duulaa — Macnaha & Turjumaada

m.l Halaq halis ah, boodda dheer oo madow.

waa la naqliyay ✓

m. n. expedition, attack, onslaught

waa la naqliyay ✓

wiil dhashay xilli uu aabihii duullaan tegayay ama ku maqnaa. Waxa kale oo loo baxshaa wiil la rajaynayo in uu noqdo mid cadawga ku duula.

waa la naqliyay ✓

1

de: expedition, attack, onslaught

2

lx: duulaan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: duulaan

waa la naqliyay ✓

dųulal: m.l/dh la-mid: dųul¹ (2).

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) evil spirit ~ duuman

waa la naqliyay ✓

1

1. (Baad-da) Xoolo qofkii ama dadkii laga adkaado baxsho; sedo (sado); ammaan; canshuur.

2

2. (Baad-ka) a) Waxa dhulka ka baxa oo nafleyda daaqdaa, cunto; cunno. b) Labada garab oo haadka iyo dayuuraduhu ku duulaan; baal.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Baal-ka) a) Garbaha wixii duulaa ku duulaan midkood; baad, b) Xashi labo bog leh. c) Buunshe.

2

2. (Baa-sha) Doc; dhinac; gees.

waa la naqliyay ✓

1

(Goob-ta)

2

1. Dhul iska bannaan.

3

2. Kob la banneeyey oo dhis lagu wareejiyey ama iskaba furan oo loogu talaggalay cayaaraha iyo dabbaaldegga iyo wixii kale oo la mid ah oo la daawado.

4

3. Kob wax lagu heero ama wixii ka soo baxa lagu kaydsho, badanaana la taalleeyo; beer; goof.

5

4. Kob dagaal weyni ka dhacay oo labo col isku heshay.

6

5. Gegi dayuuraduhu ku degaan kana duulaan.

7

6. Meel weyn oo la qaybshey, qayb kamid ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Wareega-da)

2

Xoolaha nool oo colka duulaanka ahi, sahay ahaan, u wato.

waa la naqliyay ✓

1

baal¹: m.l (-lal, m.l/dh) 1. Garbaha haadda ama daayuuradaha ay ku duulaan midkood. 2. Dhogorta shimbiraha. 3. Xaanshi jilicsan, cabir gaar ah oo wax lagu qoro leh. 4. la-mid: baalcas. Diqsi weyn oo xoolaha dhiigga ka nuuga, cudurka dhukaankana u kala qaada. 5. Buunshe. 6. B.ka isha: timo yaryar gaagaaban oo ka baxa afka daboollada isha naaslayda. 7. Cudur ku dhaca carruurta oo qaraw iyo caddaad leh. 8. Cudur ku dhaca geela oo qoorta qalloociya.

2

baal²: m.dh (-lo, m.l) Dhinac, doc. Tusaale: “Baasha midigta ee albaabka istaag”.

waa la naqliyay ✓

1

baal¹: m.l (-lal, m.l/dh) 1. Garbaha haadda ama daayuuradaha ay ku duulaan midkood. 2. Dhogorta shimbiraha. 3. Xaanshi jilicsan, cabir gaar ah oo wax lagu qoro leh. 4. la-mid: baalcas. Diqsi weyn oo xoolaha dhiigga ka nuuga, cudurka dhukaankana u kala qaada. 5. Buunshe. 6. B.ka isha: timo yaryar gaagaaban oo ka baxa afka daboollada isha naaslayda. 7. Cudur ku dhaca carruurta oo qaraw iyo caddaad leh. 8. Cudur ku dhaca geela oo qoorta qalloociya.

2

baal²: m.dh (-lo, m.l) Dhinac, doc. Tusaale: Baasha midigta ee albaabka istaag.

waa la naqliyay ✓

/ aircraft carriers;(n) markabka dagaalka ee diyaaradaha qaada ayna ka duulaan/degaana.

waa la naqliyay ✓

/eerfiildh/airfields;(n) garoon yar oo diyaaraduhu caga dhigtaan kana duulaan.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) naag la qabo; xaas nin u dhaxday. Araddii nin kale, isha yaan ku gubin. Dh: oori, afo, maranti.

2

arad -ka: (magac, lab, keli) meel jabad ah oo beri hore la degganaan jirey. Meel arad ah baan reerkii dejinnay. Dh: guri.

3

arad-ka: (magac, lab, keli) meel aan reerka ka fogayn; meel duleedka reerka ah. Ugaandha iyo Taanga iyo aradka Nayroobi. Eeraan fardood iyo gammaan, aradka duulaaya. Dh: dhul.

4

arad -ka: (magac, lab, keli) dal ama gobol xuduud leh.

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) noole yaryar oo baalal uu ku duulo leh, oo tiro badan, wuxuu isku raacaa si daruur la moodo oo u wada duulaa, dhirta iyo beerahana wuu baabi'iyaa. Ayax teg eelna reeb.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) baal iyo baad uu ku duulo leh. Baalleh barbar walba wuu u duulaa.

2

baalle -ha: (magac, lab, keli) nin baal madaxiisa ka ka taagan yahay oo rag uu laayay ku baashaday. Baalle biri qaadday booyini ma soo celiso. Dh: geesi. Li: fule.

3

baalle -ha: (magac, lab, keli) tiirka korontada ee fiilooyinka lagu xidho.

4

baalle: naanays loo baxsho wiil orodka dheereeya si uu leeyahay baal shimbireed.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) si xoog leh wax labo meelood isaga gudbin iyada oo aan dhulka la taabsiinaynin. Bootin dheeraa naagtu ma gorayo roob ka baxsan baa. Dh: boodsiin, booddo.

2

bootin -ta: (magac, dhedig, keli) arday dulmaray ardaydii kale fasalkiisa ka boodsiin oo meel kore gaadhsiin. Baruhu wuxuu bootin buu Bilan Buraale la maggaanyahay.

3

bootin -ta: (magac, dhedig, keli) ciyaar jabaq iyo jaan wanaagsan oo dumarka la qabaa ciyaaraan oo ta seylicada u eg waxa loo joogsadaa goobaab oo mid ayaa gudaha ku dhacda inta ay dallad qaadato midina ereyo ayay qaadda inta kalina way jiibiyaan marka la mirqaamo ayay labo ama saddex bootinta iyo qoobka ciyaarka isla yaqaannaa yay si bilicda leg gegada ugu boodaan ereyadeedana waxa ka mid ah: Alla ma duulaa sida dabaylaha, igu dhaladka Soomaaleey ma duulaa sida dabaylaha.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah haadda waaweyn; gorgorka kiisa weyn. Coomaade duulaaya bay Cadan ka keeneene. Dh: coomaadi.

waa la naqliyay ✓

1

-ha: (magac, lab, keli) jaad fardaha ka mid ah duulaaga sugulka ah.

2

dawre -ha: (magac, lab, keli) qof socoto ah.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xoog isu gan, u dhac.

2

finiin-ka: (magac, lab, keli) dhagax yar oo labada murdiso ee labada gacmood lagu tuuro iyadoo suulkana lagu badhitaaro. Finiin ilig wuu ridaa, cadawna kaama celiyo. Dh: quruurax.

3

finiin -ka: (magac, lab, keli) wax la garaacay ama meesha uu ku dhegsanaa ama joogey xoog iyo dhakhso uga duula ama uga ganma.

4

finiin -ka: (magac, lab, keli) bir dab la saaray oo kulayl dartii dhimbiilo ka duulaan. Xaydh mari daawaha finiinka ha daayee.

5

finiin -ka: (magac, lab, keli) tuuryo wax ka soo dhanbalantay; dhanbalan yar oo wax dildillaacay ka yimi.

6

finiin -ka: (magac, lab, keli) wax finiin u eg ama sida finiinka u gaman oo aad u dheereeya.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) taah iyo guux samee adoo hurda. Sidii nin buka u madaar ha lagu daayee. Dh: taah.

2

madaar: (fal) ci' qayla dheer leh ci'. Sida dameeraha u madaar. Dh: ci'.

3

madaar: (fal) hadal sarbeeb ah ku hadal. U madaar marka hore hadday fahmi waayaanna u caddee. Dh: sarbeeb.

4

madaar -ka: (magac, lab, keli) dhawaaq ci kulul sameeya siiba fardaha. Dh: danan, ci'.

5

madaar -ka: (magac, lab, keli) garoonka diyaaraduhu ku degaan kana duulaan. Dh: gego.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) erey lagu dhaho qof lab oo maradu ka baylahday. Samay ku dheh wiilka. Li: dhiidhiibso.

2

samay: (fal) erey lagu yidhaahdo awrta marka caynka laga dusin kari waayo hoostiisa; dabadeed awrku inta hingado kor isu qaado banneeyo meel uu maro caynku.

3

samay: (fal) wax fal. Samay wixii laguu diray. Dh: samee, suubbi, waxay.

4

samay: (fal) dermo iyo wixii la mid ah, falki.

5

samay: (fal) xadhig iyo wixii la mid ah, sooh.

6

samay -da: (magac, dhedig, keli) usha waranka ee u dhexaysa alwaaxa iyo jiffada. Goormaa warankii Sooyaal loo doonay samaydii.

7

samay-da: (magac, dhedig, keli) aag dhuleed, col duulaa qabsado ama udub beeleed dalriix taabo. Axmed Gurey halkuu samayda dhigay soohdintii qaranka. Dh: xad.

8

samay-da: (magac, dhedig, keli) baal haldhaa oo leeb, hooto ama fallaadh salka danbe kaga xidhma; gamuun qaanso oo la gano. Dh: dabo.

waa la naqliyay ✓

1

expédition, n.f. - sahan

2

expédition punitive - duulaan

waa la naqliyay ✓

1

(Duuflaal-ka)

2

Aan wax tashiilan; aan wax dhaqaalaysan; dhaqaala-darre.

waa la naqliyay ✓

1

duuflaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Nin aan wax tashiilan. 2. Nin aan shaqayste ahayn.

2

duuflaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) Sabool noqosho (cid).

waa la naqliyay ✓

m. n. extravagant person

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) nin doqon ah oo aan talo rag la weydiin. Dh: nacas, caran coon, doqon, dabbaal. Li: fariid, geesi.

waa la naqliyay ✓

1

de: extravagant person

2

lx: duuflaal

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: duuflaal

waa la naqliyay ✓

1

(Duullaan-ka)

2

Col dagaal ku talaggalay oo u socda.

waa la naqliyay ✓

dųullaan: m.l 1. la-mid: dųullan, dųullimaad. Aadidda col dagaal aado. 2. D. ah: col in ay dagaal qaadaan u socda.

waa la naqliyay ✓

dųullaan: m.l 1. la-mid: dųullan, dųullimaad. Aadidda col dagaal aado. 2. D. ah: col in ay dagaal qaadaan u socda.

waa la naqliyay ✓

m. n. attack-force, raiding party, invasion, expedition

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) attack (ataak)-, assail (a-seel)-, raid (reeydh); onslaught (on-isloot); offensive (o-feen-siv) ~ weerar

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) cid kale, col ku bixin oo weerar qaadid.

waa la naqliyay ✓

1

de: attack-force, raiding party, invasion, expedition

2

lx: duullaan

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m

5

key: duullaan

waa la naqliyay ✓

غزو

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qofka dadka isagoo aan u kala aabbayeelin af iyo addinba ku xumeeya. Dh: nacas, doqon, caran, dabbaal, coon, caqligaab.

waa la naqliyay ✓

1

(Dullaal-ka)

2

Qof hawl qaata oo dad wax kala gadanaya dhex gala oo heshiisiiya.

waa la naqliyay ✓

1

dullaal¹: m.l la-mid: dąllaal¹.

2

dullaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) la-mid: dąllaal².

waa la naqliyay ✓

1

m. n. broker, intermediary, middleman

2

dullaal v. act as broker

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) broker (barooker); middle man (midhal maari) ~ dillaal, dallaal

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dad wax la kala iibsanaya u dhexee labada dhinac. Dh: dillaal.

2

dullaal -ka: (magac, lab, keli) eeg dhuunqabad.

waa la naqliyay ✓

1

dullaan¹: m.l la-mid: dillaamid.

2

dullaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) la-mid: dillaan².

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax culus oo taagan, dhan u ciiris oo dhicid. Haddaad maanta dullaanto oo uu daayeerkaasi ku laayo, anna saw dumi maayo.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-aalay, -aashay) 1. Cid dulmiyid. 2. Wax juqa-juqayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Duufaan-ka, Duufaan-ta)

2

Roob iyo dabaylo is wata oo daadku dhulka badanki qarsho, sida tii dhacday waagii Nebi Nuux.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-nno, m.dh) Dabayl xoog leh, roob wadata oo waxyeello dhulka gaarsiisa.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-nno, m.dh) Dabayl xoog leh, roob wadata oo waxyeello dhulka gaarsiisa.

waa la naqliyay ✓

Storm, Hurricane

waa la naqliyay ✓

m. n. storm, rainstorm

waa la naqliyay ✓

nickname-m typhoon

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) storm (istoom), hurricane (heri-keyn)-, tropical cyclone

waa la naqliyay ✓

1

Uragano

2

Hurricane

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, kali) roob iyo dabayl xoog leh oo is wata. Duufaan baa dumiyey daarihii magaalada.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: storm, rainstorm

3

lx: duufaan

4

pd: (-ka ~ -ta)

5

ps: n2-m/f

6

key: duufaan

waa la naqliyay ✓

1

(Duullan-ka)

2

Ku talaggalka lagu talaggalay ama la guddoonsadey in la duulo.

waa la naqliyay ✓

dųullan: m.l la-mid: dųullaan (1).

waa la naqliyay ✓

m. n. state of war-readiness

waa la naqliyay ✓

1

a: duullaan (2)

2

de: state of war-readiness

3

lx: duullan

4

pd: (-ka)

5

ps: n-m-st

6

key: duullan

waa la naqliyay ✓

1

(Fulai) S Oncocalyx kelleri (Engl.)Gilbert. Loranthaceae.

2

S Tapinanthus sansibarensis (Engl) Danser. Loranthaceae.

3

S Erianthemum dregei (Eckl. & Zeyh.)Van Tiegh. Loranthaceae.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) rayo madaw oo roobka kor socota. Guulaan badan ayaa roobkani leeyahay. Dh: daruur; fad.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh 1. Neef yar (siiba nayl) oo caato ah. 2. Cunug yar oo caato ah.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dhallaanka xoolaha gaar ahaan kuwa adhiga.

waa la naqliyay ✓

1

(Duul-ka)

2

Dad; dooyo; cid; col; dar.

waa la naqliyay ✓

1

duul¹: m.l (baayoloji) Heer loo isticmaalo kala soocidda noolayaasha, kaas oo ka kooban tiro sinjiyaddoodu ay isku egyihiin ama ay isku dhawyihiin.

2

duul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) 1. Diyaarad, shimbir iyo wixi lamida hawada dhexdeeda marid. 2. Diyaarad iyo wixi lamida ku safrid.

3

dųul¹: m.l (-lal, m.l) 1. Dad aad u badan oo aan la aqoon. 2. Jinni.

4

dųul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) Dad badan in ay dagaal qaadaan u bixid.

waa la naqliyay ✓

1

duul¹: m.l (baay.) Heer loo isticmaalo kala soocidda noolayaasha, kaas oo ka kooban tiro sinjiyaddoodu ay isku egyihiin ama ay isku dhawyihiin.

2

duul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) 1. Diyaarad, shimbir iyo wixi lamida hawada dhexdeeda marid. 2. Diyaarad iyo wixi lamida ku safrid. m.f.dh, duulid.

3

dųul¹: m.l (-lal, m.l) 1. Dad aad u badan oo aan la aqoon. 2. Jinni.

4

dųul²: f.mg1 (-uulay, -uushay) Dad badan in ay dagaal qaadaan u bixid. m.f.dh, dųulid.

waa la naqliyay ✓

1

v. fly

2

duul v. raid; attack

3

duul vl. n. attack, raiding

4

duul m. n. people, group of people

waa la naqliyay ✓

-ay / duushay: (v) 1. fly (flaay) 2. attack (ataak)-, take the offensive ~ ku duul, weerar

waa la naqliyay ✓

1

(fal) weerar dagaal qaad. Labadii beelood beel baa lagu duulay.

2

duul: (fal) samada mar oo sare u haad.

3

duul -ka: (magac, lab, keli) dir ama dad isku asal ah. Dh: dir.

4

duul-sha: (magac, dhedig, keli) xawayaan weyn oo agdaaga biyaha webiyada iyo haraha laga helo. Dh: jeer.

waa la naqliyay ✓

1

(Dilaa-ga)

2

Nin ama bahal ama wax kale oo aad wax u dila ama dilid badan; dile.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Qof ama bahal aad wax u laaya. 2. Cudur nafleyda safmar u dila. la-mid: dile.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Qof ama bahal aad wax u laaya. 2. Cudur nafleyda safmar u dila. la-mid: dile.

waa la naqliyay ✓

m. n. killer, murderer

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (n) killer (ki-lar) murderer (moor-dharer) ~ mishiidiyo, dhiigyacab

2

dilaa -ah: (adj) deadly (dheedhli). Ex: cudur dilaa ah; a deadly disease

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid cidda uu ku dhaco ama uu gaadho nafta ka saara. Qaaxadu waa cudur dilaa ah.

waa la naqliyay ✓

1

bw: dile

2

de: killer, murderer

3

lx: dilaa

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

syn: dhiigyacab

7

key: dilaa

waa la naqliyay ✓

name-f prayer, invocation of God

waa la naqliyay ✓

1

dulan¹: m.l la-mid: dulmi¹.

2

dulan²: f.g1 (-lmay, -lantay) la-mid: dulmi².

waa la naqliyay ✓

(Dulan) S Diospyros cornii Chiov. Ebenaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Dumaa-ga)

2

Caws kolkuu engego durba basa oo lul noqda.

waa la naqliyay ✓

m.l Caws gaboobay.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] dry grass

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) caws gugii baxay dayrtuna aanay helin ama dhedo ku dhacday oo madoobaadey.

waa la naqliyay ✓

1

cf: lul

2

de: dry grass

3

lx: dumaa

4

pd: (-ga)

5

ps: n-m-col

6

key: dumaa

waa la naqliyay ✓

1

(Dusaa-ga)

2

Meeraha koowaad oo iskujoogga qorraxda oo u dhexeeya qorraxda iyo waxaraxirta; sanadiisu, ama inta uu qorraxda ku soo wareegaa, waa 88 maalmood oo kuweenna ah; cuddaar.

waa la naqliyay ✓

m.l Cuddaar.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Mercury (the first planet)

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) meeraha koowaad ee cadceedda u xiga. Dusaaga iyo dayaxa, dusaagaa cadceedda uga dhow.

waa la naqliyay ✓

1

de: Mercury (the first planet)

2

lx: Dusaa

3

pd: (-ga)

4

ps: n0-loc-m

5

syn: Cuddaar

6

key: Dusaa

waa la naqliyay ✓

1

(Duula-ha)

2

1. Habaar-qabe; lala-tage; alla-qaad.

3

2. Ku colka duullaanka ah kamid ah.

waa la naqliyay ✓

1

duule: m.l (-layaal, m.l/dh) Qof dhibaato badan, dhallin yar.

2

dųule: m.l (-layaal, m.l/dh) Col; qof dųulaya.

waa la naqliyay ✓

m. n. aggressor, attacker, invader

waa la naqliyay ✓

ama Duulaan, wiil dhashay xilli uu aabihii duullaan tegayay ama ku maqnaa. Waxa kale oo loo baxshaa wiil la rajaynayo in uu noqdo mid duula oo cadawga weerara.

waa la naqliyay ✓

1

de: aggressor, attacker, invader

2

lx: duule

3

pd: (/ha)

4

ps: n7-m

5

key: duule

waa la naqliyay ✓

1

duuli: f.g2 (-iyay, -isay) Diyaarad iyo wixi lamida hawada dhexdeeda ku wadid.

2

dųuli: f.g2 (-iyay, -isay) Col dagaal u hoggaamin.

waa la naqliyay ✓

1

duuli: f.g2 (-iyay, -isay) Diyaarad iyo wixi lamida hawada dhexdeeda ku wadid. m.f.dh, duulin.

2

dųuli: f.g2 (-iyay, -isay) Col dagaal u hoggaamin. m.f.dh, dųulin.

waa la naqliyay ✓

v. fly, cause to fly; pilot (an airplane)

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) cause to fly (falaay); operate an aircraft or spacecraft

waa la naqliyay ✓

(fal) diyaarad ama wax kale oo duula oo degsanaa kici oo samada u dir. Duuli diyaaradda oo dubay gee. Li: deji.

waa la naqliyay ✓