emettere

v.tr. - qirid, oggolaansho..

v.tr. - ruqsayn; isbitaal, ama xabsi ka saarid.

v.tr. - mar labaad dhigid (wax); celin; lumin; matagid.

mettre, v. - dhigista; dhigid; dhigo.

mettre sens dessus-dessous - qalibid.

mettre en pièces - googo'in

mettre la table - miis diyaarin (wax lagu cuno).

mettre en soute - meesha tareenka ama markabka shidaalka loogu kaydiyo.

mettre en échec - fashilin; jabin.

mettre en vigueur - xoog u marin; ku khasbid.

mettre pied à terre - ka degid (waxaad fuushanayd).

mettre à l'épreuve - imtixaanid; tijaabin.

mettre fin à - dhammayn (qaandaraaskii urur ka dhammaaday).

mettre au supplice - Haweysi; wuxuu qof haweysanayo ama ku hawiyo.

mettre à part, à l'écart - laga sooco inta kale; gooni ka geysid kuwa kale.

mettre de côté - la badbaadiyey; la beydsho; keydinta lacagta iwm; mustaqbalka loo dhigo.

mettre à mort - gawracis; qalis; dilid (nafta ka qabasho).

mettre nu - ka bixin; qaawin (diir ama qolof); ka xuubin ama la xayuubin.

mettre debout - sare u qaadid

mettre en danger - khatar gelin; la khatar gesho.

mettre en désordre - kala daadin; kala lumin.

se mettre - fadhiisad

se mettre en colère - cadhooda

Bixiye

omettre, v. - iloobid.

démettre, v. (se) - Faaruqin; Madhin; ka tagid

s.m. codbixiye.

v.intr. soo muuqasho, ka soo bixid, foocid.

émietter, v. - jarjarid.

v.tr. - laabid, loodin.

remettre, v. - xoog yeelasho kadib marka uu qof xanuunka ka bogsado

remettre en place - dib u dhigid; makaan gelin

remettre à neuf - hagaajin samayn wax marka sidiisii hore lagu celinayo.

remettre au point - la qabsasho; mar labaad; sidhimin mar kale

v.tr. - falid.

v.tr.- ballan qaadid.

cimetière, n.m. - Qabuuraha; Xabaalaha.

permettre, v. - fasixid.

se permettre - isu oggolaada in uu waxa uu rabo sameeyo.

v.tr. - sharatamid.

v.tr. - gudbin, tebin.

(Meera-ha)

(meereyaal) Xiddigo qaboobey oo dhulal noqday oo qorraxda la socda oo ku wareega oo iftiinka ka qaata midkood; meereyaashu (sayaariin) waa sagaal: Dusaa (Cuddaar), Waxaraxir ama Xiddigta Waabberi (Sahra), Dhulkeenna, Farraarre (Mariikh), Cirjeex ama Cirjiir (Mushtar), Raage (Saxal), Uraano, Netuun iyo Buluto.

meere¹: m.l (-rayaal, m.l/dh) Xiddigo qaboobey oo dhulal noqday oo qorraxda la socda oo ku wareega oo iftiinka ka qaata midkood; meereyaashu (sayaariin) waa sagaal. Dusaa, (cuddaar), Waxaraxir ama Xiddigta Waabberi (sahra), Dhulkeenna, Farraarre (mariikh), Cirjeex ama Cirjiir (mushtar), Raage (saxal), Uraano, Netuun, Buluto.

meere²: m.l (-rayaal, m.l/dh) (c.fal.) Mid ka mid ah walxaha qiyaas ahaan goobada ah, oo gaadhaya dhowr boqol, kuwaas oo ku meeraysta qorraxda oo mara tub qorraxeedyo loo yaqaan tubo. Waxa jira sagaal meere oo waaweyn, uu ku jiro dhulku, oo in door ah ka weyn kuwa oo hadhay, iyo meereyaal yaryar oo badan ama meere yareyaal. Meereyaasha dhulka ka weyni waa: Nebtuun, Yuraanas, Jaateen iyo Jubitar, kuwa ka yaryarina waa: Feenus, Maaris, Meerkuri iyo Buluuto. Feenus iyo Meerkuri ayaa qorraxda uga dhow dhulka kuwa soo hadhay ay ka sii fogyihiin. Buluuto, oo la helay 1930, ayaa ugu fog qorraxda, marka laga reebo qorraxda iyo xiddigaha, sida dayaxa meerayaasha kale waxay ku faan noqodka qorraxda.

meere¹: m.l (-rayaal, m.l/dh) Xiddigo qaboobey oo dhulal noqday oo qorraxda la socda oo ku wareega oo iftiinka ka qaata midkood; meereyaashu (sayaariin) waa sagaal. Dusaa, (cuddaar), Waxaraxir ama Xiddigta Waabberi (sahra), Dhulkeenna, Farraarre (mariikh), Cirjeex ama Cirjiir (mushtar), Raage (saxal), Uraano, Netuun, Buluto.

meere²: m.l (-rayaal, m.l/dh) (c.fal.) Mid ka mid ah walxaha qiyaas ahaan goobada ah, oo gaadhaya dhowr boqol, kuwaas oo ku meeraysta qorraxda oo mara tub qorraxeedyo loo yaqaan tubo. Waxa jira sagaal meere oo waaweyn, uu ku jiro dhulku, oo in door ah ka weyn kuwa oo hadhay, iyo meereyaal yaryar oo badan ama meere yareyaal. Meereyaasha dhulka ka weyni waa: Nebtuun, Yuraanas, Jaateen iyo Jubitar, kuwa ka yaryarina waa: Feenus, Maaris, Meerkuri iyo Buluuto. Feenus iyo Meerkuri ayaa qorraxda uga dhow dhulka kuwa soo hadhay ay ka sii fogyihiin. Buluuto, oo la helay 1930, ayaa ugu fog qorraxda, marka laga reebo qorraxda iyo xiddigaha, sida dayaxa meerayaasha kale waxay ku faan noqodka qorraxda.

Planet

m. n. planet

-meeraha: (n) 1. planet (palaan'it) 2. solar system

-ha: (magac, lab, keli) mid ka mid ah bahgorraxeeddeena oo ka kooban sagaal meere marka laga reebo Bilutoon oo intan danbe lagu daray meeredicinnada; mid ka mid ah xiddigo gaboobay oo dhulal noqday oo qorraxda ku meeraysta iftiinkana ka qaata oo dhulka aan ku noollahayna uu ka mid yahay.

meere -ha: (magac, lab, keli) marka laga eego dhanka faalxidiginta, waa xiddigta wareegta.

bw: Dusaa, Bakaal, Dhul, Farraarre, Cirjeex, Raage, Uraano, Netuun, Buluto; xiddig

de: planet

lx: meere

pd: (/ha)

ps: n7-m

syn: qorraxkusidkane

key: meere

كوكبة

/miitar/ (n) 1. halbeegga dhererka 2. qalab wax lugu qiyaaso/cabbiro.

Miitar

Mitir

/miitar/ (n) qalab wax lugu cabbiro (siiba dhererka).

Miitir

mètre, n.m. - Mitir (m)

mètre carré - mitir labalaaban ama labo jibaaran (m²).

mètre cube - mitir saddex jibaaran (m³).

/bettar/ (adj) ka fiican (ka wanaagsan); ka roon.

/bettar/ (adj) 1. ku feyly, ku roong. 2. jirroothy haku roonathy.

a., dhaama (m.), dhaanta (f), ka roon, ka wanaagsan; he, she is better than you, isagu waa ku dhaamaa, iyadu waa ku dhaanta; make better, wanaaji; grow better, si wanaagsan u bax or noqo; he grows better in health, waa caafimaadayaa.

émeute, n.f. - qalalaaso; gadood.

étêter, v. - madax ka jarid.

/fetar/ (n) 1. dabar, sida silsiladda maxbuuska lugaha looga xiro (v) 2. dabrid, lugaha ka-xirid, siiba silsiladayn.

v.tr., (bind) silsiladee, silsilad ku jebi, xeg, dabdabar, sheekal, qofali, is weydaari, seetee.

/letar/ (n) 1. warqad laysu diro 2. xaraf.

xaashad

n., (of alphabet) xaraf, -ki; (an epistle) warqad, -di.

lettre, n.f. - Xaraf; Warqadda laysu diro

lettre par avion - Hawo ku dirid (warqad).

lettre de crédit - Warqadda amaahda

lettré, adj. et n. - Qofka dugsiga dhigta; Ciyaal iskuul; Qofka aqoonta badan leh

Maatar

/maatar/ (n) 1. maatar (wax la taaban karo lana arki karo) 2. mawduuc; arrin 3. macna leh (muhiimad leh).

n., (pus) dheecaan, -ki, malax, di; (cause) sabab, -ti, eed, di; what is the matter? eeddu waa maxay? or maxaad leedahay? I make no matter of it, yeelkiisa!

mégère, n.f. - Naag coon ah; Naag qumanyo ah, coon; habar dabeecad xun.

cong. - markii, intii (waqti).

Miitar

métier, n.m. - xirfad; shaqo; aqoon

homme de métier - Xirfadle; ninka hawl gacmeedka u xirfadda leh.

/matar/ (v) guryan (cod yar oo guux oo kale ah oo aan si fiican loo maqli karin).

/setii/ (n) fadhi-dheer (kursi fadhi ah).

n., (white blight) canbaar, -ti.

v.tr. - garaacid, ka rayn.

v.tr. - yeerin; amrid.

ébattre, s', v. - nasasho.

édenter, v. - marka saqafta ilkaha laga jabiyo.

ejecter, v. - soo tuurid.

émécher, v. - wax yar sakhraan ah.

emerger, V. - soo bixid (wax meel ku qarsoonaa).

empêtré, adj. - qof anshax xun; edeb daran.

empoter, v. - geeda yaryar oo weelasha dhoobada ka sameysan lagu dhextallaalo.

éventer, v. - dabayl u dhigid; shaaca ka qaadid (sir)

n., (trammels) qofal, -ki, dabar, -ki, xeg, -gi, sheekal or shakal, -ki, seeto, -adi, is weydaar, -ki.

v.tr. tuurid.

guetter, v. - qooraansad; qooraansasho

s.f. - xaraf; warqad.

s.m. - akhriye.

matière, n.f. - maatar; maaddo; walax; shay;

matière sujet - Cinwaan.

matières premières - qalab ceyriin.

v.intr. - beensheegid.

metteur, n.m. - Dhige; saare; qofka wax meel dhiga

v.tr. - shafid.

mystère, n.m. - xaalad ama sir qarsan oon la fahmi karin.

s.m. - miid, dhabaq.

s.m. - guddoomiye jaamacad, rektar.

s.m. - goob, sekter.

uretère, n.m. - kanaalka kaadida kalyaha kasoo qaada ee keena kaadi-haysta.

admettre, v. - Oggolaansho; Ku raacid; aqbalid;

admettre un fait, avouer - Qirid; la Qirto; Garawsi.

faire entrer - Meel Gelid

/semateri/ (n) qabuuro; xabaalo.

/semateri/ (n) howaal, howaalow (qabuuro).

n., xabaalo, -ihi, qabuur, -ti, xawaal, -shi.

délétère, adj. - Dhib badan oo wax yeello ah.

v.tr. - doorasho.

/imbiter/ (v) calool-xumayn, ciilid. e.g. She was embittered by poverty and loneliness.

émeutier, n.m. - qof banaanbax cadho ah ka qayb qata (dawladda ka soo hor jeeda)

empester, V. - ur xumid; qudhmuunid.

empêtrer, s', v. - turunturo.

endetter, s'., v. - dayn; qaan.

v.intr. - jirid.

menterie, n.f. - been; aan run ahayn.

s.m. - shaqo.

v.tr.- xoog u dhufasho.