eef

/biif/ hilibka lo'da

/biif/ so lo (hilib lo). Beef sausage.

n., hilib lo’aad, hilibki lo'da.

m.dh Garabka intiisa kore; qarqar.

m.dh Garabka intiisa kore; qarqar.

-ka: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah badarka la abuuro oo kolka la ridqo kimis laga samaysto.

deef -ta: (magac, dhedig, keli) garabka intiisa kore. Dh: qarqar.

(ereycodeed) lagu joojiyo faraska. Waar faraska geef dheh oo jooji.

f.g1 (-fay, -ftay) Si tartiib ah carrabka wax u marin.

f.g1 (-fay, -ftay) Si tartiib ah carrabka wax u marin. m.f.dh, leefid.

v. lick

-ay / tay: (v) lick (lik). Ex: eey baa leefay; a dog has licked it

(fal) wax, carrabka ku tir; carrabka ku tiro. Malabka calaacasha ku tiixi oo leef.

de: lick

lx: leef

pd: (leefay)

ps: v1=tr

key: leef

لعق، لحس

1. (Neef-ka) a) Xoolaha nool mid kamid ah. b) Faras.

2. (Neef-ta) a) Naacawda sankunneefluhu ku nool yahay oo kolna sanbabbada gudohooda gasha oo buuxisa kolna sanka iyo afka ka soo baxda. b) Naacaw kasto meel gudo ah ku jirta ama ka soo baxda.

neef¹: m.l (-faf, m.l) 1. Xoolaha la dhaqdo mid ka mid ah. 2. Faras si gaar ah u tilmaaman. 3. Qof garasho yar.

neef²: m.dh (-fo, m.dh) 1. Hawada nafleyda. 2. Qaybaha hawadu u kala baxdo mid ka mid ah sida haydarojiinta, ogsojiinta iyo wixi lamida. 3. Cudur dadka ku dhaca oo neefsashadu dhibto.

neef³: m.dh (fiisikis) Wejiga maatarka ee xoogagga isjiidashada ee u dhexeeya saxarrada walaxdu ka koobantahay uu yaryaryahay. Saxarradaasu waxay leeyihiin xorriyad dhadhaqaaq, sidaas awgeedna neefuhu ma laha qaab iyo mug go'an midna.

neef¹: m.l (-faf, m.l) 1. Xoolaha la dhaqdo mid ka mid ah. 2. Faras si gaar ah u tilmaaman. 3. Qof garasho yar.

neef²: m.dh (-fo, m.dh) 1. Hawada nafleyda. 2. Qaybaha hawadu u kala baxdo mid ka mid ah sida haydarojiinta, ogsojiinta iyo wixi lamida. 3. Cudur dadka ku dhaca oo neefsashadu dhibto.

neef³: m.dh (fiisikis) Wejiga maatarka ee xoogagga isjiidashada ee u dhexeeya saxarrada walaxdu ka koobantahay uu yaryaryahay. Saxarradaasu waxay leeyihiin xorriyad dhadhaqaaq, sidaas awgeedna neefuhu ma laha qaab iyo mug go'an midna.

Gas

Gas

m. n. domestic animal

neef: [feminine] n., (mass n.): breath; air; asthma attack; gas {chemistry}

-ta: (n) 1. breath (bareeth) 2. asthma (aaz-ma). Ex: neef buu qabaa; he is asthmatic

neef: -ka: (n) domestic animal; such as cow or camel

(fal) (soo ~) ur qudhmuun soo daa.

neef -ka: (magac, lab, keli) magac guud ahaaneed oo loo isticmaalo xoolaha marka mid ahaan la tilmaamayo.

neef -ta: (magac, dhedig, keli) hawo ursilloon leb ama nakhas noole ka soo baxa.

نفس، رَبِّو

Shacaabi

/riif/ (n) qar jabalo ah (qar ama taag badda ku yaal).

(Seef-ta)

Qalab lagu dagaallamo oo leh: bir dheer (birlab) oo xalleefsan oo dhuuban oo toosan ama qalloocan; caarad wax mudda; af ama labo af oo wax gooya iyo daab gaaban oo la qabto.

m.dh (-fo, m.l) Qalab lagu dagaallamo, gadaal daab la qabsado ku leh oo ka samaysan bir xalleefsan, dhuuban, dheer, toosan ama qalloocan, leh caarad wax mudda iyo af wax gooya.

m.dh (-fo, m.l) Qalab lagu dagaallamo, gadaal daab la qabsado ku leh oo ka samaysan bir xalleefsan, dhuuban, dheer, toosan ama qalloocan, leh caarad wax mudda iyo af wax gooya.

f. n. sword, saber, scimitar

-ta: (n) sword (soordh)

-ka: (magac, lab, keli) wax badan oo dhinaca is ku haya. Dh: dhinac, fay, gefti.

seef -ta: (magac, dhedig, keli) qalab lagu dagaallamo oo ka samayn bir, xalleefsan oo toosan ama soo yara xoodan, caarad wax mudda leh, af ama labo af oo wax gooya iyo daab gaaban oo la qabto leh, gal la geliyana leh.

bw: Arabic

de: sword, saber, scimitar

initial: s

lx: seef

pd: (-ta Pl: seefaf (ka))

ps: n4-f, n1-f

key: seef

سيف

-ka: (magac, lab, keli) roob dhibcihiisu aad u yaryar yihiin.

1. Tiraab xiriiriya ereyada iyo tixaha hawraarta: oo; -e. (Nin wanaagsan ee geesi ah).

2. Xarafka e oo dheer; (ē).

ee¹: xi. 1. Eray lagu xiriiriyo laba weerood aan xor ahayn. Tusaale: “Nin wanaagsan ee geesi ah”, “Xarunta dhexe ee xisbiga”. 2. Eray lagu xiriiriyo laba weerood xor ah. Tusaale: “Ha kicin wuu bukaa ee ama wuu bukaa ee ha kicin”, “Meel kastaba aynu ka eegno ee heli mayno”, “Cali wuu shaqayay ee Maryam baa seexatay”. la-mid: e.

ee²: u.j Eray qof lala hadlayo dareenkiisa lagu soo jeediyo. Tusaale: “Ee aabbe!”. la-mid: eeyaa.

xi. 1. Erey lagu xiriiriyo laba weerood aan xor ahayn. Tusaale: Nin wanaagsan ee geesi ah. Xarunta dhexe ee xisbiga. 2. Eray lagu xiriiriyo laba weerood xor ah. Tusaale: Ha kicin wuu bukaa ee ama wuu bukaa ee ha kicin. Meel kastaba aynu ka eegno ee heli mayno. Cali wuu shaqayay ee Maryam baa seexatay. la-mid: e.

conj. and; that which ...; so ...

ee [conjunction] of, pertaining to

ee [feminine] n. EE, long E [digraph letter of the Somali alphabet.]

ee inter. hey!, oh!

long vowel of e. Ex: Eebbe; God; creator. eeddo; aunt

ee (preposition) belonging or connected to: of. Ex: baabuurta cusub ee dawladda; the new cars of the government

shaqalka 'e' oo dheer.

ee: eray qof lala hadlayo dareenkiisa lagu soo jeediyo. 'Ee aabbe!' Dh: eeyaa.

ee: (xidhiidhiye) tiraab xidhiidhisa tixaha hawraarta weedhaysan. Kani waa dersigii xisaabta ee uu shalay macallinku innoo dhiibay.

و

(fal) qabow oo kulaylku ha kaa jabo. Kulayl yahaw naga def. Dh: qabaw.

def -ka: (magac, lab, keli) ciyaar qaraami ah oo ragga iyo dumarku fadhiga ku kala rogtaan. Dhallinyardu aqalka caruuska ayay def ku ciyaarayaan.

def -ka: (magac, lab, keli) qalab muusikada ka mid ah oo ka samaysan qori goobaaban oo hareeraha biro yar yar sudhsudhan yihiin. Def innoo soo qaada aan arooska ugu ciyaarnee. Dh: daf.

/ii-ii-sii/ (n) ururka bar-waaqo sooranka reer-yurub (European Economic community, oo la soo gaabiyey).

Ururka dhaqaalaha Yurub

Eed — (Eed-da)

1. Xaal; arrin; xaajo; gar.

2. Gaboodfal; gef; denbi.

-eed

Waxay ka dabadhacdaa magaacyada qaarkood, ulajeeddo lahaaneedna u yeeshaa; (alaabo carruur-eed; askar Soomaaliy-eed).

eed¹: m.dh (-do, m.l) 1. Denbi cid uusan ku caddayn lagu soo oogey. 2. Gef; denbi.

eed²: f.g1 (-day, -dday) Fal, arrin iyo wixi lamida samayntooda natiijo xun kala kulmid.

eed¹: m.dh (-do, m.l) 1. Denbi cid uusan ku caddayn lagu soo oogey. 2. Gef; denbi.

eed²: f.g1 (-day, -dday) Fal, arrin iyo wixi lamida samayntooda natiijo xun kala kulmid. m.f.dh, eedid.

v. blame, accuse; repent, regret, lament

eed [feminine] n. accusation, blame; reason, cause; fault, guilt

-da: (n) allegation (ala-geey-shin); blame (baleeym); fault, guilt

(fal) qalad ad horay u gashay cidhibtiisa xambaaro oo ka qoomammee ama ku guuldarrayso. Dh: aalo.

eed: dabakar magacyada xagga danbe kaga darsama kolka cid loo aanaynayo ama loo tiirinayo Arrin dawladeed iyo indho qudhaanjeed, midna lama arko.

eed -da: (magac, dhedig, keli) cambaarayn gef iyo denbi xanbaarsan. Gaboobe Senge wuxu yidhi 'Eed geel laga wadaan waayay!' Dh: gaboodfal, denbi, canbaarayn, gef. Wa: eedo.

eed -da: (magac, dhedig, keli) xaal iyo arrin loo fadhiyo; xaajo iyo gar la naqayo.

eeg¹: m.l 1. Meel laas u eg. 2. Meel la qoday oo biyuhu fariistaan.

eeg²: f.g1 (-gay, -gtay) 1. Qof ama wax indho ku hayn. Tusaale: “Beerta eeg”. 2. Soo ee.: booqasho ku tegid (meel). Tusaale: “Cali oo jiraan baan soo eegay”. 3. Ka ee.: halis ka ilaalin. Tusaale: “Carruurta dabka kaa eeg”. 4. Ku ee.: wax ku tijaabin. Tusaale: “Albaabka furaha ku eeg”. 5. Isu ee.: isbarbardhigid dad, waxyaabo, arrin iyo wixi lamida. Tusaale: “Labada qoraal isueeg”. 6. Iska ee.: wax, waxyeelladooda ka foojignaan.

m.l. fk 1. ęegga: waqtiga markaa la joogo; imminka, hadda. 2. ęeggayga, ęeggaga iyo wixi lamida: markayga, markaaga iyo wixi lamida.

f.g1 (-gay, -gtay) 1. Qof ama wax indho ku hayn. Tusaale: Beerta eeg. 2. Soo ee.: booqasho ku tegid (meel). Tusaale: Cali oo jiraan baan soo eegay. 3. Ka ee.: halis ka ilaalin. Tusaale: Carruurta dabka kaa eeg. 4. Ku ee.: wax ku tijaabin. Tusaale: Albaabka furaha ku eeg. 5. Isu ee.: isbarbardhigid dad, waxyaabo, arrin iyo wixi lamida. Tusaale: Labada qoraal isueeg. 6. Iska ee.: wax, waxyeelladooda ka foojignaan. m.f.dh, eegid.

v. look at ~ out ~ over, inspect

eeg m. n. now, this moment

eeg (isku eeg) v. try out ~ compare

-ay/ tay: (v) watch (wooj); look or observe carefully ~ daawo.

eeg: -ga: (n) at the present time; now (naaw)

(fal) fiiri wax kuu muuqda oo la arki karo. Eeg awrka soo socda. Dh: fiiri, dhugo, day, jeedaali.

eeg: (fal) hawl laguu dhiibay, ilaali oo daranyada ka dhaw. Axmadow, adhiga dacawada ka eeg. Dh: jir, daranyatir, ilaali, daranyadhaw.

eeg-ga: (magac, lab, keli) meel wareegsan oo loogu talo galay in biyaha gala ama fadhiista la cabbo. Dh: balli, war, har, dhijaan, jidhaan.

(Eel-ka)

Dhibaato weyn; arrin xun oo culus; hoog.

m.l Dhibaato aad u ballaaran.

m.l Dhibaato aad u ballaaran.

m. n. hardship, misery

-ka: (magac, lab, keli) dhibaato weyn iyo arrin xun oo culus oo hoog weheliyo.

eel-sha: (magac, dhedig, keli) nabar hore u jirey oo kol danbe soo ifbaxda ka dib intii laga bogsaday.

eel-sha: (magac, dhedig, keli) dhibaato weyn oo hibato iyo xusuus leh. Markaad eel bogsiiso ba mid buu aalidh kacayaa. Dh: nabar, nabur, utun.

de: hardship, misery

lx: eel

pd: (-ka Pl: eelal (ka))

ps: n4-m

key: eel

n., (a fish) hud, -ki.

(Eex-da)

1. Garsoor la'aan gef ah, oo kas iyo bareer loo yeelo; hiillo; godobsi; eexo.

2. Wanaag; turaal; ixsaan.

m.dh Garsoor aan caddaalad lagu fulin oo cid xaqeeda lagu seejiyo. la-mid: eexo¹.

m.dh Garsoor aan caddaalad lagu fulin oo cid xaqeeda lagu seejiyo. la-mid: eexo.

n. partiality, bias, favoritism

-da: (n) bias (baayas); prejudice (pre-jadis); nepotism (nepatisam); partiality (paar she yaalati); predilection; leaning, favoritism ~ qaraabokiil

-da: (magac, dhedig, keli) labo qof oo is haya oo midkood lala jiro gar iyo gardaro mikuu doonaba ha ku sugnaadee; tageero qaraabo iyo dan ku dhisan; cadaaladdarida kas iyo badheedh loo yeelo. Allow aqoon darro ha nagu cadaabin, eexna ha nagu dhaafin. Dh: eexo, eexasho, hiillo, godobsi.

eex-da: (magac, dhedig, keli) tudhaal iyo naxariis; ixsaan iyo wanaag.

a: eexo

de: partiality, bias, favoritism

lx: eex

pd: (-da)

ps: n -f

key: eex

مُمَالَأَة حَبْوَةَ، تَحَيُّزِ

(Eey-ga)

Bahal jaadad badan ah oo dadka la dhaqma oo yeeyda iyo dawacada xiga; (ama ey).

eey¹: m.l (-eey/-yo, m.dh) (cilmiga naflayda) Naasley dab joog ah, yeyda ay isku bah yihiin, hilib cun ah, oo loo adeegsado ugaarsiga iyo ilaalinta guryaha, xoolaha, beeraha iyo wixi lamida. la-mid: ey¹.

eey²: m.dh (-eey/-yo, m.dh) Eey dheddig ah. la-mid: eeyad, ey².

eey³: e.d Erey dareen: ehi!, oh! la-mid: eeyaa.

eey¹: m.l (-eey/-yo, m.dh) (cilmiga naflayda) Naasley dab joog ah, yeyda ay isku bah yihiin, hilib cun ah, oo loo adeegsado ugaarsiga iyo ilaalinta guryaha, xoolaha, beeraha iyo wixi lamida. la-mid: ey.

eey²: m.dh (-eey/-yo, m.dh) Eey dheddig ah. la-mid: eeyad, ey.

m. n. dog

eey [feminine] n., [collective] female dog, bitch

-gada: (n) dog (dhoog) eeyddin -ta: (n) cramp (kraap); muscular stiffness ~ ayddin

كلب

/elf/ (n) jinni, cirfiid-yan.

(Gef-ka)

1. Wax aan run ahayn oo run la moodo; si qalloocan oo wax loo garto; wax aan toosnayn oo la falo ama la sheego; hal jaban; qalad; laaxin.

2. Xumaan; waxyeello; meelkadhac.

3. (senen) waxa qof doonayo oo loo saadiyo (saad been ah) inuusan hela hayn, sida nin duullaan u socda oo lagu yiraahdo geel soo heli meysid; waxaa la qabaa in qofkii loo gefo uu wax helo (ama gaf).

gef¹: m.l la-mid: gaf¹.

gef²: m.l (-faf/-fef, m.l) 1. (fiisikis) Cabbiraadda ama qiyaasta aan la hubin ee xaddi. Tusaale ahaan, kulbeeg meerkari ah badanaaba waxa suurtaggal ah in heerkulka laga akhriyo darajada ugu dhow.. (xisaab) Marka laga hadlayo saafid tireed gefafku waa laba nooc: a) g. duubid: jawab tireed aan sugnayn ee ku soo baxda xisaabinta; b) Gefaf la jare ah: waxa ay la xiriiraan xadad lagama maarmaan ah ee ku jira sugnida seeb.

gef³: f.mg1 (-fay, -ftay) la-mid: gaf².

m.l (-faf/-fef, m.l) eeg gaf.

Error

Error

m. n. mistake, error; trouble, difficulty; trap, deceit

gef v. make an error, err, miss, transgress; get into trouble

-ka: (n) unintentional mistake (masteeyk); or error (erar)

gef -ay/tay: (v) 1. offend (ofeendh). Ex: waad ii gaftay; you offended me. 2. commit a mistake or an error; err (eer) ~ see [eeg] gaf . 3. fail to hit, catch or meet: miss (mis). Ex: wuu la gafay; he failed to hit (missed)

Sbaglio; errore

Mistake; error

(fal) xumaan samee. Dh: gaf, denbaab, qaldan.

gef-ka: (magac, lab, keli) meelkadhac cidi samayso oo u geysato cid kale. Dh: xumaan, gaf, khalad, alyad.

غَلَط خَطَأ

(ereycodeed) wixii la mid ah oo cid la gaadhsiiyo. Dh: web, jud.

wef -ka: (magac, lab, keli) meesha geela laga gawraco, Xaas walwaale ma waaye, waliil yaabaha tuug, wefka kaama lisaan. Dh: dhuun.

(Afeef-ta)

Hadal, kolka la dooda hayo la hormarsado, oo waxyaalo la oran doono marmarsiinyo looga dhigo, ama waxyaalo laga baqa hayo sooqaadkood lagu gudbo.