duleedin

(Duleed-ka)

Dhabar; gadaal; dibad.

m.l (-dyo, m.dh) 1. Agagaar. 2. Wax gadaashiis dambe.

m.l (-dyo, m.dh) 1. Agagaar. 2. Wax gadaashiis dambe.

m. n. back (side), end; complement {mathematics}

-ka: (n) side (saaydh); outside (awt-saaydh)-, lee side (lii-saaydh)

(tilmaame) wax guud; si guud.

duleed -ka: (magac, lab, keli) reerka agagaarkiisa, meel aan aqallada ka durugsanayn. Dh: kambal.

de: back (side), end; [ext.] complement {mathematics}

lx: duleed

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: duleed

f.g2 (-iyay, -isay) la-mid: dalooli.

v. pierce

-yey / say: (v) pierce (piris), make a hole or opening in; perforate (peer-fareeyt); drill (diriil) ~ dalooli

(fal) duleel u samee; meel xidhan in yar ka bannee oo fur. Gabadha yar dhegta u duleeli. Dh: dalooli.

de: pierce

lx: duleeli

pd: (duleeliyey)

ps: v2a=tr

see: dalooli

key: duleeli

m.dh la-mid: daloolid.

-da: (magac, dhedig, keli) meel in yar ka furantahay ahaan. Dh: daloolid.

m.dh la-mid: dareerin¹.

m.f.dh eeg huleeli. la-mid: huleelis.

m.f.dh eeg muleemi. la-mid: muleemis.

(Bilkeedin-ta)

Ciribdanbeedka ama nasiibka danbe sida uu noqon doono eegid; tijaabin; baxnaanin; sugid.

m.f.dh eeg bilkeedi. la-mid: bilkeedo.

-ta: (magac, dhedig, keli) sida uu wax noqon doono eegid. Bilkeedin la imo war jiraaba cakaaruu iman. Dh: bilkeedis, tijaabin, baxnaanin.

(Dulbeelid-da)

(xoolaha la rarto) garbabbeelid.

m.f.dh eeg dulbeel².

-da: (magac, dhedig, keli) muur la rarto, garbabeelid; xamilgabid oo dusha nadar ku yeelasho. Dh: garbabeelid.

m.l la-mid: dalooliye.

m. n. drill, borer

-ha: (n) drill (diriil), borer (boorer ~ dalooliye

-ha: (magac, lab, keli) wax, wax lagu duleeliyo oo meel xidhan lagu banneeyo. Kabatoluhu waa duleeliye.

de: drill, borer

lx: duleeliye

pd: (/ha)

ps: n7-m

see: dalooliye

key: duleeliye

duleeshan¹: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) la-mid: dalooshan¹.

duleeshan²: f.mg4 (-naa, -nayd) la-mid: dalooshan².

der. [adjective] pierced, having a hole

-aa: (adj) pierced (piir-sidh); drilled (diriiled)-, bored (booridh) ~ daloolshan

(tilmaame) meel, in yar oo ka bannaan ama furan leh. Weel duleeshan biyo ma celiyo. Dh: dalooshan.

de: pierced, having a hole

lx: duleeshan

pd: (duleeshnaa)

ps: adj-der

see: dalooshan

key: duleeshan

m.dh la-mid: dulfadhiyid.

m.l (xisaab) Shaxan joometiriyeed oo ku dul meeran ama wareegsan kuna oodan shaxan joometiriyeed ee kale. Tusaale ahaan: goobo ayaa lagu dul sawiri karaa geesaha labajibbaarane, markaa goobadu waa shaxan dulmeeran ah labajibbaaranuhuna waa dhexmeeran (eeg dhexmeeran).

m.l (xisaab) Shaxan joometiriyeed oo ku dul meeran ama wareegsan kuna oodan shaxan joometiriyeed ee kale. Tusaale ahaan: goobo ayaa lagu dul sawiri karaa geesaha labajibbaarane, markaa goobadu waa shaxan dulmeeran ah labajibbaaranuhuna waa dhexmeeran (eeg dhexmeeran).

m.dh la-mid: daldaloolin.

m.dh la-mid: didin.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid ka xanaaqsiin oo inuu cadho ku socdo sabab u noqosho.

(fal) dalooli oo dul u yeel.

m.l (-nno, m.dh) 1. Cayayaanka yaryar ee xoolaha ku dul nool; qaniin; deriskunnoole.. 2. la-mid: dulmi¹.

m.l (-nno, m.dh) 1. Cayayaanka yaryar ee xoolaha ku dul nool; qaniin; deriskunnoole.. 2. la-mid: dulmi¹.

-ta: (n) parasite (paarasayt) ~ noole ku dhul nool kale

-ka: (magac, lab, keli) shilinta ku dhalata xoolaha ee ku nool dhiigooda iyo dheecaankooda. Dh: qaniin, dulan.

(fal) cid kale tus sida loo leedo. Dh: leedsii.

-da: (magac, dhedig, keli) meel aan geed iyo guri midna ku oollin oo bannaan ah. Dh: daleel.

-ka: (magac, lab, keli) meel ooddu ka gaaban tahay ama aanay ka adkayn oo laga dhici karo. Daleen buu dhurwaagu ka soo booday.

(Deebin-ta)

Deeb ku culid.

m.f.dh eeg deebi.

-ta: (magac, dhedig, keli) harag dhogorta ka saarid adiga oo adeegsanaya geed kulayl iyo danbas la isku daray.

-ta: (magac, dhedig, keli) marka shay la kululaynayo.

m.f.dh eeg dulci.

-ta: (magac, dhedig, keli) marka googgarad ama daah loo samaynayo xadhig dhexda ka gala oo lagu xidho oo xajiya.

duleel¹: m.l la-mid: dalool¹.

duleel²: f.mg1 (-eelay, -eeshay) la-mid: dalool².

m.l la-mid: dalool¹.

m. n. hole

-ka: (n) hole (hool); gap (gaap)-, opening (owpening); cavity (kaviti) ~ hog, dalool

-ka: (magac, lab, keli) meel hoos u qodan ama daloosha. Soomaalaay dareenlay, boholaha duleeliyo, deylaanta loo qoday, dusha maro ka saaraay. Dh: dalool.

duleel -ka: (magac, lab, keli) wax isku sigib tiran meel yar oo furan oo ka bannaan. Duleelka dhegta waxa la geliyaa hilqad. Dh: dalool.

de: hole

lx: duleel

pd: (-ka)

ps: n2-m

see: dalool

key: duleel

m.dh la-mid: dulmiyid.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid ku gefid oo caddaaladdarro kula dhaqmid.

m.f.dh eeg duudi. la-mid: duudis.

(Jeedin-ta)

1. Qof hawshii uu lahaa, illowsiin.

2. (hadal) furid.

3. (u jeedin) Wax ama qof wejigiisa meel u duwid, u leexin.

m.f.dh eeg jeedi.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof kale, dhinac u jeedin.

jeedin -ta: (magac, dhedig, keli) (soo ~) hadal, fikir soo bandhigid. Soo jeedinta fikirkiisa ayaa la wada sugayaa. Dh: gudbin.

jeedin -ta: (magac, dhedig, keli) (ka ~) qof hawl ka mashquulin.

(Leefin-ka)

Wax la leefo.

m.f.dh eeg leefi.

vl. n. something that is licked

-ka: (magac, lab, keli) wax yar oo la leefo.

leefin-ta: (magac, dhedig, keli) cid kale wax leefsiin. Leefinta xabasuudda ha ka daynin carruurta.

de: something that is licked

lx: leefin

pd: (-ka)

ps: vn1-m

key: leefin

(Leexin-ta)

Doc u weecin, u duwid.

m.f.dh eeg leexi. la-mid: leexis.

-ta: (magac, dhedig, keli) dhinac u duwid. Leexinta dawgu farsamo ayay u baahan tahay. Dh: weecin, duwis, baydhin, leexis. Li: toosin.

(Legdin-ta)

Qof dhul dhigidda legdanka.

m.dh 1. Dhul dhigidda qof legdamaya dhulka la dhigo. 2. la-mid: legdan¹.

vl. n. throw in wrestling

-ta: (n) wrestling (rasling)

-ta: (magac, dhedig, keli) tartan ciyaareed la is qabto dhulkana la isku rido iyadoo xoog iyo xeeladba la adeegsanayo. Habar fadhida legdin wax uga fudud. Dh: jiidoo, legdan, qabashayn.

a: legdan

de: throw in wrestling Also

lx: legdin

pd: (-ta)

ps: vn-f

key: legdin

-ta: (magac, dhedig, keli) wax afka gelin jidiinka marsiin oo caloosha u dhaadhicin. Leqdinta hilibka ayuu ku margaday. Dh: liqdin, ligid. Wa: leqlegid.

-ka: (magac, lab, keli) alaabta yaryar ee guriga. Muleenka dumarka ayaa soo iibsada.

(Teedin-ta)

Sida teedka u sarcid, isu dabadhigid.

m.f.dh eeg teedi. la-mid: teed¹ (3), teedid.

-ta: (magac, dhedig, keli) abuurka beerta ama shiniyeenta, teedin u wada abuurka oo yey kaa qalqalloocsamin.

teedin -ta: (magac, dhedig, keli) sida teedka u sarcid oo isu dabadhigid. Dh: teedis.

m.f.dh eeg aleemi. la-mid: aleemis.

(Dheddin-ka)

Geed-quwaax la ruugo; (ama dhiddin).

m.l Geed quwaax ay dhirindhirka isku bahyihiin, ka baxa dhulka dhagaxa leh oo dhala malmal. la-mid: dhiddin.

m. n., [collective] rootcrop plant species, chewed for its sugar content

dheddin m. n., [collective] tree species, with aromatic resin

(Dheefin-ta)

Wax waxtar iyo dheef leh siin; cunno siin.

m.f.dh eeg dheefi.