Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

-ka: (magac, lab, keli) gabbaad dhaxanta ama cadceedda laga galo. Dh: dugsi. Li: daleed.

waa la naqliyay ✓

(Dugal) S Maerua subcordata (Gilg) Dewolf. Capparidaceae.

waa la naqliyay ✓

(fal) wax, dugsi ka dhig.

waa la naqliyay ✓

1

(Duggaal-ka)

2

Docda aan dhaxanta xigin ee dugsoon.

waa la naqliyay ✓

1

duggaal¹: m.l (-llo, m.dh) Meel dhaxanta celisa.

2

duggaal²: f.mg1 (-lay, -latay) la-mid: duggaali.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Meel dhaxanta celisa.

waa la naqliyay ✓

m. n. shelter

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) shelter (shalter), shelter from the weather

waa la naqliyay ✓

1

a: dug

2

de: shelter

3

lx: duggaal

4

pd: (-ka)

5

ps: n2-m

6

key: duggaal

waa la naqliyay ✓

m.dh Qoryo geedo gaar ah laga soo guray oo weelasha qaarkood lagu culo.

waa la naqliyay ✓

1

(Dagaal-ka)

2

Dirir; islayn; faro isasaar.

waa la naqliyay ✓

1

dagaal¹: m.l (-llo, m.dh) 1. Iska horimaad af ama addin ah, waxyeello lays gaarsiiyo oo dhexmara laba qof ama ka badan. 2. la-mid: dagaalid.

2

dagaal²: f.g/mg1 (-aalay, -aashay) D./la d.: laba qof ama ka badan waxyeello af ama addin ah isgaarsiin.

waa la naqliyay ✓

1

dagaal¹: m.l (-llo, m.dh) Iska horimaad af ama addin ah, waxyeello lays gaarsiiyo oo dhexmara laba qof ama ka badan.

2

dagaal²: f.g/mg1 (-aalay, -aashay) D./la d.: laba qof ama ka badan waxyeello af ama addin ah isgaarsiin. m.f.dh, dagaalid.

waa la naqliyay ✓

fight

waa la naqliyay ✓

1

v. attack, fight, do battle, wage war

2

dagaal vl. n. fighting, war, battle, attack; fight, struggle, campaign

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) war (woor); fight (faayt); battle (baa-tal) ~ xarbi, dirir, dagaalamid

2

dagaal -ay / dagaashay: (v) fight against

waa la naqliyay ✓

1

Guerra

2

War

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cid kale, la dirir oo colaadi. Dh: dirir.

2

dagaal -ka: (magac, lab, keli) iska hor imaad dirireed oo waxyeello ka dhacdo. Dagaal wiil baa ku dhintee wiil kuma dhasho. Dh: colaad. Li: nabad.

waa la naqliyay ✓

1

de: strategy, military tactic

2

lx: dagaal

3

pd: (-ta)

4

ps: n-f

5

key: dagaal

waa la naqliyay ✓

حَرْب

waa la naqliyay ✓

1

(Dugaag-ga)

2

Nafleyda dibadjoogta ah, siiba kuwa dadka iyo duunyadaba cuna; bahallo.

waa la naqliyay ✓

m.l.u 1. Bahalaha intooda hilib ku noolka ah. 2. Qof laayaan ah oo naxariis daran.

waa la naqliyay ✓

m.l.u 1. Bahalaha intooda hilib ku noolka ah. 2. Qof laayaan ah oo naxariis daran.

waa la naqliyay ✓

m. n., [collective] beast, wild animal

waa la naqliyay ✓

-ga: (n) savage beast (biist); cavage (saavej); wild beast; man-eater ~ bahal

waa la naqliyay ✓

1

Fauna

2

Fauna

waa la naqliyay ✓

-ga: (magacwadareed) magaca guud ee xayawaanka duurjoogta ah ee hilibkunoosha loo yaqaan. Dh: duurjoog. wuxuush. Li: dabjoog.

waa la naqliyay ✓

1

de: beast, wild animal

2

lx: dugaag

3

pd: (-ga)

4

ps: n2a-m-col

5

syn: bahal

6

key: dugaag

waa la naqliyay ✓

1

(Dumaa-sha)

2

(xeer guur) afada laga dhinto oo uu guursado, hadday oggolaato, saygeedii dhintay walaalki.

waa la naqliyay ✓

1

dumaal¹: m.dh 1. Naag laga dhintay oo nin qaraabo la ahaa ninkeedi hore guursado. 2. Roob yar; shuux.

2

dumaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Naag nin qaraabo ahi ka dhintay guursasho.

waa la naqliyay ✓

1

dumaal¹: m.dh 1. Naag laga dhintay oo nin qaraabo la ahaa ninkeedi hore guursado. 2. Roob yar; shuux.

2

dumaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) Naag nin qaraabo ahi ka dhintay guursasho. m.f.dh, dumaalid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. custom of a man marrying his brother's widow

2

dumaal v. marry one's brother's widow

waa la naqliyay ✓

1

-dumaasha: (n) traditional marriage between a widow and one of the relatives of deceased husband

2

dumaal -ay: (v) marry oneself to a widow of a deceased relative

waa la naqliyay ✓

1

(fal) haweenay walaalkaa ama nin xigaal ah ka dhintay guurso.

2

dumaal -ka: (magac, lab, keli) haweenay ninkeegii ka geeriyooday oo uu guursaday walaalkii ama nin xigtadiisa ah, wiilka ay dhasho.

3

dumaal -sha: (magac, dhedig, keli) haweenay ninkeegii ka geeriyooday oo uu guursaday walaalkii ama nin xigtadiisa ah. Dumaal nin ka xishooday kama dhalo, Li: bilcan.

waa la naqliyay ✓

1

nugaal¹: m.l Midab madow oo lo'da u gaar ah.

2

nugaal²: m.dh Dhul ciid jilacsan oo boor leh.

waa la naqliyay ✓

m.dh Dhul ciid jilacsan oo boor leh. nugayl m.l Adkasyandarro, jileec.

waa la naqliyay ✓

pr. n., loc. Nugaal [region in north central Somalia.]

waa la naqliyay ✓

1

de: Nugaal [region in north central Somalia]

2

lx: Nugaal

3

ps: n0-loc

4

key: Nugaal

waa la naqliyay ✓

1

(Sugaal-ka)

2

Kurasho; dhawris.

waa la naqliyay ✓

m.l Sųgidda.

waa la naqliyay ✓

vl. n. waiting, expectation

waa la naqliyay ✓

name-m waiting, expectation

waa la naqliyay ✓

1

Attesa

2

Certain

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil dhalashadiisa in badan la sugay oo caloosha ku raagay ama wiil dhalashadiisa ka hor reerku gabdho uun lahaa.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) korasho; dhawris; sugis.

waa la naqliyay ✓

1

de: waiting, expectation

2

initial: s

3

lx: sugaal

4

pd: (-ka)

5

ps: vn2-m

6

key: sugaal

waa la naqliyay ✓

m.l (-ryo ..., m.dh) (c.cimi.) Daruur ka samaysanta dhinaca dugaalka ah ee buurta ama figta gunburta.

waa la naqliyay ✓

f.mg4 (-naa, -nayd) Wax dugaal leh ahaansho.

waa la naqliyay ✓

m.l (-ryo ..., m.dh) (c.cimi.) Daruur ka samaysanta dhinaca dugaalka ah ee buurta ama figta gunburta.

waa la naqliyay ✓

/snagal/ (v) dugaalsi (dugsi iyo qandac u doonasho).

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) daruur ka samaysanta dhinaca dugaalka ah ee buurta ama figta sare ee gunburi leedahay.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) dhaxan kaga gabbasho oo dugsi ka dhigasho. Dh: dugaalsad, dugsash.

waa la naqliyay ✓

pleine-terre, n.f. - geed meel bannaan ku yaala oo aan dugaal lahayn.

waa la naqliyay ✓

f. n. fruit species

waa la naqliyay ✓

1

bw: garas

2

de: fruit sp.

3

lx: dhuugaal

4

pd: (/sha)

5

ps: n-f

6

syn: dhuwan

7

key: dhuugaal

waa la naqliyay ✓

(fal) wax aad dhibaato ka gabbaadsato ka dhigo.

waa la naqliyay ✓

f.g2 (-iyay, -isay) Ka d.: wax duggaal ka dhigid. la-mid: duggaal².

waa la naqliyay ✓

1

(Dhigaal-ka)

2

1. Waxqoraal; far.

3

2. Wax meel la dhigto ama la kaydiyo.

waa la naqliyay ✓

1

dhigaal¹: m.l Wax meel la dhigto si waqti dambe loogu aayo (kayd).

2

dhigaal²: m.l (naxwe) Habkastoo diiwaangeliya hawraar tiraab ah iyadoo la adeegsanayo qoraal.

waa la naqliyay ✓

1

dhigaal¹: m.l Wax meel la dhigto si waqti dambe loogu aayo (kayd).

2

dhigaal²: m.l (naxwe) Habkastoo diiwaangeliya hawraar tiraab ah iyadoo la adeegsanayo qoraal.

waa la naqliyay ✓

1

vl. n. written document, writing, script

2

dhigaal vl. n. saved item, preserved food; savings, deposit (in a bank)

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) 1. savings (seeyv-ings); reserve (riseerv); fund (fandh), hoard (hoodh); cache (kaash) ~ kayd, dhito. 2. writing (raay-ting); handwriting (haandh-raayting); script (iskiript); manuscript (maan- yus-kiript); penmanship ~ qoritaan, qoraal

waa la naqliyay ✓

1

Fondo

2

Fund

3

Waa kayd lacageed oo loo dhigaaliyo in looga hortago dhibaatooyin imaan kara.

waa la naqliyay ✓

1

Fondo; riserva

2

Fund; reserve

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qoraalka meel lagu qoro. Buuggiyo dhigaalkiyo, orod baro tacliintoo, badawyahaw dib ha u celin, dadkan soo baraarugay. Dh: qoraal.

2

dhigaal -ka: (magac, lab, keli) qori meel lagu taago. Geedkaa dhigaal iiga soo goo.

3

dhigaal -ka: (magac, lab, keli) wax meel lagu kaydsado. Dhigaalka ay jamciyaddu bishii qof kasta ka rabtaa waa kun faran.

waa la naqliyay ✓

1

dhuraal¹: m.l Ceel biyo yarood ah oo in qof la geliyo oo uu biyaha soo dhuro mooyee aan si kale looga cabbin.

2

dhuraal²: m.l/dh 1. Dh. ah: ceel biyo yarood ah oo aan wadaamaha la dardari karin. 2. Dhuridda biyo weel lagu dhuro iyadoo meel kale lagu shubayo.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) socod aan qor shaysnay iska dhaqaadid.

waa la naqliyay ✓

name-m good fortune, good luck. Syn: Falxad, Falxado

waa la naqliyay ✓

m.l la-mid: dube.

waa la naqliyay ✓

name: Dualeh, Duwaale

waa la naqliyay ✓

name-m blessed, holy man

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil duco ku dhashay ama loo arko in uu yahay qof duco qaba oo barakaysan.

waa la naqliyay ✓

1

de: Dualeh, Duwaale

2

lx: Ducaale

3

ps: name-m

4

key: Ducaale

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qofka dadka isagoo aan u kala aabbayeelin af iyo addinba ku xumeeya. Dh: nacas, doqon, caran, dabbaal, coon, caqligaab.

waa la naqliyay ✓

1

(Dullaal-ka)

2

Qof hawl qaata oo dad wax kala gadanaya dhex gala oo heshiisiiya.

waa la naqliyay ✓

1

dullaal¹: m.l la-mid: dąllaal¹.

2

dullaal²: f.g1 (-aalay, -aashay) la-mid: dąllaal².

waa la naqliyay ✓

1

m. n. broker, intermediary, middleman

2

dullaal v. act as broker

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) broker (barooker); middle man (midhal maari) ~ dillaal, dallaal

waa la naqliyay ✓

1

(fal) dad wax la kala iibsanaya u dhexee labada dhinac. Dh: dillaal.

2

dullaal -ka: (magac, lab, keli) eeg dhuunqabad.

waa la naqliyay ✓

f.g1 (-aalay, -aashay) 1. Cid dulmiyid. 2. Wax juqa-juqayn.

waa la naqliyay ✓

1

(Daal-ka)

2

1. (-') Culayska iyo juucjuuca oogadu iska dareento kolkay socod ama hawl badan qabato.

3

2. Iniino jaadka digirta kamid ah oo qaab wareegsan leh; xoolaha iyo dadkuba waa cunaan. 3.* Cad dhalo duwan ah oo labada dhinacba ka foocsan oo fallaaraha iftiinka uruursha ama faafiya; cadad jaadkaas ah oo aragga loo qaato.

waa la naqliyay ✓

1

daal: m.l 1. Nooc digirta ka mid ah, iniino yaryar oo qaab wareegsan leh oo la cuno. 2. Cad dhalo ah oo wixii lagu fiiriyo muukaalqooda weynaysa.

2

dąal¹: m.l Culayska iyo jiirago'a oogada ku dhaca kolka socod dheer ama hawl adag la qabto; noog.

3

dąal²: m.l (daawo) Noog xagga jirka iyo maskaxda oo ka yimid hawl adag ama muddo dheer socotay. D.ka muruqyada waxaa keena walax aan waxtar jirka u lahayn oo ka yimaada metaboliisimka oo ku urura muruqa kana farabata shaqada dhiigga oo dibedda jirka uga saara. Nafaqo xumo ama cudur waxay qofka u keeni karaan d. dheeraad ah.

4

dąal³: f.mg1 (-aąlay, -aąshay) Socod dheer ama hawl adag oo la qabtay awgeed, culays iyo jiirago' oogada ka dareemid.

waa la naqliyay ✓

1

dąal¹: m.l Culayska iyo jiirago'a oogada ku dhaca kolka socod dheer ama hawl adag la qabto; noog.

2

dąal²: m.l (daaw.) Noog xagga jirka iyo maskaxda oo ka yimid hawl adag ama muddo dheer socotay. D.ka muruqyada waxaa keena walax aan waxtar jirka u lahayn oo ka yimaada metaboliisimka oo ku urura muruqa kana farabata shaqada dhiigga oo dibedda jirka uga saara. Nafaqo xumo ama cudur waxay qofka u keeni karaan d. dheeraad ah. m.f.dh, daalid.

3

dąal³: f.mg1 (-aąlay, -aąshay) Socod dheer ama hawl adag oo la qabtay awgeed, culays iyo jiirago' oogada ka dareemid. m.f.dh, dąalid.

waa la naqliyay ✓

1

m. n., [collective] fatigue, tiredness

2

daal v. be tired, tire, get fatigued

3

daal m. n., [collective] bean species

4

daal m. n. eyeglasses; magnifying glass

waa la naqliyay ✓

1

-ay / daashay: (v) become tire or fatigued; tire (taayar)-, fatigue (fatiig); weary (wiyari); exhaust (ig-zoost) ~ noog

2

daal -ka: (n) tiredness (taayidh-nes) exhaustion (ig-zoos-shen); jade (jeeydh) ~ noog

waa la naqliyay ✓

1

(fal) qabo hawl is dabajoog ah oo tacab iyo burbur dareen. Marti daashay baa duleedka fadhida. Dh: noog, dakaan.

2

daal -ka: (magac, lab, keli) hawl iyo nasassho la'aan darteed oo lala tabar beelo. Daal dabadii baa la dhergaa. Dh: noog.

3

daal -ka: (magac, lab, keli) dhalo iyo wixii la mid ah oo bikaaco ah, iftiinka soo gala ururisa ama faafisa dabadeedna gudbisa. Waxa loo kaalmaystaa xoojinta aragga. Daalku faa'iido badan ayuu leeyahay.

4

daal -ka: (magac, lab, keli) iniinyo jaadadka digirta ka mid ah oo qaab wareegsan leh. Waxaan arkay meel daal ka baxay.

waa la naqliyay ✓

تَعَبِ لُغُوب

waa la naqliyay ✓

/dhuwal/ (adj) labo ah, lammaan.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Gaal-ka) a) Qof aan Muslin ahayn oo siiba midabkiisu cad yahay. b) Qof aan jimic lahayn oo cidna u turin; tiirri. c) Geel (waxaa badanaa lagu dabakaraa ereyo kale sida haruubgaal, xeryaggaal, afaggaal, ...).

2

2. (Gaa-sha) Tab, ged, dabci.

waa la naqliyay ✓

1

gaal¹: m.l (-lo, m.dh) 1. Nin aan muslin ahayn. 2. Nin aan raxmad lahayn. 3. la-mid: faranji. 4. la-mid: ceelgeel: Ceel biyo badan oo aan dhano la hayn; ceelgaal. 5. la-mid: geel (haruubgaal, xeryagaal iyo wixi lamida).

2

gaal²: m.dh 1. Haweeney aan muslin ahayn. 2. Haweeney aan raxmad lahayn; gaalad. 3. Hab; dabeecad.

waa la naqliyay ✓

1

gaal¹: m.l (-lo, m.dh) 1. Nin aan Muslin ahayn. 2. Nin aan raxmad lahayn. 3. la-mid: faranji. 4. Ceel biyo badan oo aan dhano la hayn; ceelgaal. 5. la-mid: geel (haruubgaal, ceelgaal, xeryagaal iyo wixi lamida).

2

gaal²: m.dh 1. Haweeney aan Muslin ahayn. 2. Haweeney aan raxmad lahayn; gaalad. 3. Hab; dabeecad.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. non-Muslim, infidel; white man, European; cruel person

2

gaal [feminine] n. female infidel; European woman

3

gaal [feminine] n., [collective] disposition, nature, character

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) [Pl. gaalo-da] 1. an unbeliever with respect to Islamic religion; non-Muslim. 2. white person especially European. 3. gaalo madow: (expression) non-Muslim black person. Gaasha: (n) unbeliever female, especially Islamic religion

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) qof aanan diinta islaamka haysan. Gaal dil gartiisana sii. Li: Islaam, Muslim.

waa la naqliyay ✓

کافر

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) raad ama calaamado tusa meel in la degi jiray. Dh: degel, degal.

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) deegaan xoolo galaan ama geli jireen oo ay digagoodii taallo. Degal baan reerka ku furay. Li: garaac.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhaal-ka)

2

1. Dheri yar oo dhoobo ah.

3

2. Dhuun buuriga lagu cabbo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) 1. Dheri yar oo dhoobo ah. 2. Dhuun buuriga lagu nuugo. 3. Dhul bannaan oo biyo fariisin ah.

waa la naqliyay ✓

m.l (-lal, m.l) 1. Dheri yar oo dhoobo ah. 2. Dhuun buuriga lagu nuugo. 3. Dhul bannaan oo biyo fariisin ah.

waa la naqliyay ✓