waabberi (Sahra), Dhulkeenna, Farraarre (Mariikh), Cirjeex ama Cirjiir (Mushtar), Raage (Saxal), Uraano, Netuun iyo Buluto.

meere¹: m.l (-rayaal, m.l/dh) Xiddigo qaboobey oo dhulal noqday oo qorraxda la socda oo ku wareega oo iftiinka ka qaata midkood; meereyaashu (sayaariin) waa sagaal. Dusaa, (cuddaar), Waxaraxir ama Xiddigta Waabberi (sahra), Dhulkeenna, Farraarre (mariikh), Cirjeex ama Cirjiir (mushtar), Raage (saxal), Uraano, Netuun, Buluto.

meere²: m.l (-rayaal, m.l/dh) (c.fal.) Mid ka mid ah walxaha qiyaas ahaan goobada ah, oo gaadhaya dhowr boqol, kuwaas oo ku meeraysta qorraxda oo mara tub qorraxeedyo loo yaqaan tubo. Waxa jira sagaal meere oo waaweyn, uu ku jiro dhulku, oo in door ah ka weyn kuwa oo hadhay, iyo meereyaal yaryar oo badan ama meere yareyaal. Meereyaasha dhulka ka weyni waa: Nebtuun, Yuraanas, Jaateen iyo Jubitar, kuwa ka yaryarina waa: Feenus, Maaris, Meerkuri iyo Buluuto. Feenus iyo Meerkuri ayaa qorraxda uga dhow dhulka kuwa soo hadhay ay ka sii fogyihiin. Buluuto, oo la helay 1930, ayaa ugu fog qorraxda, marka laga reebo qorraxda iyo xiddigaha, sida dayaxa meerayaasha kale waxay ku faan noqodka qorraxda.

meere¹: m.l (-rayaal, m.l/dh) Xiddigo qaboobey oo dhulal noqday oo qorraxda la socda oo ku wareega oo iftiinka ka qaata midkood; meereyaashu (sayaariin) waa sagaal. Dusaa, (cuddaar), Waxaraxir ama Xiddigta Waabberi (sahra), Dhulkeenna, Farraarre (mariikh), Cirjeex ama Cirjiir (mushtar), Raage (saxal), Uraano, Netuun, Buluto.

meere²: m.l (-rayaal, m.l/dh) (c.fal.) Mid ka mid ah walxaha qiyaas ahaan goobada ah, oo gaadhaya dhowr boqol, kuwaas oo ku meeraysta qorraxda oo mara tub qorraxeedyo loo yaqaan tubo. Waxa jira sagaal meere oo waaweyn, uu ku jiro dhulku, oo in door ah ka weyn kuwa oo hadhay, iyo meereyaal yaryar oo badan ama meere yareyaal. Meereyaasha dhulka ka weyni waa: Nebtuun, Yuraanas, Jaateen iyo Jubitar, kuwa ka yaryarina waa: Feenus, Maaris, Meerkuri iyo Buluuto. Feenus iyo Meerkuri ayaa qorraxda uga dhow dhulka kuwa soo hadhay ay ka sii fogyihiin. Buluuto, oo la helay 1930, ayaa ugu fog qorraxda, marka laga reebo qorraxda iyo xiddigaha, sida dayaxa meerayaasha kale waxay ku faan noqodka qorraxda.

Planet

m. n. planet