Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Duurxul-ka)

2

1. Duurka dhexdiisa oo la isu soo maro oo la isugu soo dhuunto.

3

2. Hadal sarbeeb ah oo leh ulajeeddo qarsoon oo aan dadku wada garan karin oo cid ama qof loo wato.

waa la naqliyay ✓

1

duurxul¹: m.l 1. Hadal sarbeeb ah oo cid loo jeediyo. 2. la-mid: duurxul.

2

duurxul²: f.mg1 (-ulay, -ushay) U d.: hadal sarbeeb ah cid u jeedin.

waa la naqliyay ✓

1

duurxul¹: m.l Hadal sarbeeb ah oo cid loo jeediyo.

2

duurxul²: f.mg1 (-ulay, -ushay) U d.: hadal sarbeeb ah cid u jeedin. m.f.dh, duurxulid.

waa la naqliyay ✓

v., [compound] hide out in the wilderness, take to the country; use veiled language, hide one's meaning

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hadal ujeeddo qarsoon leh qof si sarbeeb ah ugu sheeg. Dh: cayngal.

2

duurxul -ka: (magac, lab, keli) duurka dhexdiisa oo la isugu dhuunto.

3

duurxul -ka: (magac, lab, keli) hadal sarbeeb ah oo leh ujeeddo dahsoon oo aan dadku wada fahmi karin. Dh: maldah. Li: badheedhe.

waa la naqliyay ✓

1

bw: madaar

2

de: hide out in the wilderness, take to the country; use veiled language, hide one's meaning

3

lx: duurxul

4

nt: duurxul (ka) [vn2-m]

5

pd: (duurxulay)

6

ps: v1=cmp

7

key: duurxul

waa la naqliyay ✓

1

(Madaar-ka)

2

1. Hadal daboolan oo cid loola dan lee yahay; duurxul; araarasho.

3

2. Talal; taah.

waa la naqliyay ✓

1

(Madaarid-da)

2

1. Hadal cid loogu duurxula hayo, ku hadlid; duurxulid; araarasho.

3

2. Talalid; taahid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Awr qooqan, mid kale guulguul iyo cabsi ku samayn isaga oo guux iyo micilis isugu daraya. 2. Cid u duurxulid.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) airport (eer-poort) ~ eeraboor, gagada dayuuradaha

2

madaar -ka: (n) 1. groaning (gur-uuning)-, mournful cry, usually of pain; moan (moown) ~ jibaad, taah. 2. figurative speech; metaphor (meta-foor) ~ duurxul

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kaynta xulid oo wax dibad meer ah noqosho. Odayga cadho ayaa duurgelidda ugu wacan. Dh: duurxulid.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hadal cid loogu duurxulayo ku hadlid. Madaaridda jooji oo ujeeddadaada sheeg. Dh: duurxulid araarasho, hordhac.

2

madaarid -da: (magac, dhedig, keli) sida dameeraha u ciyid. Naga daa madaaridda dameer ma tihide. Dh: ciyid, qaylyid.

3

madaarid -da: (magac, dhedig, keli) hurdada ku taahid. Waa la hurdaaye madaaridda hoos u dhig. Dh: madaaris.

waa la naqliyay ✓

1

(Duurxulid-da)

2

1. Duur isu soo dhexmarid oo isugu soo dhuumasho.

3

2. Hadal isu sarbeebid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg duurxul². la-mid: duurxul¹ (2).

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) hadal sareeb ah oo ujeeddo qarsoon wata cid u sheegid.

2

duurxulid -da: (magac, dhedig, keli) duurka iyo kaymaha dhex galid. Dh: mushaaxid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuxu-sha)

2

1. Wax madow oo la shito oo dhulka laga qodo; waxay ka samaysantay dhir malyuunno sano ka hor aasantay oo baariga dhulka iyo kulayl badani isugu darmeen.

3

2. Tan laga sameeyo qoryaha la gubey.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Wax madow oo la shito oo laga sameeyo qoryo la gubay. 2. Wax madow oo la shito oo dhulka laga qodo oo ka samaysan dhir malaayiin sano ka hor aasantay oo baariga dhulka iyo kulayl badani isugu darmeen.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Wax madow oo la shito oo laga sameeyo qoryo la gubay. 2. Wax madow oo la shito oo dhulka laga qodo oo ka samaysan dhir malaayiin sano ka hor aasantay oo baariga dhulka iyo kulayl badani isugu darmeen.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): charcoal

waa la naqliyay ✓

name-m charcoal; black

waa la naqliyay ✓

-dhuxusha: (n) 1. charcoal (jaar-kool) ~ dhuxusha dhirta. 2. coal (kool) ~ dhuxusha dhulka laga qodo

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil u dhashay midab madaw.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) qoryaha marka la shido ee haddana la bakhtiiyo gubadka madow ee ka soo hadha. Alla dheeriyaa, dhuxusha ka madoobiyaa!

waa la naqliyay ✓

1

cf: madduul

2

de: charcoal

3

lx: dhuxul

4

pd: (-sha)

5

ps: n1-f-mass

6

key: dhuxul

waa la naqliyay ✓

فحم

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-xumaa, -xumayd) Qof aan cidna sama ka filaneyn ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-xumaa, -xumayd) Qof aan cidna sama ka filaneyn ahaansho. m.f.dh, uurxumaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cidda loo soo dooro inay meel arrin yaallo ka hadasho.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Neef aan xoolaha raacin. 2. la-mid: duurgelid. Qof ehelkiisa ka carara. 3. Hanti ajuuro ahaan loo siiyo dadka dhirta wax ku daweeya. 4. la-mid: duurgelid.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Neef aan xoolaha raacin. 2. Qof ehelkiisa ka carara. 3. Hanti ajuuro ahaan loo siiyo dadka dhirta wax ku daweeya.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax kaynta iska xula oo dibadgal noqda. Dh: dibadgale.

waa la naqliyay ✓

1

(Duulduul-ka)

2

Hadba meel u duul; hadba meel ku dhac; boodbood.

waa la naqliyay ✓

1

duulduul¹: m.l 1. Fudayd iyo wax ka fiirsasho la'aan cidi ku sifoowdo. 2. la-mid: duulduulid.

2

duulduul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) Fudayd iyo wax ka fiirsasho la'aan ku kicid.

waa la naqliyay ✓

1

duulduul¹: m.l Fudayd iyo wax ka fiirsasho la'aan cidi ku sifoowdo.

2

duulduul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) Fudayd iyo wax ka fiirsasho la'aan ku kicid. m.f.dh, duulduulid.

waa la naqliyay ✓

1

v. fly around

2

duulduul vl. n. flight

waa la naqliyay ✓

-ay I duulduushay: (v) fly around

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhaqdhaqaaqa baalalleyda.

2

duulduul-ka: (magac, lab, keli) wax dheeftiisu aanay ku soo wada gaarin laakiin wax yari kaa soo gaaro.

waa la naqliyay ✓

(fal) macno la'aan iska socsoco oo meelahaa kolba dhan u wareeg. Dh: warwareeg, meermeer.

waa la naqliyay ✓

1

(Duul-ka)

2

Dad; dooyo; cid; col; dar.

waa la naqliyay ✓

1

duul¹: m.l (baayoloji) Heer loo isticmaalo kala soocidda noolayaasha, kaas oo ka kooban tiro sinjiyaddoodu ay isku egyihiin ama ay isku dhawyihiin.

2

duul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) 1. Diyaarad, shimbir iyo wixi lamida hawada dhexdeeda marid. 2. Diyaarad iyo wixi lamida ku safrid.

3

dųul¹: m.l (-lal, m.l) 1. Dad aad u badan oo aan la aqoon. 2. Jinni.

4

dųul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) Dad badan in ay dagaal qaadaan u bixid.

waa la naqliyay ✓

1

duul¹: m.l (baay.) Heer loo isticmaalo kala soocidda noolayaasha, kaas oo ka kooban tiro sinjiyaddoodu ay isku egyihiin ama ay isku dhawyihiin.

2

duul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) 1. Diyaarad, shimbir iyo wixi lamida hawada dhexdeeda marid. 2. Diyaarad iyo wixi lamida ku safrid. m.f.dh, duulid.

3

dųul¹: m.l (-lal, m.l) 1. Dad aad u badan oo aan la aqoon. 2. Jinni.

4

dųul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) Dad badan in ay dagaal qaadaan u bixid. m.f.dh, dųulid.

waa la naqliyay ✓

1

v. fly

2

duul v. raid; attack

3

duul vl. n. attack, raiding

4

duul m. n. people, group of people

waa la naqliyay ✓

-ay / duushay: (v) 1. fly (flaay) 2. attack (ataak)-, take the offensive ~ ku duul, weerar

waa la naqliyay ✓

1

(fal) weerar dagaal qaad. Labadii beelood beel baa lagu duulay.

2

duul: (fal) samada mar oo sare u haad.

3

duul -ka: (magac, lab, keli) dir ama dad isku asal ah. Dh: dir.

4

duul-sha: (magac, dhedig, keli) xawayaan weyn oo agdaaga biyaha webiyada iyo haraha laga helo. Dh: jeer.

waa la naqliyay ✓

1

(Duur-ka)

2

1. Geedo badan oo meel ku wada yaal; hawd; jiq; miyi.

3

2. Geed magici.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Meel geedo badan oo jiq ah leh, oo aan cidi degganayn. 2. D.gal: duudgaloobidda (qof). 3. (-rar, m.l) Nooc cawska ka mid ah oo aad u dhaadheer, oo hawdka ka baxa xooluhuna cunaan.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Meel geedo badan oo jiq ah leh, oo aan cidi degganayn. 2. D.gal: duudgaloobidda (qof). 3. (-rar, m.l) Nooc cawska ka mid ah oo aad u dhaadheer, oo hawdka ka baxa xooluhuna cunaan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. jungle, woods, forest, wilderness

2

duur m. n. bush plant species

waa la naqliyay ✓

1

(Dur) Al.Som. Schizachyrium kelleri (Hack) Stapf. Gramineae.

2

N Andropogon abyssinicus Fresen. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) bush (bush)-, forest, jungle ~ kayn, baaddiye

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) meel aan la degganayn oo ay ah.

2

duur-ka: (magac, lab, keli) caws dhuudhuuban oo adayg badan leh iyo xubno oo dhaadheer oo burbur u baxa lagana sameeyo aloolka iyo wixii la mid ah. Dad iyo duur ba waxaanad filayn baa kaagaga soo baxa.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh D. ah: midab aad u madow.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh D. ah: midab aad u madow.

waa la naqliyay ✓

m. n. dark item, black thing

waa la naqliyay ✓

name-m dark, black

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil madaw u dhashay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) midab aad u madow.

waa la naqliyay ✓

1

de: dark item, black thing (e.g., hair, eyes, gums, etc)

2

lx: dugul

3

pd: (-ka)

4

ps: n-m

5

key: dugul

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) jaad kalluunka badda laga soo saaro ka mid ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (duruf/-fyo/-ruuf, m.dh) 1. la-mid: duluf. Derin, jawaan, raar iyo wixi lamida oo duugoobay. 2. Jawaan maran.

waa la naqliyay ✓

m. n. worn out cloth, mat ~ bag; empty sack ~ container

waa la naqliyay ✓

-ka: (ml. used cloth (yuusidh klooth) 2. empty sack

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: worn out cloth, mat ~ bag; empty sack ~ container

3

lx: duruf

4

pd: (-ka Pl: duruuf (ta))

5

ps: n2-m, n8-m

6

key: duruf

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-rkay, -rugtay; -rki) 1. Meel ka sikasho. 2. Meel ka fogaansho. la-mid: duruq.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-rkay, -rugtay; -rki) 1. Meel ka sikasho. 2. Meel ka fogaansho. m.f.dh, durkid. la-mid: duruq.

waa la naqliyay ✓

v. shift position, move (oneself)

waa la naqliyay ✓

-durkay / durugtay: (v) move oneself a bit to give space to someone; move yourself a bit; shift (shift) ~ siko. Ex: iga durug; give me a space [move away from me]

waa la naqliyay ✓

(fal) meel dheer teg. Dhankaa iiga durug aan fadhiistee. Dh: siko, fogow

waa la naqliyay ✓

1

bw: siko

2

de: shift position, move (oneself)

3

lx: durug

4

pd: (durkay / durugtay)

5

ps: v1=intr

6

see: durki

7

key: durug

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-rqay, -ruqday; -rqi) la-mid: durug.

waa la naqliyay ✓

(fal) wareeji oo kolba dhinac mari.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) midab aanay waxba tarrixine oo midab qudha ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Suxul-ka)

2

Meesha cududda iyo dhudhunku iska galaan siiba docda dibadda xigta oo fiiqan kolka gacantu laaban tahay, (ama xusul).

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Gacanta, meesha cududda iyo dhudhunku iska galaan docda dibadda xigta oo dhuuban marka gacantu laabantahay. la-mid: xusul.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Gacanta, meesha cududda iyo dhudhunku iska galaan docda dibadda xigta oo dhuuban marka gacantu laabantahay. la-mid: xusul.

waa la naqliyay ✓

m. n. elbow

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) elbow (el-bow) ~ xusul

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) halka cududda iyo dhudhunku iska galaan siiba barta gadaal iyo debedda xigta oo kolka gacantu laaban tahay waxa fiiqan noqota. Dh: xusul.

waa la naqliyay ✓

1

a: xusul

2

de: elbow

3

initial: s

4

lx: suxul

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

key: suxul

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuxun-ta)

2

1. Biyo ama wax kale oo leh dhadhan xaraar; kuraar.

3

2. Dhul dibir iyo dhano ah.

waa la naqliyay ✓

1

dhuxun¹: m.l Dhagax gaar ah oo badanaa guduudan oo xanaf leh oo mindiyaha iyo wixi lamida lagu afeeyo; lisin.

2

dhuxun²: m.dh 1. Biyo ceel ama wax kale oo leh dhadhan xaraar. 2. Dhul dibir iyo dhano ah.

waa la naqliyay ✓

f. n., (mass n.): brackish water; any bitter liquid

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) dhagax midabbo kala duwan leh oo macdanta ka mid ah.

2

dhuxun -ta: (magac, dhedig, keli) biyo ama wax kale oo qadhaadh.

3

dhuxun -ta: (magac, dhedig, keli) dhul cag'adayg dhanaan ah. Lo'du ha jeelbaxdee dhuxunta geeya. Dh: dhane.

waa la naqliyay ✓

1

de: brackish water; any bitter liquid

2

lx: dhuxun

3

pd: (-ta)

4

ps: n2-f-mass

5

syn: kuraar

6

key: dhuxun

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-umaa, -umayd) Wax aan sabir lahayn ahaansho.

waa la naqliyay ✓

Comp. adj., (ie. n., adj.): impatient, intolerant

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qaab aan fiicnayn leh. Dh: foolxun.

waa la naqliyay ✓

1

de: impatient, intolerant

2

lx: dulxun

3

pd: (dulxumaa)

4

ps: adj-cmp

5

key: dulxun

waa la naqliyay ✓

m.dh Baali; areebo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) timaha dameeraha iyo gamaanka kale margaagga kaga yaalla.

waa la naqliyay ✓

1

(Durdur-ka)

2

Biyo yar oo il ka soo baxaya oo aan go'ayn oo webi yar u eg.

waa la naqliyay ✓

1

durdur¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Tog yar oo leh biyo joogto ahaan u qulqula oo aan go'in. 2. D. ah: Biyo si joogto ah u qulqulaya oo aan go'ayn.

2

durdur²: f.mg1 (-ray, -rtay) Biyo si joogto ah oo aan kala go' lahayn u socosho.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) 1. Tog yar oo leh biyo joogto ahaan u qulqula oo aan go'in. 2. D. ah: Biyo si joogto ah u qulqulaya oo aan go'ayn.

waa la naqliyay ✓

Stream

waa la naqliyay ✓

1

m. n. running water, stream

2

durdur v. flow, run (water)

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) biyo quiqulaya oo si joogto ah u socda. Dixdani waxay leeyahay durdur aan go'in.

waa la naqliyay ✓

1

(falkaabe) marka noole si orod iyo booddo ku jirto meel uga soo baxo. Durguf buu doofaarkii igaga soo yihi ijaarka beerta.

2

durguf: (tilmaame) qof waalan ama khafiifay.

3

durguf -ka: (magac, lab, keli) col jabay intii ka hadhay oo baydad ah ama firxad. Durgufkii ka hadhay gaaladaan doy ka ridayaaye.

waa la naqliyay ✓

1

(Durqun-ka)

2

Ismaandhaaf iyo wax-isweydaarsi yar; xinif; gardarro; eed.

waa la naqliyay ✓

m.l Hadal xaniif iyo gardarro leh oo la is dhaafsado.

waa la naqliyay ✓

m.l Hadal xaniif iyo gardarro leh oo la is dhaafsado.

waa la naqliyay ✓