dus — Macnaha & Turjumaada

f.mg1 (-say, -stay) 1. Ka d.: wax ciriiri ah dhex marid. 2. Ka d.: wax ka hoos bixid.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-say, -stay) 1. Ka d.: wax ciriiri ah dhex marid. 2. Ka d.: wax ka hoos bixid. m.f.dh, dusid.

waa la naqliyay ✓

v. go ~ pass through

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) go through (goo thuruu); in one side and out the opposite side of Ex: ka dus; go through

waa la naqliyay ✓

(fal) meel daloosha ka dhex bax; dhex mar meel dalool ku yaallo.

waa la naqliyay ✓

1

de: go ~ pass through

2

lx: dus

3

pd: (dusay)

4

ps: v1=

5

key: dus

waa la naqliyay ✓

1

(Bakaal-ka)

2

1. (cudur) bar cad oo isha birteeda ku dhalata.

3

2. Meeraha labaad oo qorraxda ku wareega oo u dhexeeya dhulka iyo Dusaaga (Sahra); Xiddigta Waabberi; Waxaraxir; (ama Bakool).

4

3. Qof lixaad weyn; dhammays ah.

waa la naqliyay ✓

1

(Bakool-ka)

2

1. Dhul carradiisu tahay didib ama dhooddi; dhul carro cad.

3

2. Meeraha dhulka iyo Dusaaga u dhexeeya; Waxaraxir.

waa la naqliyay ✓

1

* (Barlammaan-ka)

2

1. Shirka mudaneyaasha tolku doorto, oo sharciyadana dejiya, siyaasada dowladdana dusha ka ilaaliya.

3

2. Golaha ama aqalka mudaneyaashu ku shiraan (ama baarlammaan).

waa la naqliyay ✓

1

(Cuddaar-ka)

2

Meereyaasha qorraxada midkood; dusaa.

waa la naqliyay ✓

1

(Dareerta-da)

2

Bushinta kore dusheeda shaaribku ka baxo, kobta sheexada ah oo kalabbarta.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhayma-da, Dhayma-ha)

2

1. Dufanka weelasha iyo alaabada dusha laga mariyo.

3

2. Daawada nabarrada, kd., la saaro.

waa la naqliyay ✓

1

(Dheeg-ga)

2

1. Geela dhinaciisa kore oo kuruska u dhow.

3

2. Markabka dushiisa.

4

3. Meel sare; baar; guud.

waa la naqliyay ✓

1

(Dheeh-a)

2

1. Lakab aad u xalleefsan oo weelka ama alaabta ama waxyaalaha kale oo birta ah, dusha lagaga rogo oo qurux iyo dhawraarinba tara.

3

2. Waxyaalo kala jaad ah oo isku dhex jira; iskuddar; barax; tarrax.

waa la naqliyay ✓

1

(Dixasha-da)

2

(biyo, kd.) ciidda ka dusid; habyid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dusaa-ga)

2

Meeraha koowaad oo iskujoogga qorraxda oo u dhexeeya qorraxda iyo waxaraxirta; sanadiisu, ama inta uu qorraxda ku soo wareegaa, waa 88 maalmood oo kuweenna ah; cuddaar.

waa la naqliyay ✓

1

(Dusid-da)

2

Meel daloosha dhex marid; meel kor ka awdan oo aan taagnaan lagu mari karin, ka bixid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dusin-ta)

2

Meel furan ama daloosha dhex marsiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Dusmeyn-ta)

2

Meelo badan ka dusdusid; hadba meel ka soo bixid; qolqolid; mulacyeyn.

waa la naqliyay ✓

1

(Farajirjir-ka)

2

1. Faraha dhinacooda kore; dusha faraha; faraggorgor.

3

2. Dharbaaxo faraha jirjirkooda laysku dhufto.

waa la naqliyay ✓

1

(Feynuus-ka)

2

Geed habeenkii la daarto; wuxuu lee yahay sal gaas loogu shubo, liifad yar oo la daaro, dhalo ololka ilaalisa iyo hagoog kore oo dusha ka awdda; siraad; masrad; (ama faanuus).

waa la naqliyay ✓

1

(Filim-ka)

2

1. Daliig ama dhuub xalleefsan oo galoolan oo dusha laga marshey wax iftiinka aad u dareemi og oo wax lagu masawiro.

3

2. Masawirro is dabo xiimaya, oo dheeraynta darteed la mooda hayo, wax dhaqdhaqaaqa haya ama nool; shineemo (ama filin).

waa la naqliyay ✓

1

(Gaafmeer-ka)

2

Dusha iyo hareeraha oo wax laga ilaaliyo oo lagala soo warwareego; kormeer; afmeer; (ama gaafammeer).

waa la naqliyay ✓

1

(Gaafmeerid-da)

2

Dusha ka ilaalin; ka korwareegid; dibadwareegid; kormeerid: afmeerid.

waa la naqliyay ✓

1

(Genbisa-ha)

2

1. Saab si qurux badan loo sameeyo oo kolka dhir udgoon guryaha loo shida hayo, siiba dharka, dabqaadka dusha laga saaro, si aan dabku wax u gubin.

3

2. Aqallada miyiga oo qaabkoodu u eg yahay genbise genboon.

waa la naqliyay ✓

1

(Gura-da)

2

Meel godan oo raaxo leh, oo gaadiidka raran dushiisa laga sameeyo oo dadku fuulo.

waa la naqliyay ✓

/diyuus/ (n) deyn, xuquug.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Ka d.: wax, wax kale dhex tararsiin.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Ka d.: wax, wax kale dhex tararsiin. m.f.dh, dusin.

waa la naqliyay ✓

v. cause to pass through, pierce with

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) [with preposition ka] slip through (islip thuruu); move smoothly and easily mrough. Ex: wuu ka dusiyey; he slipped through

waa la naqliyay ✓

1

(fal) si qarsoodi ah, wax meel uga saar.

2

dusi: (fal) meel cidhiidhi ah, wax hoosta ka mari.

waa la naqliyay ✓

1

de: cause to pass through, pierce with

2

lx: dusi

3

pd: (dusiyey)

4

ps: v2a=

5

key: dusi

waa la naqliyay ✓

/dhask/ (n) fiid, fiidadow.

waa la naqliyay ✓

Boodh

waa la naqliyay ✓

/dhast/ (n) 1. boor, habaas (v) 2. boor ka jafid ama ka nadiifin.

waa la naqliyay ✓

n., amud, -di, habaas, -ki, sesa or sisa, -di, siigo, -adi, sufur, -ti.

waa la naqliyay ✓

1

Us!

2

Erey aammus! ka dhigan; hus!; shib dheh!

waa la naqliyay ✓

e.d Aamus!

waa la naqliyay ✓

inter. shut up!, hush!, be quiet!

waa la naqliyay ✓

/as/ (pron) annaga, ~ innaga, unnuga.

waa la naqliyay ✓

(interjection)', stop speaking; shut up! ~ shib dheh

waa la naqliyay ✓

erey la macne ah hadal ha odhan, juuq ha odhan, shib dheh.

waa la naqliyay ✓

us, n.m. - caado; dhaqan.

waa la naqliyay ✓

1

bw: aammus

2

de: shut up!, hush!, be quiet!

3

initial: u

4

lx: us

5

ps: intj

6

syn: shib

7

key: us

waa la naqliyay ✓

prn., (see Grammar).

waa la naqliyay ✓

1

(Bus-ka)

2

Ciid budo cad noqotay; boor: siigo; habaas; awaare.

waa la naqliyay ✓

m.l Boor; siigo.

waa la naqliyay ✓

m.l Boor; siigo.

waa la naqliyay ✓

m. n., (mass n.): dust

waa la naqliyay ✓

/bas/ (n) bas (gaadiidka dadweynaha)

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) dust (dhast) ~ boor, uuro

waa la naqliyay ✓

/bas/ (n) bas, shitaawy, kuryeery (baabuurky gunty).

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhul ciid jilicsan oo sligadu ka kacdo. Dh: boor, habaas, boodh, siigo, awaare.

waa la naqliyay ✓

1

de: dust

2

lx: bus

3

pd: (-ka)

4

ps: n0-m-mass

5

syn: bootaan

6

key: bus

waa la naqliyay ✓

prefisso - horkabe muujinaya lid markab iwm.

waa la naqliyay ✓

f.a eeg duw.

waa la naqliyay ✓

(fal) dhinac ama doc u leexi. Saca darka ku du'.

waa la naqliyay ✓

1

(Dub-ka)

2

1. (oogada dadka) haragga docdiisa kore oo midabka leh.

3

2. Daboolka sare oo ku rogan dhirta iyo miraha iyo wixii soo raaca.

waa la naqliyay ✓

1

dub¹: m.l (-bab, m.l) 1. Maqaar, harag iyo wixi lamida. 2. Qolof adag oo ay dusha ku yeeshaan geedaha ama miraha qaarkood.

2

dųb¹: m.l (-bab, m.l) la-mid: dib¹.

3

dub²: m.l (cilmiga naflayda) Qaybta adag ee weliba ah lakabka ugu hooseeya ee aragga lafdhabarleyda. Lakabka kale waa d.ka bare. Haraggu wuxuu ka koobanyahay nudo isku xidhayaal miiqan, kuwaas oo ay ku dhex jiraan dhuumaha dhiiggu, (dhammaadka dareenwadka iyo naasleyda) goonka tina ah, qanjidhada dufanka iyo narinnada dhididka.

4

dųb²: f.g1 (-bay, -btay) Hilib iyo wixi lamida dab ku solid.

waa la naqliyay ✓

1

dub¹: m.l (-bab, m.l) 1. Maqaar, harag iyo wixi lamida. 2. Qolof adag oo ay dusha ku yeeshaan geedaha ama miraha qaarkood.

2

dub²: m.l (cilmiga naflayda) Qaybta adag ee weliba ah lakabka ugu hooseeya ee aragga lafdhabarleyda. Lakabka kale waa d.ka bare. Haraggu wuxuu ka koobanyahay nudo isku xidhayaal miiqan, kuwaas oo ay ku dhex jiraan dhuumaha dhiiggu, (dhammaadka, dareenwadka iyo naasleyda) goonka tina ah, qanjidhada dufanka iyo narinnada dhididka.

3

dųb: f.g1 (-bay, -btay) Hilib iyo wixi lamida dab ku solid. m.f.dh, dųbid.

waa la naqliyay ✓

1

v. bake, cook, fry

2

dub m. n. skin, peeling, peel

waa la naqliyay ✓

name-m skin; peeling

waa la naqliyay ✓

/dhab/ (v) 1. ku naanaysid, magac ugu yeerid siiba cay ah (v) 2. cod u samayn, sida filin oo kale (v) 3. koobbi filin ka samayn.

waa la naqliyay ✓

-ay / tay: (v) 1. bake (beeyk); roast (rowsf); grill (giriil); broil (barooyel) ~ foornee, sol. Ex: Hooyaday waxay tiri, maanta waxaan dubayaa doolshe; My mother said she would bake a cake today. 2. dub -ka: (n) skin (iskiiri); rind (raayndh); peel (piil)', bark (baak) ~qob, qolof, jir. Ex: dubka ka fiiq; peel the skin

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dabka saar oo sol. Innoo dub xasiidda beertaada.

2

dub -ka: (magac, lab, keli) saanta sare ee dadka iyo xayawaanka iyo dhita qaarkeed. Finan baa cunnugga ka soo yaacay dubka. Dh: diir, maqaar.

waa la naqliyay ✓

1

dud¹: m.dh Baadiye, duur.

2

dųd¹: m.dh Cid meel wada deggan.

3

dud²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Qof caro muujin isagoo u fooltubaaya qofkuu u caraysnaa. 2. Gurigeeda ka tagid caro awgeed (qof haween ah). Tusaale: “Xaliima ninkeedii bay ka soo dudday”. 3. U d.: wax ul, gacan iyo wixi lamida u baacin.

4

dųd²: f.mg1 (-day, -dday) la-mid: did.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) 1. Qof caro muujin isagoo u fooltubaaya qofkuu u caraysnaa. 2. Gurigeeda ka tagid caro awgeed (qof haween ah). Tusaale: Xaliima ninkeedii bay ka soo dudday. 3. U d.: wax ul, gacan iyo wixi lamida u baacin. m.f.dh, dudid.

waa la naqliyay ✓

1

inch. v. sulk, be in a bad mood, get angry

2

dud v. scatter, disperse (out of fear)

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) become angry; anger (ang-ger) ~ carood, cadhood, xanaaq

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cadho kaga tag ciddii aad danwadaagta ahaydeen; cadho kaga tag lammaanahaad u dhaxday. Dh: umal.

2

dud: -ka: (magac, lab, keli) biyo yar oo weel biyood salkiisa ku jira. Dh: duuddo.

waa la naqliyay ✓

/dhiyuu/ (adj) 1. lugu leeyahay; ku waajibtay (adj) 2. munaasib, habboon (adj) 3. sababid, sabab u noqosho (adj) 4. la-filayo, la rajaynayo (n) 5. xuquuq.

waa la naqliyay ✓

Kalgal

waa la naqliyay ✓

agg. - labo.

waa la naqliyay ✓

a.; it is money - lacagtan amaah baa la igu leeyahay; come in time, goor goor ah kaalay, or goor wanaagsan kaalay; that letter is written in due form, warqadaas si wanaagsan baa la qoray; n., give everyone his due, nin walba waxiisa hala siiyo; we must give the devil his due, shaydaanka wuxuu leeyahay aan siino.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Duf-ka, Duf-ta) Timo adag oo iska baxay; gan; dhogor.

2

2. (Duf-ta) a) Alaab raagtey oo jilicday; lul; calal; baabba'. b) Hoog; ba'; dooriso; belo.

waa la naqliyay ✓

1

duf: m.dh 1. D. ah: wax rifan, wax calal ah. 2. D. ah: dulli. 3. D. iyo dooriso!: hoog!; ba'!

2

dųf: m.l/dh (-faf, m.l) 1. Dhogor badan oo is- haysata. 2. Wax dhogor leh. 3. Mayrax la jilciyey oo la feeray. 4. Shukumaan.

waa la naqliyay ✓

1

duf: m.dh 1. D. ah: wax rifan, wax calal ah. 2. D. ah: dulli. 3. D. iyo dooriso!: hoog!; ba'!

2

dųf: m.l/dh (-faf, m.l) 1. Dhogor badan oo is- haysata. 2. Wax dhogor leh. 3. Mayrax la jilciyey oo la feeray. 4. Shukumaan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. thick head of hair

2

duf [feminine] n. old, worn out object; misfortune, calamity

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) fur (feer) ~ dhogor

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) maydhaxda kabadda laga sameeyo ee la budliyey ee aan la soohine filiqsan oo gas badan leh. Laba minjood oo dufah baan maleegay saaka oo qudha.

2

duf -ka: (magac, lab, keli) xanuun dadka seedaha cagta kaga dhaca oo daalka badani sababo. Duf baa i dilay duugmo ku filanna ma helin.

3

duf -ka: (magac, lab, keli) bulka shaashka ah ee kebeddu dhanka dambe ku leedahay. Kebedda dufkiibaa ka dhammaaday.

4

duf -ka: (magac, lab, keli) dhogorta adhiga ee cufan gaar ahaan ta uu iska gooyo xiilliga uu dhogorgoosanayo. Dufka ka jar laxda.

5

duf-ta: (magac, dhedig, keli) alaab raagtay oo calal noqotay. Wixii duf ah ee gaboobay naga daadiya.

6

duf -ta: (magac, dhedig, keli) xumaan dhibaato laga Allabaryo. Duf iyo wax daran Alloo naga hay. Dh: balaayo.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dug-ga) Dugsi; duggaal.

2

2. (Dug-ta) a) Afgenbi u dhicid; ba', b) (Dug iyo deleb).

waa la naqliyay ✓

1

dug: m.l (-gag, m.l) 1. Meel aan dhaxan lahayn; duggaal; dugsi. 2. Dhinaca dabeyshu u socoto.

2

dųg¹: m.dh Delebka oo inta la rido aan wax dhibic ah lagu helin (cayaarta delebka).

3

dųg²: f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f.g) Wax jihadey u socdeen ka leexin. 2. (f.mg) Foorarsasho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. shelter (from the wind ~ bad weather)

2

dug v. stoop down; fall face-down; have something bad happen (to oneself)

waa la naqliyay ✓

/dhag/ (v) eeg; dig.

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) dibida loo adeegsado oo ah in yar hore u soco.

waa la naqliyay ✓

n., (udder, nipple) candho, -adi.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dul-ka) a) Labada dalool oo sanka ku yaal, midkiiba. b) Dalool yar sida kan irbadda.

2

2. (Du-sha) a) Oogada dadka, kd., korkeeda; kor; dhabar, b) Dhibaha oo loo adkaysto; adkaysiinyo; dhabar'adayg; dulqaad; sabir, c) Dhul sarreeya; dullo.

waa la naqliyay ✓

1

dul¹: m.dh (-llo, ml.) 1. Oogada sare ee wax kasta leeyihiin. 2. Meel sare oo dhulka intiisa kale ka yara kacsan. 3. Sabir iyo adkeysi dhibaato loo yeesho.

2

dul²: m.dh (-llo, m.l) (juqraafi) Aad u fidsan, waa heer ama ugu badnaan heer meeleed oo dhul dheer, dhul sare ah.

3

dųl: m.l (-lal, m.l) 1. Labada dalool ee sanka middood. 2. Dalool kasta oo yar.

waa la naqliyay ✓

1

dul¹: m.dh (-llo, ml.) 1. Oogada sare ee wax kasta leeyihiin. 2. Meel sare oo dhulka intiisa kale ka yara kacsan. 3. Sabir iyo adkeysi dhibaato loo yeesho.

2

dul²: m.dh (-llo, m.l) (juqraafi) Aad u fidsan, waa heer ama ugu badnaan heer meeleed oo dhul dheer, dhul sare ah.

3

dųl: m.l (-lal, m.l) 1. Labada dalool ee sanka middood. 2. Dalool kasta oo yar.

waa la naqliyay ✓

Surface

waa la naqliyay ✓

Surface

waa la naqliyay ✓

Plateau

waa la naqliyay ✓

1

f. n., loc., [collective] top, surface; on, above, over, on top of, upon

2

dul [feminine] n., [abstract] patience

3

dul m. n. nostril

waa la naqliyay ✓

1

-dusha: (n) 1. patience (peey-shansi)-, tolerance (too-leensif, endurance (en-dhuurensi); tolerance (too-lerensi) ~ dulqaad. Ex: waxaan dul ma laha: this person has no patience. 2. top (taap), the uppermost part, surface (ser-fes). 3. dul -ka: (n) nostril (nastal)-, naris (neeres). Ex: sanka dulkiisa; openings of the nose

2

dul -dusha: (n) stony land

waa la naqliyay ✓

1

Pazienza

2

Patience

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) labada dalool ee sanka midkood. Dul baa i xidhan caawa oo duray baa i haya.

2

dul-sha: (magac, dhedig, keli) oogada sare; xagga sare ee korka ah. Dh: kor. Li: hoos.

3

dul: (tilmaame) guud ahaan; si guud. Dul ahaan dhulku waa nabad.

4

dul-sha: (magac, dhedig, keli) dulqaad, adakaysi iyo xilkasnimo uu Ilaahay qof siiyo. Maxamed waa nin dul badan. Dh: dulqaad.

5

dul -sha: (magac, dhedig, keli) halka dumarku fooddada ku xidhaan ee dhexda ah, halkaas oo ay qadhaabka iyo maydhaxda ku ritaan. Dh: faraq, nabas.

waa la naqliyay ✓

(fal) dad abaabul oo soo ururi.

waa la naqliyay ✓

1

(Dun-ta)

2

Liilammo laga soohay cudbiga iyo dhogorta iyo xariirta, kd., oo dharka laga sameeyo, meeshii uu ka dillaacana lagaga tolo.

waa la naqliyay ✓

1

dun¹: m.dh (-umo, m.l) Liilimo laga soohay cudbi, dhogor, xariir iyo wixi lamida oo laga sameeyo dharka, meeshii ka dillaacdana lagaga tolo.

2

dųn¹: m.l.kh D. ah: caws qallalan oo weli daaq ku habboon.

3

dun²: f.g1 (umay, -untay; -umi) Dad ama xoolo meel isugu ururin.

4

dųn²: f.mg1 (-umay, -untay; -umi) 1. Dhisme iyo wixi lamida burburid. 2. Gabbal dhicid.

waa la naqliyay ✓