dugsi — Macnaha & Turjumaada

1

(Dugsi-ga)

2

1. Meel laga galo dhibaha sida dhaxanta iyo wixii halis ah; aan dhaxan lahayn; gabbaad.

3

2. Aqallada ardada iyo bareyaashu joogaan oo wax lagu barto.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) 1. Meel duggaal ah. 2. Meel wax lagu barto.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.dh) 1. Meel duggaal ah. 2. Meel wax lagu barto.

waa la naqliyay ✓

m. n. school, training establishment, koranic school; shelter

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) 1. Islamic school, koranic school. 2. school (skuul) ~ iskuul

waa la naqliyay ✓

1

Scuola

2

School

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) meel aan dhaxan, dabayl iyo qorrax toona lahayn. Dugsi ma leh gabyaaladi, waxay dumiso mooyaane. Dh: hoy, baro, bayd, aqal, guri.

2

dugsi-ga: (magac, lab, keli) meel wax lagu barto, barayaal iyo arday timaaddo oo wax la isku baro oo maammul leh; goob waxbarasho.

waa la naqliyay ✓

1

cf: iskool

2

de: school, training establishment, koranic school; shelter

3

lx: dugsi

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: dugsi

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iiyay, -iisay) Wax duggaal u yeelid.

waa la naqliyay ✓

v.caus: make a shelter; make something weather-tight

waa la naqliyay ✓

(fal) dhaxant, dabaysha, roobka iyo cadawga ka jir ama ka ilaali.

waa la naqliyay ✓

1

de: make a shelter; make s.t. weather-tight

2

lx: dugsii

3

pd: (dugsiiyey)

4

ps: v2a=caus

5

key: dugsii

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Ka d.: wax, wax kale dhex tararsiin.

waa la naqliyay ✓

f.mg2 (-iyay, -isay) Ka d.: wax, wax kale dhex tararsiin. m.f.dh, dusin.

waa la naqliyay ✓

v. cause to pass through, pierce with

waa la naqliyay ✓

-yey / say: (v) [with preposition ka] slip through (islip thuruu); move smoothly and easily mrough. Ex: wuu ka dusiyey; he slipped through

waa la naqliyay ✓

1

(fal) si qarsoodi ah, wax meel uga saar.

2

dusi: (fal) meel cidhiidhi ah, wax hoosta ka mari.

waa la naqliyay ✓

1

de: cause to pass through, pierce with

2

lx: dusi

3

pd: (dusiyey)

4

ps: v2a=

5

key: dusi

waa la naqliyay ✓

1

(Digsi-ga)

2

Weel cunnada lagu karsho; (ama disti).

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.l) Weel macdan ka samaysan, af ballaaran leh oo cunnada lagu karsado; sufriyo. la-mid: disti.

waa la naqliyay ✓

m.l (-iyo, m.l) Weel macdan ka samaysan, af ballaaran leh oo cunnada lagu karsado; sufriyo.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] cooking vessel, pot

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) cooking pot (paat); cooking vessel ~ dhari, dheri

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) weel af ballaadhan oo cuntooyinka Igu karsado. Digsigiyo dabqaadkiyo kildhiga daaradkiyo weelka. Dh: gisti.

waa la naqliyay ✓

1

a: disti

2

de: cooking vessel, pot

3

lx: digsi

4

pd: (-ga Pl: digsiyaal (/sha), dusuud (da))

5

ps: n2a-m, n7-m, n8-m

6

key: digsi

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Meel dhaxan ka gelid.

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) Meel dhaxan ka gelid. m.f.dh, dugsasho.

waa la naqliyay ✓

v. take shelter; lean on someone (for moral support)

waa la naqliyay ✓

-dugsaday / dugsatay: (v) take refuge; take shelter under; find shelter

waa la naqliyay ✓

(fal) meel ka gal dhaxanta iyo dabaylaha; cid kale wehesho oo cadawga ka taageerso.

waa la naqliyay ✓

1

de: take shelter; [ext.] lean on s.o. (for moral support)

2

lx: dugso

3

pd: (dugsaday)

4

ps: v3a=

5

key: dugso

waa la naqliyay ✓

1

(Duqsi-ga)

2

Cayayaanka jaad kamid ah oo dhab loo yaqaan; waxaan laga waayin aqallada iyo jikooyinka; wuxuu lee yahay lix addin iyo labo baal oo uu ku duulo; sanadiiba kumanyaal qof baa u dhinta cudurro duqsigu keeno, inta badanaa, cunnada dadku cuna hayo faddareeyo; (ama diqsi).

waa la naqliyay ✓

m.l Cayayaan, duula, laba baal iyo lix addin leh, meelaha wasakhada ka dhasha oo ka qayb qaata faafinta cudurrada. la-mid: daqsi, diqsi, tixsi.

waa la naqliyay ✓

m.l Cayayaan, duula, laba baal iyo lix addin leh, meelaha wasakhada ka dhasha oo ka qayb qaata faafinta cudurrada. la-mid: daqsi, diqsi, tixsi.

waa la naqliyay ✓

m. n. fly

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) fly (flaay) ~ diqsi

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) cayayaan duula oo meelaha wasakhda aad ugu tarma. Dh: dukhsi.

waa la naqliyay ✓

1

a: diqsi ~ daqsi

2

de: fly

3

lx: duqsi

4

pd: (-ga)

5

ps: n2a-m

6

key: duqsi

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: duxsasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Akademiya-ha)

2

1. Urur ama maamul ka kooban dad wada waxyaqaan, oo dantoodu tahay inay kor u qaadaan aqoonta dhaqanka, suugaanta, falsamida, fanka iyo cilmiga.

3

2. Dugsi sare oo waxyaalo gaar ah laga barto, sida carbiska iyo tababbarka ciidammada, muusikada, farshaxannimada, ... (ama akademiyada).

waa la naqliyay ✓

1

(Arday-ga)

2

Wiil dugsi wax ka dhigta.

waa la naqliyay ✓

1

(Arda-da)

2

In dugsi wax ka wada dhigata oo isku duuban; arday; dugsiley.

waa la naqliyay ✓

1

(Bowsi-ga)

2

Aqoon aan dugsi layska barin ee dibadda iyo dadka afkiisa laga qaato; cilmidhegood.

waa la naqliyay ✓

1

(Calaqad-da)

2

1. Naag wax takhtarta iyadoo aan shahaado dugsi lahayn.

3

2. Cayaaraha mingiska naagta u madaxa ah; (ama alaqad).

waa la naqliyay ✓

1

(Cashar-ka)

2

1. Waxbarashada dugsiga, in ardada kol loo dhigo; in mar la barto; meeris.

3

2. Biyo ama wax la mid ah oo Quraan, kd., lagu akhriyey oo la barakaysto; tahliil.

waa la naqliyay ✓

1

(Cawd-ka)

2

Meel kulul oo dugsi ah; kob, meel dugsi ah, ku taal, oo neecawdu ka xiran tahay; huur.

waa la naqliyay ✓

1

(Dawan-ka)

2

Koor bir ama wax kale laga sameeyey oo qaar fardaha surka loogu xiro qaarna xafiisyada iyo dugsiyada la dhigo oo laysugu yeero ama laysugu baaqo; koor.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhoocil-ka, Dhooci-sha)

2

1. Wiil ama gabar aan guri ama dugsi edebta bara helin oo hadal xun iyo cay badan.

3

2. Rati weyn; xaaswalwaal; biyammaddaadshe.

waa la naqliyay ✓

1

(Dugsasha-da)

2

Gabbaad iyo dugsi dhaxanta celiya ka yeelasho.

waa la naqliyay ✓

1

(Fariisin-ka)

2

1. Wax fadhiya ka dhigid; meel dejin.

3

2. Jago u dhiibid.

4

3. Caano, subag, kd. garoorin.

5

4. (lo', kd.) docda qofka lisa hayaa ka fariisto.

6

5. Lacag ama wax kale oo ardayga cusub laga baxsho oo dugsiga la siiyo.

7

6. Hormaris qofka wax weyn gadanayaa sii hormariyo oo iibka kalsooni u noqda.

waa la naqliyay ✓

1

(Fasal-ka)

2

1. (kitaab) qayb isku arrin ka hadlaysa.

3

2. (dugsi) heerarka waxbarashada dugsiga midkood.

4

3. Xilliyada sannaddu u qaybsanto midkood; nur.

waa la naqliyay ✓

1

(Fasax-a)

2

1. Awood wax lagu qabto; isu diidid la'aan; oggolaansho; idan.

3

2. Nasashada laga nasto hawlaha iyo dugsiyada.

waa la naqliyay ✓

1

(Horujeed-ka)

2

(dugsi) weli waxbarashadii loogu talaggalay ku gudajira oo aan dhammayn; aan naqtiin ahayn.

waa la naqliyay ✓

1

1. (inta) (inta aan = intaan; kd.) Erey tixda qaarkeeda hore ama danbe had la'aan iyo ulajeeddo qabyo ah u yeela una baahi geliya ereyo kaloo caddeeya sida: Inta (aad) dugsiga tagtid, ardayga soo wad; Lacagtaan inta (uu) qaado, cunno ha soo gado.

2

2. (Inta) Halka; meeshaan; kobtaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Jaamacad-da)

2

Dugsiyada wax laga barto kan ugu danbeeya oo ugu sarreeya oo doktoornimada markhaatigeeda laga qaato.

waa la naqliyay ✓

1

(Kabiir-ka)

2

1. Ardayga hadba dugsiga looga dhigo madax.

3

2. (saqiir iyo kabiir) qof weyn.

waa la naqliyay ✓

1

* (Kulliyad-da)

2

Dugsi sare oo laamo kala duwan oo cilmi lagu barto.

waa la naqliyay ✓

1

(Dugsiin-ta)

2

Dugsi u yeelid; meel ama wax la dugsan karo ka dhigid.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg dugsii. la-mid: dugsiis.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) dhaxanta, roobka, dabaysha, roobka iyo cadawga ka jirid ama ka ilaalin.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dugsiin.

waa la naqliyay ✓

1

(Durugsi-ga)

2

Durugsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: durugsasho.

waa la naqliyay ✓

vl. n. expansion, moving something away

waa la naqliyay ✓

1

cf: isballaadhin

2

de: expansion, moving s.t. away

3

lx: durugsi

4

pd: (-ga)

5

ps: vn2a-m

6

key: durugsi

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) xoolo abaar ka soo kabtay ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

(Dugsad-ka)

2

Dugsasho.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dugsasho.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhaxan kaga gabbasho oo dugsi ka dhigasho. Dh: dugaalsad, dugsash.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) cayayaan duula oo lix lugood leh oo ku tarma meelaha qudhunka iyo guddaafaddaha.

waa la naqliyay ✓

1

(Duudsi-ga)

2

Mag ama gar kale oo qof lahaa oo aan wax laga soo qaadin ee ogaal iyo kas loo seejiyo.

waa la naqliyay ✓

1

duudsi¹: m.l Xaq ama gar qof leeyahay oo la seejiyo.

2

duudsi²: m.l la-mid: duudsasho.

3

duudsi³: f.lg1 (-iyay, -iday; -iyi) Xaq qof lahaa seejin. la-mid: duudsii.

waa la naqliyay ✓

1

duudsi¹: m.l Xaq ama gar qof leeyahay oo la seejiyo.

2

duudsi³: f.lg1 (-iyay, -iday; -iyi) Xaq qof lahaa seejin. m.dh, duudsiyid. la-mid: duudsii.

waa la naqliyay ✓

1

v. deny, refute

2

duudsi vl. n. denial, refutation

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) injustice (in-jastis); violation of one's rights ~ caddaalad-daro

waa la naqliyay ✓

1

Senza compenso

2

Forefeiture

waa la naqliyay ✓

1

(fal) xaq qof uu lahaa weysii ama muran ka geli. Dh: dulmi.

2

duudsi -ga: (magac, lab, keli) cid waxay leedahay loo diido hadal qof yidhi oo uu iska diido. Dh: dafiraadda.

waa la naqliyay ✓

1

duufsi: m.l la-mid: duufsasho.

2

dųufsi: m.l la-mid: dįifsasho.

waa la naqliyay ✓

1

-ga: (magac, lab, keli) si aan daacad ahayn, dad kale wax ugu sheegid oo ku qancin.

2

duufsi-ga: (magac, lab, keli) siinsiga geelu siinsado isaga oo naqas weyn sanka si xoog ah uga soo tuuraya.

waa la naqliyay ✓

(fal) qof kula jooga haki si uuna uga tegin cid kale oo imanaysa.

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: tuugsasho.

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) street-begging; panhandling (paan-han-dhel-ing); begging (beeg-ing) ~ baryid, dawarsi

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) dawarsi iyo gacma hoorsasho. Tuugsi laguma tooggabaxo. Dh: baryo.

waa la naqliyay ✓

-ga: (magac, lab, keli) eeg udubsad.

waa la naqliyay ✓

name-f sheltered, weather-tight

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho gabadh hooyadeed rajaynayso in ay ku nasato.

waa la naqliyay ✓

name-m sheltered, weather-tight

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhashay hooyadii oo aan dhalin ama gabdho uun lahayd.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ardo quraan dhigata.

waa la naqliyay ✓

m.dh Ardo quraan dhigata.

waa la naqliyay ✓

f. n., pl. pupils, students; students of a Koranic school

waa la naqliyay ✓

-da: (magacwadareed) arday dugsi dhigata.

waa la naqliyay ✓

1

de: pupils, students; [ext.] students of a Koranic school

2

lx: dugsiley

3

pd: (-da)

4

ps: n5b-f-pl

5

key: dugsiley

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dug-ga) Dugsi; duggaal.

2

2. (Dug-ta) a) Afgenbi u dhicid; ba', b) (Dug iyo deleb).

waa la naqliyay ✓

1

dug: m.l (-gag, m.l) 1. Meel aan dhaxan lahayn; duggaal; dugsi. 2. Dhinaca dabeyshu u socoto.

2

dųg¹: m.dh Delebka oo inta la rido aan wax dhibic ah lagu helin (cayaarta delebka).

3

dųg²: f.g/mg1 (-gay, -gtay) 1. (f.g) Wax jihadey u socdeen ka leexin. 2. (f.mg) Foorarsasho.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. shelter (from the wind ~ bad weather)

2

dug v. stoop down; fall face-down; have something bad happen (to oneself)

waa la naqliyay ✓

/dhag/ (v) eeg; dig.

waa la naqliyay ✓

(ereycodeed) dibida loo adeegsado oo ah in yar hore u soco.

waa la naqliyay ✓

n., (udder, nipple) candho, -adi.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-say, -stay) 1. Ka d.: wax ciriiri ah dhex marid. 2. Ka d.: wax ka hoos bixid.

waa la naqliyay ✓