ebyamid

m.dh la-mid: ebyamid.

-da: (magac, dhedig, keli) mid dhamaystirmay ahaan. Dh: dhamaysni.

(Ebyid-da)

Qabyada ka bi'in: dhammaystirid; buuxin.

m.f.dh eeg ebi².

vl. n. act of completing, filling up; culmination, conclusion

-da: (magac, dhedig, keli) hawl, qabyo ka bi'in oo dhamaystirid. Dhismuhu ebyid ayuu u baahan yahay. Dh: dhamaystir, dhamayn. Li: qabyayn.

de: act of completing, filling up; culmination, conclusion

lx: ebyid

pd: (-da)

ps: vn-f

key: ebyid

-da: (magac, dhedig, keli) si qeexan u soo bixid oo la wada arkayo. Bayaamid bay fartani u baahantahay.

(Caytamid-da)

Hadallo cay ah, la yiraahdo, la isdhaafsado; (ama caytan).

m.f.dh eeg caytan². la-mid: caytan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale hadallo cay ah ku dhihid.

(Cubtamid-da)

Cubtan dadka cayaara haya ku kala doorasho; (ama cugtamid).

m.f.dh eeg cubtan². la-mid: cubtan¹ (2), cugtamid.

-da: (magac, dhedig, keli) xulasho ay dadka cayaarayaa cayaartoyda ku kala doortaan; wax kala doorasho. Dh: cugtamid.

m.f.dh eeg dabran.

(Dayaamid-da)

Dayaan ka yeerid; daryaamid.

m.f.dh eeg dayaan². la-mid: daryaamid, diryaamid, diyaamid.

-da: (magac, dhedig, keli) dayaan iyo qaylo samayn. Buuraha ayaa dayaamiddu xoog ugu soo baxdaa.

m.dh la-mid: dayaamid.

-da: (magac, dhedig, keli) dhawaaq weyn oo ka daba shanqadha bixin. Diyaamidda hubka meel dheer baa laga maqlaa.

m.dh la-mid: guryamid.

(Eedaamid-da)

(xoolo) xanuun la ciyid.

m.dh la-mid: aadaamid.

-da: (magac, dhedig, keli) eeg aadaamid.

eedaamid -da: (magac, dhedig, keli) riyaha xanuun la ciyid. Eedaamid ayaa ka dhamaatay xoolihii maanta xanuun dartii.

-da: (magac, dhedig, keli) murgaamidiye firfricooni ku soo korodha qofka, marka uu qaato wax baraaruja oo la cabbo ama la cuno.

-da: (magac, dhedig, keli) xaydmid.

(Gablamid-da)

Gablan noqosho.

m.f.dh eeg gablan². la-mid: goblamid.

-da: (magac, dhedig, keli) qof aan carruur dhaxasha lahayn noqosho.

m.f.dh eeg gabran¹.

-da: (magac, dhedig, keli) si aad iyo aad ah u dagaallamid. Dh: gayllamid, diririd.

m.dh la-mid: gablamid.

-da: (magac, dhedig, keli) gablan noqosho; ubad la'aan ku dhimasho.

(Guryamid-da)

Hadal guryan ah tixid; guraabbaasid.

m.f.dh eeg guryan². la-mid: duryamid.

-da: (magac, dhedig, keli) hadal badan oo aan milqo lahayn ku hadlid. Dh: duryamid.

(Habqamid-da)

(yeer: xabbad, kd.) dadaal isaga dabadhicid; isdabajoog; xiriir.

m.f.dh eeg habqan².

-da: (magac, dhedig, keli) hadal aan macno iyo milgo lahayn oo badan ku sheekayn; si aan caddayn u yeedhyeedhid. Dh: hadaaqid. Li: murtiyayn

habqamid -da: (magac, dhedig, keli) si aan habaysnayn u socosho ama u cararid.

(Hayaamid-da)

Meel fog oo abaari ka sokayso u guurid; kaynaanid.

m.f.dh eeg hayaan².

-da: (magac, dhedig, keli) meel aad u fog oo nabad ama naq leh u rarid. Dh: dalandoolid, qayaadid, kaynaanid.

m.dh la-mid: hardamid.

m.f.dh eeg iibsan¹.

-da: (magac, dhedig, keli) xoolo ama badeecad suuq la keenay, iibgalid.

m.dh eeg layacan¹. la-mid: laayacmid.

(Legdamid-da)

Legdan isugu bixid.

m.f.dh eeg legdan².

-da: (magac, dhedig, keli) labo qof, legdan isugu bixid; legdamid ciyaarid oo kolba qof dhinaca dhulka u dhigid. Dh: ledgamid, legdemid.

(Qablamid-da)

Qablan samayn, kicin.

m.f.dh eeg qablan². la-mid: qablan¹ (2).

-da: (magac, dhedig, keli) hadal qaylo ah iyo socod sanqadh dheer oo culus leh. Waxba yuun qablamin oo annaga, qaw na maqashiine. Dh: buugid.

qablamid -da: (magac, dhedig, keli) wax qablamay ahaan; gaajo xoog ah qaabid. Qablamid ayay lo'du la ciyaysaa.

m.f.dh eeg qayaxan¹.

m.f.dh eeg waytan.

-da: (magac, dhedig, keli) khasaare iyo hungow daraaddii calaacalid oo ereyga 'way' ku celcelin. Waytamid wax ku soo celin mayside samir qaado. Dh: waylayn.

m.f.dh eeg xaryan².

-da: (magac, dhedig, keli) koox badan noqosho. Maroodigu xaryamidda wuu jecel yahay oo keli ma socdo.

-da: (magac, dhedig, keli) si aan adkayn iskugu geygeyn. Yabyabid dhisme ma aha. Dh: nabnabid, kabkabid, yayabid.

m.dh la-mid: debecsamid.

m.f.dh eeg debecsan¹. la-mid: dabacsamid, debacsamid.

-da: (magac, dhedig, keli) debecsanaan aan jiigisnayn ah.

/eeymid/ (prep) dhaty, dhattis. The house stood amid the big trees.

amidst, among, amongst, ad., dhex, dhexda.

-da: (magac, dhedig, keli) curinta wax cusub; yagleelidda wax aan hore u jirin. Abyidda wanaagga isir buu u lahaa. Dh: curin, alkumid.

abyid-da: (magac, dhedig, keli) dhammaystiridda wax la bilaabay; gebagebaynta wax la alkumay. Abyidda dekeddu waa hawl weyn oo inna sugaysa. Dh: idlayn, dhamaystirid, gebagabayn.

m.dh la-mid: bi'id.

-da: (magac, dhedig, keli) ba' iyo hoog ku dhicid; ba' iyo ba'ayaale la kulmid. Ba'id baan uga yaabayaa, inuu beledkii ku dhaco. Dh: hoogid, bi'is.

ba'id -da: (magac, dhedig, keli) baxidda dalagga oo xumaada. Dh: ba'is, bi'id, bi'is. Li: bixid.

ba'id -da: (magac, dhedig, keli) dhaqan lumid; dhaqan doorsoomid. Ba'id iyo xumaan ma leh yartii, diinta barataaye. Dh: ba'is, bi'id, bi'is, xumow. Li: fiicnow, qummanow, toosnow, wanaagsanow.

ba'id -da: (magac, dhedig, keli) far ama wax kale oo meel ku qornaa tirtirid; qoraal masaxid. Ba'idda ka ilaali tirade taleefanka aan kuu qorey. Dh: ba'is, bi'id, bi'is, tiris, tirtiris, tirid, tirtirid.

ba'id -da: (magac, dhedig, keli) xumaan oo sidii fiicnayd ka leexasho. Roob la'aanta ayaa beeraha ba'idda ugu wacan. Dh: ba'is, bi'id.

(Badid-da)

Ku jirrabid; ku markasho; geyeysiin.

m.dh eeg bad². la-mid: bidid.

-da: (magac, dhedig, keli) loox, bir iyo wixii la mid ah, ballaadhin oo wax labada dhinaca ka balan ka dhigid. Usha balidda waan ugu talagalay. baliil: (tilmaame) wax dadka oo dhan u muuqda; wax bannaanyaal ah; wax aan daah saarnayn. Xaajadani waa baliil oo cidna ka ma qarsoona. Dh: banyaal, bandharaareed.

m.dh la-mid: biqid.

-da: (magac, dhedig, keli) caano, baq noqsho; caano xumaansho. Baqidda caanaha ka ilaasho.

(Barid-da)

1. Qof, wax uusan horay ugu aqoon, tustusid, u sheegsheegid, ugu celcelin, taniyo intuu ka garto oo ka aqoodo; hawsha baraha.

2. Bar ka dhigid; buuxin waayid.

m.f.dh eeg bar³. la-mid: baris, baritan.

vl. n. instruction, teaching

-da: (magac, dhedig, keli) cid kale, cashar u dhigidda.

barid -da: (magac, dhedig, keli) «is ~» dad aan is aqoon isbarid. Isbarid buu agaasimuhu shirka ku bilaabay.

de: instruction, teaching

lx: barid

pd: (-da)

ps: vn1-f

key: barid

(Basid-da)

Bas noqosho; danbasoobid.

m.f.dh eeg bas².

-da: (magac, dhedig, keli) gubasho aan qalbac soo hadhin.

-da: (magac, dhedig, keli) meel, gudo iyo waxii la mid ah ka bixis.

f.g1 (-day, -dday) Wax qurxin.

/brayd/ (n) 1. timy dabyng. 2. dung.

(of hair), n., tidic, -i; (a texture) tidcasho, -adi.

braid, v.tr., (weave together) tidci; v.r., tidco.

(Damid-da)

Dhammaansho; soo yaraansho.

m.f.dh eeg dąn. la-mid: demid.

-da: (magac, dhedig, keli) ololkii joojin oo bakhtiyid. Dab dabayli shidayso damid ha ka sugin. Dh: damis, bakhtiyid.

ebyan¹: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la dhammaystiray noqosho. la-mid: ebyoon¹.

ebyan²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la dhammaystiray ahaansho. la-mid: ebyoon².

ebyan¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami)) Wax la dhammaystiray noqosho. m.f.dh, ebyamid. la-mid: ebyoon.

ebyan²: f.mg4 (-naa, -nayd) Wax la dhammaystiray ahaansho. m.f.dh, ebyanaan. la-mid: ebyoon.

der. [adjective] done, finished, complete

name-f done; complete; finished; full. Syn: Abyan, Ebyoon, Dhamme, Dhammo

-aa: (adj) finished (fin ishidh); consummat (kon su maayt); completed; concluded ~ ebyoon

ama Ebyoon, magac loo baxsho gabadh abuur iyo akhlaaqba dhamaystiran ama buuxda.

(tilmaame) wax aan waxba ka maqnayn oo dhammaystiran; wax ebyoon oo dhammaysan. Muuse maansadiisu mid ebyan bay ahayd. Dh: dhan, dhamaystiran, ebyoon, idil. Li: dhiman.

de: done, finished, complete

lx: ebyan

pd: (ebyanaa)

ps: adj-der

key: ebyan

m.dh la-mid: eey².

-da: (magac, dhedig, keli) eyda kooda dhedig.