duudsi — Macnaha & Turjumaada

1

(Duudsi-ga)

2

Mag ama gar kale oo qof lahaa oo aan wax laga soo qaadin ee ogaal iyo kas loo seejiyo.

waa la naqliyay ✓

1

duudsi¹: m.l Xaq ama gar qof leeyahay oo la seejiyo.

2

duudsi²: m.l la-mid: duudsasho.

3

duudsi³: f.lg1 (-iyay, -iday; -iyi) Xaq qof lahaa seejin. la-mid: duudsii.

waa la naqliyay ✓

1

duudsi¹: m.l Xaq ama gar qof leeyahay oo la seejiyo.

2

duudsi³: f.lg1 (-iyay, -iday; -iyi) Xaq qof lahaa seejin. m.dh, duudsiyid. la-mid: duudsii.

waa la naqliyay ✓

1

v. deny, refute

2

duudsi vl. n. denial, refutation

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) injustice (in-jastis); violation of one's rights ~ caddaalad-daro

waa la naqliyay ✓

1

Senza compenso

2

Forefeiture

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xaq qof uu lahaa weysii ama muran ka geli. Dh: dulmi.

2

duudsi -ga: (magac, lab, keli) cid waxay leedahay loo diido hadal qof yidhi oo uu iska diido. Dh: dafiraadda.

waa la naqliyay ✓

f.lg2 (-iiyay, -iisay) la-mid: duudsi³.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Weel biyo yar oo salkiisa ku haray ka shubid. 2. Lafo heen ka bixin.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Weel biyo yar oo salkiisa ku haray ka shubid. 2. Lafo heen ka bixin. m.f.dh, duudin.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) weel biyo yar oo salkiisa ku haray ka shubid.

2

duudi: (fal) lafo heen ka bixi.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) 1. Ilmo duud ku xambaarasho. 2. Biyo yar oo weel salkiisa ku jira ka shubasho.

waa la naqliyay ✓

1

duufsi: m.l la-mid: duufsasho.

2

dųufsi: m.l la-mid: dįifsasho.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) si aan daacad ahayn, dad kale wax ugu sheegid oo ku qancin.

2

duufsi-ga: (magac, lab, keli) siinsiga geelu siinsado isaga oo naqas weyn sanka si xoog ah uga soo tuuraya.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: fuudsasho.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of sucking on something, dissolving in the mouth

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) wax macaan muudsasho oo muuqa ku jira ka nuugid.

waa la naqliyay ✓

1

de: act of sucking on s.t., dissolving in the mouth

2

lx: muudsi

3

pd: (-ga)

4

ps: vn2a-m

5

key: muudsi

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: quudsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: tuudsasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Duudsiyid-da)

2

Duudsi ka dhigid, ka yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

(Hadur-ka)

2

Wax aan waxkasooqaad lahayn; duudsi.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg duudso. la-mid: duudsad, duudsi.

waa la naqliyay ✓

m.dh eeg duudsi³. la-mid: duudsin.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) 1. Xukun qasab ah ummad kula kicid iyadoo xaqooda la duudsinayo. 2. Cid addoon-sasho.

waa la naqliyay ✓

m.l (cilmiga naflayda) Qanjidh marinla' oo laba laab leh oo laga helo lafdhabarleyda kuna yaalla salka qoorta. Wuxuu dhiijiyaa laba horomoon oo ay ku jirto ayoodhiin, oo kala ah tayrogsiin iyo tarayodhoytayrosiin, kuwaas oo xukuma dariiqooyinka dheefsasho ee jidhka oo dhan. Waxa kale oo ay duudsiyaan koritaanka duleed.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) 1. Xukun qasab ah ummad kula kicid iyadoo xaqooda la duudsinayo. 2. Cid addoonsasho. m.f.dh, isticmaarsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l (cilmiga naflayda) Qanjidh marinla' oo laba laab leh oo laga helo lafdhabarleyda kuna yaalla salka qoorta. Wuxuu dhiijiyaa laba horomoon oo ay ku jirto ayoodhiin, oo kala ah tayrogsiin iyo tarayodhoytayrosiin, kuwaas oo xukuma dariiqooyinka dheefsasho ee jidhka oo dhan. Waxa kale oo ay duudsiyaan koritaanka duleed.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax dafir oo gaashaanka ku dhufo; ha yeelin. Ha anfiyin xaqiiqada. Dh: diid, inkir, duudsi, dafir, beeni. Li: yeel, rumee, aqbal, qiro.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig keli) duudsiga iyo diidmada wax la sheegay. Anfiyiddu runta wax ba kama dooriso. Dh: diidmo, inkirid, duudsi, dafirid, beenin. Li: yeelid, rumayn, aqbalid, qirasho.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) talo ama amar cid kale kaaga yimid yeel. Aqbal talada dadka waaweyn. Dh: oggolow, yeel, ajiib. Li: diid, duudsi.

2

aqbal -ka: (magac, lab, keli) oggolaanshaha wax lagu weydiistay ama garqaadasho kolka lagaa garhelo.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof gardarro badan oo dadka xaqooda duudsiya. Daallin Eebbe ma jecla. Dh: dulmilow.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) marka qofku cidda uu ku tiirsanyahay ama qolodiisu aanay tiro badneyn. Dabyareha aan ahay waa waxa la igu duudsiyey. Dh: bahyare, laangaab. Li: laandheere.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) cadaadis dhaqaale oo dadka inta sida ugu badan loogu xoogsado xaqoodana laga duudsiyo.

2

dhiigmiir-ka: (magac, lab, keli) dareeraha dhiigga oo noolaha laga shubo.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof xaquu lahaa la duudsiyey.

waa la naqliyay ✓

(fal) gartii sii; xaqiisa sii; xaqiisa mari oo ha duudsiyin. Gaal dil oo garsii. Li: dulmi, duudsi.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hurdada dhexdeeda, isla hadal. Dh: qaraw.

2

hadur-ka: (magac, lab, keli) wax aan sal lahayn. Dh: duudsi.

3

hadur-ta: (magac, dhedig, keli) dil ama waxyeelo kale oo aan mag iyo waxka soo qaad midna lahayn. Dh: baaba'.

waa la naqliyay ✓

paternalisme, n.m. - hab ninka madaxda warshada ka ahi uu awood buuxda u lee yahay in uu shaqaalaha maamulo xaqooda hadii uu rabo ka duudsiyo.

waa la naqliyay ✓

1

de: deny, refute

2

hm: 1

3

lx: duudsi

4

pd: (duudsiyey)

5

ps: v2a=

6

key: duudsi_1

waa la naqliyay ✓

1

de: denial, refutation

2

hm: 2

3

lx: duudsi

4

pd: (-ga)

5

ps: vn2a-m, vn7-m

6

key: duudsi_2

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: duudsiyid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuudhi-ga)

2

Jaadadka booddada mid kamid ah oo dadka oogadiisa gala oo ku kora oo kolkuu weynaado u ekaada xabbad meseggo ah oo bisil; wayaale.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dixiri dadka ka gala cagaha oo ka dhasha meelaha muddo dheer la degganaa. 2. Xanuun jirka saaqa marka dab, nabar iyo wixi lamida gaaraan.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dixiri dadka ka gala cagaha oo ka dhasha meelaha muddo dheer la degganaa. 2. Xanuun jirka saaqa marka dab, nabar iyo wixi lamida gaaraan.

waa la naqliyay ✓

m. n. flea ((Ctenocephalides species))

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) flea (filii); small, wingless, bloodsucking insect ~ wayaale

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) dirxi cadka faraha lugaha hoostooda ku yaal ku dhasha oo qaniinyo cayayaan ka dhasha. Dh: wayaale.

2

dhuudhi -ga: (magac, lab, keli) dareen jidhku dareemo oo la moodo inuu xididdada iyo seedaha kor u xulayo oo ka yimaad kulaylka dabka oo aad loo xanuunsado. Halkii la iga gubay ayuu dhuudhi i rooray.

3

dhuudhi -ga: (magac, lab, keli) jaad qudhaanta ka mid ah oo yaryar oo qaniinyo kulul. Dh: dhuxulkureeb, dhuxunkureeb.

waa la naqliyay ✓

1

bw: \desp.

2

de: flea,

3

lx: dhuudhi

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

sc: Ctenocephalides

7

key: dhuudhi

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dhuuqsasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) shey dubka ka qaad. Dumudhi haragga idiin masafta lagu gaaraan ka dhiye.

waa la naqliyay ✓

1

(Durugsi-ga)

2

Durugsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: durugsasho.

waa la naqliyay ✓

vl. n. expansion, moving something away

waa la naqliyay ✓

1

cf: isballaadhin

2

de: expansion, moving s.t. away

3

lx: durugsi

4

pd: (-ga)

5

ps: vn2a-m

6

key: durugsi

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: durugsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: duudsasho.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iiyay, -iisay) Nafley maraq cabsiin.

waa la naqliyay ✓

v.caus: give someone broth to sip

waa la naqliyay ✓

(fal) fuud, waraabi oo raqsii.

waa la naqliyay ✓

1

de: give s.o. broth to sip

2

lx: fuudsii

3

pd: (fuudsiiyey)

4

ps: v2a=caus

5

key: fuudsii

waa la naqliyay ✓

f.lg2 (-iiyay, -iisay) la-mid: muursii.

waa la naqliyay ✓

ditransitive v. give something to someone to suck on (as candy)

waa la naqliyay ✓

(fal) si qarsoodi ah u saar; kayn jiq ah si qarsoodi ah uga dhex dusi. Marka la kala hadhgalo ciidanka muudsii. Dh: dusi.

waa la naqliyay ✓

1

a: muursii

2

de: give s.t. to s.o. to suck on (as candy)

3

lx: muudsii

4

pd: (muudsiiyey)

5

ps: v2a=ditr

6

key: muudsii

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) isla weyni darteed dadka yaraysasho oo xaqirid. Dh: yaraysi, xaqirid, yasid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: didi.

waa la naqliyay ✓

(fal) ka xanaaqsii oo inuu cadho ku socdo sabab u ahaw. Dh: dudsii.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Ka d.: wax, wax kale dhex tararsiin.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Ka d.: wax, wax kale dhex tararsiin. m.f.dh, dusin.

waa la naqliyay ✓

v. cause to pass through, pierce with

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) [with preposition ka] slip through (islip thuruu); move smoothly and easily mrough. Ex: wuu ka dusiyey; he slipped through

waa la naqliyay ✓

1

(fal) si qarsoodi ah, wax meel uga saar.

2

dusi: (fal) meel cidhiidhi ah, wax hoosta ka mari.

waa la naqliyay ✓

1

de: cause to pass through, pierce with

2

lx: dusi

3

pd: (dusiyey)

4

ps: v2a=

5

key: dusi

waa la naqliyay ✓

1

1. (Duud-da) a) (-°) Dhir badan oo waaweyn oo xoonsan; toon; kayn. b) Buuro xiriira.

2

2. (Duud-ka) Dul; kor; dhabar.

waa la naqliyay ✓

1

duud¹: m.l (-dad, m.l) 1. Dhabar. 2. Meel dhulka ka sarreysa oo labada dhan dooxooyin ama togag ka xigan.

2

duud²: m.l (-dad, m.l) Biyo yar oo weel biyood salkiisa ku jira. la-mid: duuddo.

3

duud³: m.dh Buuro xiriira, sanaag.

4

dųud: m.dh 1. Dhir badan oo waaweyn oo xoonsan; toon; kayn. 2. Qof odayga uu ku abtirsanayo aan wax badan ka tirsan. 3. Reer; qabiil.

waa la naqliyay ✓

1

duud: m.l (-dad, m.l) 1. Dhabar. 2. Meel dhulka ka sarreysa oo labada dhan dooxooyin ama togag ka xigan.

2

dųud: m.dh 1. Dhir badan oo waaweyn oo xoonsan; toon; kayn. 2. Qof odayga uu ku abtirsanayo aan wax badan ka tirsan. 3. Reer; qabiil.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. back (of human being); upper part (of anything)

2

duud [feminine] n. mountain top ~ peak; forest

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) back (baak); human back. Ex: duudkuu ku qaaday: he carried it on his back

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) gar adag oo dixda loola dhaadhaco oo dhiig ama dhaqaaqil lagu furdaaminayo.

2

duud-da: (magac, dhedig, keli) meel geedo badan oo is wada haysta oo aan si fudud loo mari karin. Dh: kayn, juuq, xidh, hilo, ay.

3

duud-ka: (magac, lab, keli) lafta dheer ee dhabarka. Duudka ayaa Kayd xanuunaya oo ma foorarsan karo.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) halqabsi loola jeedo marka hore, shey waliba billawgiisa.

2

buudi -ga: (magac, lab, keli) qofka diinta buudiyada haysta. Dallaylaama waa buudi wuxuna u dhashay dalka Niibbaaal.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Wax, meel cuud ku udgin. 2. (f.mg) Ka c.: cid rooxnaan, dhir udgoon uga shidid.

waa la naqliyay ✓

f.g/mg2 (-iyay, -isay) 1. (f.g) Wax, meel cuud ku udgin. 2. (f.mg) Ka c.: cid rooxnaan, dhir udgoon uga shidid. m.f.dh, cuudin.

waa la naqliyay ✓

v. burn incense, perfume with incense

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) incense with aromatic gum

waa la naqliyay ✓

(fal) (ka ~) cuud u shid oo duulal, ardooyin, quruumo iyo wixii la mid ah ka shid, ka buufi.

waa la naqliyay ✓

1

de: burn incense, perfume with incense

2

lx: cuudi

3

pd: (cuudiyey)

4

ps: v2a=

5

key: cuudi

waa la naqliyay ✓

name-f string; thread. Lit: proportional; Small-framed; hence beautiful. Cf: Ximyar

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh toosan oo muuq qurxoon leh.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) la-mid: didso.

waa la naqliyay ✓

v. deliberately frighten (an animal in order to clear it away)

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg dudi.

waa la naqliyay ✓

1

a: didso

2

de: deliberately frighten (an animal in order to clear it away)

3

lx: dudso

4

pd: (dudsaday)

5

ps: v3a=tr

6

key: dudso

waa la naqliyay ✓

1

(Dugsi-ga)

2

1. Meel laga galo dhibaha sida dhaxanta iyo wixii halis ah; aan dhaxan lahayn; gabbaad.

3

2. Aqallada ardada iyo bareyaashu joogaan oo wax lagu barto.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) 1. Meel duggaal ah. 2. Meel wax lagu barto.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) 1. Meel duggaal ah. 2. Meel wax lagu barto.

waa la naqliyay ✓

m. n. school, training establishment, koranic school; shelter

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) 1. Islamic school, koranic school. 2. school (skuul) ~ iskuul

waa la naqliyay ✓

1

Scuola

2

School

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) meel aan dhaxan, dabayl iyo qorrax toona lahayn. Dugsi ma leh gabyaaladi, waxay dumiso mooyaane. Dh: hoy, baro, bayd, aqal, guri.

2

dugsi-ga: (magac, lab, keli) meel wax lagu barto, barayaal iyo arday timaaddo oo wax la isku baro oo maammul leh; goob waxbarasho.

waa la naqliyay ✓

1

cf: iskool

2

de: school, training establishment, koranic school; shelter

3

lx: dugsi

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: dugsi

waa la naqliyay ✓