eego — Macnaha & Turjumaada

1

(fal) wax ad leedahay daranyada ka dhabo. Tukaankaaga tuugada ka eego. Dh: ilaasho.

2

eego: (fal) wax ad cid kale kala wareegeyso inuu xun yahay iyo in kale, iska fiir. Gaadhiga aad iibsanayso eego. Dh: hubso.

3

eego: (fal) waxyaabo badan mid ka dooro.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) Suus, madaal, shood iyo wixi lamida raashin ku miisasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-gtay, -gatay) Suus, madaal, shood iyo wixi lamida raashin ku miisasho. m.f.dh, beegasho.

waa la naqliyay ✓

v. measure (grain) for oneself

waa la naqliyay ✓

(fal) wax inta uu dhanyahay ama inta uu leegyahay ogow. Beego inta kiiloo ee aad rabto. Dh: cabbiro, miiso, qiyaaso.

waa la naqliyay ✓

1

de: measure (grain) for oneself

2

lx: beego

3

nt: beegad (ka) [vn-m], beegasho (/da) [vn-f]

4

pd: (beegtay)

5

ps: v3b=tr

6

key: beego

waa la naqliyay ✓

1

(Ceega-da)

2

(qof) hunguriga, si xoog leh ugu dhegid, si neeftu uga soo bixi weydo oo uu u dhinto ama ku dhowaado; cunaqabato; miijis; mirjis.

waa la naqliyay ✓

m.dh Si xoog leh oo nafley cunaha looga qabto si neeftu ugu joogsato; miijis. la-mid: ceejo, ciiq, ciiqo¹ (2).

waa la naqliyay ✓

m.dh Si xoog leh oo nafley cunaha looga qabto si neeftu ugu joogsato; miijis. la-mid: ceejo, ciiq, ciiqo¹: (2).

waa la naqliyay ✓

vl. n. choking, strangulation

waa la naqliyay ✓

-ceegada: (n) stranglehold (straangal hold) ; the act of choking ~ ceejo-da, marjin

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hunguri qabasho oo neefta ku dhejin. Dh: miijis, mirjis, ceejo.

2

ceego -da: (magac, dhedig, keli) qarbid iyo wax la mid ah, miijin oo aad u buuxin.

waa la naqliyay ✓

1

a: ceejo

2

de: choking, strangulation

3

lx: ceego

4

pd: (/da)

5

ps: vn6-f

6

key: ceego

waa la naqliyay ✓

v. become poor

waa la naqliyay ✓

1

de: become poor

2

lx: deego

3

pd: (deegtay)

4

ps: v3b=

5

key: deego

waa la naqliyay ✓

m.dh Daymo; fiiro.

waa la naqliyay ✓

m.dh Daymo; fiiro.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) daymo ama jalleecis wax muuqda; hal mar eegid. Eegmadu hadday Aadanow kuu ekoontahay e. Dh: eegis, dhugasho, daymo, jalleeco, milicsi, fiiro.

waa la naqliyay ✓

1

(Heega-da)

2

Daruurta saymaha da'a haya ka korraysa oo aan weli di'in.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Daruurta saymaha da'aya ka korreysa oo aan weli di'in..

waa la naqliyay ✓

f. n. gathering of clouds before rain

waa la naqliyay ✓

name-f the gathering of clouds before rain; rainbow

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh dheer oo qurux iyo muuq leh oo sida daruuraha sare loo daawado. Dh: qalanjo. Li: ganbadho.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) daruur kelideed ah oo aan fadad badan ku xidhnayn, saymaha da'ayana ka korraysa. Dh: fad, rayo.

2

heego -da: (magac, dhedig, keli) meel sare oo hawada ah.

waa la naqliyay ✓

1

de: gathering of clouds before rain

2

lx: heego

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: heego

waa la naqliyay ✓

1

(Jeega-da)

2

Madaxa docdiisa danbe; qadaad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Madaxa dadka xaggiisa dambe; qadaad.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Madaxa dadka xaggiisa dambe; qadaad.

waa la naqliyay ✓

f. n. nape, back of the neck

waa la naqliyay ✓

-jeegada: (n) neck (neek)

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, kali) qaybta danbe ee madaxa. Dh: qadaad.

waa la naqliyay ✓

1

de: nape, back of the neck

2

lx: jeego

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

syn: qadaad

6

key: jeego

waa la naqliyay ✓

m.dh Galmo la'aan qof shahwo isaga keeno.

waa la naqliyay ✓

m.dh Galmo la'aan qof shahwo isaga keeno.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) bir yar oo sida miinshaarka ilko yaryar leh oo biraha lagu jaro; seegafeero.

2

seego -da: (magac, dhedig, keli) xubinta taranka oo la salaaxo oo shahwadda gacanta la iskaga keeno.

waa la naqliyay ✓

1

(Xeega-da)

2

1. Jaadadka cawda mid ka mid ah mirihiisa.

3

2. Kabro.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Jaadadka cawda mid ka mid ah mirihiisa. 2. Kabro.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Jaadadka cawda mid ka mid ah mirihiisa. 2. Kabro.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., [collective] seeds of a palm tree species

2

xeego [feminine] n. hockey game

waa la naqliyay ✓

1

-da / xeegada: (n) hockey (hoki); ice hockey or field hockey

2

xeego: -da / xeegada: (n) fruit of the coconut palm

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) midhaha jaad cawda ka mid ah. Xeego soo guro.

2

xeego -da: (magac, dhedig, keli) ciyaar lagu ciyaaro kubad yar iyo ulo dhaadheer oo lagu eryedo. Aan yeelo si ay xeego xeego u nogoto kana u nabad galaan. Dh: kabro.

waa la naqliyay ✓

*(xiddigo) meereyaasha qorraxda (sayaariinta) kan ugu danbeeya oo ugu fog, haddii xagga qorraxda laga eego; wuxuu qorraxda u jiraa 6000 (lix kun) oo malyuun oo km., meelahaas.

waa la naqliyay ✓

1

(Dad-ka)

2

Nafleyda wax nuujisa jaadka ugu gobeysan oo lagu yaqaan: qummaati isu taagid iyo lugo xoog badan (haddii oogadiisa loo eego) iyo gacmo laallaada oo wuxuu doono uu ku qabsado; intaas waxaa u sii dheer: maskax weyn iyo garaad iyo hadal.

waa la naqliyay ✓

1

(Diillin-caanood-da)

2

Diillin ballaaran oo ka samaysan iftiin ciiro ku rogan tahay oo habeenkii cirka ka muuqata oo la yiraahdo sheyddaan baa habarti ku jiidey; haddii qalabyada wax weyneeya oo soo dhoweeya lagu eego, diillintu waxay isu rogtaa xiddigo ciiddaas ah oo aan la tirin karin; waq-habaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Dooribeyn-ka)

2

Qalab yar oo muraayado leh, oo wixii fog lagu eego oo soo dhoweeya.

waa la naqliyay ✓

1

(Imtixaan-ka)

2

Aqoonta ama tabarta qof ama wax kale lee yihiin oo la eego intay gaaraan; tijaabo loo sameeyey in arrin, kd. runteeda lagu gaaro; salgaar; baxnaanis.

waa la naqliyay ✓

1

(Jalleeca-da)

2

Daymo gaaban oo dib ama dhinac la eego.

waa la naqliyay ✓

1

(Kormeer-ka)

2

Xoolo ama maamul kale oo hadba laga soo korwareego oo la eego bal waxay ku sugan yihiin ama u baahan yihiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Lifaaq-a)

2

1. Liilan yar oo dun ah oo maryaha lagu tolo.

3

2. Wax la baara hayo oo aad loo eego; wax dhab ugu fiirsasho; jeedaalo; fiiro.

4

3. hannaan-wanaag; qaab.

waa la naqliyay ✓

1

(Qorrax-da)

2

Qorraxdu waa kubbad weyn oo shidmaysa oo gaas iyo olol ah; waxay dhulkeenna ka weyn tahay malyuun jeer, kulkeeduna, meeleheeda qaarkood, waxaa lagu wadaa inuu gaari karo 20 malynun oo darajo (dhulkeenna meesha u kululi waa 60° darajo!). Qorraxdu waa xiddig weyn oo aad inooku dhow haddii xiddigaha kale loo eego; waxay inoo jirtaa 150 malyuun oo kiilomitir ku dhowaad, waa ay isku wareegtaa, 25kii maalmood iyo 9kii saacba kol. Sagaal meere oo dhulkeennu kamid yahay baa weheliya oo ku dulmeera; ~ cadceed; libdho; gabbal; qundhac; dhalco.

waa la naqliyay ✓

1

(Tifaftir-ka)

2

1. Tifafka iyo saxarrada oo laga saaro.

3

2. (war, hadal, ...) aad loo caddeeyo, loo qeexo, loo lafagguro, meel walba laga eego; aan waxba laga tegin.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyaha ..., m.l) (baayoloji) Aragtida tadawurka ee ahayd isirka sinjiyada oo Charles Darwin soo saaray 1859, taas oo ilaa hadda dadka qaarkood rumaysanyahay sinjiyadu inay ka soo jeedaan noocyada abnaqyada hoose, marka loo eego dariiqadda xulashada dabeeciga.

waa la naqliyay ✓

m.l Bir af dhuuban oo lagu eego muunada badar jawaan ku jira; kasbo¹.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) (siyaasad) Dabaqad ka mid ah bulshada, haystana dhaqaalaha ugu badan marka loo eego aragtida Maarkiska.

waa la naqliyay ✓

m.l (-yo ..., m.dh) (juqraafi) Gobol cadaadis gibilkiisu hooseeyo marka loo eego meelaha ku wareeraysan, mararka qaarkood waxaa loo yaqaan gufaaco.

waa la naqliyay ✓

m.l Cilmiga barashada gibilka dhulka, gaar ahaan, marka laga eego dhanka cimilada iyo cimilo gooreedkaba.

waa la naqliyay ✓

1

dhalleex¹: m.l/dh 1. Daymo gees la eego. 2. In yar. 3. Hadal ama dood intooda muhiim ah nuxur. la-mid: dhalleec¹, jalleec¹.

2

dhalleex²: f.g/mg1 (-xay, -xday) 1. (f.g) Dhinac eegid. 2. (f.mg) Wax janjeerin. la-mid: dhalleec², jalleec².

waa la naqliyay ✓

m.l (-ayaal, m.l) (baayoloji) Noole quuta kuwa ka yaryar, marka laga eego xagga silsiladda cuntada. Daaqcunayaashu waxay quutaan dhirta cagaaran oo waa dheefsade hore, hilibcunayaashuna waxay quutaan daaq cunayaasha, markaa waa dh. dambe.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nayaal, m.l/dh) (xisaab) Dhakhsaha isbeddelka ee fansaar marka loo eego doorsoomaha madax bannaan. Waxa kale loo yaqaan wehliyaha xigsineed ama fansaar diiran. .

waa la naqliyay ✓

m.l (fiisikis) Lakab khafiif ah ee dareere oo ku samaysan oogada walax adke ah, taas oo dareeraha uu lakabku ka samaysanyahay uu socdo. Xoogga qalaad isjiidadka ayaa sababa in molikiyuulada dareeraha ee ugu dhow adkuhu ayna dhaqaaqin oo ay taagnaadaan, marka loo eego dareeraha ay ka midka ahaayeen.

waa la naqliyay ✓

m.l (xisaab) Urur fansaarro oo leh astaamooyin u eg marka dhan laga eego kuwa fansaarrada tirignometeri waxaana lagu magacaabaa saynka labasaable (sinh (x)), kosaynka labasaable (cosh (x)) iyo wixi lamida. Waxa la xiriiraan laba saab sida ay fansaarrada tirignometeriga ula xiriiraan goobada.

waa la naqliyay ✓

1

eeg¹: m.l 1. Meel laas u eg. 2. Meel la qoday oo biyuhu fariistaan.

2

eeg²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Qof ama wax indho ku hayn. Tusaale: “Beerta eeg”. 2. Soo ee.: booqasho ku tegid (meel). Tusaale: “Cali oo jiraan baan soo eegay”. 3. Ka ee.: halis ka ilaalin. Tusaale: “Carruurta dabka kaa eeg”. 4. Ku ee.: wax ku tijaabin. Tusaale: “Albaabka furaha ku eeg”. 5. Isu ee.: isbarbardhigid dad, waxyaabo, arrin iyo wixi lamida. Tusaale: “Labada qoraal isueeg”. 6. Iska ee.: wax, waxyeelladooda ka foojignaan.

waa la naqliyay ✓

m.l. fk 1. ęegga: waqtiga markaa la joogo; imminka, hadda. 2. ęeggayga, ęeggaga iyo wixi lamida: markayga, markaaga iyo wixi lamida.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-gay, -gtay) 1. Qof ama wax indho ku hayn. Tusaale: Beerta eeg. 2. Soo ee.: booqasho ku tegid (meel). Tusaale: Cali oo jiraan baan soo eegay. 3. Ka ee.: halis ka ilaalin. Tusaale: Carruurta dabka kaa eeg. 4. Ku ee.: wax ku tijaabin. Tusaale: Albaabka furaha ku eeg. 5. Isu ee.: isbarbardhigid dad, waxyaabo, arrin iyo wixi lamida. Tusaale: Labada qoraal isueeg. 6. Iska ee.: wax, waxyeelladooda ka foojignaan. m.f.dh, eegid.

waa la naqliyay ✓

1

v. look at ~ out ~ over, inspect

2

eeg m. n. now, this moment

3

eeg (isku eeg) v. try out ~ compare

waa la naqliyay ✓

1

-ay/ tay: (v) watch (wooj); look or observe carefully ~ daawo.

2

eeg: -ga: (n) at the present time; now (naaw)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) fiiri wax kuu muuqda oo la arki karo. Eeg awrka soo socda. Dh: fiiri, dhugo, day, jeedaali.

2

eeg: (fal) hawl laguu dhiibay, ilaali oo daranyada ka dhaw. Axmadow, adhiga dacawada ka eeg. Dh: jir, daranyatir, ilaali, daranyadhaw.

3

eeg-ga: (magac, lab, keli) meel wareegsan oo loogu talo galay in biyaha gala ama fadhiista la cabbo. Dh: balli, war, har, dhijaan, jidhaan.

waa la naqliyay ✓

/iigow/ (n) gab (han, sida gofku isu-qabo inuu yahay).

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. Shax, turub, iyo wixi lamida bad dhigasho. 2. Ku d.: cid marti u noqosho. la-mid: deg² (3,9)

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-gtay, -gatay) 1. Shax, turub, iyo wixi lamida bad dhigasho. 2. Ku d.: cid marti u noqosho. m.f.dh, degasho.

waa la naqliyay ✓

1

v. go down, descend

2

dego [feminine] n., [collective] dung, pulverized dung

waa la naqliyay ✓

-degtay / degatay: (v) go down (dhaawn); go or come down; descend (di-sendi); get out. Ex: hoos bay u degatay; she went down

waa la naqliyay ✓

1

(Eeba-da)

2

Waran yar; hooto; sallaaddi.

waa la naqliyay ✓

1

eebo¹: m.dh (-ooyin, m.l) 1. Nooc ka mid ah warmaha yaryar oo la tuuro. 2. Balaayo.

2

eebo²: f.g3 (-btay, -batay) Magangelid (qof).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Nooc ka mid ah warmaha yaryar oo la tuuro. 2. Balaayo.

waa la naqliyay ✓

f. n. arrow-head, spear-head; small spear

waa la naqliyay ✓

-eebada: (n) spear (spii·er) ~ waran, hooto

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) birta waranka afka kaga jirta ee wax turuqda ama jeexda. Aawadaabaa, eebo waran iyo, abley danantiyo, ul laysula dhacay. Dh: birwaran, murjin.

2

eebo -da: (magac, dhedig, keli) waran yar oo gaaban. Cawil, eebo ayuu libaaxii ku taagay. Dh: murjis, hooto, sallaaddi.

waa la naqliyay ✓

1

cf: hooto

2

de: arrow-head, spear-head; small spear

3

lx: eebo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: eebo

waa la naqliyay ✓

-ha: (n) observer (observar); spectator; viewer; onlooker ~ daawade

waa la naqliyay ✓

m.dh (-iyaal, m.l) Meel sarreysa oo si fiican hareeraha looga arki karo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel ka dhex taagan dhul baahsan oo isku muuqdo; meel dhulka intiisa kale ka sarraysa oo hareeraha la arki karo. Haddaan eegi dheer fuulo oon ololo oo qaylsho, amaan oohobeeyana raggii iigu iman maayo. Dh: korsin, godato.

waa la naqliyay ✓

1

(Eela-da)

2

Deero.

waa la naqliyay ✓

m.dh Deero.

waa la naqliyay ✓

f. n. antelope, gazelle

waa la naqliyay ✓

-eelada: (n) gazelle (gazaal) ~ deero

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) eeg deero.

2

eelo- da: (magac, dhedig, keli) qaranka kiisa quwaaxa macaan leh oo ay midhaha hadhuudhku ka baxaan. Dh: aalo.

waa la naqliyay ✓

1

de: antelope, gazelle

2

lx: eelo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: eelo

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magc, dhedig, keli) aayo ama natiijo xun.

2

eeqo -da: (magac, dhedig, keli) ereyad xun ee aflagaaddo lagu tirin karo.

waa la naqliyay ✓

(fal) (ku ~) nafta ku beeg oo kula baxso; nafta kula carar.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) diidmada qof kale markhaatigii, sababo sharci ah aawadood.

waa la naqliyay ✓

1

(Eexa-da)

2

1. (qof) gardarro loogu hiiliyo ama wax dad kale jid u lahaayeen loo siiyo.

3

2. Ixsaan; samafal; turaal.

waa la naqliyay ✓

1

eexo¹: m.dh la-mid: eex.

2

eexo²: f.mg3 (-xday, -xatay) Eex ku kicid (cid).

waa la naqliyay ✓

1

eexo: m.dh la-mid: eex.

2

eexo: f.mg3 (-xday, -xatay) Eex ku kicid (cid). m.f.dh, eexasho.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. bias, partiality, prejudice, patronage, protection

2

eexo v. be partial, show bias, take sides

waa la naqliyay ✓

-eexday / eexatay: (v) make a biased or unjust act or judgement ~ u xagli

waa la naqliyay ✓

1

(fal) labo qof midkood si xaqdarro ah u taageer ama sadbursi uu ka kale dheer yahay u samee.

2

eexo-da: (magac, dhedig, keli) eeg eex.

waa la naqliyay ✓

num-suf: approximately, about, or so

waa la naqliyay ✓

1

de: approximately, about, [NUMBER] or so

2

lx: eeyo

3

pd: (/da)

4

ps: num-f-suf

5

xe: approximately 90

6

xv: -eeye {S & C}

7

key: eeyo

waa la naqliyay ✓

1

(Erga-da)

2

Guddi hawl gaar ah (tolka gudihiisa ama shisheeye dhexdi) loo diro.

waa la naqliyay ✓