Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Dunduma-da)

2

Duddumo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: duddun.

waa la naqliyay ✓

f. n. termite mound, ant hill

waa la naqliyay ✓

-dundumada: (n) anthill ~ duddun, duddumo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg duddumo.

waa la naqliyay ✓

1

a: duddumo

2

de: termite mound, ant hill

3

lx: dundumo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: dundumo

waa la naqliyay ✓

1

(Dudduma-da)

2

Duddun; (ama dundumo).

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: duddun.

waa la naqliyay ✓

f. n. termite mound, ant hill

waa la naqliyay ✓

-duddumada: (n) anthill ~ duddun, dundumo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kuus ciid ah oo siyaabo kala duwan u samaysan oo aboorku dhiso. Dh: dundumo.

waa la naqliyay ✓

1

de: termite mound, ant hill

2

lx: duddumo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

see: duddun

6

key: duddumo

waa la naqliyay ✓

1

(Aboor-ka)

2

Cayayaan beelo beelo u dega oo dundumooyinka sameeya.

waa la naqliyay ✓

1

aboor¹: m.dh Waxar ayadoon naaskii hooyadeed ka go'in biyo-cabbid bilowday.

2

aboor²: m.l Cayayaan yaryar, cawlan, oo leh lix lugood iyo ilka adag oo beel beel u dega, dundumooyinka sameeya.

waa la naqliyay ✓

m.dh Nooc duddumada ka mid ah oo aan lahayn sal ballaaran lehna fiiq dheer oo dhuuban. la-mid: dundumo-yulug.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-ooyin, m.l) Taallo dhoob adag ka samaysan, godad leh oo nooc aboorka ka mid ahi candhuuftiisa ku dhiso. la-mid: duddumo, dundumo, dundun³.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Geed boqoshaaga u eg oo badanaaba dundumooyinka ka baxa. 2. Magac loogu yeero qof leh gar dhuuban sida midka ceesaanka.

waa la naqliyay ✓

m.dh Jaad likaha ka mid ah oo badanaa dundumooyiinka agtooda ka soo fuuro; barkiwaraabe. la-mid: waarig.

waa la naqliyay ✓

m.l Cayayaan yaryar, cawlan, oo leh lix lugood iyo ilka adag oo beel beel u dega, dundumooyinka sameeya.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-ooyin, m.l) Taallo dhoob adag ka samaysan, godad leh oo nooc aboorka ka mid ahi candhuuftiisa ku dhiso. la-mid: duddumo, dundumo, dundun.

waa la naqliyay ✓

s.m. - dundumo, duddumo.

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil ku garab dhashay duddun. Waxa kale ee loo baxshaa wiil dhashay isaga oo buurri darteed dundumo la moodo.

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magacwadareed) cayayaanka yaryar jaad ka mid ah oo qudhaanjada isku bahda yihiin. qaab boqortooyo na u wada nool. Boqortooyadu waxay ka kooban tahay: boqorad, boqor, askar iyo shaqaale. Aboorku waxa uu u noolyahay beelabeelo oo waxa uu dhistaa dundumooyin uu ku dhaqmo.

2

aboor -ka: (magac, lab, keli) cayayaanka yaryar mid ka mid ah oo qudhaanta u eg.

3

aboor -ta: (magac, dhedig, keli) waxar iyada oo aan weli ababin biyaha sida loo cabbo baratay.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) jaad ka mid ah likaha; abuur sida waarigta dhulka ka soo foodhaca, inta dhulku rayska yahay sii ba meelaha dundumooyinka agtooda oo aan la cunin. Dh: waarigdhuleed, barkinwaraabe.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) duddumada aboorka dibirka ku nooli sameeyo oo duldulleelo badan dusha ku leh. Dh: dundumodibir.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) ciid uu aboorku qandhuuftiisa ku qooyo oo inta uu dhoobo ka dhigo, dhis weyn ka sameeyo. Duddun dheeraataaba way dumi. Dh: dundumo, dudumo.

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) mas halaq ah oo dundumooyinka godad ka samaysta. Dh: duddumaggale.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) geed iyo dundumo iskubaxay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) aboorka kiisa waaweyn. Dundumoda hoosteeda orrob baa ka buuxa. Dh: aboor.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: diddimid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wax dhisnaa oo taagnaa, burburid oo kolba in ka dumid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dudma-da)

2

Caro fudud oo ka timid wax la qoonsaday.

waa la naqliyay ✓

1

dųdmo: m.dh la-mid: didmo.

2

dudmo²: m.dh Caro lagu muujiyo fooltub iyo aftuur.

waa la naqliyay ✓

m.dh Caro lagu muujiyo fooltub iyo aftuur.

waa la naqliyay ✓

f. n. fit of sulks; anger

waa la naqliyay ✓

1

Rabbia

2

Anger

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) socod cadho lagu tago oo inta wixii cadhada keenay la xallinayo la soo noqon waayo. Dudmo ayay dumaashiday ku magan tahay.

waa la naqliyay ✓

1

de: fit of sulks; anger

2

lx: dudmo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: dudmo

waa la naqliyay ✓

1

(Duuma-da)

2

Cudur qandho daran leh oo badanaa soo labakacleeya: Kaneecadaa dawisa oo dadka isaga qaadda; dhaxan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daawo) Cudur qandho qabow iyo kulayl isugu jirta leh oo dadku ka qaadaan kaneecada nooceeda dheddig.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daaw.) Cudur qandho qabow iyo kulayl isugu jirta leh oo dadku ka qaadaan kaneecada nooceeda dheddig.

waa la naqliyay ✓

f. n. malaria; plague, epidemic; disaster, catastrophe

waa la naqliyay ✓

-duumada: (n) malaria (maleeriya); paludism (paal-ya-diizim); swamp fever ~ malaariya

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xanuunka laga qaado qaniiyada kaneecada.

waa la naqliyay ✓

1

de: malaria; [ext.] plague, epidemic; [fig.] disaster, catastrophe

2

lx: duumo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: duumo

waa la naqliyay ✓

1

(Dundun-ka)

2

Duluc; xudduud; ujeeddo.

waa la naqliyay ✓

1

dundun¹: m.l la-mid: diddin¹.

2

dundun²: m.l Mawduuc, arrin, baab.

3

dundun³: m.dh la-mid: duddun.

4

dundun⁴: f.mg1 (-umay, -untay; -umi) la-mid: diddin².

waa la naqliyay ✓

1

m. n. plot, theme; main point, gist, essence

2

dundun [feminine] n. termite mound, anthill

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) anthill ~ duddun, duddumo

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) ujeeddo iyo duluc.

2

dundun-ta: (magac, dhedig, keli) eeg duddumo.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-uuntay, -uumatay) Si fool xun wax u cunid.

waa la naqliyay ✓

1

(Dulxuma-da)

2

Dulqaad la'aan; sabir la'aan.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dulxun.

waa la naqliyay ✓

f. n., [compound] impatience, intolerance

waa la naqliyay ✓

-dulxumada: (n) impatience (im-peey-shensi); intolerance (intoo-laransi) ~ dulqaad yari

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) foolxumaan ama ilxumaan. Dh: ilxumo.

waa la naqliyay ✓

1

de: impatience, intolerance

2

lx: dulxumo

3

pd: (/da)

4

ps: n0-f-cmp

5

key: dulxumo

waa la naqliyay ✓

1

°(Durdura-da)

2

Orod culus oo xooluhu ay u ordaan, kolkay barwaaqaysan yihiin oo ladan yihiin; orod-cayaareedka xoolaha; baabbaco; birinbirqo.

waa la naqliyay ✓

dųrduro: m.dh Orod xawli ah oo geela iyo wixi lamida ordaan.

waa la naqliyay ✓

f. n. running ~ gamboling (of animals)

waa la naqliyay ✓

-durdurada: (n) running (ran-mg); galloping (gaalaping)-, cantering

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) orodka geelu ordo marka uu caleenta iyo barwaaqada ka dhergo. Durduro geel baa ku jaba.

waa la naqliyay ✓

1

de: running ~ gamboling (of animals)

2

lx: durduro

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

syn: facle

6

key: durduro

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) hadhaaga mooyaha gunta kaga dhegta marka lagu budlinayo raashinka.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg lullumo.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-untay, -umatay) Wax unkasho (hanti).

waa la naqliyay ✓

(fal) guri, xoolo iyo wax la mid ah, alkumo.

waa la naqliyay ✓

1

cf: duluc

2

de: plot, theme; main point, gist, essence

3

hm: 1

4

lx: dundun

5

pd: (-ka)

6

ps: n-m

7

key: dundun_1

waa la naqliyay ✓

1

de: termite mound, anthill

2

hm: 2

3

lx: dundun

4

pd: (-ta Pl: dundumo (/ha))

5

ps: n1-f

6

see: duddun

7

key: dundun_2

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-rtay, -ratay) Xoolo biyo ku noq-noqosho.

waa la naqliyay ✓

v. drink repeatedly ~ without stopping (of animals), gulp down, guzzle

waa la naqliyay ✓

(fal) ka dhereg biyo iyo wixii la mid ah oo ku noqnoqo. Ma dagteen jannada weli, ma durduuranteen malab. Dh: hirqo, rakaado.

waa la naqliyay ✓

1

bw: ladaabo

2

de: drink repeatedly ~ without stopping (of animals), gulp down, guzzle

3

lx: durduuro

4

nt: durduurasho (/da) [vn6-f]

5

pd: (durduurtay)

6

ps: v3b=

7

key: durduuro

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg lulmasho.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-saday, -satay) Ciil iyo murugo darteed gorodda la laallaadin.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Qaraabo calaaqaad wanaagsani ka dhexeeyo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg xundhur.

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-uuntay, -uumatay) la-mid: dhuundhuumo.

waa la naqliyay ✓

(fal) kolba meel isku qari. Dh: dhuundhuumo.

waa la naqliyay ✓

m.dh Socod si talantaalli ah dhinac loogu leexdo oo maska, mulaca, abeesada iyo wixi lamida leeyihiin.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhaqdhaqaaqa ay biyaha ama masasku sameeyaan.

waa la naqliyay ✓

/andhuu/ (v) furid (fur-furid).

waa la naqliyay ✓

f.g3 (uuntay, uumatay) Ilaah wax abuurasho.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (uuntay, uumatay) Ilaah wax abuurasho. m.f.dh, uumasho.

waa la naqliyay ✓

(fal) 'Eebbe' wax aan hore u jirin abuuro.

waa la naqliyay ✓

1

de: create for oneself

2

initial: u

3

lx: uumo

4

pd: (uuntay)

5

ps: v3b=tr

6

key: uumo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg dedid.

waa la naqliyay ✓

1

(Didma-da)

2

Wadajir iyo isku duubnaan loo yaaco, baqasho darteed.

waa la naqliyay ✓

m.dh Yaacidda xoolo, ugaar iyo wixi lamida baqdin awgeed la yaacaan. la-mid: dųdmo.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of huddling together from fear

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) carar cabsiyi ku jirto oo is moogaan wadar loo yaaco. Dh: didid, baxsi.

waa la naqliyay ✓

1

de: act of huddling together from fear

2

lx: didmo

3

pd: (/da)

4

ps: vn6-f

5

key: didmo

waa la naqliyay ✓

1

(Dudda-da)

2

Cido meel wada deggan; beel; degmo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Ood ku wareegsan meel la degganyahay.

waa la naqliyay ✓

f. n. settlement, community, village

waa la naqliyay ✓

-duddada: (n) a group of nomadic families who are concentrated in a particular area; village (vi-laj) ~ beel

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel dhan walba laga xego oo badhtan ah. Nin la doonayaa duddo kuma jiro.

waa la naqliyay ✓

1

de: settlement, community, village

2

lx: duddo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

syn: beel, degmo

6

key: duddo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) la-mid: didso.

waa la naqliyay ✓

v. deliberately frighten (an animal in order to clear it away)

waa la naqliyay ✓