ededis

-ta: (magac, dhedig, keli) cabsi iyo naxdin kugu dhacda.

m.f.dh eeg feded.

(Fededin-ta)

Sas iyo argaggax lala cararo qof ku ridid.

m.f.dh eeg fededi.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale, sas iyo argagax lala cararo ku ridid oo ka argagixin. Dh: fededis.

-ta: (magac, dhedig, keli) bedidda wax magtiisa lagugu lahaa. Gaadhigii aad jiidhay bedistiisa ayaa lagaa sugayaa. Dh: magis.

bedis-ta: (magac, dhedig, keli) ciyaar intii jeer ee lagaa dhaliyey dib u dhalinteed.

m.l Nooc libaax badeedka ka mid ah.

(Dedid-da)

Ded u yeelid, korka ka saarid.

m.f.dh eeg ded². la-mid: dądid, ded¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) dhusha wax kaga tuulid. Ninka xummadu hayso dedidda ka daaya.

m.dh la-mid: degid.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel aan degaan hore kuu ahayn hoy ka dhigasho oo habeen iyo dharaarba u soo hoyasho. Dh: galid.

degis-ta: (magac, dhedig, keli) kacdoon, colaad iyo qalalaaso ka qaboobid. Dh: defid.

degis-ta: (magac, dhedig, keli) doon ama markab cillad darteed badda ku degid oo quusid. Degista doonta duufaanka a u sabab ahaa.

m.l la-mid: dejin.

-ta: (magac, dhedig, keli) doon ama markab badda dhex quusin oo qarqin.

dejis-ta: (magac, dhedig, keli) meel qalalaase iyo fadqalallo ka taagan tahay qaboojin oo colaadda demin.

dejis -ta: (magac, dhedig, keli) reer meel cusub furid oo hoy ay galaan uga diyaarin. Saddex cisho ayaan ku maqnaa dejista reerka.

m.l la-mid: demin.

-ka: (magac, lab, keli) dab ama laydh dhidan bakhtiin.

demis-ka: (magac, lab, keli) qalab yar oo ilaaliya ama joojiya qulquldanabka maraya mareegta.

(Deris-ka)

Dadka degmada isxiga oo isu dhow.

deris¹: m.l (-syo/-rsaan, m.dh) Dad degsiimada is xiga oo isu dhaw.

deris²: m.l (-syo, m.dh) 1. (xisaab) Mid ka mid ah dhinacyada saddexagal ee sammeeya xagal la isa siiyey. Marka laga hadlayo saddexagal qumman deris waa dhinaca u dhexeeya xagasha la isa siiyey iyo midda qumman. Marka laga hadlayo tirigonoometeri saamiga dhinaca deriska ah uu sammeeyo dhererrada dhinacyada kale waxa loo adeegsadaa in lagu qeexo fansaarada xaglaha kosayn iyo tanjanka. Waxa uu sheegaa laba dhinac ee geesole oo wadaaga gees. 2. (xisaab) Waxa uu sheegaa laba xaglood oo wadaaga gees iyo dhinac. 3. (xisaab) Laba weji oo ka mid ah wejiyada salxaale oo uu ka dhexeeyo geftin wadaag ah.

deris³: f.g/mg1 (-rsay, -ristay; -rsi) 1. (f.g) Wax barashadooda ka baaraan degid. 2. (f.mg) Cid jaar la noqosho.

deris¹: m.l (-syo/-rsaan, m.dh) Dad degsiimada is xiga oo isu dhaw.

deris²: m.l (derisyo, m.dh) 1. (xisaab) Mid ka mid ah dhinacyada saddexagal ee sammeeya xagal la isa siiyey. Marka laga hadlayo saddexagal qumman deris waa dhinaca u dhexeeya xagasha la isa siiyey iyo midda qumman. Marka laga hadlayo tirigonoometeri saamiga dhinaca deriska ah uu sammeeyo dhererrada dhinacyada kale waxa loo adeegsadaa in lagu qeexo fansaarada xaglaha kosayn iyo tanjanka. Waxa uu sheegaa laba dhinac ee geesole oo wadaaga gees. 2. (xisaab) Waxa uu sheegaa laba xaglood oo wadaaga gees iyo dhinac. 3. (xisaab) Laba weji oo ka mid ah wejiyada salxaale oo uu ka dhexeeyo geftin wadaag ah. m.f.dh, dersid.

deris³: f.g/mg1 (-rsay, -ristay; -rsi) 1. (f.g) Wax barashadooda ka baaraan degid. 2. (f.mg) Cid jaar la noqosho.

m. n. neighbor

deris v. be neighbors, be adjacent

deris v. learn; study

-dersay / deristay: (v) study (stadhi); examine (igzaamin); investigate (in-vesti-geeyt). Ex: deris sababta ay ku dhacday! Investigate to find out the reason why it happened!

deris -ka: (n) neighbor (neey-bor); neighborhood (neey-bor-huudh) ~ daris, jaar, jiiraan

Vicini

Neighbours

-ka: (magac, lab, keli) dadka aad is ag deggan tihiin. Haddaad janno dooni deriskaaga ilaali. Dh: jaar.

deris-ka: (magac, lab, keli) mid ka mid ah dhinacyada saddexagal ee sammeeya xagal la isa siiyey. Marka laga hadlayo saddexagal qumman deris waa dhinaca u dhexeeya xagasha la isa siiyey iyo midda qumman. Marka laga hadlayo tirigonoometeri saamiga dhinaca deriska ah uu sammeeyo dhererrada dhinacyada kale waxa loo adeegsadaa in lagu qeexo fansaarada xaglaha kosayn iyo tanjanka. Waxa uu sheegaa laba dhinac ee geesole oo wadaaga gees.

deris-ka: (magac, lab, keli) waxa uu sheegaa laba xaglood oo wadaaga gees iyo dhinac.

deris-ka: (magac, lab, keli) laba weji oo ka mid ah wejiyada salxaale oo uu ka dhexeeyo geftin wadaag ah.

-ka: (magac, lab, keli) eeg didin.

didis -ka: (magac, lab, keli) kala boodidda labo walxood oo leh danab kala duwan, ku togan iyo ku taban.

dudis¹: m.l Neef irmaan caalsaar samayn.

dudis²: m.dh Neef xoolaad oo ay adagtahay in caanaha laga dhammeeyo.

(Eedid-da)

Wax la falay ku bi'id; ku hoogid.

m.f.dh eeg eed². la-mid: eedis.

vl. n. hardship, oppression

-da: (magac, dhedig, keli) fal qaldan oo la sameeyay wixii dhib ka dhashay dusha ku qaadasho oo ka qoomamayn; qalad aad geysatay daraaddii, guuldarraysad ama jabitaan. Eedidda looxtuuridda yaraanta waa la hubaa.

de: hardship, oppression

lx: eedid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: eedid

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg eefid.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg eegid.

m.l la-mid: eexin.

vl. n. benevolence, favor, inclination

-ka: (magac, lab, keli) eeg eexin.

de: benevolence, favor, inclination

lx: eexis

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: eexis

(Kedis-ka)

Kedin.

m.l 1. Fal u dhaca si lama filaan ah. 2. Barnaamaj aqooneed oo lagu tartamo. 3. la-mid: kadin².

m.l 1. Fal u dhaca si lama filaan ah. 2. Barnaamaj aqooneed oo lagu tartamo.

surprise

vl. n. (adj.): surprise; surprising, unexpected

-ah: (adj) surprising; without warning; unexpected ~ kedo

-ka: (magac, lab, keli) eeg kedin.

a: kadis

de: surprise; [atr.] surprising, unexpected

lx: kedis

pd: (-ka)

ps: vn2a-m

key: kedis

مُسَابَقَة، مُفَاجَأَة، فَجْأَة، بَغتَة

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg ledid.

-ta: (magac, dhedig, keli) medid.

(n) vomiting; an act of vomiting.

matag ama hunqaaco

f.g2 (-iyay, -isay) Qof in uu cabsi awgeed wax uga cararo gayeysiin.

(fal) cid kale, sas iyo argagax lala cararo ku rid; ka nixi.

(Geddis-ka)

Rogrogad; ganacsi; geddisasho; doorsad.

m.l 1. Rogrogis; ganacsi. 2. la-mid: geddiyid. la-mid: gaddis.

m.l 1. Rogrogis; ganacsi. 2. la-mid: gaddis.

vl. n. change, exchange

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg geddin

de: change, exchange

lx: geddis

pd: (-ka)

ps: vn2a-m

key: geddis

-ka: (magac, lab, keli) eeg teedin.

teedis-ta: (magac, dhedig, keli) eeg teedid.

m.l la-mid: gedgeddiyid.

-ka: (magac, lab, keli) wax qaab ku sugnaa, kolba si u rogis.

-ka: (magac, lab, keli) kolba weji cusub u samee. Dumarku bedbedilka dharka way ka helaan. Dh: doordoorin.

-ta: (magac, dhedig, keli) meel xidhan, ama fafaaf bannaan oodiddiisa. Dh: awdis, jufis, bannadis, bennidis, qufulis, xidhis. Li: bannaanis, ballaqis,furis.

m.dh la-mid: bardadid.

-da: (magac, dhedig, keli) argaggax iyo naxdin la ingegid. Berdedidda waxa noogu wacan, waa buunka la afuufay

m.l la-mid: dabdamis.

m.l la-mid: degdejin.

-ka: (magac, lab, keli) deddejin ku samayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg degdegid.

m.l la-mid: degdejin.

/edjiways/ edgeways; (adv) 1. darafka (dhanka geeska ah) (phr) 2. get a word in edgewise (fursad hadal u helid iyadoo qof kale hadlayo). e.g. I could not get a word in edgewise.

(Ledledid-da)

Leelleel mudasho; rafaadid.

m.l la-mid: belbelin.

-ta: (magac, dhedig, keli) shidmista iyo ololista dabku leeyahay. Belelis iyo olol baxa maleh dabkaan xaabo loo gurine.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg dadajin.

Xuub dhacsi, Qubridasho

(Eedsiis-ka)

Xumaan la falay oo mid le'eg lagaga gudo; ka goyn; ka jeebid; ciqaab.

m.l la-mid: eedsiin.

vl. n. causing to regret

-ka: (magac, lab, keli) eeg eedsiin.

de: causing to regret

lx: eedsiis

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: eedsiis

Dulin goobeed

(adj) of, or pertaining to a disease present or usually prevalent in a population or geographical area at all times.

cudur degaan ku sugan wakhti kasta

/endhemik/ (n) cudur meel shaac ku ah. e.g. Malaria is endemic in Somalia.

Bushideris

endémie, n.f. - cudur dal u gaar ah

m.l la-mid: engejin.

-ka: (magac, lab, keli) eeg engejin.

s.f. - dhaxal.

Xirribo

-ta: (magac, dhedig, keli) caw iyo wixii la mid ah jeexeexid. Dh: feerfeerid, feedhid.

feedhis-ta: (magac, dhedig, keli) timaha shanlayn ama fidhid. Dh: feerid, feedhid.

feedhis-ta: (magac, dhedig, keli) faraha oo duuban cid ku dhufasho, feedh la dhicid. Dh: feedhid, feerid. Wa: feedhfeedhid.

f.g3 (-stay, -satay) 1. Wax meel ku jiray, meel kale ku shubasho. 2. Badeeco ganacsi ku samaysasho.

f.g3 (-stay, -satay) 1. Wax meel ku jiray, meel kale ku shubasho. 2. Badeeco ganacsi ku samaysasho. m.f.dh, geddisasho.

v. exchange, barter

(fal) waxaad lahayd, wax kale ku beddelo.