dudmo — Macnaha & Turjumaada

1

(Dudma-da)

2

Caro fudud oo ka timid wax la qoonsaday.

waa la naqliyay ✓

1

dųdmo: m.dh la-mid: didmo.

2

dudmo²: m.dh Caro lagu muujiyo fooltub iyo aftuur.

waa la naqliyay ✓

m.dh Caro lagu muujiyo fooltub iyo aftuur.

waa la naqliyay ✓

f. n. fit of sulks; anger

waa la naqliyay ✓

1

Rabbia

2

Anger

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) socod cadho lagu tago oo inta wixii cadhada keenay la xallinayo la soo noqon waayo. Dudmo ayay dumaashiday ku magan tahay.

waa la naqliyay ✓

1

de: fit of sulks; anger

2

lx: dudmo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: dudmo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg dedid.

waa la naqliyay ✓

1

(Didma-da)

2

Wadajir iyo isku duubnaan loo yaaco, baqasho darteed.

waa la naqliyay ✓

m.dh Yaacidda xoolo, ugaar iyo wixi lamida baqdin awgeed la yaacaan. la-mid: dųdmo.

waa la naqliyay ✓

vl. n. act of huddling together from fear

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) carar cabsiyi ku jirto oo is moogaan wadar loo yaaco. Dh: didid, baxsi.

waa la naqliyay ✓

1

de: act of huddling together from fear

2

lx: didmo

3

pd: (/da)

4

ps: vn6-f

5

key: didmo

waa la naqliyay ✓

1

(Dudda-da)

2

Cido meel wada deggan; beel; degmo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) Ood ku wareegsan meel la degganyahay.

waa la naqliyay ✓

f. n. settlement, community, village

waa la naqliyay ✓

-duddada: (n) a group of nomadic families who are concentrated in a particular area; village (vi-laj) ~ beel

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) meel dhan walba laga xego oo badhtan ah. Nin la doonayaa duddo kuma jiro.

waa la naqliyay ✓

1

de: settlement, community, village

2

lx: duddo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

syn: beel, degmo

6

key: duddo

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) la-mid: didso.

waa la naqliyay ✓

v. deliberately frighten (an animal in order to clear it away)

waa la naqliyay ✓

(fal) eeg dudi.

waa la naqliyay ✓

1

a: didso

2

de: deliberately frighten (an animal in order to clear it away)

3

lx: dudso

4

pd: (dudsaday)

5

ps: v3a=tr

6

key: dudso

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xilqaadasho; wax bixintiisa ama keenistiisa iskorsaarid. Dh: dimmo.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) si aan cidi arkin u marid meel ama u gelid. Dusmo ayuu ku soo galay gudaha.

waa la naqliyay ✓

1

(Duuma-da)

2

Cudur qandho daran leh oo badanaa soo labakacleeya: Kaneecadaa dawisa oo dadka isaga qaadda; dhaxan.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daawo) Cudur qandho qabow iyo kulayl isugu jirta leh oo dadku ka qaadaan kaneecada nooceeda dheddig.

waa la naqliyay ✓

m.dh (daaw.) Cudur qandho qabow iyo kulayl isugu jirta leh oo dadku ka qaadaan kaneecada nooceeda dheddig.

waa la naqliyay ✓

f. n. malaria; plague, epidemic; disaster, catastrophe

waa la naqliyay ✓

-duumada: (n) malaria (maleeriya); paludism (paal-ya-diizim); swamp fever ~ malaariya

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) xanuunka laga qaado qaniiyada kaneecada.

waa la naqliyay ✓

1

de: malaria; [ext.] plague, epidemic; [fig.] disaster, catastrophe

2

lx: duumo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

key: duumo

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) 1. Waddo yar. 2. la-mid: gudid.

waa la naqliyay ✓

1

f. n. path, way; narrow passage above a river ~ ditch

2

gudmo vl. n. circumcision

3

gudmo vl. n. paying back a debt ~ favor

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) wadiiqo ama waddo yar.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Saarashada dibi ama faras saarto, sac deggan ama geenyo beydalan. 2. la-mid: kudid.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Saarashada dibi ama faras saarto, sac deggan ama geenyo beydalan. 2. la-mid: kudid.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg kudid.

waa la naqliyay ✓

1

(Rudma-da)

2

1. Cad yar oo mar ilkaha lagu goosto.

3

2. Goosashada lafteeda.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) In cunto ah oo hal mar ilkaha lagu goosto. la-mid: rudhmo.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) In cunto ah oo hal mar ilkaha lagu goosto. la-mid: rudhmo.

waa la naqliyay ✓

f. n. bite, mouthful; act of biting

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) goosashada lafteeda. Dh: hudhmo.

2

rudmo-da: (magac, dhedig, keli) cad yar oo mar ilkaha lagu goosto. Dh: rudhmo.

waa la naqliyay ✓

1

de: bite, mouthful; act of biting

2

lx: rudmo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

syn: luqmad

6

key: rudmo

waa la naqliyay ✓

1

(Qamiic-a)

2

Saluugmo yar; dudmo.

waa la naqliyay ✓

magac ama naanays loo baxsho gabadh dhalatay hooyadeed oo dudmo ku maqan ama dabeecad xun iyo cadho lagu arkay.

waa la naqliyay ✓

magac ama naanays loo baxsho wiil dhashay hooyadii oo dudmo ku maqan ama dabeecad xun iyo cadho lagu arkay.

waa la naqliyay ✓

magac loo baxsho wiil aan meel keli ah ku sugnayn ama dhashay xilli ay hooyadii ku jirtay maqnaansho dudmo.

waa la naqliyay ✓

(tilmaame) mid dudmo ku maqan.

waa la naqliyay ✓

-ta: (magac, dhedig, keli) mid dudmo ku maqan ahaan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) mid dudmo ku maqan ahaan.

waa la naqliyay ✓

1

(fal) kawax saluug; murug iyo saluug dartood madaxa foorari.

2

qamiic-a: (magac, lab, keli) saluug yar. Dh: dudmo.

3

qamiic-a: (magac, lab, keli) shey weli bislaan oo karsiini u hadhan tahay. Qamiic weeyaan garowgu bislaan. Dh: yaayacood. Li: oo wali ma muudhmuudh.

waa la naqliyay ✓

n., dudmo, -adi.

waa la naqliyay ✓

1

(Dudduma-da)

2

Duddun; (ama dundumo).

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: duddun.

waa la naqliyay ✓

f. n. termite mound, ant hill

waa la naqliyay ✓

-duddumada: (n) anthill ~ duddun, dundumo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) kuus ciid ah oo siyaabo kala duwan u samaysan oo aboorku dhiso. Dh: dundumo.

waa la naqliyay ✓

1

de: termite mound, ant hill

2

lx: duddumo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

see: duddun

6

key: duddumo

waa la naqliyay ✓

1

(Dunduma-da)

2

Duddumo.

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: duddun.

waa la naqliyay ✓

f. n. termite mound, ant hill

waa la naqliyay ✓

-dundumada: (n) anthill ~ duddun, duddumo

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) eeg duddumo.

waa la naqliyay ✓

1

a: duddumo

2

de: termite mound, ant hill

3

lx: dundumo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: dundumo

waa la naqliyay ✓

1

(Dhugma-da)

2

Dhug; maan; fiiro.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Fiiro. 2. la-mid: dhug (1). Caqli weyn. 3. la-mid: dhugato.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Fiiro. 2. la-mid: dhug (1). Caqli weyn. 3. la-mid: dhugato.

waa la naqliyay ✓

f. n. astuteness, intelligence; attention, glance

waa la naqliyay ✓

1

Percezione

2

Perception

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) fiiro gaar ah oo si wanaagsan wax looga bogto. Dhugmo niman lahayn bay, dhibaatadu damqaynine. Dh: fiiro.

2

dhugmo-da: (magac, dhedig, keli) liishaan fiicni; toog wanaagsani.

waa la naqliyay ✓

1

cf: maan, maskax, xirgi

2

de: astuteness, intelligence; attention, glance rw: dhug

3

lx: dhugmo

4

pd: (/da)

5

ps: n6-f

6

key: dhugmo

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-uuntay, -uumatay) Meel aan muuqaalkiisa looga jeedin galid (nafley).

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-uuntay, -uumatay) Meel aan muuqaalkiisa looga jeedin galid (nafley). m.f.dh, dhuumasho.

waa la naqliyay ✓

v. hide oneself

waa la naqliyay ✓

(fal) is qari oo meel indhaha dadka ka qarsoon gal.

waa la naqliyay ✓

1

de: hide oneself

2

lx: dhuumo

3

pd: (dhuuntay / dhuumatay)

4

ps: v3b=intr

5

key: dhuumo

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: dįidid.

waa la naqliyay ✓

dįidmo: m.dh la-mid: dįid.

waa la naqliyay ✓

Negation

waa la naqliyay ✓

f. n. refusal; prohibition; veto

waa la naqliyay ✓

-diidmada: (n) negation (ni-geey-shin); refusal (rif-yuusal)-, rejection (ri-jak-shin) — see also [eeg] diidid

waa la naqliyay ✓

1

Rifiuto

2

Refusal

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) jawaabta taban ee uu qofku ka baxsho marka aanu rabin wax la sheegayo ama la amrayo. Li: oggolaansho, yeelid.

waa la naqliyay ✓

1

de: refusal; prohibition; veto

2

lx: diidmo

3

pd: (/da)

4

ps: n6-f

5

xe: veto

6

xv: diidmada qayaxan

7

key: diidmo

waa la naqliyay ✓

m.dh la-mid: duud².

waa la naqliyay ✓

f.g3 (-saday, -satay) 1. Ilmo duud ku xambaarasho. 2. Biyo yar oo weel salkiisa ku jira ka shubasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Daliigidda qof muruqyadu xanuunayaan la daliigo. 2. Jilcinta harag la jilciyo, iyada oo la daliigayo.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Daliigidda qof muruqyadu xanuunayaan la daliigo. 2. Jilcinta harag la jilciyo, iyada oo la daliigayo.

waa la naqliyay ✓

1

-da: (magac, dhedig, keli) jidhka oo dufan la mariyo oo gacanta lagu duugo.

2

duugmo -da: (magac, dhedig, keli) qalab badanaa caw ka samaysan oo dhulka lagu haro, qashinkana lagu xaadho. Dh: dhulfiiq, minfiiq.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dheidig, keli) qalab bir la afeeyay oo daab la geliyay ka samaysan oo loo adeegsado geedagoynta. Gudumooy i ma goyn karteene, gabalkay baa kugu yaal. Dh: gudun, gudin, gudumo, masaar.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) luudid qunyarsocod ah.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-ooyin, m.l) la-mid: rudmo.

waa la naqliyay ✓

(fal) arrin, dan ama wax la mid ah, maarayso adiga oo aan cid kale ku talo galin; talo abaabulo ama maamulo.

waa la naqliyay ✓

1

dud¹: m.dh Baadiye, duur.

2

dųd¹: m.dh Cid meel wada deggan.

3

dud²: f.mg1 (-day, -dday) 1. Qof caro muujin isagoo u fooltubaaya qofkuu u caraysnaa. 2. Gurigeeda ka tagid caro awgeed (qof haween ah). Tusaale: “Xaliima ninkeedii bay ka soo dudday”. 3. U d.: wax ul, gacan iyo wixi lamida u baacin.

4

dųd²: f.mg1 (-day, -dday) la-mid: did.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-day, -dday) 1. Qof caro muujin isagoo u fooltubaaya qofkuu u caraysnaa. 2. Gurigeeda ka tagid caro awgeed (qof haween ah). Tusaale: Xaliima ninkeedii bay ka soo dudday. 3. U d.: wax ul, gacan iyo wixi lamida u baacin. m.f.dh, dudid.

waa la naqliyay ✓

1

inch. v. sulk, be in a bad mood, get angry

2

dud v. scatter, disperse (out of fear)

waa la naqliyay ✓

-ay / day: (v) become angry; anger (ang-ger) ~ carood, cadhood, xanaaq

waa la naqliyay ✓

1

(fal) cadho kaga tag ciddii aad danwadaagta ahaydeen; cadho kaga tag lammaanahaad u dhaxday. Dh: umal.

2

dud: -ka: (magac, lab, keli) biyo yar oo weel biyood salkiisa ku jira. Dh: duuddo.

waa la naqliyay ✓

(fal) dad abaabul oo soo ururi.

waa la naqliyay ✓