eeyo — Macnaha & Turjumaada

num-suf: approximately, about, or so

waa la naqliyay ✓

1

de: approximately, about, [NUMBER] or so

2

lx: eeyo

3

pd: (/da)

4

ps: num-f-suf

5

xe: approximately 90

6

xv: -eeye {S & C}

7

key: eeyo

waa la naqliyay ✓

(suffix) used to form ordinal numbers; -th also -eth. afartameeyo; Kontomeeyo; fifieth Ex: fortieth.

waa la naqliyay ✓

1

(Beeya-da)

2

Xabag kolkii la shido aad u udgoon oo xijiga ka baxda; mayddi.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xabag udgoon, lagu uunsado oo ka baxda geedaha meyddiga moxorka, guraha iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.dh Xabag udgoon, lagu uunsado oo ka baxda geedaha meyddiga moxorka, guraha iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] incense

waa la naqliyay ✓

Commiphora kua 001

waa la naqliyay ✓

-beeyada: (n) incense (insensi); an aromatic substance, such as a gum ~ foox, mayddi

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) jaad ka mid ah dhirta xanjada oo udug laga gurto. Beeyo nin beertay udug iyo udgoon beeray. Dh: foox.

2

beeyo -da: (magac, dhedig, keli) xabagta udgoon markii la shido ee ka baxda geedka beeyada. Dh: foox, maydhi.

3

beeyo -da: (magac, dhedig, keli) dixda meel biyo qabatin leh oo inta la faadhgfaadho tamuuxa laga waraabiyo xoolaha ama laga dhaansado oo uu hal qof shubo. Beeyo biyo raasamaal ma leh oo berri bay gudhi. Dh: laas.

waa la naqliyay ✓

1

cf: foox, luubaan, mayddi

2

de: incense

3

lx: beeyo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-col

6

key: beeyo

waa la naqliyay ✓

m.dh Caws adag oo gogosha laga samaysto.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-eeyo, m.dh) Warqad qaab shimbireed leh oo inta dun dheer lagu xiro caruurtu hawada ku laliyaan; dawaarad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-eeyo, m.dh) Billaawe weyn oo dhererkiisu yahay qiyaastii soddon sintimitir. la-mid: amley.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-eeyo, m.dh) Haweeney xanaaq badan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-eeyo, m.dh) Haween caqli badan leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-eeyo, m.dh) Warqad qaab shimbireed leh oo inta dun dheer lagu xiro caruurtu hawada ku laliyaan; dawaarad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-eeyo, m.dh) Billaawe weyn oo dhererkiisu yahay qiyaastii soddon sintimitir. la-mid: amley.

waa la naqliyay ✓

1

(Eey-ga)

2

Bahal jaadad badan ah oo dadka la dhaqma oo yeeyda iyo dawacada xiga; (ama ey).

waa la naqliyay ✓

1

eey¹: m.l (-eey/-yo, m.dh) (cilmiga naflayda) Naasley dab joog ah, yeyda ay isku bah yihiin, hilib cun ah, oo loo adeegsado ugaarsiga iyo ilaalinta guryaha, xoolaha, beeraha iyo wixi lamida. la-mid: ey¹.

2

eey²: m.dh (-eey/-yo, m.dh) Eey dheddig ah. la-mid: eeyad, ey².

3

eey³: e.d Erey dareen: ehi!, oh! la-mid: eeyaa.

waa la naqliyay ✓

1

eey¹: m.l (-eey/-yo, m.dh) (cilmiga naflayda) Naasley dab joog ah, yeyda ay isku bah yihiin, hilib cun ah, oo loo adeegsado ugaarsiga iyo ilaalinta guryaha, xoolaha, beeraha iyo wixi lamida. la-mid: ey.

2

eey²: m.dh (-eey/-yo, m.dh) Eey dheddig ah. la-mid: eeyad, ey.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. dog

2

eey [feminine] n., [collective] female dog, bitch

waa la naqliyay ✓

-gada: (n) dog (dhoog) eeyddin -ta: (n) cramp (kraap); muscular stiffness ~ ayddin

waa la naqliyay ✓

كلب

waa la naqliyay ✓

1

(Eeba-da)

2

Waran yar; hooto; sallaaddi.

waa la naqliyay ✓

1

eebo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Nooc ka mid ah warmaha yaryar oo la tuuro. 2. Balaayo.

2

eebo²: f.g3 (-btay, -batay) Magangelid (qof).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Nooc ka mid ah warmaha yaryar oo la tuuro. 2. Balaayo.

waa la naqliyay ✓

f. n. arrow-head, spear-head; small spear

waa la naqliyay ✓

-eebada: (n) spear (spii·er) ~ waran, hooto

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) birta waranka afka kaga jirta ee wax turuqda ama jeexda. Aawadaabaa, eebo waran iyo, abley danantiyo, ul laysula dhacay. Dh: birwaran, murjin.

2

eebo -da: (magac, dhedig, keli) waran yar oo gaaban. Cawil, eebo ayuu libaaxii ku taagay. Dh: murjis, hooto, sallaaddi.

waa la naqliyay ✓

1

cf: hooto

2

de: arrow-head, spear-head; small spear

3

lx: eebo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: eebo

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax ad leedahay daranyada ka dhabo. Tukaankaaga tuugada ka eego. Dh: ilaasho.

2

eego: (fal) wax ad cid kale kala wareegeyso inuu xun yahay iyo in kale, iska fiir. Gaadhiga aad iibsanayso eego. Dh: hubso.

3

eego: (fal) waxyaabo badan mid ka dooro.

waa la naqliyay ✓

1

(Eela-da)

2

Deero.

waa la naqliyay ✓

m.dh Deero.

waa la naqliyay ✓

f. n. antelope, gazelle

waa la naqliyay ✓

-eelada: (n) gazelle (gazaal) ~ deero

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) eeg deero.

2

eelo- da: (magac, dhedig, keli) qaranka kiisa quwaaxa macaan leh oo ay midhaha hadhuudhku ka baxaan. Dh: aalo.

waa la naqliyay ✓

1

de: antelope, gazelle

2

lx: eelo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: eelo

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magc, dhedig, keli) aayo ama natiijo xun.

2

eeqo -da: (magac, dhedig, keli) ereyad xun ee aflagaaddo lagu tirin karo.

waa la naqliyay ✓

(fal) (ku ~) nafta ku beeg oo kula baxso; nafta kula carar.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) diidmada qof kale markhaatigii, sababo sharci ah aawadood.

waa la naqliyay ✓

1

(Eexa-da)

2

1. (qof) gardarro loogu hiiliyo ama wax dad kale jid u lahaayeen loo siiyo.

3

2. Ixsaan; samafal; turaal.

waa la naqliyay ✓

1

eexo¹: m.dh la-mid: eex.

2

eexo²: f.mg3 (-xday, -xatay) Eex ku kicid (cid).

waa la naqliyay ✓

1

eexo: m.dh la-mid: eex.

2

eexo: f.mg3 (-xday, -xatay) Eex ku kicid (cid). m.f.dh, eexasho.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. bias, partiality, prejudice, patronage, protection

2

eexo v. be partial, show bias, take sides

waa la naqliyay ✓

-eexday / eexatay: (v) make a biased or unjust act or judgement ~ u xagli

waa la naqliyay ✓

1

(fal) labo qof midkood si xaqdarro ah u taageer ama sadbursi uu ka kale dheer yahay u samee.

2

eexo-da: (magac, dhedig, keli) eeg eex.

waa la naqliyay ✓

num.-suf: approximately, about, or so

waa la naqliyay ✓

1

de: approximately, about, [NUMBER] or so

2

lx: eeye

3

pd: (/ha)

4

ps: num-m-suf

5

xe: approximately 50

6

xv: -eeyo {N & C}

7

key: eeye

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-yaday, -yatay) Wax ordayo cayrin.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-yaday, -yatay) Wax ordayo cayrin. m.f.dh, eryasho.

waa la naqliyay ✓

v. chase, pursue, run after

waa la naqliyay ✓

-eryaday / eryatay: (v) pursue (peer suu); chase (jaays) ~ burso, cayrso

waa la naqliyay ✓

(fal) baacso oo aad u daba orod adoo rabo in aad fogayso, ama qabato ama wax yeesho. Dh caydhso, eryood, cayrso.

waa la naqliyay ✓

1

de: chase, pursue, run after

2

lx: eryo

3

pd: (eryaday)

4

ps: v3a=

5

xe: The vulture is chasing the rabbit.

6

xv: ceerso

7

key: eryo

waa la naqliyay ✓

1

(Ayeeya-da)

2

Hooyada iyo aabbaha hooyooyinkood; Abooto.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Hooyadaa hooyadeed ama aabbaha hooyadiis. 2. u.j: ayeeyooy! 3. U.j: wiilka aan ayeeyada u ahayow!; gabadha aan ayeeyada u ahayey!

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Hooyadaa hooyadeed ama aabbaha hooyadiis. 2. u.j: ayeeyooy! 3. U.j: wiilka aan ayeeyada u ahayow!; gabadha aan ayeeyada u ahayey!

waa la naqliyay ✓

f. n. grandmother; ancestress

waa la naqliyay ✓

-ayeeyada: (n) grandmother (garaanmaathar); grandma (graanmaa) ~ abooto, muceeyo

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) eeg abooto.

2

ayeeyo-da: (magac, dhedig, keli) hooyada labada waalid midkood. Ayeeyo caano i sii. Horta reerku ha dego. Dh: abooto.

waa la naqliyay ✓

جَدَّةَ أَمُّ الْأَبِ أَوِ الْأُمِّ

waa la naqliyay ✓

1

(Beelya-da)

2

Haadka waaweyn tu kamid ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh Haadda waaweyn nooc ka mid ah, dafadana la bah ah, midab madaw leh oo buuraleyda ku nool.

waa la naqliyay ✓

m.dh Haadda waaweyn nooc ka mid ah, dafadana la bah ah, midab madaw leh oo buuraleyda ku nool.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] large bird of prey species

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) haadka waaweyn mid ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

1

cf: haad

2

de: large bird of prey sp.

3

lx: beelyo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f-col

6

key: beelyo

waa la naqliyay ✓

1

(Beio) N Boswellia rivae Engl. Burseraceae.

2

N Boswellia sacra Flueckiger. Burseraceae.

3

C Commiphora kua (J.F. Royle) Vollesen. Burseraceae.

4

C Commiphora corrugata Gillett & Vollesen Burseraceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Geenya-da)

2

Fardaha midda dheddig.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Faras dheddig.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Faras dheddig.

waa la naqliyay ✓

f. n. mare, female horse

waa la naqliyay ✓

name-f mare, female horse; lit: one named after a female horse--which is so precious in Somali culture

waa la naqliyay ✓

-geenyada: (n) a female horse; mare (meer) ~ fardaha midda dheddig, buraaqo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) fardaha kuwooda dhedig.

waa la naqliyay ✓

1

de: mare, female horse

2

lx: geenyo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: geenyo

waa la naqliyay ✓

فَرَس

waa la naqliyay ✓

1

(Heerya-da)

2

Rarada, abjedyada, kd., awrta kolka la rara hayo dusha laga saaro, intaan gurgurka iyo dhigaha iyo alaabada kale la saarin; (ama reeryo).

waa la naqliyay ✓

m.dh Rarada awrka kolka la rarayo dusha laga saaro. la-mid: reeryo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Rarada awrka kolka la rarayo dusha laga saaro. la-mid: reeryo.

waa la naqliyay ✓

f. n. mats (etc.) tied on a pack camel's back as a foundation for the load

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) rarada, abjedyada iyo wixii la mid ah, awrta kolka la rarayo dusha laga saaro, inta aan gurgurka iyo dhigaha iyo alaabada kale la saarin. Dh: reeryo.

waa la naqliyay ✓

1

a: reeryo

2

de: mats (etc.) tied on a pack camel's back as a foundation for the load

3

lx: heeryo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: heeryo

waa la naqliyay ✓

1

(Reerya-da)

2

Heeryo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: heeryo.

waa la naqliyay ✓

f. n. mat tied on a camel's back underneath the load

waa la naqliyay ✓

1

de: mat tied on a camel's back underneath the load

2

lx: reeryo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

see: heeryo

6

key: reeryo

waa la naqliyay ✓

1

(Seenya-da)

2

Neef aan geeso lahayn; seenyoon.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.) Neef ari ama lo' ah aan geeso lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.) Neef ari ama lo' ah aan geeso lahayn.

waa la naqliyay ✓

f. n. hornless animal

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) neef ri' ah oo aan geeso lahayn. Li: geeslay. Dh: seenyoon.

waa la naqliyay ✓

1

de: hornless animal

2

initial: s

3

lx: seenyo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: seenyo

waa la naqliyay ✓

1

de: did not (X)

2

lx: -eeyn

3

ps: v2b-neg-past-suf

4

xe: did not finish

5

xv: -eeynin ~ -eeynnin

6

key: -eeyn

waa la naqliyay ✓

1

a: =-ayno

2

de: that we are doing (X)

3

lx: -eyno

4

ps: v1-1pl-rel-prpg

5

key: -eyno

waa la naqliyay ✓

1

a: =-ayso

2

de: that you do / she does (X)

3

lx: -eyso

4

ps: v1-2sg/3f-rel-prpg

5

key: -eyso

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dheddig, keli) ciyaar lagu jiboodo oo laga yaqaan degaanka wabiyada, gaar ahaan magaalaxeebeedyada koonfurta Soomaaliya ee Xamar, Marka iyo Kismaanyo.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) Suus, madaal, shood iyo wixi lamida raashin ku miisasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) Suus, madaal, shood iyo wixi lamida raashin ku miisasho. m.f.dh, beegasho.

waa la naqliyay ✓