duluf — Macnaha & Turjumaada

m.l/dh Derin, jawaan, raar, iyo wixi lamida oo duugoobay. la-mid: duruf (1).

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) derin, jawaan, raar, iyo wixii la mid ah oo duugoobay. Dh: duruf.

waa la naqliyay ✓

1

(Duuf-ka)

2

1. (-°) a) Biyaha iyo qoyaanka kale oo sanka ka yimaada, durey ama hargab darti; siin. b) Quus. c) (dagaal) soo farabbaxsasho; weyrax.

3

2. Xaaraan; baqti; wax xun.

waa la naqliyay ✓

1

duuf¹: m.l 1. Hilib la nacay. 2. la-mid: duufid.

2

dųuf¹: m.l 1. Xaaraan; baqti; wax xun. 2. la-mid: dįif. 3. la-mid: dųufid.

3

duuf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Ku d.: cid si loola dagaallamo ku boodid.

4

dųuf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Ka soo d.: soo farabbaxsasho (dagaal); weyrax.

waa la naqliyay ✓

1

duuf: f.mg1 (-fay, -ftay) Ku d.: cid si loola dagaallamo ku boodid. m.f.dh, duufid.

2

dųuf: f.mg1 (-fay, -ftay) Ka soo d.: soo farabbaxsasho (dagaal); weyrax. m.f.dh, dųufid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., (mass n.): mucus, snot

2

duuf m. n. emaciated animal; any prohibited thing

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) nasal mucus (neey-sal miyukas); snot (isnaat); phlegm (faleem); rheum (ruum) ~ diif

waa la naqliyay ✓

1

(fal) bakhti oo naftu ha kaa baxdo.

2

duuf: (fal) dhimashada horteed noqo qof aan macno lahayn. Naga tag duuf ku baxe.

3

duuf -ka: (magac, lab, keli) neef isaga oo aan la xalaalayn dhintay.

4

duuf -ka: (magac, lab, keli) dareere ka yimaadda sanka. Nin duray hayo duuf lagama waayo. Dh: siin.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Duluc-a) Dhuub ama daliig ama xarig yar oo dharka qaarki iyo kolayada, kd.t afkooda tolan la dhexgeliyo oo lagu roorsho kolka la xirayo.

2

2. (Duluc-da) a) Danta iyo ulajeeddada dhabta ah oo hadalka lagu hadlayaa u dhaca hayo. b) Waxa buug ama sheeko ama hadal kale ku saabsan yahay; ulajeeddo.

waa la naqliyay ✓

1

duluc¹: m.l (-cyo, m.dh) 1. Googgaradda haweenka xarigga kor uga jira oo lagu xiro marka la qaadanayo. 2. Googgaradda xaggeeda sare ee xarigga duluca ah la geliyo.

2

duluc²: m.dh 1. Nuxurka hadalka. 2. Ujeeddada hadalka. Tusaale: “Dulucda hadalkiisu waa in dagaalka la joojiyo”.

waa la naqliyay ✓

1

duluc¹: m.l (-cyo, m.dh) 1. Googgaradda haweenka xarigga kor uga jira oo lagu xiro marka la qaadanayo. 2. Googgaradda xaggeeda sare ee xarigga duluca ah la geliyo.

2

duluc²: m.dh 1. Nuxurka hadalka. 2. Ujeeddada hadalka. Tusaale: Dulucda hadalkiisu waa in dagaalka la joojiyo.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. drawstring

2

duluc [feminine] n. argument, content (of a speech, book), theme, issue, point, 'the bottom line'

waa la naqliyay ✓

-da: (n) 1. emphasis (em-fa-sis); first importance; significance (sig-nifi-kansi). 2. issue (i-shuu)

waa la naqliyay ✓

1

Versione

2

Version

waa la naqliyay ✓

1

-a: (magac, lab, keli) daliig maro ah oo dhexda laga soo geliyo googgaradda dumarka ama daahyada oo lagu xidho ama xajisa. Dulucu hadduu go' googgaradduna way kaa dhici doontaa.

2

duluc-da: (magac, dhedig, keli) ujeeddo ama nuxur uu hadal leeyahay.

waa la naqliyay ✓

Sarsarrada u dhexeeya faraatiyada da'da ee looxa.

waa la naqliyay ✓

1

(Dulum-ka)

2

Dulmi.

waa la naqliyay ✓

1

dulun¹: m.l la-mid: dulmi¹.

2

dulun²: f.g1 (-lmay, -lantay; -lmi) la-mid: dulmi².

waa la naqliyay ✓

m. n. cheating, swindling, injustice

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) injustice (injastis); oppression (o-pareeshan) ~ dulmi

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xadgudub iyo caddaalad la'aan. Dh: dulmi, dulan.

waa la naqliyay ✓

1

a: dulmi

2

bw: sp: dulum

3

de: cheating, swindling, injustice

4

lx: dulun

5

pd: (-ka)

6

ps: n2-m

7

key: dulun

waa la naqliyay ✓

m.l (duruf/-fyo/-ruuf, m.dh) 1. la-mid: duluf. Derin, jawaan, raar iyo wixi lamida oo duugoobay. 2. Jawaan maran.

waa la naqliyay ✓

m. n. worn out cloth, mat ~ bag; empty sack ~ container

waa la naqliyay ✓

-ka: (ml. used cloth (yuusidh klooth) 2. empty sack

waa la naqliyay ✓

1

bw: Arabic

2

de: worn out cloth, mat ~ bag; empty sack ~ container

3

lx: duruf

4

pd: (-ka Pl: duruuf (ta))

5

ps: n2-m, n8-m

6

key: duruf

waa la naqliyay ✓

1

(Guluf-ka)

2

Col yar oo faras ah.

waa la naqliyay ✓

1

guluf¹: m.l 1. Koox yar oo fardooley ah oo dagaal u jeedda. 2. Orod aan xawli ahayn oo waqtiga dhiillada iyo colaadda la sameeyo. 3. la-mid: gulfid.

2

guluf²: f.mg1 (-lfay, -luftay; -lfi) 1. Koox yar oo fardooley ah dagaal aadid. 2. Orod aan xawli ahayn waqti coolad iyo dhiillo jirto samayn.

waa la naqliyay ✓

m.l 1. Koox yar oo fardooley ah oo dagaal u jeedda. 2. Orod aan xawli ahayn oo waqtiga dhiillada iyo colaadda la sameeyo.

waa la naqliyay ✓

1

v. attack with a small party of horseman; canter, gallop slowly

2

guluf m. n. small mounted war-party

3

guluf n., [collective] husk, stubble ~ hay given to livestock

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) the act of engaging in a war-game

2

guluf colaadeed: war game (woorgeeym)

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) koox yar oo fardooley ah dagaal aadid.

2

guluf -ka: (magac, lab, keli) orod aan xawli ahayn waqti coolad iyo dhiillo jirto samayn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-fyo, m.dh) Fuf caws ah. la-mid: malaf.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) baar jilicsan oo ged cawsaadku bixiyo kolka uu cosobka yahay Dh: curub, yurub.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: suful.

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) qof baahi xoog weyni ka muuqato oo aan qarsan.

2

suluf -ka: (magac, lab, keli) qof iimaanlaawe ah, aan wax xoolo ah lahayn. Dh: caydh.

waa la naqliyay ✓

m.l Digirta baalkeeda kore.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) hunguri xumo aan la dhergin. Qof yuluf qaba wax kastaa la yaraada. Dh: walaf

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dulufaaq.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Qof gaaban oo murqo kuuskuusan leh.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhulub-ka)

2

Koob yaroo aan dheg lahayn; murbaale; bilaale.

waa la naqliyay ✓

m.l (-byo, m.dh) Koob yar oo aan dheg lahayn; bilaale, murbay.

waa la naqliyay ✓

m. n. cup without handles

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) weel yar oo shaxan dhululubo leh oo aan dheg la qabto lahayn. Dhulubka shaah ha iigu shubin. Dh: burjuq, murbaale.

waa la naqliyay ✓

1

cf: koob

2

de: cup without handles

3

lx: dhulub

4

pd: (-ka)

5

ps: n2a-m

6

key: dhulub

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-umaa, -umayd) Wax aan sabir lahayn ahaansho.

waa la naqliyay ✓

Comp. adj., (ie. n., adj.): impatient, intolerant

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qaab aan fiicnayn leh. Dh: foolxun.

waa la naqliyay ✓

1

de: impatient, intolerant

2

lx: dulxun

3

pd: (dulxumaa)

4

ps: adj-cmp

5

key: dulxun

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) meesha ay iska galaan gidaarka iyo jiingaddu. Dunuufka adkee yaanay dabayshu jiingadda qaadine.

waa la naqliyay ✓

1

(falkaabe) marka noole si orod iyo booddo ku jirto meel uga soo baxo. Durguf buu doofaarkii igaga soo yihi ijaarka beerta.

2

durguf: (tilmaame) qof waalan ama khafiifay.

3

durguf -ka: (magac, lab, keli) col jabay intii ka hadhay oo baydad ah ama firxad. Durgufkii ka hadhay gaaladaan doy ka ridayaaye.

waa la naqliyay ✓

m.dh.w 1. la-mid: duruufo. Xaalad lagu suganyahay. 2. eeg duruf.

waa la naqliyay ✓

m.dh.w 1. la-mid: duruufo. Xaalad lagu suganyahay.

waa la naqliyay ✓

1

f. n., pl. states of being, conditions, circumstances

2

duruuf [feminine] n., pl. edges, sides

3

duruuf [feminine] n., pl. worn out mats, sacks ~ bags

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) condition (kon di shin)-, situation (sijuweey-shin); circumstance (sirkom istans); state (isteeyt) ~ marxalad, wadci, wacyi

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) waayaha nolosha ku xeeran.

waa la naqliyay ✓

1

(Lufluf-ka)

2

Cunno ama waxyaalo kale oo badan oo kala jaad jaad ah oo laysku dardaray; hanbooyin laysku daray.

waa la naqliyay ✓

1

lufluf¹: m.l.u Cunto hambo ah oo laysu soo uruuriyey.

2

lufluf²: f.g1 (-fay, -ftay) Cunto yar oo hambo ah uruurin.

waa la naqliyay ✓

1

lufluf¹: m.l.u Cunto hambo ah oo laysu soo uruuriyey.

2

lufluf²: f.g1 (-fay, -ftay) Cunto yar oo hambo ah uruurin. m.f.dh, luflufid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] remains, remnant, leftovers

2

lufluf: v. collect ~ gather something up (leftovers, remains)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) scraps (iskaraapis); leftover bits of food

waa la naqliyay ✓

1

(fal) hanbooyin iyo wax soo hadhay. Dh: gurguro.

2

lufluf -ka: (magac, lab, keli) waxyaalo kala duduwan oo hambooyin ah; hanbooyin la isku daray. Dh: hadhaa, jaabojaabo, leefleef.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) wax la soo ururiyey oo la isku daray. Ololaan wax kaga qaynsan jirey ululuf duullaane.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-qay, -qtay) Si dan la'aan ah hore iyo gadaal ugu socosho (qof).

waa la naqliyay ✓

-a: (magac, lab, keli) si dan la'aan ah hore iyo gadaal ugu socosho.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Duf-ka, Duf-ta) Timo adag oo iska baxay; gan; dhogor.

2

2. (Duf-ta) a) Alaab raagtey oo jilicday; lul; calal; baabba'. b) Hoog; ba'; dooriso; belo.

waa la naqliyay ✓

1

duf: m.dh 1. D. ah: wax rifan, wax calal ah. 2. D. ah: dulli. 3. D. iyo dooriso!: hoog!; ba'!

2

dųf: m.l/dh (-faf, m.l) 1. Dhogor badan oo is- haysata. 2. Wax dhogor leh. 3. Mayrax la jilciyey oo la feeray. 4. Shukumaan.

waa la naqliyay ✓

1

duf: m.dh 1. D. ah: wax rifan, wax calal ah. 2. D. ah: dulli. 3. D. iyo dooriso!: hoog!; ba'!

2

dųf: m.l/dh (-faf, m.l) 1. Dhogor badan oo is- haysata. 2. Wax dhogor leh. 3. Mayrax la jilciyey oo la feeray. 4. Shukumaan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. thick head of hair

2

duf [feminine] n. old, worn out object; misfortune, calamity

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) fur (feer) ~ dhogor

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) maydhaxda kabadda laga sameeyo ee la budliyey ee aan la soohine filiqsan oo gas badan leh. Laba minjood oo dufah baan maleegay saaka oo qudha.

2

duf -ka: (magac, lab, keli) xanuun dadka seedaha cagta kaga dhaca oo daalka badani sababo. Duf baa i dilay duugmo ku filanna ma helin.

3

duf -ka: (magac, lab, keli) bulka shaashka ah ee kebeddu dhanka dambe ku leedahay. Kebedda dufkiibaa ka dhammaaday.

4

duf -ka: (magac, lab, keli) dhogorta adhiga ee cufan gaar ahaan ta uu iska gooyo xiilliga uu dhogorgoosanayo. Dufka ka jar laxda.

5

duf-ta: (magac, dhedig, keli) alaab raagtay oo calal noqotay. Wixii duf ah ee gaboobay naga daadiya.

6

duf -ta: (magac, dhedig, keli) xumaan dhibaato laga Allabaryo. Duf iyo wax daran Alloo naga hay. Dh: balaayo.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dul-ka) a) Labada dalool oo sanka ku yaal, midkiiba. b) Dalool yar sida kan irbadda.

2

2. (Du-sha) a) Oogada dadka, kd., korkeeda; kor; dhabar, b) Dhibaha oo loo adkaysto; adkaysiinyo; dhabar'adayg; dulqaad; sabir, c) Dhul sarreeya; dullo.

waa la naqliyay ✓

1

dul¹: m.dh (-llo, ml.) 1. Oogada sare ee wax kasta leeyihiin. 2. Meel sare oo dhulka intiisa kale ka yara kacsan. 3. Sabir iyo adkeysi dhibaato loo yeesho.

2

dul²: m.dh (-llo, m.l) (juqraafi) Aad u fidsan, waa heer ama ugu badnaan heer meeleed oo dhul dheer, dhul sare ah.

3

dųl: m.l (-lal, m.l) 1. Labada dalool ee sanka middood. 2. Dalool kasta oo yar.

waa la naqliyay ✓

1

dul¹: m.dh (-llo, ml.) 1. Oogada sare ee wax kasta leeyihiin. 2. Meel sare oo dhulka intiisa kale ka yara kacsan. 3. Sabir iyo adkeysi dhibaato loo yeesho.

2

dul²: m.dh (-llo, m.l) (juqraafi) Aad u fidsan, waa heer ama ugu badnaan heer meeleed oo dhul dheer, dhul sare ah.

3

dųl: m.l (-lal, m.l) 1. Labada dalool ee sanka middood. 2. Dalool kasta oo yar.

waa la naqliyay ✓

Surface

waa la naqliyay ✓

Surface

waa la naqliyay ✓

Plateau

waa la naqliyay ✓

1

f. n., loc., [collective] top, surface; on, above, over, on top of, upon

2

dul [feminine] n., [abstract] patience

3

dul m. n. nostril

waa la naqliyay ✓

1

-dusha: (n) 1. patience (peey-shansi)-, tolerance (too-leensif, endurance (en-dhuurensi); tolerance (too-lerensi) ~ dulqaad. Ex: waxaan dul ma laha: this person has no patience. 2. top (taap), the uppermost part, surface (ser-fes). 3. dul -ka: (n) nostril (nastal)-, naris (neeres). Ex: sanka dulkiisa; openings of the nose

2

dul -dusha: (n) stony land

waa la naqliyay ✓

1

Pazienza

2

Patience

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) labada dalool ee sanka midkood. Dul baa i xidhan caawa oo duray baa i haya.

2

dul-sha: (magac, dhedig, keli) oogada sare; xagga sare ee korka ah. Dh: kor. Li: hoos.

3

dul: (tilmaame) guud ahaan; si guud. Dul ahaan dhulku waa nabad.

4

dul-sha: (magac, dhedig, keli) dulqaad, adakaysi iyo xilkasnimo uu Ilaahay qof siiyo. Maxamed waa nin dul badan. Dh: dulqaad.

5

dul -sha: (magac, dhedig, keli) halka dumarku fooddada ku xidhaan ee dhexda ah, halkaas oo ay qadhaabka iyo maydhaxda ku ritaan. Dh: faraq, nabas.

waa la naqliyay ✓

(ereydhawaaq) la adeegsado marka awrka la celinayo. Duu dheh awrka. Dh: dooh.

waa la naqliyay ✓

1

luf¹: m.l (-faf, m.l) Cad yar oo wax dhammaaday ka soo haray.

2

luf²: f.g1 (-fay, -ftay) Wax yar uruurin.

waa la naqliyay ✓

m.l (-faf, m.l) Cad yar oo wax dhammaaday ka soo haray.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. tiny piece, particle, corpuscle

2

luf v. collect, gather (up)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax yar uruurin.

2

luf -ka: (magac, lab, keli) cad yar oo wax dhammaaday ka soo haray.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) eeg alif.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh (-llo, m.dh) Dhasha biciidka. la-mid: bulul.

waa la naqliyay ✓

1

buuf¹: m.l Xuddun.

2

buuf²: m.dh 1. Duufsi. 2. B. ku hay: ladnaan. Tusaale: “Cali buuftuu ku hayaa”.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. umbilical cord, navel

2

buuf [feminine] n. puff, sound of a breath of air

waa la naqliyay ✓

1

buuf! (ereycodeed) tilmaama dibbiro xoog ah. Sidii buufimo, buuf tummaallow, buuftu maadaa? Dh: fuuf.

2

buuf -ka: (magac, lab, keli) xuddunta oo yeelata qaab buufsan ama soo foocsan.

waa la naqliyay ✓

/dhal/ (adj) 1. damiin ah, fahmo-daran. e.g. His oldest child is very dull. (adj) 2. liita (xiiso-daran) (adj) 3. aan caddayn; aan dhalaalayn.

waa la naqliyay ✓

a., qulabsan, doqon, -ki, silcan (for work); to make dictionaries is a dull work; isku daranka erayada waa shuqul silcan.

waa la naqliyay ✓

1

(Duub-ka)

2

Maro dhuuban oo si gaar ah loo sameeyey oo loo qurxiyey oo raggu madaxa ku xirto; cimaamad.

waa la naqliyay ✓

1

duub¹: m.l (-bab, m.l) 1. Maro yar oo si gaar ah madaxa loogu xirto. 2. D. ah: xirmo tubaako, dhis, gaarso iyo wixi lamida ah.

2

duub²: f.g1 (-bay, -btay) Xoolo si loo kaxeeya meel isugu keenid.

3

duub³: f.g/mg1 (-bay,-btay) 1. (f.g) Dermo, maro, xarig iyo wixi lamida dhowr jeer isku-dulwareejin. 2. (f.g) Nabar gaarso ku marid. 3. Cid boqrid. 4. Cajalad, hadal, hees, iyo wixi lamida ku sajalid. 5. (f.g) Xoolo si ay u dheereeyaan u kaxayn. 6. (f.g) Xoolo jihaday u socdeen ka leexin. 7. (f.mg) Isk u d.: qof ku dhegid.

waa la naqliyay ✓

1

duub¹: m.l (-bab, m.l) 1. Maro yar oo si gaar ah madaxa loogu xirto. 2. Nin beeshiisi u soo dooratay in uu madax u noqdo; boqor, ugaas, suldaan, malaaq iyo wixi lamida. 3. D. ah: xirmo tubaako, dhis, gaarso iyo wixi lamida ah.

2

duub²: f.g/mg1 (-bay,-btay) 1. (f.g) Dermo, maro, xarig iyo wixi lamida dhowr jeer isku-dulwareejin. 2. (f.g) Nabar gaarso ku marid. 3. Cid boqrid. 4. Cajalad, hadal, hees, iyo wixi lamida ku sajalid. 5. (f.g) Xoolo si ay u dheereeyaan u kaxayn. 6. Xoolo si loo kaxeeya meel isugu keenid. 7. (f.g) Xoolo jihaday u socdeen ka leexin. 8. (f.mg) Isk u d.: qof ku dhegid. m.f.dh, duubid.

waa la naqliyay ✓

1

v. fold, roll up, wind; put a turban on; appoint as king ~ leader, crown; wrap ~ tie up; bandage

2

duub m. n. turban

waa la naqliyay ✓

(Dob) N Bothriochloa insculpta (A.Rich.) A. Camus. Gramineae.

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: <v) 1. roll (root); wrap (raap); fold (fooldh) ~ laab, galool. 2. record (rikoordh). Ex: cajalad ku duub; with tape

2

duub: -ka: (n) 1. roll (rowl); something rolled up ~ galool. Ex: laba duub ii soo dhiib; sei I me two rolls. 2. turban (toorban) Ex:, duub cad; white turban

3

duub: -ay / tay: (v) wrap up (raap ap); enfold (enfooldh)-, fold (fooldh)-, roll (rooZ)

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax fidsan isku laablaab. Aloolka duub oo meel ku tiiri. Dh: giringiri. Li: fidi.

2

duub -ka: (magac, lab, keli) cimaamad iyo wixii la mid ah oo raggu madaxa ku duubtaan. Culimadii hore waxa lagu yaqiin duub.

3

duub -ka: (magac, lab, keli) bir wareegsan oo gacanta dumarku gashado inta badanna ka samaysan naxaas. Inanta duub u geli oo da'deed raaci. Dh: jijin.

4

duub -ka: (magac; lab, keli) nin beeshiisu u soo dooratay inuu madax u noqdo oo uu u taliyo. Dh: bogor, hoggaandhaqameed, malaaq, wabar, ugaas, suldaan, islaam.

waa la naqliyay ✓