eeraan — Macnaha & Turjumaada

1

(Eeraan-ka)

2

Socod ama orod aad u dheer; dheerayn; duulid; booddo.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Socod ama orod badan. 2. Ee. ah: nooc geela ka mid ah oo dhaadheer.

waa la naqliyay ✓

m. n. long walk ~ run; race

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) nooc geela ka mid ah oo dhaadheer.

2

eeraan-ka: (magac, lab, keli) socod ama orod aad u dheer. Eeraan ayaan hashii orodday ku gaadhay. Dh: dheerayn, duulid, booddo.

3

eeraan -ka: (magac, lab, keli) xoolo tiradoodu ay 100 gaadhayso. Dh: wegen.

waa la naqliyay ✓

1

de: long walk ~ run; race

2

lx: eeraan

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m

5

key: eeraan

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) garoonka kubbadda lagu cayaaro; garoon.

waa la naqliyay ✓

1

(Eedaan-ka)

2

(xoolo) ci xanuun keenay.

waa la naqliyay ✓

1

eedaan¹: m.l la-mid: aadaamid.

2

eedaan²: f.mg1 (-day, -dday) la-mid: aadaan².

waa la naqliyay ✓

1

vl. n. animal's cry of pain

2

eedaan v. cry with pain (of an animal)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) mournful cry made by animals, usually indicative of pain

waa la naqliyay ✓

1

(fal) salaadda dadka ugu yeedh; sallaadda ku baaq. Dh: aadaan, adaan.

2

eedaan: (fal) riyo, qalaad; ci'.

3

eedaan -ka: (magac, lab, keli) ereyo af Carabi ah oo ka bilaabma 'Allaahu akbar' kuna dhammaada 'laa ilaaha illaa Allaahu' oo loo sharciyeeyey in salaadda la iskugu yeedho; baaqa marka salaadda waqtigeegu gaadho dadka lagu ogaysiiyo. Dh: aadaan, adaan.

4

eedaan -ka: (magac, lab, keli) ci'da iyo qalaadka ri'yaha.

waa la naqliyay ✓

1

de: animal's cry of pain

2

lx: eedaan

3

pd: (-ka)

4

ps: vn2-m

5

key: eedaan

waa la naqliyay ✓

1

eeraan

2

aan bislayn

waa la naqliyay ✓

1

eeraan

2

ceeriin

waa la naqliyay ✓

1

eeraan aki

2

cayriin

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) naag la qabo; xaas nin u dhaxday. Araddii nin kale, isha yaan ku gubin. Dh: oori, afo, maranti.

2

arad -ka: (magac, lab, keli) meel jabad ah oo beri hore la degganaan jirey. Meel arad ah baan reerkii dejinnay. Dh: guri.

3

arad-ka: (magac, lab, keli) meel aan reerka ka fogayn; meel duleedka reerka ah. Ugaandha iyo Taanga iyo aradka Nayroobi. Eeraan fardood iyo gammaan, aradka duulaaya. Dh: dhul.

4

arad -ka: (magac, lab, keli) dal ama gobol xuduud leh.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) waqti kaliileed oo cirka dhawdahay. Kicinkii onkaday di'iddiisu curashaduu dhibica eeraanshay.

2

kicin -ta: (magac, dhedig, keli) dhaqaale ahaan baabi'in, ganacsi socday baabi'in.

3

kicin -ta: (magac, dhedig, keli) baraarujinta dad badan si ay u kacaan. Dh: baraarujin, kacdoon. Li: dejin.

4

kicin -ta: (magac, dhedig, keli) erey ama wax qoran akhriyid ama ku dhawaaqid. Dh: akhrin.

5

kicin-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, hurdo ka toosin. Dh: toosin. Li: seexin.

6

kicin -ta: (magac, dhedig, keli) kor u qaadid ama sare u joojin ama u istaajin. Dh: istaajin, joojin. Li: fadhiisin.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg beeran². la-mid: beernaansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax beeran ama abuuran ahaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg ceerin. la-mid: ceernaansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) caydhnaan; cayrnaan.

waa la naqliyay ✓

1

ceeryaan¹: m.dh Dhado iyo ciiro isku jira. la-mid: ceeryaamo, ciiryaamo, ciiryaan.

2

ceeryaan²: m.dh (fiisikis) Cuf dhibco biyood ah oo ku jira lakabyada hoose ee gibilka, waxaana u sabab ah uumibiyoodka biyaha isugu rogaya hawada dhexdeeda, taas oo keenta aragtida oo si dhexdhexaaha u yaraata.

waa la naqliyay ✓

1

ceeryaan¹: m.dh Dhado iyo ciiro isku jira. la-mid: ceeryaamo, ciiryaamo, ciiryaan.

2

ceeryaan²: m.dh (fiisikis) Cuf dhibco biyood ah oo ku jira lakabyada hoose ee gibilka, waxaana u sabab ah uumibiyoodka biyaha isugu rogaya hawada dhexdeeda, taas oo keenta aragtida oo si dhexdhexaaha u yaraata.

waa la naqliyay ✓

Mist

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) fad fudud oo taagagga dhulka ku dahaadhma oo sii daaya dhibco yaryar oo biyo ah. Dh: ceeryaamo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dheeraan-ta)

2

Dheeraansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dheer². la-mid: dheeraansho, dheeri².

waa la naqliyay ✓

f. n., [abstract] height, tallness, depth; state of being long, tall ~ deep

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) tallness (toolnas); depth (depth)-, [opposite of gaabnaan]

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) korid oo mar walba in ku biirid. Dh: korid.

2

dheeraan-ta: (magac, dhedig, keli) wax halka la joogo ka fog oo intii u jiray ka sii durugsan ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: height, tallness, depth; state of being long, tall ~ deep

2

lx: dheeraan

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f-abs

5

key: dheeraan

waa la naqliyay ✓

m.l (botani) Geed faalala oo leh xidido laga sameeyo xargaha adag sida dawliska iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.l (botani) Geed faalala oo leh xidido laga sameeyo xargaha adag sida dawliska iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg feeran. la-mid: feernaansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) timo iyo wixii la mid ah, shanlaysnaan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg heeran³. la-mid: heernaan-sho.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) la meeraray ah. Dibidu way meeraran yihiine dullaha qaado.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg seeran. la-mid: seernaansho.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg xeeran. la-mid: xeernaansho.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) wax xeeran ahaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed qurux badan oo leh caleemo balballaadhan. Wuxuu u samaysan yahay sidii dallado la is kordhigay oo hadh qabaw.

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg beeqaami.

waa la naqliyay ✓

n. phr., genetive: rural, agricultural

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dareen jacayl. Beeraad ban qabaa markaan booqdo baradiinna. Dh: caashaq.

2

beeraad -ka: (magac, lab, keli) beer ka dhigad. Dh: abuurad.

waa la naqliyay ✓

1

de: rural, agricultural

2

lx: beeraad

3

ps: np-gen

4

key: beeraad

waa la naqliyay ✓

1

beexaan¹: m.l 1. Dhammaad; idlaad. 2. Kibir.

2

beexaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) 1. Wax dhammaansho. 2. Qof kibrid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax yaryarayn oo beexaamin.

2

beexaan -ka: (magac, lab, keli) yaryarayn oo horay u dhammaansho la'aan. Dh: beekhaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg baratan.

waa la naqliyay ✓

time, vl. pron. tomorrow ... I

waa la naqliyay ✓

(adv) I will tomorrow... Ex: berraan imaanayaa; I will come tomorrow

waa la naqliyay ✓

1

de: tomorrow ... I = berri + baa + aan

2

lx: berraan

3

ps: time + vpro

4

key: berraan

waa la naqliyay ✓

1

(Ceesaan-ta)

2

Ri ugub oo aan weli curan.

waa la naqliyay ✓

1

ceesaan¹: m.l (-nno, m.dh) Orgi sannad jir ah.

2

ceesaan²: m.dh (-aamo, m.l) Dheddig ari cad oo aan weli curan.

waa la naqliyay ✓

1

ceesaan¹: m.l (-nno, m.dh) Orgi sannad jir ah.

2

ceesaan²: m.dh (-aamo, m.l) Dheddig ari cad oo aan weli curan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. young he-goat, billy

2

ceesaan [feminine] n. young nanny, she-goat that has not given birth

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (n) [Pl. ceesaamo-ha] a young nanny goat; a young female goat that did not give birth

2

ceesaan -ka: (n) a young billy goat; a young male goat

waa la naqliyay ✓

1

(I) Capretto appena svezzato;

2

(E) Veaned kid

3

(S) CEESAAN (S. g.: ‘Esàn)

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) neef ri ́ ah oo aan weli curan; ri' ugub ah.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Shiraac saddex gees ah intiisa hoose. 2. Xarig doonyaad isu haya farmaanka docdiisa midig iyo doonnida. la-mid: deebaani (2).

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xadhigga isku haya doonta iyo qoriga farmaanka. Doonida waxa ka jabay deebaankii.

waa la naqliyay ✓

1

(Deegaan-ta)

2

Geedaha badan oo ka baxa dhulkii doogta oo roob badani ku da'o.

waa la naqliyay ✓

1

deegaan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Geed weyn canjeelka u eg, sida badan webiga jiinkiisa ka baxa oo leh miro la cuno. 2. la-mid: degaan.

2

deegaan²: m.dh Doog meel roob badan ku da'ay ka baxa.

waa la naqliyay ✓

1

deegaan¹: m.l (-nno, m.dh) 1. Geed weyn canjeelka u eg, sida badan webiga jiinkiisa ka baxa oo leh miro la cuno. 2. la-mid: degaan.

2

deegaan²: m.dh Doog meel roob badan ku da'ay ka baxa.

waa la naqliyay ✓

Vegetation

waa la naqliyay ✓

f. n. forest, jungle

waa la naqliyay ✓

1

(Degan) S Mimusops somalensis Chiov. Sapotaceae.

2

S Mimusops fruticosa A.DC. Sapotaceae.

3

N Mimusops angel Chiov. Sapotaceae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. settlement (setalment); environment (envaayroment); residence (rezi-densi); domicile (dhomo-saayl) ~ dagaan, degaan, bey'ad, hooy. 2. regional state

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) meesha ay dad iyo. duunyaba ku noolaan karaan ee ay degganyihiin. Dh: dagal, degaan, dagaan.

2

deegaan-ka: (magac, lab, keli) magac guud oo kulmiya buuraha, berriga, badda iyo meel kasta oo nololi ka jirto.

3

deegaan -ka: (magac, lab, keli) geed weyn oo canjeelka u eg. Sida badan webiga jiinkiisa ayuu ka baxaa, waxaana u dhala miro la cuno.

4

deegaan-ta: (magac, dhedig, keli) qaanso roobaad midabbo toddoba ah oo kala duduwan leh oo roobka iyo cadceedda oo is qabatay ka dhalata oo sida qaansada u soo godan. Dh: jeegaan.

5

deegaan -ta: (magac, dhedig, keli) dhulka roobku aad ugu da'ay ee doogga iyo xareeddu isku qotomaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: forest, jungle

2

lx: deegaan

3

pd: (-ta)

4

ps: n2-f

5

key: deegaan

waa la naqliyay ✓

خارج

waa la naqliyay ✓

m.l Dabaysha, firada, heerka iyo wixi lamida oo ka soo hormara roob di'i raba.

waa la naqliyay ✓

1

(Feeraar-ka)

2

Kala fogaan; kala durugsan.

waa la naqliyay ✓

m.l Kala fogaan, kala durugsanaan.

waa la naqliyay ✓

m.l Kala fogaan, kala durugsanaan.

waa la naqliyay ✓

1

v. be spread out ~ separate

2

feeraar vl. n. separation

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) biyo ama wax la mid ah, dul salalid. Dh: seeraar, sabbayn.

2

feeraar -ka: (magac, lab, keli) kala fogaan, kala durugsanaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Feertan-ka)

2

Feertamid.

waa la naqliyay ✓

1

feertan¹: m.l 1. Ciyaar laba qof feer ay ku tartamaan. 2. Isdhaafsashada laba qof feer ku dagaallamaan.

2

feertan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) 1. Laba qof feer ku tartamid. 2. Feer ku dagaallamid.

waa la naqliyay ✓

1

feertan¹: m.l 1. Ciyaar laba qof feer ay ku tartamaan. 2. Isdhaafsashada laba qof feer ku dagaallamaan.

2

feertan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) 1. Laba qof feer ku tartamid. 2. Feer ku dagaallamid. m.f.dh, feertamid.

waa la naqliyay ✓

1

v. box each other

2

feertan vl. n. boxing

waa la naqliyay ✓

1

-feertamay / feertantay: (v) take part in a boxing match ~ feedhtan

2

feertan -ka: (n) the act of boxing

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg feedhtan.

waa la naqliyay ✓

مُلاكمة

waa la naqliyay ✓

1

(Geeraar-ka)

2

Jaadadka maansada mid kamid ah oo gabayga u dhow kase tixo gaaggaaban.

waa la naqliyay ✓

1

geeraar¹: m.l (-rro, m.dh) Maansada qayb ka mid ah oo gabayga ka tix gaaban, si gaar ahna loogu luuqeeyo.

2

geeraar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Geeraar tirin.

waa la naqliyay ✓

1

geeraar¹: m.l (-rro, m.dh) Maansada qayb ka mid ah oo gabayga ka tix gaaban, si gaar ahna loogu luuqeeyo.

2

geeraar²: f.mg1 (-ray, -rtay) Geeraar tirin. m.f.dh, geeraarid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. Somali epic poem, ballad poetry ~ song (mostly about war)

2

geeraar v. compose ~ recite a Somali epic poem ~ song

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) a Somali narrative poem: epic (epik); ballad (baalad); usually sung by man

waa la naqliyay ✓

(fal) jaadka maansada loo yaqaan geeraar, tiri. Arooska aynu caawa tegeyno ka geeraar. geeraar-ka: (magac, lab, keli) jaad maansada ka mid ah oo sida gabayga loogu luqeeyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Heeraab-ka)

2

1. Docda hoose oo doonyaha iyo wixii la mid ah, tiir dheer oo ku yaal oo isu wada haya, shalmaankuna madaxa hoose ku wada hayaan; lafdhabarta doonyaha.

3

2. (dab) dab baxa haya oo aan weli ololin; hulaaq.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bo, m.l) Docda hoose ee doonyaha tiir dheer oo ku yaal oo isu haya, shalmaankuna madaxa hoose ku hayo.

waa la naqliyay ✓

m. n. keel of boat

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dab, dab baxaya oo aan weli ololin; hulaaq.

2

heeraab -ta: (magac, dhedig, keli) docda hoose ee doonyaha iyo wixii la mid ah, tiir dheer oo ku yaal oo isku wada haya; wuxuu wada hayaa shalmaanka oo madaxa hoose kula wada jira; waa na lafdhabarta doonta. Dh: udubdhexaad.

3

heeraab -ta: (magac, dhedig, keli) dab baxaya oo aan weli ololin. Dabku weli waa heeraab.

waa la naqliyay ✓

1

de: keel of boat

2

lx: heeraab

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: heeraab

waa la naqliyay ✓

1

(Heeraar-ka)

2

Ood ama wax la mid ah oo dhawraarin darteed wax ku wareegsan; deyr; xero; sarsar; meegaar.

waa la naqliyay ✓

1

heeraar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Timo wareeg ah oo gabdhaha aan weli qaan gaarin loogu reebo madaxa. 2. Ood iyo wixi lamida oo meel ku wareegsan.

2

heeraar²: f.g1 (-ray, -rtay) 1. Gabar yar oo aan weli qaangaarin, iyadoo food loo reebayo dhalada ka xiirid. 2. Ood iyo wixi lamida meel ku wareejin.

waa la naqliyay ✓

1

heeraar¹: m.l 1. Timo wareeg ah oo gabdhaha aan weli qaan gaarin loogu reebo madaxa. 2. Ood iyo wixi lamida oo meel ku wareegsan.

2

heeraar²: f.g1 1. Gabar yar oo aan weli qaangaarin, iyadoo food loo reebayo dhalada ka xiirid. 2. Ood iyo wixi lamida meel ku wareejin. m.f.dh, heeraarid.

waa la naqliyay ✓

m. n. fence

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) enclosure (enkalowshar)-, fence (feens)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) ood ama wax la mid ah oo dhawraarin darteed meel loogu wareejiyo; dayr wareegsan. Heeraarta ha gurin bahalkaa ka soo dhacayee. Dh: deyr, xero, sarsar, meegaard.

waa la naqliyay ✓