Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Duni-da)

2

Adduun.

waa la naqliyay ✓

m.dh Koon; adduun.

waa la naqliyay ✓

m.dh Koon; adduun.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] world

waa la naqliyay ✓

-da: (n) world (wooldhy earth (eerth); universe (yune-veersi); globe (galowb) ~ adduun

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) adduunweynaha Ilaahay uumiyaha saaray. Waa duni la kala iibsadoon nala ogaysiine. Dh: adduun. Li: aakhiro.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: world

3

lx: duni

4

pd: (-da)

5

ps: n1-f-col

6

syn: adduun

7

key: duni

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Wax dufan marin.

waa la naqliyay ✓

v. lubricate, oil, grease (up)

waa la naqliyay ✓

(fal) wax la dufeeyey oo bul duf leh laga dhigay ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: lubricate, oil, grease (up)

2

lx: dufni

3

pd: (dufniyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: dufni

waa la naqliyay ✓

1

(Dunji-ga)

2

Aan wax ka maqnayn; dhammi; giddi.

waa la naqliyay ✓

m.l Halka wax ka soo farcamaan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] whole, complete, entire

2

dunji m. n., [abstract] sympathy, pity

waa la naqliyay ✓

-yey I say: (v) swallow (iswaaloow) ~ liq, laq

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) halka wax ka soo farcamaan. Dh: asal, isir.

waa la naqliyay ✓

1

(Adduun-ka)

2

1. Dhulka iyo waxa deggan; ifka lagu nool yahay; duni.

3

2. Maal; xoolo; hanti; adduunyo.

waa la naqliyay ✓

1

(Adduunya-da)

2

Adduun; duni; maal; xoolo; hanti.

waa la naqliyay ✓

1

(Arla-da)

2

Dal; dhul; ardi; duni.

waa la naqliyay ✓

1

Caku!

2

Erey la yiraahdo kolka wax la kahdo ama la nebcaysto, sida: Caku ninkaas, maxaa noo keenay! Caku dunida! Hah!

waa la naqliyay ✓

1

(Dhalasha-da)

2

1. Ifka ama dunida imaansho, u soo bixid.

3

2. Bilaabasho.

4

3. (bil) soo bixid; bilasho.

5

4. (cayaar) gool; duq, kd., helid, keenid.

6

5. Nasab; gobannimo.

7

6. (wada dhalasho) isku aabbe iyo hooyo ahaansho.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhul-ka)

2

1. Meeraha korkiisa dadku deggan yahay oo ku nool yahay: xagga weynaanta waa meeraha shanaad, xagga qorrax xigiddana waa kan saddexaad; wuxuu u dhexeeyaa Waxaraxirta (Sahra) iyo Farrarre (Mariikh).

3

2. Dhulka intiisa negi oo engegan oo aan baddu fadhiyin.

4

3. Dhul kooban oo seere la yaqaan leh.

5

4. Ciidda aynnu cagaha ku haynno; duni; adduun; arlo; carro; if.

waa la naqliyay ✓

m.l Weynaha dunida iyo waxa ku dul nool oo dhan abuuray; Alle; Eebbe.

waa la naqliyay ✓

m.l.u 1. Dadka Eebahay dunida guudkeeda ku abuuray oo dhan. 2. Aadami ahaan. la-mid: aadane, aadmi.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Dhulka iyo waxa deggan; ifka lagu noolyahay; duni. 2. Hanti badan. la-mid: adduunyo.

waa la naqliyay ✓

m.l (afaf-caan, m.l) (c.af) Luqadda caadiga ah oo looga hadlo ama laga fahmo dhul ballaaran, dadyow kala duwanna ay ku hadli karaan ama fahmi karaan inkasta oo uusan ahayn afka waddaniga ah. Af Inqiriisku waa af-caamka ugu muhiimsan, oo ay ku hadlaan fahmaanna in ka badan dunida nuskeed.

waa la naqliyay ✓

1

badweyn¹: m.dh 1. Biyo badeed badan, dhul aad u ballaaran ku fadhiya oo adduunka u kala qeybiya qaarado, sida Atlaantigga, Hindiya iyo wixi lamida. 2. Meel badda dhexdeeda ah oo xeebta ka fog.

2

badweyn²: m.dh (-nno, m.dh) (juqraafi) Gogol biyo cusbo leh ah oo ku wareegsan dhul weyneyaasha dunida. Biyahaas iyaga ah waxaa loo qaybiyaa dhawr qaybood oo waaweyn, dhammaantood waxay dabboolaan 71% ee dusha dunida.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dadka Eebehay dunida guudkeeda ku abuuray oo dhan. la-mid: baniiaadmi, benii-aadan, benii-aadmi, biniiaadan.

waa la naqliyay ✓

m.l Dunida iyo waxa ku nool oo dhan. la-mid: caalam.

waa la naqliyay ✓

m.dh (c.fal.) Eray loo adeegsado labada barood oo ay iska gooyaan tub sannadeedka qorraxda iyo sallaxa gooya dhul-baraha; waa sannadkii marka qorraxdu ay bartamaha maalintii ku dul beegantahay badhaha. Waa marka ay ku jiraan labada cirif, isla markaas waa marka meel kasta oo dunida ka mid ahi ay maalmahooda iyo hebeennadodu isla egyihiin - 12 saacadood mid kasta.

waa la naqliyay ✓

1

cawsley¹: m.dh 1. Dad caws qada. 2. Dhul caws keliya ka baxo.

2

cawsley²: m.dh (juqraafi) gobollada dunida ee degaankooda dabiiciga ahi uu ka koobanyahay caws; roobka ka da'a ma bixin karo kayn, isla markaas uu ka badanyahay midka ka da'a lamaddegaannada. Sidaas awgeed cawsleydu waxay ku dhacdaa dhulalka u dhexeeya kaymalayda iyo lamaddegaannada.

waa la naqliyay ✓

m.l Sayniska barashada cimilooyinka dunida iyo sida ay u saameeyaan dunida degaanka dabiiciga ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (juqraafi) Qayb ka mid ah qaybaha waaweyn ee loo qaybiyo cimilada dunida.

waa la naqliyay ✓

m.dh (juqraafi) Nooc ka mid ah cimilooyinka dunida oo laga helo dhulweyneyaasha dunia, gaar ahaan inta u dhexeysa kulaaleyda iyo tundaraha ee galoobbadhka woqooyi. Saamaynta cimiladaasi waxay gaadhaa xeebahabariga ee qaaradaha iyo jasiiradaha deriska la ah. Waa cimilo ay astaan u tahay faraqa weyn oo u dhaxeeya heerkulka xilliyada kulaylaha iyo gabowga.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. la-mid: dabci (1). 2. Noolaha iyo ma noolaha Eebbe ku abuuray dunida guudkeeda oo dhan.

waa la naqliyay ✓

m.l (-byo ..., m.dh) (c.fal.) Xarriiq la mala awaalay oo isku xira cidhifka woqooyi iyo kan koonfureed, marana bartamaha dunida oo dhulku isku rogo hal mar afar iyo labaatankii saacadood. Dh. dh.ku wuxuu la leeyahay janjeer ah 66° 30 sallaxa majiiraha dhulka.

waa la naqliyay ✓

1

(Dun-ta)

2

Liilammo laga soohay cudbiga iyo dhogorta iyo xariirta, kd., oo dharka laga sameeyo, meeshii uu ka dillaacana lagaga tolo.

waa la naqliyay ✓

1

dun¹: m.dh (-umo, m.l) Liilimo laga soohay cudbi, dhogor, xariir iyo wixi lamida oo laga sameeyo dharka, meeshii ka dillaacdana lagaga tolo.

2

dųn¹: m.l.kh D. ah: caws qallalan oo weli daaq ku habboon.

3

dun²: f.g1 (umay, -untay; -umi) Dad ama xoolo meel isugu ururin.

4

dųn²: f.mg1 (-umay, -untay; -umi) 1. Dhisme iyo wixi lamida burburid. 2. Gabbal dhicid.

waa la naqliyay ✓

1

dun¹: m.dh (-umo, m.l) Liilimo laga soohay cudbi, dhogor, xariir iyo wixi lamida oo laga sameeyo dharka, meeshii ka dillaacdana lagaga tolo.

2

dun²: f.g1 (umay, -untay; -umi) Dad ama xoolo meel isugu ururin. m.f.dh, dumid.

3

dųn: f.mg1 (-umay, -untay; -umi) 1. Dhisme iyo wixi lamida burburid. 2. Gabbal dhicid. m.f.dh, dum(ø)id. m.f.dh, dųmid.

waa la naqliyay ✓

1

v. slide, cave in; collapse; fall; arrive (night, etc.)

2

dun [feminine] n. thread; twine

waa la naqliyay ✓

-ta:(n) 1. thread (thareedh)-, yarn (yaan); filament (fili-ment). 2. texture (takis-jery fabric (faab-rik)

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) asal iyo ab, halka ruuxu ka soo jeedo. Waa isku dun oo waa dad walaalo ah. Dh: isir, dunji.

2

dun-ta: (magac, dhedig, keli) xadhkaha miigmiiqsan ee laga sameeyo dharka. Dadna adaa u qurux badan, dookhna waa ka igu jira, duntuna iigu kaa xiran.

waa la naqliyay ✓

خَيْط

waa la naqliyay ✓

- pref. - horkabe tilmaama mid, hal.

waa la naqliyay ✓

uni, adj. - siman; mid ah; isku midab ah; aan badbadalnayn; caadi ah; dhulka siman ee ballaaran.

waa la naqliyay ✓

1

dani¹: m.l Qof mas'uul ka ah baabuur, bas iyo wixi lamida. la-mid: deni.

2

dani²: m.dh Geed weyn, ciinka iyo dharkeenka ay isku bahyihiin oo ceelasha, guryaha, waraha iyo wixi lamida deyr looga dhigo; dano.

waa la naqliyay ✓

1

dani¹: m.l Qof mas'uul ka ah baabuur, bas iyo wixi lamida. la-mid: deni.

2

dani²: m.dh Geed weyn, ciinka iyo dharkeenka ay isku bahyihiin oo ceelasha, guryaha, waraha iyo wixi lamida deyr looga dhigo; dano.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) male iyo mala'awaal aan xaqiiqo ku fadhiyin. Doob dani baa dilay. Dh: danni.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dani¹.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) qof haysta hanti badan. Qofka deniga ahi waxa fiican inuu masaakiinta caawiyo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: didi.

waa la naqliyay ✓

(fal) ka xanaaqsii oo inuu cadho ku socdo sabab u ahaw. Dh: dudsii.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Wax dhammaystirid. 2. Wax afgembiyid. 3. la-mid: tuji.

waa la naqliyay ✓

v. finish something, finish off; turn over ~ upside-down

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) doorada dhedig. Dh: digaagad.

waa la naqliyay ✓

1

de: finish s.t., finish off; turn over ~ upside-down

2

lx: duji

3

pd: (dujiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: duji

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Dhisme burburin. 2. Dhisme furfurid.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) 1. Dhisme burburin. 2. Dhisme furfurid. m.f.dh, dumin.

waa la naqliyay ✓

v. destroy, dismantle, demolish

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) destroy (dis-tarooy ); tear down; break up; demolish (di-moolish); raze (reeyz)

waa la naqliyay ✓

(fal) wax dhisan rid oo dhulka soo dhig. Dh: burburi. Li: dhis.

waa la naqliyay ✓

1

de: destroy, dismantle, demolish rw: dun

2

lx: dumi

3

pd: (dumiyey)

4

ps: v2a=tr

5

key: dumi

waa la naqliyay ✓

s.f. - bacaad.

waa la naqliyay ✓

Bacaad

waa la naqliyay ✓

/dyuun/ sand dune (n) bacaad, cammuud.

waa la naqliyay ✓

/dan/ (n) faanto, dhiriqda lo'da, fardaha iwm.

waa la naqliyay ✓

n., (excrement) xaar, -ki, saxaro, -adi, uus, -ki; of camels, horses and cattle, faanto, -adi, fulul, -ki (when dry) and falti, -di (when liquid); of camels, sheep and goats, saalo, -adi.

waa la naqliyay ✓

/dhank/ (v) 1. ku daarasho (ku dhuugid). e.g. to dunk biscuit in tea (v) 2. maquufid, biyo dhex-gelin suiba in-yar. e.g. He dunked his head in the water.

waa la naqliyay ✓

1

duri¹: m.l (-iyo, m.dh) Asal; fir; hidde.

2

duri²: f.mg1 (-ryay, -riday; -ryi) Hargabid.

waa la naqliyay ✓

v. catch a cold ~ headcold

waa la naqliyay ✓

(magac, lab, keli) eeg duray.

waa la naqliyay ✓

1

de: catch a cold ~ headcold

2

lx: duri

3

pd: (duryay / duriday)

4

ps: v1=

5

syn: hargab

6

key: duri

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Ka d.: wax, wax kale dhex tararsiin.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Ka d.: wax, wax kale dhex tararsiin. m.f.dh, dusin.

waa la naqliyay ✓

v. cause to pass through, pierce with

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) [with preposition ka] slip through (islip thuruu); move smoothly and easily mrough. Ex: wuu ka dusiyey; he slipped through

waa la naqliyay ✓

1

(fal) si qarsoodi ah, wax meel uga saar.

2

dusi: (fal) meel cidhiidhi ah, wax hoosta ka mari.

waa la naqliyay ✓

1

de: cause to pass through, pierce with

2

lx: dusi

3

pd: (dusiyey)

4

ps: v2a=

5

key: dusi

waa la naqliyay ✓

1

duxi¹: m.dh la-mid: dixi.

2

duxi²: f.g2 (-xiyay, -xisay) Laf iyo wixi lamida dux ka dhalin.

waa la naqliyay ✓

(fal) noole, dheefee; dheef u yeel; dux sii. Dh: buullee.

waa la naqliyay ✓

puni, adj. - ciqaab

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cunaha marin iyadoo caloosha loo riixayo (cunno, cabitaan iyo wixi lamida).

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Cunaha marin iyadoo caloosha loo riixayo (cunno, cabitaan iyo wixi lamida). m.f.dh, dhunjin.

waa la naqliyay ✓

v. swallow

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) swallow (iswaaloow) ~ liq, laq

waa la naqliyay ✓

(fal) hunguriga mari oo caloosha u dhaafi. Dh: liq.

waa la naqliyay ✓

1

de: swallow

2

lx: dhunji

3

pd: (dhunjiyey)

4

ps: v2a=

5

key: dhunji

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: dhunji.

waa la naqliyay ✓

v. swallow

waa la naqliyay ✓

1

a: dhunji

2

de: swallow

3

lx: dhunxi

4

pd: (dhunxiyey)

5

ps: v2a=tr

6

key: dhunxi

waa la naqliyay ✓

1

(Dhuuni-ga)

2

Waxyaalaha la cuno oo oogada nuxrur geliya oo dhan; cunno; oon; dheef.

waa la naqliyay ✓

1

dhuuni¹: m.l 1. Cuntada dadku cuno. 2. Qof cuntada ku mamman.

2

dhuuni²: f.g1 (-nyay, -niday; -nyi) Qof cunnasiin.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Cuntada dadku cuno. 2. Qof cuntada ku mamman.

waa la naqliyay ✓

m. n. food, nourishment; glutton, greedy for food

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) food (fuudh) ~ hunguri, cunto. 2. (adj) greedy (giriidhi); gluttonous (galat nesf, extremely eager or desirous ~ damaaci, halac, hunguriweyne

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) waxa la quuto oo dhan; wixii dheef ah ee la cuno. Dh: quud.

waa la naqliyay ✓

1

de: food, nourishment; [fig.] glutton, greedy for food

2

lx: dhuuni

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m

5

key: dhuuni

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dufni.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg dufni.

waa la naqliyay ✓

pr. n., [feminine] Duniya

waa la naqliyay ✓