dumaa — Macnaha & Turjumaada

1

(Dumaa-ga)

2

Caws kolkuu engego durba basa oo lul noqda.

waa la naqliyay ✓

m.l Caws gaboobay.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] dry grass

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) caws gugii baxay dayrtuna aanay helin ama dhedo ku dhacday oo madoobaadey.

waa la naqliyay ✓

1

cf: lul

2

de: dry grass

3

lx: dumaa

4

pd: (-ga)

5

ps: n-m-col

6

key: dumaa

waa la naqliyay ✓

1

(Dumaa-sha)

2

(xeer guur) afada laga dhinto oo uu guursado, hadday oggolaato, saygeedii dhintay walaalki.

waa la naqliyay ✓

1

dumaal¹: m.dh 1. Naag laga dhintay oo nin qaraabo la ahaa ninkeedi hore guursado. 2. Roob yar; shuux.

2

dumaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Naag nin qaraabo ahi ka dhintay guursasho.

waa la naqliyay ✓

1

dumaal¹: m.dh 1. Naag laga dhintay oo nin qaraabo la ahaa ninkeedi hore guursado. 2. Roob yar; shuux.

2

dumaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Naag nin qaraabo ahi ka dhintay guursasho. m.f.dh, dumaalid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. custom of a man marrying his brother's widow

2

dumaal v. marry one's brother's widow

waa la naqliyay ✓

1

-dumaasha: (n) traditional marriage between a widow and one of the relatives of deceased husband

2

dumaal -ay: (v) marry oneself to a widow of a deceased relative

waa la naqliyay ✓

1

(fal) haweenay walaalkaa ama nin xigaal ah ka dhintay guurso.

2

dumaal -ka: (magac, lab, keli) haweenay ninkeegii ka geeriyooday oo uu guursaday walaalkii ama nin xigtadiisa ah, wiilka ay dhasho.

3

dumaal -sha: (magac, dhedig, keli) haweenay ninkeegii ka geeriyooday oo uu guursaday walaalkii ama nin xigtadiisa ah. Dumaal nin ka xishooday kama dhalo, Li: bilcan.

waa la naqliyay ✓

name-f prayer, invocation of God

waa la naqliyay ✓

1

duman¹: f.mg1 (-ummay, -umantay; -unmi) Isu d.: wax isu ururay noqosho (dad ama xoolo).

2

duman²: f.mg1 (-mnaa, -mnayd) Wax la isu ururiyay ahaansho (dad ama xoolo).

waa la naqliyay ✓

1

duman¹: f.mg1 (-ummay, -umantay; -unmi) Isu d.: wax isu ururay noqosho (dad ama xoolo). m.f.dh, dunmid.

2

duman²: f.mg1 (-mnaa, -mnayd) Wax la isu ururiyay ahaansho (dad ama xoolo). m.f.dh, dumnaan.

waa la naqliyay ✓

inch. v. get organized, be put in order

waa la naqliyay ✓

1

cf: isu dun

2

de: get organized, be put in order

3

lx: duman

4

pd: (dunmay)

5

ps: v1=inch

6

key: duman

waa la naqliyay ✓

1

(Dumar-ka)

2

Dadka intiisa ugaxda samaysa oo ilmo uurka ku qaadda oo nuujisa; dheddiggood; haween; naago; bilis xaawo.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dadka intiisa dheddig.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dadka intiisa dheddig.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] women, womankind, female people

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) women (woom-en); females (fiimeelis); feminine gender ~ haween, naago, dhaddig, bilis, xaawalay. Ex: xuquuda dumarka; women's rights

waa la naqliyay ✓

1

Donne

2

Women

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magacwadareed) dadka inta dhedig. Dumar iyo haween baa nolol lagu hawaystaa.

2

dumar -ka: (magacwadareed) qayb ka mid ah minanka faalka, waana afar min oo kala ah: Minsubagle, Inkays, Bayaad iyo Uqle.

waa la naqliyay ✓

1

bw: naag

2

de: women, womankind, female people

3

lx: dumar

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m-col

6

syn: bilis, haween

7

key: dumar

waa la naqliyay ✓

نساء

waa la naqliyay ✓

1

(Dusaa-ga)

2

Meeraha koowaad oo iskujoogga qorraxda oo u dhexeeya qorraxda iyo waxaraxirta; sanadiisu, ama inta uu qorraxda ku soo wareegaa, waa 88 maalmood oo kuweenna ah; cuddaar.

waa la naqliyay ✓

m.l Cuddaar.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Mercury (the first planet)

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) meeraha koowaad ee cadceedda u xiga. Dusaaga iyo dayaxa, dusaagaa cadceedda uga dhow.

waa la naqliyay ✓

1

de: Mercury (the first planet)

2

lx: Dusaa

3

pd: (-ga)

4

ps: n0-loc-m

5

syn: Cuddaar

6

key: Dusaa

waa la naqliyay ✓

1

(Dumaalid-da)

2

Guursashada walaalku guursado afadii walaalki ka dhintay.

waa la naqliyay ✓

1

(Dumaashi-da, Dumaashi-ga)

2

Waxa ay isu yihiin afada la qabo iyo saygeeda walaalki, ama sayga iyo afada walaasheed.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Qurac weyn oo har badan. 2. Qori weyn qallalan oo la shito; dhamal. 3. Caws dumaa ah.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dumaal². la-mid: dumaalis.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dumaalid.

waa la naqliyay ✓

1

dumaashi¹: m.l (-iyaal, m.l/dh) Nin naagta uu qabo walaasheed wax uu u yahay.

2

dumaashi²: m.dh (-iyaal, m.l/dh) Qof dumar ah, waxa ay u tahay ninka walaasheed qaba.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) 1. Qurac weyn oo har badan. 2. Qori weyn qallalan oo la shito; dhamal. 3. Caws dumaa ah.

waa la naqliyay ✓

1

dumaashi¹: m.l (-iyaal, m.l/dh) Nin naagta uu qabo walaasheed wax uu u yahay.

2

dumaashi²: m.dh (-iyaal, m.l/dh) Qof dumar ah, waxa ay u tahay ninka walaasheed qaba.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. sister-in-law

2

dumaashi m. n. brother-in-law (of a woman)

waa la naqliyay ✓

/sistar-in-loo/ (n) dumaashi.

waa la naqliyay ✓

s.f. - dumaashi (da).

waa la naqliyay ✓

s.m. - seeddi, dumaashi (ga).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) socod cadho lagu tago oo inta wixii cadhada keenay la xallinayo la soo noqon waayo. Dudmo ayay dumaashiday ku magan tahay.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xaasidnimo iyo caloolxumo isku biirtay. Dumaal gaaban leh gaayaatufleyn waa mas geed galaye.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg duman². la-mid: dumnaansho.

waa la naqliyay ✓

m.dh Fallaar weyn waranka u eg oo aan dhega lahayn. la-mid: dabaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xoolaha iib gelaya ama dibida loo dhofinayo. Dh: jar, siwaaqi.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) geed caleemaad ka baxa buuraha oo midab madow leh xooluhuna daaqaan.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qarawga dadka jaadka cuna ku dhaca maalinka aanay cunin oo ah hawaawi cabsi badan. Xalay dubaab baa i helay.

waa la naqliyay ✓

m.l Garaad, maskax, xis. la-mid: dibaaq.

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) maan iyo kasmo. Dalabkaad bixinaysana dubaaquu ka gartaa. Dh: caqli, garaad, laab, kal.

2

dubaaq -da: (magac, dhedig, keli) ujeeddada iyo nuxurka hadal leeyahay.

waa la naqliyay ✓

1

(Dubaax-da)

2

Neef fayow oo kolkaa la qalay hilibki; hilib cusub oo weli dubaaxina haya; aan tammooti ahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: daabax¹.

waa la naqliyay ✓

f. n., [collective] fresh meat

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) neefka maqaaxiyaha lagu qalo ee hilibkiisa la gado ama aan cudur diline la iska qasho.

waa la naqliyay ✓

1

de: fresh meat

2

lx: dubaax

3

pd: (/da)

4

ps: n1-f-col

5

key: dubaax

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) eeg difaac.

waa la naqliyay ✓

1

(Dugaag-ga)

2

Nafleyda dibadjoogta ah, siiba kuwa dadka iyo duunyadaba cuna; bahallo.

waa la naqliyay ✓

m.l.u 1. Bahalaha intooda hilib ku noolka ah. 2. Qof laayaan ah oo naxariis daran.

waa la naqliyay ✓

m.l.u 1. Bahalaha intooda hilib ku noolka ah. 2. Qof laayaan ah oo naxariis daran.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] beast, wild animal

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) savage beast (biist); cavage (saavej); wild beast; man-eater ~ bahal

waa la naqliyay ✓

1

Fauna

2

Fauna

waa la naqliyay ✓

-ga: (magacwadareed) magaca guud ee xayawaanka duurjoogta ah ee hilibkunoosha loo yaqaan. Dh: duurjoog. wuxuush. Li: dabjoog.

waa la naqliyay ✓

1

de: beast, wild animal

2

lx: dugaag

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m-col

5

syn: bahal

6

key: dugaag

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) gabbaad dhaxanta ama cadceedda laga galo. Dh: dugsi. Li: daleed.

waa la naqliyay ✓

1

(Dukaan-ka)

2

Qol ama aqal alaabada ganacda ah la dhigo oo lagu kala gato.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno/-ammo, m.dh) Qol khaanado alaabta la saaro leh oo cuntada, dharka iyo wixi lamida lagu gado.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno/-ammo, m.dh) Qol khaanado alaabta la saaro leh oo cuntada, dharka iyo wixi lamida lagu gado.

waa la naqliyay ✓

common n. shop, store

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) shop (shop), store (istoor) ~ daas

waa la naqliyay ✓

1

Negozio

2

Shop

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) meherad wax lagu iibiyo oo si joogta ah looga shaqeeyo. Dukaanka kabriid iiga soo iibi. Dh: tukaan.

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: shop, store

3

lx: dukaan

4

pd: (-ka Pl: dukaammo ~ dukaanno (/da))

5

ps: n2b/c-m

6

key: dukaan

waa la naqliyay ✓

Lagu gaboodfalay; la jululey; dulmi lagula kacay; holgan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dulmi lagu sameeyey ahaansho. la-mid: dulmisan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dulmi lagu sameeyey ahaansho. m.f.dh, dulmanaan. la-mid: dulmisan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] wronged, oppressed

waa la naqliyay ✓

name-f wronged, oppressed

waa la naqliyay ✓

-aa/ayd: (adj) oppressed (o-pareesidh); subjugated (sab-ju-geeytidh)-, enslaved (en-isleeyvidh)', discriminated against

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof xaqdarro lagu hayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: wronged, oppressed rw: dulun

2

lx: dulman

3

pd: (dulmanaa)

4

ps: adj-der

5

key: dulman

waa la naqliyay ✓

1

(Dulmar-ka)

2

Hadalka oo aan laysu caddayne laysu guudmaro; hadal duuban oo aan qeexnayn; kormar, guudmar.

waa la naqliyay ✓

1

dulmar¹: m.l Hadal si kooban loo sheego.

2

dulmar²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f. g) Wax dardarid. 2. (f.mg) Hadal si kooban u sheegid.

waa la naqliyay ✓

1

dulmar¹: m.l Hadal si kooban loo sheego.

2

dulmar²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Wax dardarid. 2. (f.mg) Hadal si kooban u sheegid. m.f.dh, dulmarid.

waa la naqliyay ✓

1

v., [compound] go ~ pass over

2

dulmar m. n., [compound] indirect, veiled speech; insinuation

3

dulmar v., [compound] speak indirectly, use veiled speech, convey by implication

waa la naqliyay ✓

nickname; name-f to pass over, above all, indirect, insinuation; conveyed by implication

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) 1. pass over, go over. 2. summarize (sama-raays), sum up Ex: fadlan darsiga noo dulmar; please summarize the lesson for us. 3. drop a hint; suggest (saj-jast) insinuate (in-sin-yuweeyt) ~ u dulmar.

2

dulmar -ka: (n) summary

waa la naqliyay ✓

1

Allusione

2

Hint; allusion

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh laga filayo inay qurux iyo habdhaqan ba dumarka dhaafto.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dusha sare u dhaaf, ku dul soco.

2

dulmar: (fal) isha mari oo akhris degdeg ah ku samee. Qoraalkan ii dulmar inta aana gudbinin.

3

dulmar: (fal) weel geed laga qorayo is khafiif ah qoraal ku ekee. Gaawaha waa la dulmaray oo qoraal danbe uma laabna ee aabeeya.

4

dulmar -ka: (magac, lab, keli) gudinquraar si khaafiif ah u marin weel la qorayo. Dulmar bay u baahantahay dhiishu si ay quruxdeedu u soo baxdo. Dh: kormar.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dumee. la-mid: dumays.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dad abaabulid oo soo ururin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dumayn.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg dumayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Dummad-da)

2

Nafley yar oo dhogor jilicsan oo fudfudud oo hilibka cunta; siiba jiirka iyo shinbiraha aad u laysa oo dadka la dhaqanta; dinnad; mukulaal; yaanyuuro; bisad; basho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) 1. Yaanyuur; bisad. 2. Dakhalka doonyaha meesha ugu sarreysa.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-do, m.l) 1. Yaanyuur; bisad. 2. Dakhalka doonyaha meesha ugu sarreysa.

waa la naqliyay ✓

f. n. cat

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) masuuliyad qof dusha ku qaato.

2

dummad-da: (magac, dhedig, keli) yaanyuur ama bisad.

3

dummad -da: (magac, dhedig, keli) dakhalka doonyaha meesha ugu sarreysa.

waa la naqliyay ✓