dukhayn

-ta: (n) collision (ko-lishin); impact (im paakt); head-on collision

m.dh la-mid: bugayn.

m.dh la-mid: Bukaysiin; bukabbukayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) bugtaan ku ridid. Kaneecada waxay sababtaa bukayta malaayiin qof. Dh: bukaysiin.

(Dakayn-ta)

Sariir iyo wax la mid ah korkeed isku kala bixin; (ku dakayn) nasasho; dangiigid.

m.f.dh eeg dakee.

-ta: (magac, dhedig, keli) sariir iyo wax la mid ah korkeeda isku kala bixin oo ku dangiigid.

-ta: (magac, dhedig, keli) Eebbe baryid iyo wax waydiisigiisa.

(Dufayn-ta)

1. Si hore oo fiicnayd si danbe oo xun ka dhigid; baabba' ka yeelid.

2. (qof) wax duf qaba ama dufoobey ka dhigid; dhogortiisa rogid; doorin.

m.dh eeg dufee.

-ta: (magac, dhedig, keli) dullayn oo wax horay u fiicnaa xumayn.

(Dukaan-ka)

Qol ama aqal alaabada ganacda ah la dhigo oo lagu kala gato.

m.l (-nno/-ammo, m.dh) Qol khaanado alaabta la saaro leh oo cuntada, dharka iyo wixi lamida lagu gado.

m.l (-nno/-ammo, m.dh) Qol khaanado alaabta la saaro leh oo cuntada, dharka iyo wixi lamida lagu gado.

common n. shop, store

-ka: (n) shop (shop), store (istoor) ~ daas

Negozio

Shop

-ka: (magac, lab, keli) meherad wax lagu iibiyo oo si joogta ah looga shaqeeyo. Dukaanka kabriid iiga soo iibi. Dh: tukaan.

bw: Arabic

de: shop, store

lx: dukaan

pd: (-ka Pl: dukaammo ~ dukaanno (/da))

ps: n2b/c-m

key: dukaan

m.l la-mid: duqus.

-ka: (magac, lab, keli) jaad sarciga la quuto ka mid ah oo firi yaryar leh oo agagaarka. Dh: tukhun.

-ta: (magac, dhedig, keli) dul sarraysa u yeelid.

dulayn -ta: (magac, dhedig, keli) dulli iyo xaqiraad badid oo u sabibi.

m.f.dh eeg dumee. la-mid: dumays.

-ta: (magac, dhedig, keli) dad abaabulid oo soo ururin.

-ta: (magac, dhedig, keli) dun, meel gelin sida irbad, shawlad ama faynuus.

-ta: (n) 1. the act of crashing (karaash-ing) or colliding (kolaydh-ing) ~ shilgalid 2. air raid-rusheyn

-ta: (magac, dhedig, keli) marka wax yaabis ahaa iidaan lagu daro. Dh: dufaneyn. duxbeel -ka: (magac, lab, keli) marka shay ka dhammaato nafaqadii uu lahaa. Dh: nafaqobbeel.

-ta: (magac, dhedig, keli) juheen, juhin.

juhayn -ta: (magac, dhedig, keli) marka cid marin habawsan loo tilmaamayo waddada saxda ah. Dh: hagayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) ul gaaban oo madax buuran leh la dhicid, ku garaacid.

-ta: (magac, dhedig, keli) walax, dubbe dusha kaga dhufasho.

m.l (-uumo, m.dh) Dad ama xoolo aad u gaboobay oo tabar dhigay; sirqo.

-ka: (magac, lab, keli) dad ama xoolo aad u gaboobay oo tabar dhigay. Dh: sirqo.

-ta: (magac, dhedig, keli) qof sharafta ka dhigid oo qayrkii ka reebid.

dullayn -ta: (magac, dhedig, keli) dibi iyo wixii la mid ah, dulle la dhicid.

(Dunnayn-ta)

Feer la dhicid; feerid.

m.f.dh eeg dunnee.

-ta: (magac, dhedig, keli) tantoomid ama feedh la dhicid.

-ta: (magac, dhedig, keli) waxyeellada jinku u gaysto insiga.

-ta: (magac, dhedig, keli) si aan la dareemi karin, wax u samayn.

(Qushayn-ta)

Qush gelin; xumaato ku abuurid.

m.f.dh eeg qushee.

(Rushayn-ta)

Si firdhaad ah, biyo ugu shubid; bilbilid.

m.f.dh eeg rushee. la-mid: rushays.

-ta: (n) the act of spattering or sprinkling with water ~ bilbilid

rushayn -ta: (n) air raid (eerreeydh); bombardment -dukhayn

-ta: (magac, dhedig, keli) biyo ku biifin oo dusha kaga daadaadin. Dh: rushays.

rushayn -ta: (magac, dhedig, keli) hub cirka kaga soo daadin oo diyaarado ku garaacid. Dh: bilbilid, rushays.

m.dh.u Dhiqle. la-mid: kutaan.

m. n., [collective] bug, weevil, bedbug

-ka: (magac, lab, keli) qiiqa ka soo baxa dabka. Dh: qiic, qiiq.

tukhaan -ka: (magac, lab, keli) cayayaan noolaha kale, dhiigga ka nuuga.

cf: kutaan

de: bug, weevil, bedbug

initial: t

lx: tukhaan

pd: (-ka)

ps: n2-m-col

key: tukhaan

m.dh Uurxumo.

-ta: (magac, dhedig, keli) illaw la'aan iyo xusuusnaanta wax ku soo maray.

-ta: (magac, dhedig, keli) cadho is dabajoog ah oo soo noqnoqota.

(Cukadayn-ta)

Cukad ka dhigid.

m.f.dh eeg cukadee. la-mid: cokadayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) cokos ka dhigid. Dh: cukadays.

m. n. land tenure

de: land tenure

lx: dhulhays

pd: (-ka)

ps: n2a-m

key: dhulhays

Earthening

-ta: (magac, dhedig, keli) la ordid dhagartiyo qaadhaammadii lala dhuxlaynaayay. Dh: gucleyn. Wa: dhuxdhuxlayn.

-ta: (magac, dhedig, keli) dufan marin ama ku idaamid. Jimcabarkhadluhu waa maalinta dufanaynta geesaha lo'da.

-ta: (magac, dhedig, keli) ridgitaanka hilibka.

-ta: (magac, dhedig, keli) wax uduufo ah ka dhigid; wax an faa'iido lehayn ka dhigid.

m.f.dh eeg xushlee.

(Xushmayn-ta)

Xushmo u yeelid; muunayn; sharrifid.

m.f.dh eeg xushmee. la-mid: xushmadayn.

-ta: (n) the act of respecting or honouring

-ta: (magac, dhedid, keli) cid maamuusid oo sharfin.

m.f.dh eeg xuudhee. la-mid: xuudheys.

m.f.dh eeg dugdhabee.

m.dh la-mid: deyn².

m.dh la-mid: deyn.

-ta: (magac, dhedig, keli) xoolo ama lacag lagugu leeyahay oo aad cid kale ka soo amaahatay. Dh: amaah.

1. Aan wax ka maqnayn; idil.

2. (Dhan-ka) Dhinac; gees; xag; barbar; doc.

dhan¹: m.l 1. Dhinac, gees. 2. Erey lagu isticmaalo ereyada lammane ah oo cabbidda micneeya. Tusaale: “Caana dh.”.

dhan²: f.g1 (-amay, -antay; -ami) Caano cabbid.

dhan³: f.mg4 (-ammaa, -ammayd) Wax aan wax ka dhinnayn ahaansho.

dhan¹: m.l 1. Dhinac, gees. 2. Erey lagu isticmaalo ereyada lammane ah oo cabbidda micneeya. Tusaale: Caana dhan.

dhan²: f.g1 (-amay, -antay; -ami) Caano cabbid. m.f.dh, dhamid.

dhan³: f.mg4 (-ammaa, -ammayd) Wax aan wax ka dhinnayn ahaansho. m.f.dh, dhammaan.

num., [adjective] all, entire, whole, complete

dhan m. n., loc. side; direction, way; portion, part

dhan v. drink (milk)

(adj) 1. all (oo/); whole (hool); entire (en-taayer) ~ dhammaan. Ex: waddanka oo dhan: the whole country. 2. dhan -ka:(n) direction. Ex: dhankee u socotaa? In which direction are you going?

dhan -dhamay / dhantay: (v) drink milk. Ex. caanuu dhamay; he drank milk

Completo

Complete

(fal) caano afka ku shubo oo liq. Caano dhay ah dhan. Dh: cab.

dhan: (ereycodeed) lagu cabbiro jabaqda birta.

dhan -ka: (magac, lab, keli) dhinac ama barbar. Dhanka aad iga xigtaa la iiga soo dhacay. Dh: gees.

1. (Dhay-da), a) Caano cusub oo aan weli suusucin; caanaha markaas la lisay; kasoofeen. b) (Dhay-da, Dhay-ga) Geed yar oo aan lug iyo laamo midna lahayn; wuxuu lee yahay caleemo waaweyn oo balballaaran oo hilib leh oo iyagoo xiddig la moodo dhulka ku barraaqa.

2. (Dhay-ga) Legga xoolaha qaarki.

dhay¹: m.l 1. Lega xoolaha oo la kala baray barkii. 2. Dh. ah: meel bannaan oo aan geedo lahayn. 3. Dh. ah: meel biyo qabatin leh oo beerashada ku wanaagsan. 4. la-mid: dhayid.

dhay²: m.dh 1. Dh. ah: caano markaa la lisay oo aan weli suusacin. 2. Dh. ah: badar saafi ah oo sabuulkii laga sukulay. la-mid: dhaay.

dhay³: m.l/dh Geed nagaar yar, laammo aan lahayn oo caleemo balballaaran oo xooluhu cunaan leh.

dhay⁴: f.g1 (-yay, -yday; -yi) 1. Nafley cadho qabto daweyn. 2. Boog iyo wixi lamida daawo marin.

dhay¹: m.dh 1. Dh. ah: caano markaa la lisay oo aan weli suusacin. 2. Dh. ah: badar saafi ah oo sabuulkii laga sukulay. la-mid: dhaay.

dhay²: f.g1 (-yay, -yday; -yi) 1. Nafley cadho qabto daweyn. 2. Boog iyo wixi lamida daawo marin. m.f.dh, dhayid.

v. anoint, rub salve ~ ointment (on); grease up, oil

dhay [feminine] n., (mass n.): fresh milk

dhay m. n., [collective] brisket

dhay [feminine] n./m, [collective] small stemless plant species, with thick broad leaves

dhay [feminine] n. eye; eyes

-ey / day: (v) 1. apply oil, ointment, or a similar substance to; anoint (a-noynt); lubricate (luub-rikeeyt). 2. -dhay -da: (n) fresh milk ~ dhaay

(fal) dawee oo nabar wixii uu ku bogsan lahaa u samee. Nabarka dhay.

dhay-da: (magac, dhedig, keli) caano markaa uun la soo lisay welina aan is beddelin oo aan dhanaan yeelan. Kaalay ila dhan dhayda caanaha. Dh: lis. Li: dhanaan, karuur.

dhay -ga: (magac, lab, keli) geed buruq aasan iyo caleen aad u balaadhan leh oo isag oo xiddig u eg dhulka ku barraahsada.

m. n. old man, elder, chief, mayor

a: duq

de: old man, elder, chief, mayor

lx: dukh

pd: (-a)

ps: n7-m

key: dukh

1. (Hayn-ka) Geed-abaareed aan qodax lahayn; dalluug.

2. (Hayn-ta) Qof agti joogid ama oollaan; gacan ku dhigid; qabasho; qabid.

hayn¹: m.l Geed abaareed aan qodax lahayn; dalluug.

hayn²: m.f.dh eeg hay. la-mid: hays².

m. n., [collective] thornless plant species, growing in arid areas

hayn vl. n. act of holding ~ keeping

(Hayn) C Suaeda micromeris Brenan. Chenopodiaceae.

C Suaeda monoica J.F.Gmel. Chenopodiaceae.

-ta: (n) the act of keeping or holding something; retainment (riteeynment) ~ xafidid

-ka: (magac, lab, dhedig) geed nagaadheed ka baxa xeebaha iyo dhulka ciidda dhanaan oo geelu ku jeelbaxo. Dh: dalluug, xudhuun.

hayn -ta: (magacwadareed) geed'abaareed aan qodax lahayn; dalluug.

hayn-ta: (magac, dhedig, keli) qof ama hanti laguu dhiibay mas'uul ka ahaan. Dh: daranyodhabid, daryeelid.

hayn-ta: (magac, dhedig, keli) faraqabsiin uu qof mulki u haysto. Dh: lahaan.

hayn-ta: (magac, dhedig, keli) gacanta ku xajin. Dh: xajin.

hayn -ta: (magac, dhedig, keli) xafidsanaan.

(Kayn-ta)

Meel dhir badan; hawd; jiq: toon.

kayn¹: m.dh (-ymo, m.l) 1. Nasiibdarro, ayaandarro, cawaxumo. 2. (-ymo, m.l) Meel dhir badan; hawd; jiq; toon.

kayn²: m.dh (-ymo, m.l) (juqraafi) Eray lagu magacaabo dhul aan beernayn oo ay ka baxaan hoosbaxayaal isku cufan; mararka gaarkood waxaa loo adeegsadaa, iyadoo waxa la isku qanciyaa yaryihiin , inay yihiin kaymaha mansuunta nooc ahaantooda.

kayn¹: m.dh (-ymo, m.l) 1. Nasiibdarro, ayaandarro, cawaxumo. 2. (-ymo, m.l) Meel dhir badan; hawd; jiq; toon.

kayn²: m.dh (-ymo, m.l) (juqraafi) Erey lagu magacaabo dhul aan beernayn oo ay ka baxaan hoosbaxayaal isku cufan; mararka gaarkood waxaa loo adeegsadaa, iyadoo waxa la isku qanciyaa yaryihiin , inay yihiin kaymaha mansuunta nooc ahaantooda.