dulmar — Macnaha & Turjumaada

1

(Dulmar-ka)

2

Hadalka oo aan laysu caddayne laysu guudmaro; hadal duuban oo aan qeexnayn; kormar, guudmar.

waa la naqliyay ✓

1

dulmar¹: m.l Hadal si kooban loo sheego.

2

dulmar²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f. g) Wax dardarid. 2. (f.mg) Hadal si kooban u sheegid.

waa la naqliyay ✓

1

dulmar¹: m.l Hadal si kooban loo sheego.

2

dulmar²: f.g/mg1 (-ray, -rtay) 1. (f.g) Wax dardarid. 2. (f.mg) Hadal si kooban u sheegid. m.f.dh, dulmarid.

waa la naqliyay ✓

1

v., [compound] go ~ pass over

2

dulmar m. n., [compound] indirect, veiled speech; insinuation

3

dulmar v., [compound] speak indirectly, use veiled speech, convey by implication

waa la naqliyay ✓

nickname; name-f to pass over, above all, indirect, insinuation; conveyed by implication

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (v) 1. pass over, go over. 2. summarize (sama-raays), sum up Ex: fadlan darsiga noo dulmar; please summarize the lesson for us. 3. drop a hint; suggest (saj-jast) insinuate (in-sin-yuweeyt) ~ u dulmar.

2

dulmar -ka: (n) summary

waa la naqliyay ✓

1

Allusione

2

Hint; allusion

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh laga filayo inay qurux iyo habdhaqan ba dumarka dhaafto.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dusha sare u dhaaf, ku dul soco.

2

dulmar: (fal) isha mari oo akhris degdeg ah ku samee. Qoraalkan ii dulmar inta aana gudbinin.

3

dulmar: (fal) weel geed laga qorayo is khafiif ah qoraal ku ekee. Gaawaha waa la dulmaray oo qoraal danbe uma laabna ee aabeeya.

4

dulmar -ka: (magac, lab, keli) gudinquraar si khaafiif ah u marin weel la qorayo. Dulmar bay u baahantahay dhiishu si ay quruxdeedu u soo baxdo. Dh: kormar.

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) 1. apply (apalaay); put on ~ mari 2. cause something or someone to fly over

waa la naqliyay ✓

(fal) shey kor mari wax kale. Xadhigga kooraanka dulmari guriga. Dh: kormari. Li: hoosmari.

waa la naqliyay ✓

1

(Dumar-ka)

2

Dadka intiisa ugaxda samaysa oo ilmo uurka ku qaadda oo nuujisa; dheddiggood; haween; naago; bilis xaawo.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dadka intiisa dheddig.

waa la naqliyay ✓

m.l.u Dadka intiisa dheddig.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] women, womankind, female people

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) women (woom-en); females (fiimeelis); feminine gender ~ haween, naago, dhaddig, bilis, xaawalay. Ex: xuquuda dumarka; women's rights

waa la naqliyay ✓

1

Donne

2

Women

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magacwadareed) dadka inta dhedig. Dumar iyo haween baa nolol lagu hawaystaa.

2

dumar -ka: (magacwadareed) qayb ka mid ah minanka faalka, waana afar min oo kala ah: Minsubagle, Inkays, Bayaad iyo Uqle.

waa la naqliyay ✓

1

bw: naag

2

de: women, womankind, female people

3

lx: dumar

4

pd: (-ka)

5

ps: n0-m-col

6

syn: bilis, haween

7

key: dumar

waa la naqliyay ✓

نساء

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Nin dalal badan tegay. la-mid: dalmareen.

waa la naqliyay ✓

m.l (-rro, m.dh) Nin dalal badan tegay. la-mid: dalmareen.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] traveler, one who travels much; explorer

waa la naqliyay ✓

name-m world-traveler; explorer

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) traveler also traveller (taraa-va-ler) ~ dhulmareen

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil loogu ducaynayo in uu noqdo sahamiye dunida waaya'aragnimo iyo duunyaba ka keeno.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof dhul badan maray oo noqday waayo arag. Dalamar ayaan ahay. Dh: dhulmar.

waa la naqliyay ✓

1

a: dalmareen (ka) [n2-m]

2

de: traveler, one who travels much; explorer

3

lx: dalmar

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m-cmp

6

key: dalmar

waa la naqliyay ✓

Lagu gaboodfalay; la jululey; dulmi lagula kacay; holgan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dulmi lagu sameeyey ahaansho. la-mid: dulmisan.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dulmi lagu sameeyey ahaansho. m.f.dh, dulmanaan. la-mid: dulmisan.

waa la naqliyay ✓

der. [adjective] wronged, oppressed

waa la naqliyay ✓

name-f wronged, oppressed

waa la naqliyay ✓

-aa/ayd: (adj) oppressed (o-pareesidh); subjugated (sab-ju-geeytidh)-, enslaved (en-isleeyvidh)', discriminated against

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof xaqdarro lagu hayo.

waa la naqliyay ✓

1

de: wronged, oppressed rw: dulun

2

lx: dulman

3

pd: (dulmanaa)

4

ps: adj-der

5

key: dulman

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-raa, -rayd) Wax aan dulqaad lahayn ahaansho.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-raa, -rayd) Wax aan dulqaad lahayn ahaansho. m.f.dh, dulyaraan.

waa la naqliyay ✓

Comp. adj., (ie. n., adj.): impatient, intolerant

waa la naqliyay ✓

-aa/ayd: (adj) impatient (im-peey-shent); intolerant (intoo-larant) ~ dulqaad yari

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) qof dulqaad yar oo aan gefka qaadan karin. Dh: dulqaadyar.

waa la naqliyay ✓

1

de: impatient, intolerant

2

lx: dulyar

3

pd: (dulyaraa)

4

ps: adj-cmp

5

key: dulyar

waa la naqliyay ✓

1

(Golola-da)

2

1. Astaamaha summadda mid kamid ah.

3

2. Hadal si wanaagsan loo dhisay, badanaa hadal la dulmaro, xubnihiisa iyo qodbihiisana la koobo oo la sheego.

4

3. (cilmiga dhismaha) dhis qaabka qaansada leh oo guryaha iyo kaabadaha iyo wixii la mid ah loo yeelo, culays celin ama qurux darteed; qaanso.

5

4. Wax la qurxiyey oo qaab gololo - summad yare soo xoodan - loo yeelay.

waa la naqliyay ✓

1

(Guudmar-ka)

2

(hadal) aan la wada sheegin ee in yar oo taataabad ah laga hadlo; isagoo kooban ama duuban sheegid; dulmar; kormar.

waa la naqliyay ✓

1

daro¹: m.dh 1. Tab awrtu u dagaasho oo ratigu luquntiisa dulmariyo luqunta ratiga kale isla markaana cududda ku dhegaayo. 2. Tab legdinta ka mid ah oo uu qof gacanta kaga maro qoorta qof kale.

2

daro²: f.mg3 (-rtay, -ratay) 1. Ku d.: wax, wax kale ku kordhisasho. 2. Ku d.: qof, qof kale u guurin. 3. Isku d.: dhawr waxyaalood isku qaadasho. 4. Isku d.: isku qasasho.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-reeyay, -raysay) Wax dulmarid; wax korduulid.

waa la naqliyay ✓

/alluushan/allusions; (n) si dadban wax ugu sheegid ama u dulmarid.

waa la naqliyay ✓

/dhip intu/ (v) 1. in-yar ka akhrin (in-yar dulmarid) (v) 2. gacanta oo meel la geliyo si wax loogala soo baxo.

waa la naqliyay ✓

/riikapij uleyt/ recap; (v) ku-celin (mar kale dulmarid).

waa la naqliyay ✓

/skii/ (n) alwaax dhuuban oo meel lugaha lagu xiro leh oo barafka lagu dulmaro.

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) 1. spread (ispa-reedh); apply (a palaay); rub (rab); smear (ismiiyar); put on ~ dulmari. 2. make something pass through. Ex: hoos mari; pass underneath (an dhar niith) or below. 3. finish (fi nish); use up ~ layso. Ex: cuntada mari; finish the food. 4. destroy; kill, finish ~ laa, laay

waa la naqliyay ✓

v.tr. dulmarid, koobid.

waa la naqliyay ✓

s.m. - dulmar, khulaaso.

waa la naqliyay ✓

v.tr. - dulmarid.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) falitaan danbe oo dulmar ah ku samee beer baxday oo dheelli ah.

2

baaqbaaq -a: (magac, lab, keli) beer soo baxday oo dheelli ah falitaan danbe u samayn. Beertan baaqbaaq uma baahna.

waa la naqliyay ✓

-sha: (magac, dhedig, keli) biyaha oo habab kala duwan loo dhex maro ama loo dulmaro, iyada oo gacmaha iyo lugahaba hor iyo gadaal loo dhaqdhaqaajiyo. Daqsi caano ku baddaal bartay fuud buu ku gubtaa. Dh: dabbaal.

waa la naqliyay ✓

(fal) biyaha habab kala duwan u dhexmar ama u dulmar, adiga oo addimada gadaal u dhaqdhaqaajinaya.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dhul kor ka awdan. hoosna dalawyo iyo hogag waaweyn oo qarsoon ku leh oo biyaha soo dulmara wada liqa. Biyabbooli bay biyihii laagtu ku dhaceen.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax boodsii oo meel sare gaarsii. Booti buugga oo bannaanka ku tuur

2

booti: (fal) arday dulmaray ardaydii kale fasalkiisa ka boodsii oo meel kore gaadhsii.

waa la naqliyay ✓

1

-ta: (magac, dhedig, keli) si xoog leh wax labo meelood isaga gudbin iyada oo aan dhulka la taabsiinaynin. Bootin dheeraa naagtu ma gorayo roob ka baxsan baa. Dh: boodsiin, booddo.

2

bootin -ta: (magac, dhedig, keli) arday dulmaray ardaydii kale fasalkiisa ka boodsiin oo meel kore gaadhsiin. Baruhu wuxuu bootin buu Bilan Buraale la maggaanyahay.

3

bootin -ta: (magac, dhedig, keli) ciyaar jabaq iyo jaan wanaagsan oo dumarka la qabaa ciyaaraan oo ta seylicada u eg waxa loo joogsadaa goobaab oo mid ayaa gudaha ku dhacda inta ay dallad qaadato midina ereyo ayay qaadda inta kalina way jiibiyaan marka la mirqaamo ayay labo ama saddex bootinta iyo qoobka ciyaarka isla yaqaannaa yay si bilicda leg gegada ugu boodaan ereyadeedana waxa ka mid ah: Alla ma duulaa sida dabaylaha, igu dhaladka Soomaaleey ma duulaa sida dabaylaha.

waa la naqliyay ✓

1

de: go ~ pass over

2

hm: 1

3

lx: dulmar

4

pd: (dulmaray)

5

ps: v1=cmp

6

key: dulmar_1

waa la naqliyay ✓

1

de: indirect, veiled speech; insinuation

2

hm: 2

3

lx: dulmar

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m-cmp

6

key: dulmar_2

waa la naqliyay ✓

1

de: speak indirectly, use veiled speech, convey by implication

2

hm: 3

3

lx: dulmar

4

pd: (dulmaray)

5

ps: v1=cmp

6

key: dulmar_3

waa la naqliyay ✓

1

(Dulmarid-da)

2

Hadal dulmar ah ku hadlid; guudmarid; kormarid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dulmar².

waa la naqliyay ✓

vl. n. over-flight, passing over

waa la naqliyay ✓

-da: (n) 1. the act of flying or passing over. 2. summarization

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) wax dushiisa marid oo ka sarrayn. Dulmaridda xadhkaha korantadu waa halis.

2

dulmarid -da: (magac, dhedig, keli) hadal aan toos ahayn oo sarbeeb ah odhasho; hadal guudmar ah dhihid. Dadka waaweyni dulmaridda ayay wax ku fahmaan.

waa la naqliyay ✓

1

de: over-flight, passing over

2

lx: dulmarid

3

pd: (-da)

4

ps: vn1-f, vn2a-f

5

key: dulmarid

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) xagga sare ka marin, korka ka marin.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhugmar-ka)

2

Inta dhugi ku dhacday ka biskoodey, ayan kuna soo noqonayn; kabbax, guri.

waa la naqliyay ✓

m.l.kh Dh. ah: neef geel ah oo dhugi ku dhacday oo ka biskooday ee guri noqday.

waa la naqliyay ✓

vl. n. complete recovery from ~ immunity to a camel disease

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhib laga bogsaday oo aan soo noqonayn. Ninkaasi jadeecada dhugmar ayuu ka yahay. Dh: kabax.

waa la naqliyay ✓

1

cf: dhug, dhugato

2

de: complete recovery from ~ immunity to a camel disease

3

lx: dhugmar

4

pd: (-ka)

5

ps: vn-m

6

key: dhugmar

waa la naqliyay ✓

1

(Dhulbar-ka, Dhulbar-ta)

2

Xarriiq male ku dhisan oo dhulka ku wareegsan, oo meesheed walba iyo dhulka labadiisa udub (madax) weligood isku in isu jiraan; labo bar oo is le'eg bay dhulka u kala goysaa; barka woqooyi iyo barka koofure.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Xarriiq dhulka u qeybisa laba qeybood oo isle'eg. la-mid: dhulbare.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Xarriiq dhulka u qeybisa laba qeybood oo isle'eg. la-mid: dhulbare.

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] the equator

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) xarriiiq aan dhab ahaan u muuqan oo dhulka u kala qaybiya waqooyi iyo koonfur. Dh: dhulbadh.

waa la naqliyay ✓

1

de: the equator

2

lx: dhulbar

3

pd: (-ka ~ -ta)

4

ps: n0-m/f-cmp

5

key: dhulbar

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dhulman.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) dabool ama labo dabool oo isku aabbudhan oo ay xayawaanka badda ee yaryari ku jiraan. Dh: aleel, dhulman.

2

dhulmad -da: (magac, dhedig, keli) dhagax ballaadhan oo liidliid leh. Dulmad dariiqa yaallaan ku turunturrooday.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhulman-ta)

2

Dabool ama gun adag oo nafleyda yaryar oo badda qaarkeed samaysato oo ku gudajirto: waa qalbac ama labo qalbac oo isku aabburan oo aan sida bocosha u duubnayn ee fidsan; dhonbol; (ama dhulmad).

waa la naqliyay ✓

m.dh (-no, m.l) Qolof adag fidsan, laba qalbac ah oo nafleyda yaryar ee baddu ku dhex nooshahay. la-mid: dhulmad.

waa la naqliyay ✓

f. n. shell, seashell, bivalve, conch

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg dhulmad.

waa la naqliyay ✓

1

de: shell, seashell, bivalve, conch

2

lx: dhulman

3

pd: (-ta)

4

ps: n1-f

5

key: dhulman

waa la naqliyay ✓

-ha: (magac, lab, keli) qof xaquu lahaa la duudsiyey.

waa la naqliyay ✓

1

dulsaar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Faa'iido laga helo lacag bangi la dhigtay. 2. Lacag dheeraad ah oo laga qaato lacag cid la amahiyey. 3. D. ah: qof ka shaqeeya hay'adda uu ka tirsanyahay mid aan ahayn. 4. D. ah: cid ciddii mas'uuliyaddu ka saarrayd aan ahayn la nool. 5. la-mid: dulsaarid.

2

dulsaar²: m.dh Ood weyn oo godaha laga keymamiyo.

3

dulsaar³: f.g/lg1 (-ray, -rtay) 1. (f.lg) Ood weyn oo oodafada ka kormarid. 2. (f.g) Lacag la amaahday faa'iido dheeraad ah ku kordhin.

waa la naqliyay ✓

1

dulsaar¹: m.l (-rro, m.dh) 1. Faa'iido laga helo lacag bangi la dhigtay. 2. Lacag dheeraad ah oo laga qaato lacag cid la amahiyey. 3. D. ah: qof ka shaqeeya hay'adda uu ka tirsanyahay mid aan ahayn. 4. D. ah: cid ciddii mas'uuliyaddu ka saarrayd aan ahayn la nool.

2

dulsaar²: f.g/lg1 (-ray, -rtay) 1. (f.lg) Ood weyn oo oodafada ka kormarid. 2. (f.g) Lacag la amaahday faa'iido dheeraad ah ku kordhin. m.f.dh, dulsaarid.

waa la naqliyay ✓

Burden

waa la naqliyay ✓

m. n., [compound] extra ~ added item; something attached

waa la naqliyay ✓

-ay / tay:(v) 1. set (set)', put on the top; place (paleeys) on the top. Ex: buugga miiska dulsaar; set the book on a table. 2. dulsaar -ta: (n) interest (in-tarast); interest charge ~ ribo

waa la naqliyay ✓

1

Interesse

2

Interest

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) lacagta dulsocodka ah ee bangiyada qaarkood dul dhigtaan ciddii lacag ka amaahata ama lacagtaad dhigatay lacag ay ku sii dhashay jid aan sharciga islaamka waafaqsanayn. Dh: ribo.

waa la naqliyay ✓

1

de: extra ~ added item; s.t. attached

2

lx: dulsaar

3

pd: (-ka)

4

ps: n2-m-cmp

5

key: dulsaar

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dulyaraan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dulqaadyari aan gefka loo dulqaadan.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dulyaraan.

waa la naqliyay ✓