Macnaha iyo Turjumaadda | erey•ga

1

(Doqon-ka, Doqon-ta)

2

Aan aqoon iyo garaad badan lahayn; nacas; dabbaal; seegseeg.

waa la naqliyay ✓

1

doqon¹: m.l (-nno, m.dh) Nin aan caqli iyo garaad badan lahayn; dabbaal.

2

doqon²: m.dh (-no, m.l) Haweeney aan caqli iyo garaad badan lahayn.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nno, m.dh) Nin aan caqli iyo garaad badan lahayn; dabbaal.

waa la naqliyay ✓

m. n. stupid person, fool

waa la naqliyay ✓

-ta/ka: (n) stupid (istuupidh) person; fool (fuul); idiot (id-yat); foolish or stupid person, dolt (doolt); dumb (dam), silly (sill), goofy (guufi) or foolish (f. dish) person ~ nacas, dabaal

waa la naqliyay ✓

1

Stupido

2

Stupid

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof rag ah oo aan garaad ku filan lahayn. Dogon hana u gargaarin hana gargaarsan. Dh: nacas, coon, caran, dabbaal. Li: fariid.

2

doqon -ta: (magac, dhedig, keli) qof dumar ah oo aan garaad ku filan lahayn. Dab sayax iyo dogon ba waa la culaysiyaa. Dh: coon, dabbaalad, caran.

waa la naqliyay ✓

1

de: stupid person, fool

2

lx: doqon

3

pd: (-ka ~ -ta Pl: doqommo (/da))

4

ps: n2c-m/f

5

xe: You stupid woman!

6

xv: Doqonyahay!

7

key: doqon

waa la naqliyay ✓

1

1. (Doon-ka) a) Xoolaha tabarta yar oo aan ceelka gaari karin oo guryaha lagu waraabsho. b) Ciidda iyo dhoobada ceelasha dheerdheer uurkooda laga soo saaro. c) * Wixii sidaas oo kale dhulka uurkiisa hoose laga doono oo laga soo baxsho. d) Ciid sida tallatiirriyaadda u samaysan oo ceelasha dheerdheer dhinacyadooda ka abuuranta; taallo ka samaysantay waxyaalaha dhulka uurkiisa hoose laga soo baxsho oo ceelasha agtooda lagu qubo.

2

2. (Doon-ta) Gaadiid-badeed markabkana ka yar bedenkana ka weyn; xaryan; (ama doonni).

waa la naqliyay ✓

1

doon¹: m.l 1. Xoolo tabar yar oo aan aroor dheer geli karin. 2. Meel dhulka inyar ka yara kacsan. 3. Ciidda iyo dhoobaha ceelasha dhaadheer hoostooda laga soo saro.

2

doon²: f.g/mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) 1. (f.g) Ceel dhoobo ka soo saarasho. 2. (f.mg) Xoolo iyo wixi lamida caatoobid.

3

doon³: f.g1 (-nay, -ntay; -ni) 1. Wax rabid. 2. Wax raadin. 3. Gabadh guur laga doonayo reerkooda weydiisasho.

waa la naqliyay ✓

m.dh (-oomo/-nyo, m.l) Gaadiid badeed shiraac leh oo markabka ka yar bedenkana ka weyn; xaryan. la-mid: doonni.

waa la naqliyay ✓

1

doon: f.g1 (-nay, -ntay; -ni) 1. Wax rabid. 2. Wax raadin. 3. Gabadh guur laga doonayo reerkooda weydiisasho. m.f.dh, doonid.

2

dǫon m.dh (-oomo/-nyo, m.l) Gaadiid badeed shiraac leh oo markabka ka yar bedenkana ka weyn; xaryan. la-mid: doonni.

waa la naqliyay ✓

1

v.aux: will, shall, be about to do something [future]

2

doon v. want, desire, wish, like; look for, seek, search for, ask for; ask in marriage, be betrothed to

3

doon v. dredge, extract mud from (a well, etc.)

4

doon m. n., [collective] mud dredged from the bottom of a well; mineral

5

doon m. n., [collective] animals too weak to be driven to the wells

6

doon [feminine] n. boat, ferry-boat, small sailing vessel

waa la naqliyay ✓

1

-ay / tay: (n) want (want); desire (di-zaayer); seek (siik); look for; like ~ rab. Ex: maxay doonaysaa? What does she wants?

2

doon -ta: (n) boat (boowt); ferry (feeri); vessel (ve-sal) ~ doonni

3

doon -ka: (n) weak animals

waa la naqliyay ✓

1

(fal) wax maqan oo aan laga maarmayn raadi. Baadi nimaan soo helin ma doonin.

2

doon: (fal) rab oo niyadda ka jeclaw. Arraweelo waxay tiri: dumaroow waxaad doonaysaan marka hore diida.

3

doon: (fal) gabadh dadkii dhalay weydiiso; gabadh guur awgii u doon.

4

doon -ka: (magacwadareed) adhiga inta aan aroori karin ee tabaryari la soo hadha. Dh: xaas.

5

doon -ta: (magac, dhedig, keli) gaadiidka badda mid ka mid ah oo leh shiraac iyo tiir dheer. Doon miyaad ku safartay weli?

waa la naqliyay ✓

سَفِينَة

waa la naqliyay ✓

1

1. (Boqon-ka) Xarigga, seedda boqonta laga sameeyo, oo qaansada.

2

2. (Boqon-ta) Seedda ciribta iyo muruqa kubka isu haysa; faysha shanshada iyo dhudhunka isu haysa; fayl.

waa la naqliyay ✓

1

boqon¹: m.l (-nno, m.dh) Xarig laga sameeyo seedda boqonta oo lagu xiro qaansada.

2

boqon²: m.dh (-qno, m.l) Seedda, ciribta iyo muruqa kubka isu haysa.

3

boqon³: m.dh (-qno, m.l) (cilmiga naflayda) Xarriiq toosan oo isku xirta laba barood oo ku dul yaalla xood. Tusaale ahaan, xarriijinta isku xirta laba barood oo ku yaalla meeriska goobada waa b..

waa la naqliyay ✓

1

boqon¹: m.l (-nno, m.dh) Xarig laga sameeyo seedda boqonta oo lagu xiro qaansada.

2

boqon²: m.dh (-qno, m.l) Seedda, ciribta iyo muruqa kubka isu haysa.

3

boqon³: m.dh (-qno, m.l) (cilmiga naflayda) Xarriiq toosan oo isku xirta laba barood oo ku dul yaalla xood. Tusaale ahaan, xarriijinta isku xirta laba barood oo ku yaalla meeriska goobada waa b..

waa la naqliyay ✓

Chord

waa la naqliyay ✓

1

m. n. bowstring

2

boqon [feminine] n. ankle, Achilles tendon

waa la naqliyay ✓

-ta: (n) Achilles tendon (a kii- lis ten dhen) fayl

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) meel biyo mareen doox ah ku yaal, marka roobku helo ee biyuhu maraan geelu ku dhaco oo uu ku jabo.

2

boqon -ka: (magac, lab, keli) xadhig kasta oo seedda boqonta laga sameeyo. Xadhig bogon ah iyo xaabo galool ah labaduba adayg badan.

3

boqon-ka: (magac, lab, keli) shaadhadhka, koorarka iyo dharka kale ee tolan, duleeka galuuska lagu xidho.

4

boqon -ta: (magac, dhedig, keli) seedda dhuuban ee ka danbaysa labada kuraamood ee cidhibta iyo duubiga u dhaxaysa.

waa la naqliyay ✓

1

(Axmaq-a)

2

Qof caqli yar; dabbaal; nacas; doqon.

waa la naqliyay ✓

1

(Caalla-ha)

2

Nafleyda caasha leh, la mid ah; nacas; doqon; dabbaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Caallennima-da)

2

Caalle ahaan; nacasnimo; dabbaalnimo; doqonnimo.

waa la naqliyay ✓

1

(Caaq-a)

2

1. Aan caqli badnayn; nacas; doqon; dabbaal.

3

2. Waalid-caasi.

waa la naqliyay ✓

1

(Caaqnima-da)

2

Caaq ahaan; doqonnimo; dabbaalnimo; nacasnimo.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Dabbaal-ka) a) (xoolo, kd.) dib u soo rogid; celin; waabin. b) Qof aan caqli badnayn: nacas; doqon; seegseeg.

2

2. (Dabbaa-sha) Dabaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Dabbaalnima-da)

2

Doqonnimo; nacasnimo.

waa la naqliyay ✓

La moodo inuusan wax kala garana hayn; degganaan la moodo in doqonnimo ku jirto; maahsan.

waa la naqliyay ✓

1

(Liid-ka)

2

1. (qof) laga wartaagsan yahay; nacas; doqon; xun.

3

2. Cad yar oo xarig ah ama dun ama mayrax, kd.

waa la naqliyay ✓

1

(Nacas-ka, Nacas-ta)

2

Qof aan caqli badan lahayn; doqon; dabbaal.

waa la naqliyay ✓

1

(Nacasnima-da)

2

Nacas ahaansho; doqonnimo.

waa la naqliyay ✓

1

(Nacasoobid-da)

2

Nacas noqosho; doqonoobid.

waa la naqliyay ✓

1

(Saadda-da)

2

1. Doqon.

3

2. Gaaddo; shaf.

waa la naqliyay ✓

1

(Sawaab-ka)

2

1. Qof sacsacan; seegseeg; doqon; nacas; dhaandhaan; sawir.

3

2. Ajar, xasanaad.

waa la naqliyay ✓

1

(Soonga-ha)

2

Doqon; nacas.

waa la naqliyay ✓

1

(Sufihi-ga)

2

Qof caqli gaaban; doqon.

waa la naqliyay ✓

m.l (-llo, m.dh) Nin aad u garasho yar; doqon; dabbaal.

waa la naqliyay ✓

m.dh Haweenay aad u garasho yar, doqon; dabbaalad.

waa la naqliyay ✓

m.l Doqon.

waa la naqliyay ✓

m.f.dh eeg doqondiidsii.

waa la naqliyay ✓

f.mg1 (-oobay, -owday; -oobi) Doqon noqosho.

waa la naqliyay ✓

inch. v. become silly, be stupid, get foolish

waa la naqliyay ✓

(fal) mid grasho xun noqo. Dantaada u dogonow.

waa la naqliyay ✓

1

de: become silly, be stupid, get foolish

2

lx: doqonow

3

pd: (doqonoobay)

4

ps: v1=inch

5

key: doqonow

waa la naqliyay ✓

(Dogon) C Manilkara mochisia (Bak.) Dubard. Sapotaceae.

waa la naqliyay ✓

1

(Dhoqol-ka, Dhoqo-sha)

2

Dhiil ama haruub yar oo caanaha lagu shubto.

waa la naqliyay ✓

1

dhoqol¹: m.l (-llo, m.dh) Haruubka dhiisha ilmaha caanaha loogu shubo.

2

dhoqol²: m.dh (-lo, m.l) Dhiil yar oo ilmaha caanaha loogu shubo.

waa la naqliyay ✓

m. n. small milk-vessel

waa la naqliyay ✓

-ka: (magac, lab, keli) weel yar oo caanaha lagu shubto. Caanaha dhoqolka ku jira ii keen.

waa la naqliyay ✓

1

de: small milk-vessel

2

lx: dhoqol

3

pd: (-ka ~ /sha)

4

ps: n2-m/f

5

key: dhoqol

waa la naqliyay ✓

1

dhoqor¹: m.l/dh (-rro, m.dh) Meesha godan ee biyuhu isugu soo ururaan marka roobku da'o ee beertii ka baxda qurunto.

2

dhoqor²: f.g1 (-rtay, -ratay) Qare, bocor, iyo wixi lamida god yar u yeelid.

waa la naqliyay ✓

m.l/dh Dhiil weyn.

waa la naqliyay ✓

m.l Waddo yar oo aan toos ahayn, ciriirina ah oo guryo dhexdooda marta.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) dhoobo qoyan. Dh: dhiiqo.

waa la naqliyay ✓

-doqonimada: (n) stupidity (istuu-pidhitif, foolishness (fuulish-nes); silliness (silines) ~ nacasnimo

waa la naqliyay ✓

don, n.m. - Hibo; hadyad

waa la naqliyay ✓

1

1. (Oon-ka) Biyo u baahasho; harraad; surmi.

2

2. (Oon-ta) Cunno; soor; oomati.

waa la naqliyay ✓

1

oon¹: m.l Baahi biyo la cabbo loo qabo; harraad.

2

oon²: m.dh Wax kasta oo la cuno ama la cabbo, cunto.

3

oon³: f.mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) Biyo rabid.

waa la naqliyay ✓

1

oon¹: m.l Baahi biyo la cabbo loo qabo; harraad. oon²: m.dh Wax kasta oo la cuno ama la cabbo, cunto.

2

oon³: f.mg1 (-oomay, -oontay; -oomi) Biyo rabid. m.f.dh, oomid.

waa la naqliyay ✓

1

conj., neg. and ... not; that ~ which ... not

2

oon [conjunction], vl. pron. which I ...; and I ...

3

oon v. be thirsty

4

oon m. n., [abstract] thirst

5

oon [feminine] n., [collective] food, nourishment; drink, beverage

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (n) 1. thirst (ther esi) 2. oon -oomay / oontay: (v) feel thirst

2

oon: (conjunction) used to connect words or phrase; and (andh) ~ oo

waa la naqliyay ✓

1

(fal) biyo u baaho. Oon ad harraadka aragtide. Dh: harraad, dhanqalan.

2

oon -ka: (magac, lab, keli) harraad; biyo la cabbo la'aan. Dh: harraad.

3

oon-ta: (magac, dhedig, keli) cunto wixii dux ama dufan leh. Qof oon xoolaad haysta macaluuli ma disho.

4

oon-ta: (magac, dhedig, keli) eeg oomatida.

waa la naqliyay ✓

1

(Boon-ta)

2

(dad) Sab.

waa la naqliyay ✓

1

boon¹: m.l (boon, m.dh) Nin nolol maalmeedkiisa ka soo saaro ugaarsashada.

2

boon²: m.dh 1. Beel ugaarsato ah. 2. Haweeney ka tirsan dadka ugaarsiga ku nool.

waa la naqliyay ✓

1

boon¹: m.l (boon, m.dh) Nin nolol maalmeedkiisa ka soo saaro ugaarsashada.

2

boon²: m.dh 1. Beel ugaarsato ah. 2. Haweeney ka tirsan dadka ugaarsiga ku nool.

waa la naqliyay ✓

m. n. Boon (low caste Somali)

waa la naqliyay ✓

(n) Bonn; the de facto capital of Germany

waa la naqliyay ✓

1

(tilmaame) aan nasab ahayn ama la addoonsado.

2

boon -ka: (magac, lab, keli) heshiis dad laga saxeexo, lana ganaaxo ciddii ama beeshii jebisa.

3

boon -ta: (magacwadareed) dad bilaa sabab iyo gardarro lagu takooro oo caado ahaan la yaso. Boon bartay dhaleen in badan bay gudub tirsanayaane. Dh: sab.

4

boon-ta: (magac, dhedig, keli) ururka ku bahoobay kabdhowga. Waayadii horre waxay ahaayeen horin dagaal ama ugaarsasho ku bahooday, iyadoon sinji loo abdeyin.

5

boon -ta: (magac, lab, keli) qaansada gamuunka iyo fallaarta laga rido.

waa la naqliyay ✓

1

cf: caadaqaate

2

de: Boon (low caste Somali)

3

lx: Boon

4

pd: (-ka ~ -ta Pl: Boon (ta))

5

ps: n5-m/f

6

key: Boon

waa la naqliyay ✓

1

(Coon-ka, Coon-ta)

2

Qof fil weyn, laakiinse qarsada oo uusan ka muuqan oo la moodo inuu dhallin yar yahay; guun; hoosubbax.

waa la naqliyay ✓

1

coon¹: m.l (-nan, m.l) 1. Nin gaaban oo aan da'diisu ka muuqan. 2. Dab, webi, bad iyo wixi lamida agtooda. Tusaale: “Dabka c.kiisa”: dabka agtiisa.

2

coon²: m.dh (-oomo, m.l) 1. Haweeney gaaban oo aan da'deeda ka muuqan. 2. Gabar da' weyn oo aan la guursan; guumeys.

waa la naqliyay ✓

m.l (-nan, m.l) 1. Nin gaaban oo aan da'diisu ka muuqan. 2. Dab, webi, bad iyo wixi lamida agtooda. Tusaale: Dabka c.kiisa: dabka agtiisa.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. midget, male dwarf; man who does not show his age

2

coon [feminine] n. midget, female dwarf; woman who does not show her age

waa la naqliyay ✓

-ka I ta: (n) someone who appears much younger than his or her age ~ hoos u bax, guun

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) qof da'da qarsada ama aan korsiin fiican helin. Dh: hoos'ubax, coomir.

2

coon-ka: (magac, lab, keli) kambalka ama meesha dhow. Dh: ag, koon, kambal.

3

coon -ka: (magac, lab, keli) qof maan gaaban; qof aan garaad fiican iyo garasho lahayn. Dh: doqon, nacas, dabbaal.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Yaqyaqsi. 2. Hilib la shiiday oo suugada lagu daro. 3. Meel dhiriq iyo wasakh badan.

waa la naqliyay ✓

m.dh 1. Yaqyaqsi. 2. Hilib la shiiday oo suugada lagu daro. 3. Meel dhiriq iyo wasakh badan.

waa la naqliyay ✓

-da: (magac, dhedig, keli) gurid wax meel laga soo guro. Dh: gurid.

waa la naqliyay ✓

f. n. puddle, pool

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-cday, -cotay) 1. Saxaro adkaatay xoog isaga keenid; jiirasho. 2. Jiirasho (nafley dhaleysa). la-mid: duco².

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-cday, -cotay) 1. Saxaro adkaatay xoog isaga keenid; jiirasho. 2. Jiirasho (nafley dhaleysa). m.f.dh, docosho.

waa la naqliyay ✓

v. contract, constrict, tighten; push, strain (in childbirth ~ defecation)

waa la naqliyay ✓

-docday / docotay: (v) push (push)

waa la naqliyay ✓

(fal) majiiro oo sidii wax sindho ka soo dhacayso ama ummulaya nakhaska isku xidh oo duco. Dh: duco.

waa la naqliyay ✓

1

de: contract, constrict, tighten; push, strain (in childbirth ~ defecation)

2

lx: doco

3

nt: docosho (/da) [vn6-f] 'contraction; pushing'

4

pd: (docday / docatay)

5

ps: v3b=

6

key: doco

waa la naqliyay ✓

f.mg3 (-hday, -hatay) la-mid: diho.

waa la naqliyay ✓

Hibo

waa la naqliyay ✓

s.m. - deeq, hibo.

waa la naqliyay ✓

1

1. (Doob-ka) Ninka aan weli guursan, filkii la guursan jireyna gaarey oo in door ah dhaafay.

2

2. (Doob-ta) Xubin yar oo kolay qaabki leh oo awrka qooqani afka ka soo rido oo laallaadsho kolkuu wax guulayo; doobbo.

waa la naqliyay ✓

1

doob¹: m.l (-bab, m.l) Nin aan weli guursan.

2

doob²: m.dh Cad yar, qaab kiish leh, cod weyn bixiya oo awrkaqooqani afka soo rido; gulgulo. la-mid: doobbo.

waa la naqliyay ✓

m.l (-bab, m.l) Nin aan weli guursan.

waa la naqliyay ✓

1

m. n. bachelor, virgin boy

2

doob [feminine] n. froth from the mouth of a male camel

waa la naqliyay ✓

-ka: (n) bachelor (baajilar); single person; an unmarried man

waa la naqliyay ✓

1

-ka: (magac, lab, keli) wiilka aan weli guursan. Doob tuhun baa dilay.

2

doob -ta: (magac, dhedig, keli) xuuub cas oo awrku marka uu qooqan yahay uu afka ka soo tuuro. Doobta ayuu awrkii soo saaray.

waa la naqliyay ✓

عازب

waa la naqliyay ✓

1

(Dooc-a)

2

(Dooc iyo dareen) war sugan.

waa la naqliyay ✓

m.l War sugan.

waa la naqliyay ✓