dulaandul

dalaandal¹: m.l (daawo) Sarsaridda meel oogada ka mid ah oo dhiig ku guntamay la sarsaro iyadoo dhiigga toobin looga soo nuugayo.

dalaandal²: f.g1 (-alay, -ashay) (daawo) Meel oogada ka mid ah oo dhiig ku guntamay, si toobin dhiigga looga soo nuugo sarsarid.

dalaandal¹: m.l (daaw.) Sarsaridda meel oogada ka mid ah oo dhiig ku guntamay la sarsaro iyadoo dhiigga toobin looga soo nuugayo.

dalaandal²: f.g1 (-alay, -ashay) (daaw.) Meel oogada ka mid ah oo dhiig ku guntamay, si toobin dhiigga looga soo nuugo sarsarid. m.f.dh, dalaandalid.

-ka: (magac, lab, keli) si xannaano iyo dhawris leh u wadid. Dadku dalaandal iyo isku wadid bay u baahan yihiin. Dh: dalaandalin.

dalaandal -ka: (magac, lab, keli) sarsaridda meel oogada ka mid ah oo dhiig ku guntamay la sarsaro iyadoo dhiigga toobin lagaga soo nuugayo

(fal) cid kale, si xannaano iyo dhawris leh u daaddihi. Dalaandali wixii taagdaran oo dhan.

(fal) gawrac oo qulaanqulshaha goo. Neefka si fiican u qulaanquli. Dh: gawrac.

(Culaacu-sha)

Bahal yar oo dhiigga nuuga: dixirigaa lagu tirshaa, waxayna leedahay oogo jilicsan oo xubno leh; biyahay ku dhex nooshahay (biyaha balliyada); waxay ku dhegdhegtaa oo dhiigga ka nuugtaa kalluunka iyo diinbiyoodka iyo raha iyo dadka laftiisa; waayadii hore, meeshii toobin loo rabo baa la saari jirey oo ay dhiigga ka nuugi jirtey.

m.dh (-lo, m.l) 1. Nafley yar oo biyaha balliyada ku dhex nool oo dixiriga la bah ah, oogo jilicsan iyo xubno leh, oo nuugta dhiigga nafleyda kale ee biyaha kula nool iyo dadkaba. 2. Gacanta meesha ay iska galaan calaacasha iyo dhudhunka.

m.dh (-lo, m.l) 1. Nafley yar oo biyaha balliyada ku dhex nool oo dixiriga la bah ah, oogo jilicsan iyo xubno leh, oo nuugta dhiigga nafleyda kale ee biyaha kula nool iyo dadkaba. 2. Gacanta meesha ay iska galaan calaacasha iyo dhudhunka.

f. n. leech

-ka: (n) bloodsucking worm; leech (liij) ~ kudkude

-sha: (magac, dhedig, keli) bahal yar oo dhiigga nuugta. Dirxiga ayaa lagu tirshaa, waxay na leedahay oogo jilicsan oo xubno leh. Waxay badanaa ku nooshahay balliyada dhexdooda. Waxay ku dhegdhegtaa oo dhiigga ka nuugtaa noolaha biyahaa ku jira sida diinbiyoodka, kalluunka, raha, iyo dadka iyo xoolaha biyahaa ka cabba.

de: leech

lx: culaacul

pd: (/sha)

ps: n1-f

syn: kudkude

key: culaacul

(Dalandal-ka)

Tallaabo-baradka dhallaanka.

dalandal¹: m.l 1. D. ah: ilmo socod barad. 2. la-mid: dalandalid.

dalandal²: f.mg1 (-alay, -ashay) Ilmo, socod barasho.

vl. n. staggering, tottering

-ka: (magac, lab, keli) tallaababbaradka dhallaanka. Dh: socodbarad.

de: staggering, tottering

lx: dalandal

pd: (-ka)

ps: vn2-m

key: dalandal

-sha: (magac, dhedig, keli) nabar ama maal. Kulaakul ayaa ka soo baxday laxda. Dh: kasoobax.

falaanful¹: m.l la-mid: falaanfal¹.

falaanful²: f.g1 (-ulay, -ushay) la-mid: falaanfal².

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Qof la dalaandalay ahaansho.

f.mg4 (-lnaa, -lnayd) Qof la dalaandalay ahaansho. m.f.dh, dalaandalnaan.

m.f.dh eeg dalaandal².

-da: (magac, dhedig, keli) socod dheer oo dhib badan socosho.

-ta: (magacn dhedig, keli) cid kale, si xannaano iyo dhawris leh u daaddihin. Dalaandali wixii taagdaran oo dhan.

-ta: (magac, dhedig, keli) eeg qulaamin.

qulaanqulin-ta: (magac, dhedig, keli) gawricid oo qulaanqushaha goyn. Dh: gawricid.

-ta: (magac, dhedig, keli) cid aad u liidata, qulaamin.

qulaanqulis-ta: (magac, dhedig, keli) qulaanqusha goyn; gawricis

(Qulaanqulya-ha)

Muruq iyo carjaw isku dhafan oo hunguriga cad madaxiisa kore ku yaal; waa xubinta codka, gudihiisana waxaa ku yaal xargaha codka; waa meesha curtu ka soo taagan tahay; (ama qulaanqulshe).

m.l Muruq iyo carjaw isku dhafan oo hunguri cadka korkiisa ku yaal. la-mid: qulaanqulshe.

m.l Muruq iyo carjaw isku dhafan oo hunguri cadka korkiisa ku yaal. la-mid: qulaanqulshe.

m. n. larynx

-ha: (magac, lab, keli) eeg qulaanquishe.

de: larynx

lx: qulaanqulye

pd: (/ha)

ps: n7-m

key: qulaanqulye

m.l Cilmiga barashada hoggaaminta ciidamada xagga dagaalka. la-mid: ammaanduul.

m.l (-llo, m.dh) la-mid: abbaanduul.

m.dh Socod si talantaalli ah dhinac loogu leexdo oo maska, mulaca, abeesada iyo wixi lamida leeyihiin.

-da: (magac, dhedig, keli) dhaqdhaqaaqa ay biyaha ama masasku sameeyaan.

(Dalan-aila) N, C Euphorbia longetuberculosa Boiss. Euphorbiaceae.

m.l Laba ciddiyood oo qoobabka ariga, lo'da iyo wixi lamida korkooda ku yaal oo yaryar.

m.l (botani) Geed gaab ciinka u eg, aan caleen lahayn, laamo xubno leh yeesha iyo canano indhaha lagu daweeyo. la-mid: dhallaandhuux.

m.l (botani) Geed gaab ciinka u eg, aan caleen lahayn, laamo xubno leh yeesha iyo canano indhaha lagu daweeyo. la-mid: dhallaandhuux.

m.l (cilmiga naflayda) Qaybta hore ee hunguri cadka afar addinleyda lafdhabarta leh, halkaasi oo berribiyoodka, xammaaratada, iyo naasleydu ay ku leeyihiin anduuqyada codka. la-mid: qulaanqulye.

m.l (cilmiga naflayda) Qaybta hore ee hunguri cadka afar addinleyda lafdhabarta leh, halkaasi oo berribiyoodka, xammaaratada, iyo naasleydu ay ku leeyihiin anduuqyada codka. la-mid: qulaanqulye.

-ka: (magac, lab, keli) cudur adhiga ku dhaca. Sidii adhi bulaad galay raggii, buuradka u jiifay.

bulaal¹: m.l la-mid: bulaalid.

bulaal²: f.mg1 (-aalay, -aashay) 1. Nafley taran iyo barwaaqo helid. 2. Wax tiradooda iyo tayadooda badasho.

v. expand, be augmented; multiply, be multiplied

-ay / bulaashay: (v) flourish (faloorish); do well; prosper ~ barwaaqoob, taran

-ka: (magac, lab, keli) isa sii dhaldhalid oo aad u tarmid. Bulaalka adduunka Hindiya iyo Shiinaha ayaa u badan. Dh: taran.

cf: barkhad

de: expand, be augmented; multiply, be multiplied

lx: bulaal

pd: (bulaalay)

ps: v1=intr

key: bulaal

(Bulaan-ka)

Hadal badan oo isku darmay oo aan kala qeexnayn; hugun.

bulaan¹: m.l 1. Cod weyn aan ereyadiisu sugnayn oo dad badan oo isku mar hadlaya sameeyaan. 2. la-mid: bulaamid.

bulaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Dad badan oo isku mar hadlaya codweyn oo aan ereyadiisu sugnayn sameyn.

bulaan¹: m.l 1. Cod weyn aan ereyadiisu sugnayn oo dad badan oo isku mar hadlaya sameeyaan. 2. la-mid: bulaamid.

bulaan²: f.mg1 (-aamay, -aantay; -aami) Dad badan oo isku mar hadlaya codweyn oo aan ereyadiisu sugnayn sameyn. m.f.dh, bulaamid .

v. babble, speak jibberish, talk nonsense

-ka: (n) noisy sounds of a chattering crowd

-ka: (magac, lab, keli) hadal hugun ah oon kala caddayn. Meesha bulaan ayaan maglayee wax jooga ma arag. Dh: hadaaq, hugun.

de: babble, speak jibberish, talk nonsense

lx: bulaan

pd: (bulaamey)

ps: v1=

key: bulaan

f.g1 (-ulay, -ushay) Xoolo koox-koox u socda si degdeg ah u rarid.

(fal) daadguree oo raashin uudka ka qaad oo meel la dhigo gee. Jallaha daabul oo bohosha ku gur. Dh: daadguree.

daabul-ka: (magac, lab, keli) ka guridda hadhuudh uudka laga qaado oo boholaha iyo meelaha lagu kaydinayo la geeyo. Dh: daadgurayn.

(Daaduf-ka)

Aan waxba haysan oo iska wareega haya; cayr.

daaduf¹: m.l (-fyo, m.dh) Qof shaqsiyaddiisu liidato oo cayr ah. la-mid: daadduf¹.

daaduf²: f.mg1 (-fay, -ftay) Qof cayrnimo darteed la carcaraafid. la-mid: daadduf².

m.l (-fyo, m.dh) Qof shaqsiyaddiisu liidato oo cayr ah. la-mid: daadduf.

m. n. vagabond; useless ~ worthless person

de: vagabond; useless ~ worthless person

lx: daaduf

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: daaduf

m.dh (-dyo, m.dh) Dhul bannaan oo aan dhir waaweyn lahayn.

m.dh (-dyo, m.dh) Dhul bannaan oo aan dhir waaweyn lahayn.

-sha: (magac, dhedig, keli) ceel cid badani aanay ka cabbayn. Dh: firaaqo.

-ka: (magac, lab, keli) gabbaad dhaxanta ama cadceedda laga galo. Dh: dugsi. Li: daleed.

(Dukaan-ka)

Qol ama aqal alaabada ganacda ah la dhigo oo lagu kala gato.

m.l (-nno/-ammo, m.dh) Qol khaanado alaabta la saaro leh oo cuntada, dharka iyo wixi lamida lagu gado.

m.l (-nno/-ammo, m.dh) Qol khaanado alaabta la saaro leh oo cuntada, dharka iyo wixi lamida lagu gado.

common n. shop, store

-ka: (n) shop (shop), store (istoor) ~ daas

Negozio

Shop

-ka: (magac, lab, keli) meherad wax lagu iibiyo oo si joogta ah looga shaqeeyo. Dukaanka kabriid iiga soo iibi. Dh: tukaan.

bw: Arabic

de: shop, store

lx: dukaan

pd: (-ka Pl: dukaammo ~ dukaanno (/da))

ps: n2b/c-m

key: dukaan

-ta: (magac, dhedig, keli) dul sarraysa u yeelid.

dulayn -ta: (magac, dhedig, keli) dulli iyo xaqiraad badid oo u sabibi.

Lagu gaboodfalay; la jululey; dulmi lagula kacay; holgan.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dulmi lagu sameeyey ahaansho. la-mid: dulmisan.

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dulmi lagu sameeyey ahaansho. m.f.dh, dulmanaan. la-mid: dulmisan.

der. [adjective] wronged, oppressed

name-f wronged, oppressed

-aa/ayd: (adj) oppressed (o-pareesidh); subjugated (sab-ju-geeytidh)-, enslaved (en-isleeyvidh)', discriminated against

(tilmaame) qof xaqdarro lagu hayo.

de: wronged, oppressed rw: dulun

lx: dulman

pd: (dulmanaa)

ps: adj-der

key: dulman

dulqan¹: m.l la-mid: dalqan¹.

dulqan²: f.mg1 (-amay, -antay; -ami) la-mid: dalqan².

(Dumaa-sha)

(xeer guur) afada laga dhinto oo uu guursado, hadday oggolaato, saygeedii dhintay walaalki.

dumaal¹: m.dh 1. Naag laga dhintay oo nin qaraabo la ahaa ninkeedi hore guursado. 2. Roob yar; shuux.

dumaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Naag nin qaraabo ahi ka dhintay guursasho.

dumaal¹: m.dh 1. Naag laga dhintay oo nin qaraabo la ahaa ninkeedi hore guursado. 2. Roob yar; shuux.

dumaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Naag nin qaraabo ahi ka dhintay guursasho. m.f.dh, dumaalid.

f. n. custom of a man marrying his brother's widow

dumaal v. marry one's brother's widow

-dumaasha: (n) traditional marriage between a widow and one of the relatives of deceased husband

dumaal -ay: (v) marry oneself to a widow of a deceased relative

(fal) haweenay walaalkaa ama nin xigaal ah ka dhintay guurso.

dumaal -ka: (magac, lab, keli) haweenay ninkeegii ka geeriyooday oo uu guursaday walaalkii ama nin xigtadiisa ah, wiilka ay dhasho.

dumaal -sha: (magac, dhedig, keli) haweenay ninkeegii ka geeriyooday oo uu guursaday walaalkii ama nin xigtadiisa ah. Dumaal nin ka xishooday kama dhalo, Li: bilcan.

(Dundun-ka)

Duluc; xudduud; ujeeddo.

dundun¹: m.l la-mid: diddin¹.

dundun²: m.l Mawduuc, arrin, baab.

dundun³: m.dh la-mid: duddun.

dundun⁴: f.mg1 (-umay, -untay; -umi) la-mid: diddin².