ekay — Macnaha & Turjumaada

1

(fal) xoolo socda, meel ku baahi ama kufidi; xoolo meel ku du' ama u leexi.

2

ekay: (fal) wax kale isku toosi adiga oo halis ka dhuumanaya. Derbiga isku ekay haddii lagu soo aa'o.

3

ekay: (fal) (la ~) ku xidh. Awrka dabar la ekay.

4

ekay: (fal) «u ~» wax u eg oo kale ka dhig.

waa la naqliyay ✓

1

(Ekayn-ta)

2

1. Wax is le'eg ama wax kale u eg, ka dhigid.

3

2. Wax socona haya oo badan, meel, si ballaaran ugu duwid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ekee.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) labo wax, isla mid ka dhigid; wax is le'eg ama isku eg ka dhigid; isku ekeysiin.

2

ekayn -ta: (magac, dhedig, keli) xoolo socda oo badan, meel si ballaadhan ugu du'wid.

3

ekayn -ta: (magac, dhedig, keli) (la ~) wax ku xidhid. Dameerku meeshiisii kama dhaqaaqin waayo xadhig baa lala ekeeyay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg ekayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Asiili-ga)

2

1. Sharaf leh; gob.

3

2. Asalkii ah; aan u'ekaysiis ahayn; asli.

waa la naqliyay ✓

1

(Asli-ga)

2

(wax) run ah, ee aan ahayn ku loo ekaysiiyey, ama, lagaga dayday.

waa la naqliyay ✓

1

(Caddil-ka)

2

1. Isku lad; dayac; hagar.

3

2. (-°) Isu dheellitir: is le'ekayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Dayac-a)

2

Aan sidii la rabey oo ekayd loo ilaalin; iskulladid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dayicid-da)

2

Sidii ekayd aan loo ilaalin ee laysku laday.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhagar-ta)

2

Arrin ama wax kale oo been ah oo run loo ekaysiiyey, in dad lagu khatalo, darteed; khatal; sir; mardabo; khayaano.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhanbalasha-da)

2

(ka dhanbalasho) ka dheegasho; u ekayn.

waa la naqliyay ✓

Aan inta kale la jaad ahayn; aan cid u ekayn; yaab leh; sillan.

waa la naqliyay ✓

1

(Gaar-ka)

2

a) Waxa uu ka dhashay ama uu la magacwadaago, ka baxsan; aan u ekayn; duwane. b) Dhinac, gooni. c) (naxwe; magac guud iyo magac gaar) magac guud = nin, magaalo, bad; magac gaar: Liibaan, Xamar, Afrika. d) Hurguun ka yimaada nabar aan dhiig ka iman, siiba kan qodaxdu muddo.

waa la naqliyay ✓

1

(Gallayrrayn-ta)

2

Habka gallayrka yeelid; gallayr isu ekayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Garaammurux-a)

2

Wax cad iyo wax madow oo la isku daray; waxyaalo aan isu midab ekayn oo isku darsamay oo midab hor leh oo isku googgo'an yeeshay; (ama galaammurux).

waa la naqliyay ✓

1

(Gurasha-da)

2

1. In la qaato ama la lahaado wax u gurid.

3

2. (kala gurasho) cayaar ama wax kale, kala badinwaa; barbarradhac; is le'ekayn.

waa la naqliyay ✓

Sidii ekayd ah; toosan; habboon.

waa la naqliyay ✓

1

(Halwad-ka)

2

Daloollada iyo alaabada la dhexgelina hayo kolka ayan is le'ekayne daloolladu gudo weyn yihiin oo alaabadu badba gebi ku dhacayso.

waa la naqliyay ✓

1

(Itaalid-da)

2

(ku itaalid) Le'ekaysiin; ka badin la'aan.

waa la naqliyay ✓

1

(Juur-ka)

2

(cayaaraha, cubtanka) karti qof la siiyo inuu labo jeer cayaaro ama labo jeer cod dhiibto (badanaa waa kolka aan lays tiro le'ekayn) ~ laba'eef.

waa la naqliyay ✓

1

(Kaftandhabla-ha)

2

Wax dhab ahaan loo falayo kaftanse loo ekaysiinayo.

waa la naqliyay ✓

1

(Le'ekayn-ta)

2

La ekayn; la mid noqosho; la sinmid; isku in keenid.

waa la naqliyay ✓

1

(Le'ekaysiin-ta)

2

Ku jaangoyn; wax le'eg ka dhigid; la simid.

waa la naqliyay ✓

1

kay¹: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele ee tilmaamaya qofka koobaad ee kelida ah. Tusaale: “Waa isku kay mid”.

2

kay²: f.g1 (kaayay, kayday; kaayi) la-mid: kaay².

waa la naqliyay ✓

1

kay¹: mu.dhm.ly Magacuyaal layeele ee tilmaamaya qofka koobaad ee kelida ah. Tusaale: Waa isku kay mid.

2

kay²: (-kay) dk.lh.l la-mid: kayga².

waa la naqliyay ✓

preposition, pro: from me

waa la naqliyay ✓

(pronoun) me (mH). Ex: iska kay daa; leave me alone

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) la mid ahaa; si yaab leh iskugu. dhowaa ama mid ahaa! Labada gabdhood isku ekaa, ma mataanaa!

waa la naqliyay ✓

1

(fal) (ku ~) joog oo ha dhaafin. Halkaa ad joogto ku ekaw. Dh: sugnow. Li: dhaqaaq.

2

ekaw: (fal) «u ~» suuraddiisa oo kale yeelo; la mid noqo. Labadaada waalid mid u ekaw. Dh: shabbah.

waa la naqliyay ✓

Word

waa la naqliyay ✓

m. n. word

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) word (woordh) ~ erey, kalmad, kelmed, xaraf

2

eray -ga: (n) angry dispute; quarrel (ku woorel) murana. Ex: waad eray badan tahay; you are quarreling too much [you are quarrelsome]

waa la naqliyay ✓

1

Parola

2

Word

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) hadal, dhawaaq ama dhawaaqyo macno leh, laakiin aan badanaa macne buuxa samayn haddaanan ereyo kale la raacin. Dh: kelmad, erey.

waa la naqliyay ✓

1

de: word

2

lx: eray

3

pd: (-ga)

4

ps: n2-m

5

xe: Read these words

6

xv: erey

7

key: eray

waa la naqliyay ✓

لفظة، لفظ كَلِمَة

waa la naqliyay ✓

1

/owkey/ OK (adj) 1. waayahay (adv) 2. waa hagaag.

2

okay: /owkey/ OK (n) ogolaansho (aqbalaad).

waa la naqliyay ✓

1

a: =-kayaga

2

de: our [exclusive]

3

lx: -kayo

4

ps: pro-det-1pl

5

key: -kayo

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax kolkii hore dareere ahaa ama jilicsanaa adke ama rib ka dhig. Li: jilci.

2

adkay: (fal) xadhig iyo wax la mid ah aad u jiid oo wax aan dabacsanayn ka dhig. Awrka caynka iyo baydda u adkay, yaanu dheeliyine.

waa la naqliyay ✓

1

(I) Bovino castrato;

2

(E) Castrated Cattle, Ox

3

(S) Bakay (S. c.: Bakai)

waa la naqliyay ✓

(fal) balaayo iyo baas ku samee. Inkastoo loo baago, loo sheego barwaaqo, dad bay meeli bugtaa, Allahayaw ku belee. Dh: belee, balee.

waa la naqliyay ✓

v.tr., (place in ambush) ku hatati, dumi.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dhegta cukayga ka gur oo ka nadiifi. Ilmaha dhegta ka cukay.

2

cukay-ga: (magac, lab, keli) dheecaan xabag u eg oo dhegta dhexdeeda ku samaysma. Dhegta cukayga ka gur.

3

cukay-ga: (magac, lab, keli) dhegta inta durbaanka ka sokaysa ee fartu gaadhi karto. Cukayga dhegta ayaa bararsan gabadha.

waa la naqliyay ✓

Mataatax

waa la naqliyay ✓

Qudhmid

waa la naqliyay ✓

1

(v) to decompose; rot.

2

suus

waa la naqliyay ✓

/dhikey/ (v) 1. mataataxid, madmadid. e.g. Plants that have died decay and make the soil rich. (v) 2. hallaabid (xumaansho) (n) 3. xumaansho (hallaabid).

waa la naqliyay ✓

v.i., (decline); his strength decays, itaalkiisa waxba ka dhaca.

waa la naqliyay ✓

1

Porto

2

Port

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) laamiga baabuurtu marto. Dekadda ka soo saar carruurta gaadhiyadaa jiidhiye. Dh: laami, waddogaadhi, shaaric, jid.

waa la naqliyay ✓

ميناء، مَرْفَاً مَرْسَى ثَغْرِ بَنْدَرِ

waa la naqliyay ✓

/dhiley/ (v) 1. dib u dhigid, u kaadin (n) 2. dib u-dhac.

waa la naqliyay ✓

Daahid

waa la naqliyay ✓

1

n., (deferring) raagniin, -ti.

2

delay, v.i., raag, gaab; v.tr., raaji, gaabi.

waa la naqliyay ✓

(fal) cid kale, eed iyo denbi dusha ka saar; cid kale, denbi ku oog. Dh: cambaaray, eedee.

waa la naqliyay ✓

(fal) faldenbiyeed ku xidhiidhin ama ceeb u tirin. Anbaqaadku tay uma ekayn eersigii sababta, an maahayne eesay kan loo aniga ha i saarin. Dh: eeday.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax cid na dhib u ah cid kale na xannaanayn u ah samee. Ma idahaynu eexaynaa oo bannaanka ayaan degnaa mise riyahaynu eexaynaa oo buurta ayay nu u guurnaa. Dh: xannaani, eexi, naasnuuji, xig, gacanbidixeedi.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: ekaansho (1).

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) adhi la sii daayey. Adhi ekaad ah ayaa halkaa maraya. Dh: soof.

2

ekaad -ka: (magac, lab, keli) mid ahaanta ama isku muuqaal dhowaansho labo qof ama labor shey. Dh: ekaansho.

3

ekaad -ka: (magac, lab, keli) ku sugnaanshaha meel la isla og yahay. Dh: ekaansho, sugnaansho, ku koobnaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Ekaan-ta)

2

1. Wax u eg ahaan.

3

2. Xoolo ama wax kaloo badan oo socona haya, meel ku ballaarasho; meel ku sugnaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg eg. la-mid: ekaansho (2).

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] similarity, likeness; limitedness

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) resemblance (ri sam- balans), likeness (laayk nes) ~ u ekaansho. Syn: similarity, similitude, analogy, affinity

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg ekaad.

waa la naqliyay ✓

1

de: similarity, likeness; limitedness

2

lx: ekaan

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f, n0-f-abs

5

key: ekaan

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) (la ~) xadhig iyo wax la mid ah ku joojin. Dh: ekayn.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qof ergo ahaan cid kale ugu dir; qof cid kale farriin ugu dhiib. Dh: ergee, ergi.

2

ergay-ga: (magac, lab, keli) qof farriin ama war gaar ah loo dhiibo oo qolo kale u geeya; qof farriin cid gaar ah u geeya. Dh: ergey. Wa: ergo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) walax kimikeed laga helo jidhka noolaha oo ah kalkaaliye.

waa la naqliyay ✓

/esey/ (n) curis, maqaal, siiba mid ku saabsan maaddo-waxbarasho.

waa la naqliyay ✓

Acre

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof aan si fudud wax ku bixin. Dh: bakhayl, bakhiil.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) «ka ~» ka taag; ka lig.

2

likay -ga: (magac, lab, keli) geed dhulka ka soo fooca oo badhi cas leh oo dabagaaluhu jecelyahay dadkuna qadhaab ahaan u cuno. Dh: like.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dil oo nafta ka qaad. Shaydaanku ninkaad isku xanaaqdaanba mekal buu yidhaa. Dh: dil, khaariji, kambal.

2

mekal -ka: (magac, lab, keli) xadhig fardaha afka laga geliyo oo ninka wadaayi gacanta ku qabto si uu kolba dhinaca uu u leexinayo faraska ugu maamulo. Dh: majare.

3

mekal -ka: (magac, lab, keli) maraakiibta, dayuuradaha iyo wixii la mid ah, garaaddaha kambaska ee muujisa tubta ay ku socdaan oo lagu wado. Markabkii majarihii ayaa cadilmay. Dh: majare.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: milay.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax qaybi oo kala sooc. Xabxabka inno mikay. Dh: qaybi, soor.

waa la naqliyay ✓

m.l (mukay, m.dh) (botani) Geed weyn oo jirrid aad u weyn leh, kana baxa hareeraha durdurrada iyo webiyada, miro macaan oo la cunana leh; daray.

waa la naqliyay ✓

m.l (mukay, m.dh) (botani) Geed weyn oo jirrid aad u weyn leh, kana baxa hareeraha durdurrada iyo webiyada, miro macaan oo la cunana leh; daray.

waa la naqliyay ✓

m. n. large tree species, that grows along a stream ~ river

waa la naqliyay ✓

1

de: large tree sp., that grows along a stream ~ river

2

lx: mukay

3

pd: (-ga Pl: mukay (da))

4

ps: n2a-m, n5-m

5

key: mukay

waa la naqliyay ✓

(fal) hawl agaasin oo isku dubbarid. Shir iskaashi innoo olkay. Dh: olalee, abaabul.

waa la naqliyay ✓

qori isu dhiibka

waa la naqliyay ✓

Fidin, fulin

waa la naqliyay ✓

/ripey/ (v) 1. dib-u bixin (siiba bixinta deynta) 2. u gudid (sida abaal-gudida).

waa la naqliyay ✓

m.l Daqiiqad; ilbiriqsi. la-mid: seken.

waa la naqliyay ✓

m.l Daqiiqad; ilbiriqsi. la-mid: seken.

waa la naqliyay ✓

m. n. second (of time)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) second (se-kend). Ex: lixdankii sekan waa hal daqiiqo; there are sixty seconds in one minute

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) sikin.

waa la naqliyay ✓

1

bw: daqiiqad ~ daqiiqo {Eng}

2

de: second (of time)

3

initial: s

4

lx: sekan

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

syn: ilbiriqsi

8

key: sekan

waa la naqliyay ✓

1

(Sokay-da)

2

Meel durugsan, meel ka sokaysa, ka dhow.

waa la naqliyay ✓

s. la-mid: soke.

waa la naqliyay ✓

f. n., loc. nearness, a nearby place

waa la naqliyay ✓

-da: (n) closeness (kalaaws-nes); proximity (parook-simiti); nearness (niyar-nes)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel durugsan, meel ka sokaysa, ka dhow.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhow, dhowaan

2

de: nearness, a nearby place

3

initial: s

4

lx: sokay

5

pd: (-da)

6

ps: n0-f-loc

7

key: sokay

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xero geli. Adhiga soo xeray. Dh: xeree. Li: soofi, dareeri.

2

xeray: (fal) xidh oo xabsi geli. Tuuggu waxbuu xadaye xeray. Dh: xeree.

3

xeray: (fal) alaab meel ammaan ah geli; meeshii laga soo saaray ku celi. Baabuurka geerashka ku xeray. Dh: xeree.

4

xeray: (fal) hareeraha ka mar. Sagaarada xeray. Dh: xeree, hareeree.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid amardiido samaysay ganaax. Ninkaan qaanuunka bulshada u hogaansamin yakay. Dh: garraax.

2

yakay: (fal) xidh oo giiji.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iiyay, -iisay) Wax isle'eg ama wax kale u eg, ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iiyay, -iisay) Wax isle'eg ama wax kale u eg, ka dhigid. m.f.dh, ekaysiin.

waa la naqliyay ✓